Ecclesiastes (Q'eqchi')

Ecclesiastes (Q'eqchi')

1

1:1b.ECC.001.001 Aßan aßin râtin jun li cuînk naxnau âtinac chi us. Li cuînk aßan, aßan li ralal laj David, li quicuan chokß rey aran Jerusalén.

1:2b.ECC.001.002 Aßin li quixye chirix li cßaßru cuan saß ruchichßochß: Chixjunil li cßaßak re ru cuan saß ruchichßochß, mâcßaß na-oc cuiß. Chixjunil li cßaßru nakacßoxla xbânunquil, mâcßaß rajbal.

1:3b.ECC.001.003 ¿Cßaßru tixra li cuînk nak tixcamsi rib chi trabajic rajlal cutan?

1:4b.ECC.001.004 Cuan li toj yôqueb chi yoßlâc ut cuan yôqueb chi câmc. Abanan li ruchichßochß incßaß najala.

1:5b.ECC.001.005 Rajlal ekßela na-el li sakße ut rajlal ecuu na-oc cuißchic re nak naru tâêlk cuißchic cuulaj. Junelic joßcan naxbânu.

1:6b.ECC.001.006 Joßcan ajcuiß li ikß. Nanumeß saß li sur ut nanumeß ajcuiß saß li norte. Li bar ac xnumeß cuiß, nanumeß cuißchic. Ut joßcan rajlal naxbânu.

1:7b.ECC.001.007 Ut eb li nimaß nequeßbêc rok ut nequeßxic saß li palau. Abanan li palau incßaß nanujac xbaneb. Li bar nequeßnumeß cuiß rajlal, aran cuißchic nequeßnumeß li haß.

1:8b.ECC.001.008 Nocolub riqßuin chixjunil li cßaßak re ru aßin, ut mâ ani nequeßru xyebal chanru nak nequeßtitzß xban. Usta nabal nequeßrabi ut usta nabal nequeßril, abanan incßaß nequeßcßojla xchßôleb.

1:9b.ECC.001.009 ¿Ma cuan ta biß cßaßak re ru toj acß saß ruchichßochß anakcuan? Mâcßaß. Chixjunil li cßaßru cuan anakcuan, ac cuan ajcuiß chak junxil. Mâcßaß cßaßru toj xyîbaman anakcuan xban nak ac yîbanbil chak junxil.

1:10b.ECC.001.010 ¿Ma cuan ta biß junak naru tixye, “Aßin toj acß?” Incßaß naru naxye chi joßcan xban nak chixjunil li cßaßru cuan anakcuan, ac cuan ajcuiß chak junxil chiku lâo.

1:11b.ECC.001.011 Chixjunil li cßaßak re ru ac xnumeß, ac xsach saß xchßôleb. Joßcan ajcuiß chixjunil li cßaßru talajchâlk mokon, tâsachk ajcuiß saß xchßôleb.

1:12b.ECC.001.012 Lâin li ninnau âtinac chi châbil. Lâin quincuan chokß xreyeb laj Israel aran Jerusalén.

1:13b.ECC.001.013 Xban nak cuan innaßleb lâin, quinqßue inchßôl chixtzolbal ut chixsiqßuinquil xyâlal chixjunil li cßaßru nacßulman saß ruchichßochß. Kßaxal cau li îk quixqßue li Dios saß xbêneb li cuînk re teßxbânu.

1:14b.ECC.001.014 Riqßuin aßin quinqßue retal nak chixjunil li na-uxman saß ruchichßochß, mâcßaß na-oc cuiß. Junes rahil chßôlej naxqßue.

1:15b.ECC.001.015 Chanchan junak li cßaßru yocos rix incßaß naru xtîcobresinquil rix. Malaj ut joß junak li cßaßak re ru incßaß tzßakal re ru incßaß naru xqßuebal saß ajl.

1:16b.ECC.001.016 Lâin quinye saß inchßôl nak kßaxal nim incuanquil ut kßaxal cuan innaßleb chiruheb li queßcuan chokß rey aran Jerusalén xbên cua chicuu lâin. Ut quinqßue inchßôl chixtaubal nabal chic innaßleb.

1:17b.ECC.001.017 Quinkßaxtesi cuib chixtaubal nabal chic li naßleb li châbil. Ut quinqßue ajcuiß inchßôl chixtaubal li naßleb li incßaß us li mâcßaß na-oc cuiß. Abanan quinqßue retal nak chixjunil aßan mâcßaß na-oc cuiß. Junes rahil chßôlej naxqßue.Li ani naxsicß nabal lix naßleb nacuan nabal lix chßaßajquilal, xban nak li ani cuan nabal xnaßleb, nabal ajcuiß li raylal naxcßul.

1:18b.ECC.001.018 Li ani naxsicß nabal lix naßleb nacuan nabal lix chßaßajquilal, xban nak li ani cuan nabal xnaßleb, nabal ajcuiß li raylal naxcßul.

2

2:1b.ECC.002.001 Ut quinye cuißchic saß inchßôl: —Tinyal xbânunquil li cßaßak re ru re tâsahokß saß inchßôl ut tincuânk chi mâcßaß tincßoxla, chanquin. Abanan xinqßue ajcuiß retal nak aßan mâcßaß na-oc cuiß.

2:2b.ECC.002.002 Joßcan nak quinqßue retal nak li seßec, aßan yal tôntil naßleb. Ut li sahil chßôlej saß ruchichßochß mâcßaß na-oc cuiß.

2:3b.ECC.002.003 Xban nak junes xsicßbal innaßleb yôquin, quincßoxla nak tintau xsahil inchßôl riqßuin li calâc. Joßcan nak quin-oc chi ucßac re rilbal ma aßan li us tixbânu li cuînk joß najtil tâcuânk saß ruchichßochß.

2:4b.ECC.002.004 Nabal li cßanjel quinbânu. Nabaleb li cab quinyîb chokß cue. Ut quicuau ajcuiß li uvas.

2:5b.ECC.002.005 Ut quinyîb ajcuiß xnaßajeb li cuacuîmk ut quicuau nabal pây ru li cheß li naûchin. Ut quinyîb ajcuiß xnaßaj li cuutzßußuj ut quicuau li utzßußuj aran.

2:6b.ECC.002.006 Ut quinyîb ajcuiß nabal xnaßajeb li haß re xtßakresinquil li acuîmk li quicuau.

2:7b.ECC.002.007 Nabaleb inlokßbil môs joß cuînk joß ixk, ut cuanqueb ajcuiß inmôs queßyoßla saß li cuochoch. Queßcuan nabal incuacax ut nabaleb lin carner. Lâin li nabal cßaßru cue chiruheb li rey li queßcuan Jerusalén xbên cua chicuu lâin.

2:8b.ECC.002.008 Quinchßutub li plata ut li oro li queßxqßue cue li rey ut li jalan xtenamiteb. Nabaleb laj bichanel li nequeßqßuehoc xsahil inchßôl, joß cuînk joß ixk. Ut nabal pây ru li cuajb li nequeßxchßeß re xqßuebal xsahil inchßôl. Ut nabaleb ajcuiß li ixk queßcuan cuiqßuin re xqßuebal xsahil inchßôl.

2:9b.ECC.002.009 Lâin li rey li kßaxal nim incuanquil chiruheb chixjunileb li rey li queßcuan Jerusalén. Usta kßaxal nim incuanquil, abanan incßaß quintzßektâna lin naßleb.

2:10b.ECC.002.010 Chixjunil li sahil chßôlej li quicuaj, quinbânu. Mâ jun sut incßaß ta quinbânu li cßaßru quinrahi ru. Ut quisahoß saß inchßôl riqßuin lin cßanjel li quinbânu. Li sahil chßôlej quincßul, aßan rêkaj li cßanjel quinbânu.

2:11b.ECC.002.011 Nak quin-oc chi cßoxlac chirix li cßanjel li quinbânu, quinqßue retal nak mâcßaß na-oc cuiß li cßanjel li quinbânu. Caßaj cuiß raylal naxqßue. Riqßuin aßin nacßutun nak mâcßaß xinra chirix li cßanjel li xinbânu saß ruchichßochß.

2:12b.ECC.002.012 Chirix aßin quin-oc chi cßoxlac chirix li naßleb li châbil ut chirix li naßleb li incßaß us, li mâcßaß na-oc cuiß. ¿Cßaßru tixbânu li rey li tâoc nak mâ anihakin chic lâin? Mâcßaß. Tixbânu joß xinbânu lâin.

2:13b.ECC.002.013 Lâin xinqßue retal nak kßaxal us li châbil naßleb chiru li naßleb mâcßaß na-oc cuiß, joß li cutan kßaxal us chiru li kßojyîn.

2:14b.ECC.002.014 Li ani cuan xnaßleb naxnau cßaßru tâchâlk saß xbên. Ut li mâcßaß xnaßleb incßaß naxnau cßaßru tâchâlk saß xbên. Abanan juntakßêt tixcßul li cuan xnaßleb riqßuin li mâcßaß xnaßleb.

2:15b.ECC.002.015 Ut quinye saß inchßôl: —Cui lâin li cuan innaßleb tincßul joß tixcßul li mâcßaß xnaßleb, ¿cßaß ta cuiß ru aj e nak cuan innaßleb?— Joßcan nak quinye nak chixjunil li cßaßru nakabânu mâcßaß na-oc cuiß.

2:16b.ECC.002.016 Nak telajeßnumekß li cutan mâ ani chic tâcßoxlânk re li cuan xnaßleb joß ajcuiß li mâcßaß xnaßleb. Tâsachk ban saß xchßôleb chi junaj cua. Tâcâmk li cuan xnaßleb ut tâcâmk ajcuiß li mâcßaß xnaßleb.

2:17b.ECC.002.017 Joßcan nak xicß chic nacuil lin yußam arin saß ruchichßochß xban nak chixjunil li na-uxman arin saß ruchichßochß junes chßaßajquilal naxqßue saß inbên. Chixjunil li na-uxman, mâcßaß na-oc cuiß. Junes raylal naxqßue.

2:18b.ECC.002.018 Ut xicß ajcuiß quicuil li cßanjel li quinbânu saß ruchichßochß xban nak quinnau nak tâcanâk chokß re li tâoc chokß cuêkaj.

2:19b.ECC.002.019 Mâ ani nanaßoc re ma cuan xnaßleb malaj ut mâcßaß li tâoc chokß cuêkaj. Incßaß ninnau ma cuan xnaßleb li tâêchanînk re li cßaßru cue li xinqßue inchßôl xcßanjelanquil riqßuin lin naßleb. Joßcan nak chixjunil li cßaßru xinbânu, mâcßaß na-oc cuiß.

2:20b.ECC.002.020 Ra raj chic quicuecßa nak quinqßue retal nak cau quincßanjelac saß ruchichßochß chi mâcßaß rajbal.

2:21b.ECC.002.021 Joßcaßin li cßanjelac saß ruchichßochß. Li cuînk nacßanjelac chi cau ut cuan xnaßleb chixcßoxlanquil chanru tixbânu. Abanan, nak nacam naxcanab chixjunil li quixbânu chokß re jalan li moco xcßulub ta xcßulbal xban nak incßaß xcßanjela rix. Joßcan nak li cßanjel li naxbânu nacana chi mâcßaß rajbal.

2:22b.ECC.002.022 Riqßuin aßin nacßutun nak li cuînk mâcßaß naxra nak naxcamsi rib chi cßanjelac saß ruchichßochß.

2:23b.ECC.002.023 Nak li cuînk cuan saß ruchichßochß junes raylal naxcßul ut junes chßaßajquilal. Incßaß nahilan chiru kßojyîn xban li cßoxlac. Chixjunil aßin mâcßaß na-oc cuiß.

2:24b.ECC.002.024 Li cßaßru us tixbânu li cuînk, aßan cuaßac ut ucßac ut xyalbal xsahil li cßaßru tixcßanjela. Ut lâin xinqßue retal nak chixjunil li cßaßru cuan ke li Dios naqßuehoc re.

2:25b.ECC.002.025 ¿Ani ta biß târûk tâcuaßak ut tâsahokß saß xchßôl cui ta li Dios incßaß tixqßue li cßaßru re?Li Dios naxqßue xnaßleb li ani nacuan saß tîquilal ut naxqßue xsahil xchßôl ut naxtenkßa re nak tixtau ru lix yâlal. Abanan laj mâc naxcanab chi cßanjelac chi cau re nak tixxoc nabal li cßaßru re, ut tâqßuehekß re jalan li cuan saß tîquilal chiru li Dios. Joßcan ajcuiß aßin, mâcßaß na-oc cuiß. Junes raylal naxqßue.

2:26b.ECC.002.026 Li Dios naxqßue xnaßleb li ani nacuan saß tîquilal ut naxqßue xsahil xchßôl ut naxtenkßa re nak tixtau ru lix yâlal. Abanan laj mâc naxcanab chi cßanjelac chi cau re nak tixxoc nabal li cßaßru re, ut tâqßuehekß re jalan li cuan saß tîquilal chiru li Dios. Joßcan ajcuiß aßin, mâcßaß na-oc cuiß. Junes raylal naxqßue.

3

3:1b.ECC.003.001 Cuan li hônal nak nacßulman chixjunil li cßaßak re ru saß li ruchichßochß aßin.

3:2b.ECC.003.002 Cuan li hônal re li yoßlâc ut cuan li hônal re li câmc. Cuan xkßehil li âuc, ut cuan ajcuiß xcutanquil lix michßbal li âubil.

3:3b.ECC.003.003 Cuan li hônal re camsînc ut cuan li hônal re banoc. Cuan xcutanquil li sachoc, ut cuan ajcuiß xcutanquil xcuaclesinquil cuißchic li ac tßanenak.

3:4b.ECC.003.004 Cuan li hônal re yâbac, ut cuan li hônal re seßec. Cuan li hônal re rahil chßôlej, ut cuan xcutanquil li ninkßeîc.

3:5b.ECC.003.005 Cuan xcutanquil li pajînc pec, ut cuan xcutanquil re xchßutubanquil li pec. Cuan li hônal nak naru tixkßalu rib li junjûnk, ut cuan ajcuiß li hônal nak incßaß naru naxkßalu rib li junjûnk.

3:6b.ECC.003.006 Cuan xcutanquil li sicßoc, ut cuan li hônal re sachoc. Cuan li hônal re xococ, ut cuan li hônal re tzßekoc.

3:7b.ECC.003.007 Cuan li hônal re pejoc tßicr, ut cuan li hônal re xitînc. Cuan li hônal re âtinac, ut cuan li hônal nak incßaß naru âtinac.

3:8b.ECC.003.008 Cuan li hônal re rahoc, ut cuan li hônal re tzßektânânc. Cuan xcutanquil li pletic riqßuin junak tenamit, ut cuan xcutanquil li cuânc saß usilal riqßuin junak tenamit.

3:9b.ECC.003.009 ¿Ma cuan ta biß cßaßru naxra li cuînk nak naxcamsi rib chi cßanjelac?

3:10b.ECC.003.010 Lâin xinqßue retal nak kßaxal cau li cßanjel li quixqßue li Dios saß xbêneb li cuînk re teßxbânu.

3:11b.ECC.003.011 Li Dios naxyîb chixjunil chi châbil saß xkßehil joß naraj aßan. Xqßue saß li kachßôl xrâbal ru xnaubal li cßaßru tâcßulmânk. Abanan incßaß nakatau ru chixjunil li cßaßru quixbânu chak li Dios saß xticlajic toj chalen saß rosoßjic.

3:12b.ECC.003.012 Lâin ninnau nak li cßaßru us tixbânu li cuînk, aßan nak tâsahokß saß xchßôl ut tixbânu li us nak toj cuânk saß ruchichßochß.

3:13b.ECC.003.013 Ut ninnau ajcuiß nak yal kamâtan xban li Dios nak nococuaßac ut noco-ucßac ut nakayal xsahil li cßaßru nakacßanjela.

3:14b.ECC.003.014 Ut ninqßue ajcuiß retal nak chixjunil li naxbânu li Dios tâcuânk chi junelic. Chixjunil li cßaßru quixbânu incßaß naru xqßuebal xtzßakob chi moco naru xjepbal. Li Dios quixbânu chi joßcaßin re nak chixjunileb teßxxucua ru.

3:15b.ECC.003.015 Mâcßaß tâcßulmânk chi incßaß ta ac xcßulman junxil. Mâcßaß cßaßru cuan chi incßaß ta ac cuan ajcuiß chak junxil. Li Dios nabânun re, nak nacßulman chi joßcaßin.

3:16b.ECC.003.016 Lâin ninqßue retal nak saß ruchichßochß junes raylal ut mâusilal nequeßxbânu saß eb li naßajej li nequeßrakoc cuiß âtin. Aran raj nequeßrakoc âtin saß tîquilal.

3:17b.ECC.003.017 Joßcan nak quinye saß inchßôl: —Li ani tîc xchßôl târakekß âtin saß xbên xban li Dios, ut târakekß ajcuiß âtin saß xbên li naxbânu mâusilal xban nak ac xakabanbil li hônal aßan xban li Dios nak târakekß âtin saß kabên riqßuin li cßaßru nakabânu ut riqßuin li cßaßru nakacßul.—

3:18b.ECC.003.018 Quinye ajcuiß saß inchßôl: —Li Dios yô chixbânunquil reheb chi joßcan yal re xyalbal rixeb ut re ajcuiß xcßutbal chiruheb nak chanchaneb li xul.—

3:19b.ECC.003.019 Relic chi yâl nak eb li cuînk ut eb li xul juntakßêt nequeßxcßul. Li xul nacam. Joßcaneb ajcuiß eb li cristian nequeßcam. Junaj ajcuiß li ikß naxmusikßa li xul riqßuineb li cristian. Moco kßaxal ta us li cuînk chiru li xul xban nak chixjunil li cuan saß ruchichßochß mâcßaß na-oc cuiß.

3:20b.ECC.003.020 Nak nequeßcam li xul nequeßsukßi chßochß. Joßcan ajcuiß li cristian. Nak nequeßcam nequeßsukßi chßochß. Chßochß oquenakeb ut nak teßcâmk, nequeßsukßi cuißchic chßochß.

3:21b.ECC.003.021 ¿Ma cuan ta biß junak nanaßoc re chi tzßakal nak lix musikßeb li cristian nequeßxic saß choxa ut lix musikß li xul nequeßosoß rubel chßochß?Riqßuin aßin ninqßue retal nak li us tixbânu li cuînk, aßan nak tâsahokß saß xchßôl riqßuin lix cßanjel xban nak aßan li tento tixbânu. Ut mâ ani târûk tâcßamok chak re chi rilbal li cßaßru tâcßulmânk mokon xban nak ac camenak chic.

3:22b.ECC.003.022 Riqßuin aßin ninqßue retal nak li us tixbânu li cuînk, aßan nak tâsahokß saß xchßôl riqßuin lix cßanjel xban nak aßan li tento tixbânu. Ut mâ ani târûk tâcßamok chak re chi rilbal li cßaßru tâcßulmânk mokon xban nak ac camenak chic.

4

4:1b.ECC.004.001 Ut quinqßue ajcuiß retal chixjunil li ra xîcß li nequeßxbânu saß ruchichßochß. Eb li rahobtesinbileb yôqueb chi yâbac xban li raylal nequeßxcßul. Ut mâ ani nacßojoban xchßôleb. Eb li nequeßrahobtesin reheb cuanqueb xcuanquil saß xbêneb. Ut mâ ani natenkßan reheb li yôqueb chi cßuluc raylal.

4:2b.ECC.004.002 Joßcan nak quinye: —Us xak reheb li ac camenakeb. Eb aßan saheb saß xchßôleb chiruheb li toj yoßyôqueb saß ruchichßochß.—

4:3b.ECC.004.003 Abanan kßaxal cuißchic us chokß reheb li toj mâjiß nequeßyoßla, xban nak toj mâjiß nequeßril li mâusilal li na-uxman saß ruchichßochß.

4:4b.ECC.004.004 Ut quinqßue ajcuiß retal nak li ani nacßanjelac chi châbil ut chi cau, aßan nacakalîc. Ut chixjunil aßin mâcßaß na-oc cuiß. Junes raylal naxqßue.

4:5b.ECC.004.005 Li cuînk li mâcßaß xnaßleb naxkßalu li rukß saß rochoch. Mâcßaß cuan re xban nak incßaß nacßanjelac.

4:6b.ECC.004.006 Us nak naxbânu chi joßcan. Us nak kßalkßo rukß saß rochoch chiru nak tixcamsi rib chi cßanjelac chi mâcßaß rajbal xban nak aßan junes raylal naxqßue.

4:7b.ECC.004.007 Ut quinqßue ajcuiß retal nak cuan cuißchic cßaßak re ru na-uxman saß ruchichßochß li mâcßaß na-oc cuiß.

4:8b.ECC.004.008 Junak cuînk mâ ani cuan re, mâcßaß ramîg, chi moco ralal xcßajol, chi moco cuan ras ut rîtzßin. Li cuînk aßan incßaß nahilan chi cßanjelac chi moco nahilan chixcßoxlanquil lix biomal. Incßaß naxcßoxla cßaßut nak naxcamsi rib chi cßanjelac chi moco naxcßoxla cßaßut nak incßaß naxyal xsahil li cßaßru naxcßanjela. Joßcan nak mâcßaß rajbal nak tixcamsi rib junak chi cßanjelac.

4:9b.ECC.004.009 Kßaxal us nak teßcßanjelak cuib, chiru nak tâcßanjelak junak xjunes xban nak cui teßcßanjelak saß cuibal us tâêlk lix cßanjeleb chiruheb.

4:10b.ECC.004.010 Cui li jun tâtßanekß, li jun chic tixtenkßa chi cuaclîc. Ra chokß re li nacuan xjunes xban nak cui tâtßanekß, mâ ani tâtenkßânk re chi cuaclîc.

4:11b.ECC.004.011 Joßcan ajcuiß cui cuanqueb cuib teßoc chi cuârc chi lakßlo, teßxkßixna rib saß cuibal. Aban cui jun ajcuiß tâoc chi cuârc xjunes, ¿chan ta cuiß ru nak tixkßixna rib xjunes?

4:12b.ECC.004.012 Cui jun ajcuiß tâpletik, naru teßnumtâk saß xbên. Abanan cui cuibeb, naru teßxcuy xsumenquil. Joßcan ajcuiß li cßam li oxib ru naxcuy. Incßaß natßupeß saß junpât.

4:13b.ECC.004.013 Kßaxal us junak al toj sâj cuan xnaßleb, usta nebaß, chiru junak rey ac chêc, mâcßaß xnaßleb ut incßaß naraj naqßueheß xnaßleb.

4:14b.ECC.004.014 Junak sâj al naru tâoc chokß rey, usta saß tzßalam tâêlk chak malaj ut saß nebaßil.

4:15b.ECC.004.015 Chixjunileb li tenamit teßoquênk chirix li sâj al li tâoc chokß rêkaj li rey.Kßaxal cuißchic nabaleb li tenamit li queßoquen chirix nak qui-oc chokß rey. Abanan li tenamit li teßcuânk mokon incßaß chic sahakeb xchßôl riqßuin. Joßcan ajcuiß aßin mâcßaß na-oc cuiß. Junes raylal naxqßue.

4:16b.ECC.004.016 Kßaxal cuißchic nabaleb li tenamit li queßoquen chirix nak qui-oc chokß rey. Abanan li tenamit li teßcuânk mokon incßaß chic sahakeb xchßôl riqßuin. Joßcan ajcuiß aßin mâcßaß na-oc cuiß. Junes raylal naxqßue.

5

5:1b.ECC.005.001 Nak texxic saß lix templo li Dios cheqßuehak retal chi us chanru lê naßleb. Incßaß têqßue êchßôl xqßuebal li cßatbil mayej joß nequeßxbânu li mâcßaßeb xnaßleb. Eb aßan incßaß nequeßxqßue retal nak incßaß us yôqueb xban nak incßaß nequeßxtau ru lix yâlal li yôqueb chixbânunquil. Cheqßuehak ban êchßôl chixtzolbal lix yâlal.

5:2b.ECC.005.002 Moco yalak cßaßru ta têye chi incßaß têcßoxla chi us. Incßaß tex-oc xyechißinquil re li Dios li cßaßru incßaß naru têqßue xban nak li Dios saß choxa cuan ut lâex saß ruchichßochß cuanquex. Chebânuhak cuênt re nak incßaß tex-âtinak nabal.

5:3b.ECC.005.003 Incßaß us nak yôkex chi cßoxlac chirix li cßaßak re ru, xban nak cui yôkex chi cßoxlac, yalak cßaßru tixcßut rib chêru saß lê matcß. Ut cui junes âtinac nequebânu, yôquex chixbânunquil joß nequeßxbânu li mâcßaßeb xnaßleb.

5:4b.ECC.005.004 Cui cßaßru têraj xyechißinquil re li Dios, chebânuhak chi junpât xban nak li Dios incßaß nacuulac chiru nak incßaß nequebânu li cßaßru nequeyechißi re.

5:5b.ECC.005.005 Kßaxal us nak mâcßaß têyechißi cui nequecßoxla nak incßaß naru têbânu.

5:6b.ECC.005.006 Cheqßuehak retal li cßaßru têbânu re nak incßaß texmâcobk xban li cßaßru têyechißi. Mâre mokon têye re laj cßanjel chiru li Dios nak xmâcßaßil ênaßleb xebânu cuiß. Li Dios naru nasach ru li ac xebânu. ¿Cßaßut nak têchikß xjoskßil li Dios riqßuin li cßaßru nequeye?

5:7b.ECC.005.007 Joßcan nak cui lâex junes matqßuec nequebânu ut junes âtinac nequebânu, aßan mâcßaß na-oc cuiß. Li cßaßru tento xbânunquil, aßan xxucuanquil ru li Kâcuaß Dios.

5:8b.ECC.005.008 Misach êchßôl chirilbal nak saß junak tenamit yôk xbânunquil raylal reheb li nebaß. Nabal raylal nequeßxbânu ut incßaß nequeßrakoc âtin saß tîquilal xban nak li cuan saß xcuanquil taklanbil xban li nim xcuanquil chiru aßan. Ut li jun, li nim xcuanquil, taklanbil ajcuiß xban jun chic kßaxal nim xcuanquil.

5:9b.ECC.005.009 ¿Ma incßaß ta biß nacßanjelac re chixjunileb chixjunil li acuîmk li na-el saß li chßochß? Li acuîmk li na-el saß li chßochß nacßanjelac ajcuiß re li rey.

5:10b.ECC.005.010 Li ani cuan xtumin, toj naraj nabal xtzßakob. Ut li ani cuan nabal lix biomal, incßaß natzßakloc re. Toj târaj cuißchic xtzßakob. Chixjunil aßin mâcßaß na-oc cuiß.

5:11b.ECC.005.011 Li ani cuan nabal cßaßru re, nabal ajcuiß naxsach. ¿Cßaßru naxra nak cuan nabal cßaßru re? Mâcßaß, xban nak yal naril nak na-osoß chiru.

5:12b.ECC.005.012 Li ani nacßanjelac, sa nacuar, usta natzacan chi us usta incßaß. Abanan li biom incßaß nacuar chixcßoxlanquil li cßaßru cuan re.

5:13b.ECC.005.013 Cuan jun chic li chßaßajquilal ninqßue retal arin saß ruchichßochß kßaxal ra rilbal. Aßan li xxocbal nabal li biomal yal re nak tixcßul chßaßajquilal mokon.

5:14b.ECC.005.014 Cui incßaß teßxnau rilbal lix biomal, mâre tixsach chixjunil chi mâcßaß rajbal ut mâcßaß chic tâcanâk reheb li ralal xcßajol.

5:15b.ECC.005.015 Nak nayoßla li cristian, tßustßu. Mâcßaß cuan re. Joßcan ajcuiß nak tâcâmk. Mâcßaß naru tixcßam chirix. Incßaß naru naxcßam li cßaßru re li ac xcßanjela.

5:16b.ECC.005.016 Aßin chßaßaj xcßoxlanquil nak nayoßla li cristian mâcßaß cuan re. Joßcan ajcuiß nak nacam. Mâcßaß naxcßam chirix. Riqßuin aßin nakaqßue retal nak mâcßaß aj e nak naxcamsi rib chi cßanjelac.

5:17b.ECC.005.017 Li ani naxnumsi lix yußam chi mâcßaß rajbal chanchan saß kßojyîn cuan. Nabal li raylal xcßul ut nabal li chßaßajquilal ut yajel.

5:18b.ECC.005.018 Riqßuin chixjunil aßin lâin xinqßue retal nak li cßaßru us tixbânu li cuînk, aßan cuaßac ut ucßac ut xyalbal xsahil li quixcßanjela ru nak cuan arin saß ruchichßochß. Lix yußam quiqßueheß re xban li Dios. Tento tâcßanjelak xban nak ac tenebanbil saß xbên.

5:19b.ECC.005.019 Cui li Dios naxqßue xbiomal li junjûnk, naxqßue re nak târûk tâcuaßak ut tâucßak ut tixyal xsahil lix cßanjel ut tâsahokß saß xchßôl nak yô chi cßanjelac. Aßin aßan jun mâtan naxqßue li Dios.Li Dios naxqßue li sahil chßôlej re. Joßcan nak incßaß nacßoxlac chirix li cßaßru naxcßul saß lix yußam saß ruchichßochß.

5:20b.ECC.005.020 Li Dios naxqßue li sahil chßôlej re. Joßcan nak incßaß nacßoxlac chirix li cßaßru naxcßul saß lix yußam saß ruchichßochß.

6

6:1b.ECC.006.001 Ut cuan cuißchic jun li chßaßajquilal ninqßue retal nacßulman rajlal saß ruchichßochß.

6:2b.ECC.006.002 Cuanqueb li nequeßqßueheß xbiomal ut xlokßal xban li Dios. Chixjunil cuan reheb. Mâcßaß napaltoß chiruheb. Abanan li Dios incßaß naxqßueheb chixyalbal xsahil lix biomaleb. Jalan ban chic aj e nacana cuiß. Aßin mâcßaß na-oc cuiß. Aßan jun raylal ut chßaßajquilal chokß reheb li cristian.

6:3b.ECC.006.003 Junak cuînk naru nacuan jun cientak li ralal xcßajol. Ut naru ajcuiß nacuan nabalak chihab saß ruchichßochß. Usta kßaxal najt rok lix yußam saß ruchichßochß, mâcßaß na-oc cuiß cui incßaß naxyal xsahil li cßaßru cuan re chi moco namukeß saß xyâlal. Lâin nincßoxla nak kßaxal us junak li cßulaßal yal nanumeß chiru li cuînk aßan.

6:4b.ECC.006.004 Usta li cßulaßal aßin li yal quinumeß incßaß quiyoßla saß xyâlal, quicana yal chi joßcan. Chanchan quicana saß kßojyîn chi mâcßaß xcßabaß.

6:5b.ECC.006.005 Li cßulaßal aßan incßaß qui-iloc cutan chi moco quixnau ru li cuânc saß ruchichßochß. Abanan kßaxal us quixcßul li cßulaßal aßan chiru li quixcßul li cuînk xban nak cô chi hilânc.

6:6b.ECC.006.006 Li cuînk aßin xru raj xcuan cuibak mil chihab saß ruchichßochß. Abanan cui incßaß xyal xsahil li cßaßru cuan re, mâcßaß na-oc cuiß. ¿Ma incßaß ta biß tâcâmk li cuînk joß nak quicam li cßulaßal?

6:7b.ECC.006.007 Li cuînk naxcamsi rib chi cßanjelac yal re tixtzaca. Abanan incßaß nacßojla xchßôl riqßuin chixjunil li naxsicß.

6:8b.ECC.006.008 ¿Ma kßaxal us ta biß cuanqueb li cristian li cuanqueb xnaßleb chiruheb li mâcßaßeb xnaßleb? Ut, ¿ma kßaxal us ta biß cuanqueb li nebaß xban nak xeßxnau cuânc saß xyânkeb li cuanqueb saß ruchichßochß?

6:9b.ECC.006.009 Kßaxal us nak tixcßojob xchßôl riqßuin li joß qßuial cuan re chiru nak yôk chi cßoxlac chirix nabal xtzßakob li cßaßru re xban nak aßan mâcßaß na-oc cuiß. Junes raylal naxqßue.

6:10b.ECC.006.010 Li cßaßru nacßulman anakcuan ac chßolchßo nak joßcan tâcßulmânk. Joßcan nak incßaß naru xcuechßinquil rix li cßaßru naxbânu li Dios.

6:11b.ECC.006.011 Li ani nacuulac chiru cuechßînc, mâcßaß na-oc cuiß li naxbânu. Usta nabal li âtin naxye, mâcßaß naxra nak naâtinac nabal.¿Ma cuan ta biß junak nanaßoc re cßaßru li us chokß re li cuînk nak cuan arin saß ruchichßochß? Lix yußam nanumeß saß junpât chi mâcßaß rajbal. Ut, ¿ma cuan ta biß junak tâyehok re cßaßru tâcßulmânk nak acak xcam?

6:12b.ECC.006.012 ¿Ma cuan ta biß junak nanaßoc re cßaßru li us chokß re li cuînk nak cuan arin saß ruchichßochß? Lix yußam nanumeß saß junpât chi mâcßaß rajbal. Ut, ¿ma cuan ta biß junak tâyehok re cßaßru tâcßulmânk nak acak xcam?

7

7:1b.ECC.007.001 Kßaxal us nak châbil tâyehekß chirix li junjûnk xban nak châbil lix naßleb. Aßan kßaxal us chiru li sununquil ban. Ut kßaxal us li câmc chiru li yoßlâc.

7:2b.ECC.007.002 Kßaxal us nak toxic chi yoßlecß camenak chiru nak toxic chi ninkßeîc. Li ani toj yoßyo, tento nak cuânk saß xchßôl lix camic xban nak aßan li rosoßjic li junjûnk.

7:3b.ECC.007.003 Kßaxal us li yâbac chiru li seßec xban nak li raylal naxtenkßa junak chixtaubal xnaßleb.

7:4b.ECC.007.004 Li ani cuan xnaßleb nacßoxlac chirix li câmc. Ut li ani mâcßaß xnaßleb caßaj cuiß li ninkßeîc naxcßoxla.

7:5b.ECC.007.005 Kßaxal us nak tokßusekß xbaneb li cuanqueb xnaßleb chiru nak tâqßuehekß kalokßal xbaneb li mâcßaßeb xnaßleb.

7:6b.ECC.007.006 Lix sahil xchßôleb li mâcßaßeb xnaßleb yal nanumeß. Mâcßaß na-oc cuiß. Chanchan li chaj li yal naxhum rib.

7:7b.ECC.007.007 Cui cuan junak cuan xnaßleb tixrahobtesi li ras rîtzßin, li jun aßan yô chixbânunquil joß naxbânu li mâcßaß xnaßleb. Ut cui cuan junak naxqßue rib chi tuminâc ru, li jun aßan naxpoß lix naßleb.

7:8b.ECC.007.008 Kßaxal us nak tâchoy li cßanjel li ac xatiquib xbânunquil chiru nak tâtiquib xbânunquil jun chic cßanjel ut incßaß tâchoy xbânunquil. Ut kßaxal us li cuyuc ib chiru li nimobresînc ib.

7:9b.ECC.007.009 Ut incßaß tatjoskßok saß junpât joß nequeßxbânu li mâcßaßeb xnaßleb. Eb aßan nequeßjoskßoß saß junpât.

7:10b.ECC.007.010 Incßaß tâye: —¿Cßaßut nak eb li cutan li ac xeßnumeß kßaxal useb chiruheb li cutan anakcuan?— Incßaß tâye chi joßcan xban nak caßaj cuiß li mâcßaßeb xnaßleb nequeßxye chi joßcan.

7:11b.ECC.007.011 Li châbil naßleb kßaxal us chokß reheb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Aßan joß jun li mâtan qßuebil reheb.

7:12b.ECC.007.012 Li naßleb naxtenkßa li junjûnk. Joßcan ajcuiß li tumin naxtenkßa li junjûnk. Abanan li ani cuan xnaßleb naxnau xcolbal rix lix yußam.

7:13b.ECC.007.013 Cheqßuehak retal li cßaßru naxbânu li Dios. ¿Ma cuan ta biß junak naru tixtîcobresi rix junak li cßaßak re ru li ac xyîb li Dios chi yocos rix?

7:14b.ECC.007.014 Chisahokß saß êchßôl nak nequex-el chi us riqßuin li cßaßru nequebânu. Ut cui nachal li raylal saß êbên, cheqßuehak retal nak li Dios naqßuehoc sahil chßôlej ut naxqßue ajcuiß li rahil chßôlej. Mâ ani naxnau cßaßru tâchâlk chiru mokon.

7:15b.ECC.007.015 Usta mâcßaß na-oc cuiß lin yußam, abanan xinqßue retal li cuib chi naßleb aßin: Cuan nak eb li tîqueb xchßôl nequeßcam nak toj sâjeb. Ut cuan nak eb li incßaß useb xnaßleb najt nequeßcuan saß ruchichßochß.

7:16b.ECC.007.016 Châbilakex, abanan incßaß chinumtâk lê châbilal. Chicuânk ênaßleb, abanan incßaß chinumtâk lê naßleb. ¿Cßaßru aj e nak têsach êrib êjunes?

7:17b.ECC.007.017 Cheqßuehak retal cßaßru têbânu re nak incßaß tânumtâk lê mâusilal saß êbên. Ut mêbânu tôntil naßleb. ¿Cßaßru aj e nak texcâmk chi toj mâjiß nacuulac xkßehil?

7:18b.ECC.007.018 Us nak têbânu li cßaßru nequecßoxla xbânunquil, abanan incßaß chinumtâk li cßaßru têbânu xban nak li ani naxxucua ru li Dios, us na-el riqßuin li cßaßru li naxbânu.

7:19b.ECC.007.019 Li ani cuan xnaßleb naqßueheß xcacuilal xban lix naßleb ut cau rib chiru lajêb chi cuînk li cuanqueb xcuanquil.

7:20b.ECC.007.020 Relic chi yâl mâ jun cuan saß ruchichßochß li kßaxal ta tîc xchßôl chi incßaß ta tâmâcobk.

7:21b.ECC.007.021 Mâpâb chixjunil li cßaßru nequeßxye li cristian re nak incßaß tâcuabi nak yôk chi âtinac châcuix lâ môs.

7:22b.ECC.007.022 Xban nak lâat nacanau nak nabal sut ajcuiß xat-âtinac chirixeb jalan.

7:23b.ECC.007.023 Quin-oc xtzßilbal rix li cßaßak re ru aßin xban nak cuan innaßleb. Abanan quicuecßa nak incßaß tzßakal lin naßleb chixbânunquil.

7:24b.ECC.007.024 Incßaß quinru xtzßilbal rix li cßaßak re ru aßin xban nak kßaxal chßaßaj xtaubal ru. Mâ ani naru xtaubal ru li cßaßak re ru aßin.

7:25b.ECC.007.025 Joßcan nak quin-oc xsicßbal xyâlal chanru nak tintau xtzßakob lin naßleb re nak tintau ru chixjunil li cßaßak re ru aßin. Quicuaj xtaubal ru cßaßut nak na-uxman li mâusilal ut li tôntil naßleb saß ruchichßochß.

7:26b.ECC.007.026 Nak yôquin chixtzßilbal rix chixjunil li cßaßak re ru aßin, quintau jun li chßaßajquilal kßaxal ra chiru li câmc. Aßan li ixk li incßaß us xnaßleb. Naxkßunbesi li cuînk toj retal natßaneß saß rukß. Caßaj cuiß li cuînk li naxqßue xlokßal li Dios naru naxcol rib chiru li ixk aßan. Abanan, laj mâc tzßakal natßaneß saß rukß aßan.

7:27b.ECC.007.027 Nak yôquin xtzßilbal rix li cßaßak re ru aßin, quintau li naßleb aßin, lâin li ninnau âtinac chi châbil.

7:28b.ECC.007.028 Nak toj mâjiß nintau li yôquin chixsicßbal, quintau jun li cuînk châbil xnaßleb saß xyânkeb li jun mil chic. Abanan mâ jun li ixk quintau châbil ta xnaßleb saß xyânkeb chixjunileb li ixk.Nak yôquin xtzßilinquil rix li cßaßak re ru aßin, quinqßue retal nak li Dios quixyîb li cuînk chi châbil ut chi tzßakal re ru. Abanan, eb aßan aß chic li mâusilal queßraj xbânunquil.

7:29b.ECC.007.029 Nak yôquin xtzßilinquil rix li cßaßak re ru aßin, quinqßue retal nak li Dios quixyîb li cuînk chi châbil ut chi tzßakal re ru. Abanan, eb aßan aß chic li mâusilal queßraj xbânunquil.

8

8:1b.ECC.008.001 Mâ ani târûk tixjuntakßêta rib riqßuin li cuan xnaßleb. Li ani cuan xnaßleb naxnau cßaßut nak nacßulman li cßaßak re ru saß ruchichßochß. Lix naßleb naxqßue chi sahocß lix chßôl ut najala li rilobâl xban nak sa chic saß xchßôl.

8:2b.ECC.008.002 Chebânuhak li cßaßru tixye êre li rey joß queye nak quebânu li juramento chiru li Dios.

8:3b.ECC.008.003 Nak tex-êlk chiru li rey, bânuhomak saß xyâlal. Incßaß tex-êlk saß junpât. Ut mex-oquen saß xyânkeb li nequeßxbânu li incßaß us xban nak aßan naru naxbânu êre li cßaßru naraj.

8:4b.ECC.008.004 Li râtin li rey, aßan cuan xcuanquil. Ut mâ ani naru tâyehok re nak incßaß us naxbânu.

8:5b.ECC.008.005 Li ani naxbânu li nataklâc cuiß xban li rey, mâcßaß tixcßul. Ut li ani cuan xnaßleb naxnau jokße ut chanru nak tixbânu li nataklâc cuiß.

8:6b.ECC.008.006 Cuan jun li hônal re xbânunquil chixjunil li cßaßak re ru ut cuan ajcuiß li naßleb re xcßoxlanquil chanru xbânunquil. Abanan cuan jun li chßaßajquilal saß xbên li junjûnk,

8:7b.ECC.008.007 xban nak mâ ani naxnau cßaßru tixcßul, chi moco cuan ta junak naru tixye cßaßru tâcßulmânk mokon.

8:8b.ECC.008.008 Mâ ani junak nacuan xcuanquil saß xbên lix musikß li junjûnk. Moco târûk ta tixye nak toj tâcuânk lix yußam xban nak mâcuaß aßan yal re saß xbên lix yußam. Chi moco cuan junak cuan xcuanquil saß xbên li câmc xban nak mâ ani naru nacoleß chiru li câmc. Li incßaß us xnaßleb incßaß tâcolekß xban li mâusilal naxbânu.

8:9b.ECC.008.009 Chixjunil aßin quinqßue retal nak quin-oc chixtzßilbal rix li cßaßru nacßulman saß ruchichßochß. Quinqßue retal nak cuanqueb li cuînk cuanqueb xcuanquil saß xbêneb li ras rîtzßin ut nequeßxbânu raylal reheb.

8:10b.ECC.008.010 Ut ninqßue ajcuiß retal nak eb li incßaß useb xnaßleb nequeßqßueheß xlokßal nak nequeßmukeß. Abanan li nequeßxic rajlal saß li templo, mâ ani nacßoxlan re li tîquilal li queßxbânu saß li tenamit. Chixjunil aßin mâcßaß na-oc cuiß.

8:11b.ECC.008.011 Ut xban nak incßaß nequeßxcßul chi ticto xtojbal rix li mâusilal li nequeßxbânu, joßcan nak kßaxal cuißchic nequeßraj xbânunquil li mâusilal li jun chßol chic.

8:12b.ECC.008.012 Usta nanumta li mâusilal li nequeßxbânu laj mâc ut usta najt rok lix yußameb arin saß ruchichßochß, lâin ninnau nak eb li nequeßxucuan ru li Dios us teßxcßul chiruheb aßan.

8:13b.ECC.008.013 Ac chßolchßo nak eb li nequeßxbânu li mâusilal incßaß us teßxcßul xban nak yal nequeßxnumsi lix yußameb chi mâcßaß rajbal. Incßaß nequeßxqßue xlokßal li Dios ut incßaß nequeßxxucua ru.

8:14b.ECC.008.014 Cuan jun chic li naßleb na-uxman saß ruchichßochß incßaß nintau ru. Aßan nak eb li châbileb xnaßleb nequeßxcßul raylal. Ut li raylal nequeßxcßul eb aßan, reheb raj li incßaß useb xnaßleb. Ut eb li incßaß useb xnaßleb, usilal nequeßxcßul. Ut li usilal li nequeßxcßul, aßan reheb raj li châbileb xnaßleb. Lâin ninye nak aßin mâcßaß na-oc cuiß.

8:15b.ECC.008.015 Joßcan nak lâin ninye nak li cuînk tixsicß li sahil chßôlej arin saß ruchichßochß. Tâcuaßak tâucßak ut tâsahokß saß xchßôl xban nak caßaj cuiß aßan naru tixbânu re nak tixyal xsahil li cßanjel li naxbânu nak toj cuan lix yußam saß ruchichßochß li naqßueheß re xban li Dios.

8:16b.ECC.008.016 Nak quinkßaxtesi cuib chixtzolbal ut chixtzßilbal rix li cßaßak re ru nacßulman saß ruchichßochß, chi kßek chi cutan incßaß nachal incuara.Ut quinqßue retal nak mâ ani nataßoc ru li cßaßru naxbânu li Dios. Li cuînk mâ jokße tixtau ru li cßaßru naxbânu li Dios saß ruchichßochß, usta tixtacuasi rib chixsicßbal. Li cuan xnaßleb naru naxye nak naxnau, abanan mâ jokße tixtau ru.

8:17b.ECC.008.017 Ut quinqßue retal nak mâ ani nataßoc ru li cßaßru naxbânu li Dios. Li cuînk mâ jokße tixtau ru li cßaßru naxbânu li Dios saß ruchichßochß, usta tixtacuasi rib chixsicßbal. Li cuan xnaßleb naru naxye nak naxnau, abanan mâ jokße tixtau ru.

9

9:1b.ECC.009.001 Relic chi yâl lâin quinqßue inchßôl chixtzolbal rix chixjunil li cßaßak re ru aßin. Ut quinqßue retal nak li tîqueb xchßôl ut li cuanqueb xnaßleb cuanqueb saß rukß li Dios, joß ajcuiß li cßaßru nequeßxbânu. Mâ ani naxnau ma nequeßraheß malaj ut xicß nequeßileß. Ut incßaß nequeßxnau cßaßru teßxcßul mokon.

9:2b.ECC.009.002 Chixjunileb juntakßêt teßxcßul. Juntakßêt teßxcßul li tîqueb xchßôl riqßuineb li incßaß tîqueb xchßôl. Juntakßêt teßxcßul li châbileb xnaßleb riqßuineb li incßaß useb xnaßleb. Juntakßêt teßxcßul li nequeßxbânu li us riqßuineb li nequeßxbânu mâusilal. Juntakßêt teßxcßul li nequeßxqßue lix cßatbil mayej riqßuineb li incßaß nequeßxqßue lix cßatbil mayej. Juntakßêt teßxcßul li mâcßaßeb xmâc riqßuineb li cuanqueb xmâc. Juntakßêt teßxcßul li nequeßyechißin cßaßak re ru riqßuin juramento riqßuineb li incßaß nequeßxbânu li juramento.

9:3b.ECC.009.003 Li cßaßru incßaß us ninqßue retal, aßan nak juntakßêt nequeßxcßul chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Junes mâusilal ut tôntil naßleb nequeßxcßoxla xbânunquil joß najtil nequeßcuan saß ruchichßochß. Ut chirix aßan nequeßcam.

9:4b.ECC.009.004 Li ani toj yoßyo cuan cßaßru naroybeni. Abanan li camenak chic mâcßaß cßaßru naroybeni. Jun li tzßiß yoßyo nacßanjelac, abanan li cakcoj camenak chic, aßan mâcßaß na-oc cuiß. Naraj naxye nak kßaxal us chokß re li yoßyo chiru li ac camenak chic.

9:5b.ECC.009.005 Li toj yoßyôqueb nequeßxnau nak teßcâmk. Ut eb li ac camenakeb chic mâcßaß nequeßxnau, chi moco cuan ta cßaßru teßroybeni. Ut mâ ani chic tâjulticânk reheb.

9:6b.ECC.009.006 Li ac camenakeb chic incßaß chic nequeßrahoc, chi moco xicß chic nequeßiloc ut incßaß chic nequeßcakalin, chi moco teßoquênk chic riqßuin li cßaßru na-uxman saß ruchichßochß.

9:7b.ECC.009.007 Joßcan nak anakcuan chatcuaßak chi sa saß âchßôl ut chacuucßak li vino riqßuin sahil chßôlej xban nak li Dios mâcßaß naxye riqßuin li cßaßru nacabânu.

9:8b.ECC.009.008 Tâqßue saki akß châbil châcuix ut tâqßue rajlal li sununquil ban saß âjolom.

9:9b.ECC.009.009 Chanumsi lâ yußam chi sa saß âchßôl riqßuin li ixk li nacara. Chanumsihak chi us lâ yußam li mâcßaß na-oc cuiß li quiqßueheß âcue saß ruchichßochß, xban nak caßaj cuiß aßan li naru tâbânu re xyalbal xsahil lâ cßanjel.

9:10b.ECC.009.010 Chixjunil li naru tâbânu saß ruchichßochß, chabânuhak, aß yal joß qßuial tâcuy xbânunquil. Nak tatcâmk, mâcßaß chic târûk tâbânu. Nak ac cuânkat chic saß li jul, incßaß chic tatcßanjelak. Mâcßaßak chic âcßaßux ut mâcßaßak chic ânaßleb.

9:11b.ECC.009.011 Cuan jun chic xinqßue retal saß ruchichßochß nak mâcuaßeb li kßaxal sêbeb li nequeßêchanin re li mâtan saß li âlinac, chi moco eb li cauheb rib li nequeßnumta saß li plêt. Ut eb li cuanqueb xnaßleb incßaß nequeßxtau xtzacaêmkeb yal xban nak cuanqueb xnaßleb. Ut eb li sêbeb xchßôl incßaß nequeßbiomoß yal xban nak sêbeb xchßôl. Ut eb li tzolbileb moco rajlal ta nequeßcßuleß saß usilal. Chixjunil aßin moco nequeßxnau ta jokße teßxcßul li chßaßajquilal.

9:12b.ECC.009.012 Li cuînk incßaß naxnau jokße tixcßul junak chßaßajquilal. Chanchaneb li car li nequeßchapeß riqßuin yoy. Ut chanchaneb li xul li nequeßchapeß riqßuin raßal. Joßcan ajcuiß nequeßxcßul li cuînk. Eb aßan nequeßxcßul li chßaßajquilal chi mâcßaßeb saß xchßôl nak nacuulac xkßehil.

9:13b.ECC.009.013 Ut quinqßue ajcuiß retal jun li naßleb li na-uxman saß ruchichßochß, li na-oc incßaßux xban.

9:14b.ECC.009.014 Cuan jun li tenamit caßchßin. Incßaß qßuiheb li cristian cuanqueb aran. Ut nachal jun li rey kßaxal cau rib chi pletic riqßuineb. Naxsut rix li tenamit ut na-oc chi pletic.

9:15b.ECC.009.015 Ut saß li tenamit aßan, cuan jun li cuînk cuan xnaßleb usta nebaß. Li cuînk aßan xru raj xcolbal li tenamit xban nak cuan xnaßleb. Abanan mâ ani quixcßoxla nak aßan cuan xnaßleb xban nak nebaß.

9:16b.ECC.009.016 Nak ninqßue retal aßin lâin ninye nak kßaxal us nak cuânk kanaßleb chiru nak cauhak kib. Abanan eb aßan queßxtzßektâna lix naßleb li cuînk aßan yal xban nak nebaß ut incßaß queßrabi li cßaßru quixye.

9:17b.ECC.009.017 Kßaxal us rabinquil lix yâlal li naxye li cuan xnaßleb, usta timil naxye, chiru rabinquil li cßaßru naxye li nacßamoc be saß xyânkeb li mâcßaßeb xnaßleb usta tixjap re chixyebal.Kßaxal us nak cuânk kanaßleb chiru nak cuânk kacßanjelebâl re pletic. Li ani incßaß us xnaßleb naxpoß ru li us.

9:18b.ECC.009.018 Kßaxal us nak cuânk kanaßleb chiru nak cuânk kacßanjelebâl re pletic. Li ani incßaß us xnaßleb naxpoß ru li us.

10

10:1b.ECC.010.001 Li camenak raxyât naxpoß li sununquil ban ut nachuhoß. Joßcan ajcuiß li tôntil naßleb naru tixpoß ru li naßleb li kßaxal lokß.

10:2b.ECC.010.002 Li ani cuan xnaßleb junelic nacuulac chiru xbânunquil li us. Abanan li ani mâcßaß xnaßleb caßaj cuiß li incßaß us nacuulac chiru xbânunquil.

10:3b.ECC.010.003 Li ani mâcßaß xnaßleb riqßuin li cßaßru naxbânu nacßutun nak mâcßaß xnaßleb usta yôk chixyebal nak eb li jun chßôl chic mâcßaßeb xnaßleb.

10:4b.ECC.010.004 Cui li cuan xcuanquil tâjoskßok châcuu, incßaß tâsume ru, xban nak naru nequeyîb ru li chßaßajquilal saß xyâlal.

10:5b.ECC.010.005 Cuan jun li chßaßajquilal ninqßue retal saß ruchichßochß li nequeßxbânu li cuanqueb saß xcuanquil.

10:6b.ECC.010.006 Li mâcßaßeb xnaßleb nequeßqßueheß xcßanjel châbil ut li cuanqueb xnaßleb incßaß châbil li cßanjel nequeßqßueheß reheb.

10:7b.ECC.010.007 Ut quinqßue ajcuiß retal nak aß chic li lokßbil môs nequeßbêc chirix cacuây ut eb li cuanqueb xcuanquil nequeßbêc chi rok. Chanchaneb chic li lokßbil môs.

10:8b.ECC.010.008 Li ani naxbec junak jul re tâtßanekß jalan, aßan ajcuiß li tâtßanekß chi saß. Li ani tixjor li tzßac li sutsu cuiß li tenamit tâtißekß xban cßantiß.

10:9b.ECC.010.009 Li ani najoroc pec naru naxtochß rib riqßuin li pec. Ut li ani najoroc siß naru naxyocß rib.

10:10b.ECC.010.010 Cui li mâl na-el li xkßesnal re, ut cui incßaß tâqßue xkßesnal, tento nak tatyocßok chi cau. Joßcan nak kßaxal us nak cuânk ânaßleb chixcßoxlanquil chanru tâbânu re nak tâbânu chi us li cßaßak re ru.

10:11b.ECC.010.011 ¿Cßaß ta cuiß ru aj e nak junak tixnau xtûlanobresinquil li cßantiß cui tâtißekß xban, nak toj mâjiß naxtûlanobresi?

10:12b.ECC.010.012 Li âtin li naxye li cuan xnaßleb nasukßi usilal chokß re. Abanan li cßaßru naxye li mâcßaß xnaßleb, aßan ajcuiß nasachoc re.

10:13b.ECC.010.013 Li cuînk li mâcßaß xnaßleb naxtiquib âtinac riqßuin tôntil naßleb. Ut nak narakeß chi âtinac, kßaxal cuißchic yibru li naxye.

10:14b.ECC.010.014 Li mâcßaß xnaßleb cßajoß nacuulac chiru âtinac. Abanan ¿ma târûk ta biß tixye cßaßru tâcßulmânk? Incßaß, xban nak mâ ani nanaßoc re cßaßru tâcßulmânk mokon nak mâ anihak chic aßan.

10:15b.ECC.010.015 Li ani mâcßaß xnaßleb naxcamsi rib chi cßanjelac chi mâcßaß aj e ut incßaß naxnau bar tâxic mokon.

10:16b.ECC.010.016 Tokßob ru li tenamit li cuan xrey toj sâj, xban nak toj mâcßaß xnaßleb. Ut li nequeßtenkßan re li rey junes ninkßeîc nequeßxcßoxla.

10:17b.ECC.010.017 Abanan us xak re li tenamit li cuan jun xrey cuan xnaßleb ut châbil. Ut eb li nequeßtenkßan re nequeßcuaßac saß x-ôril re xqßuebal rêkaj lix metzßêuheb. Ut mâcuaß calâc nequeßxcßoxla.

10:18b.ECC.010.018 Li ani incßaß nacuulac chiru cßanjelac, natßaneß li rochoch saß xbên. Ut xban nak incßaß naraj cßanjelac, na-oquesin li rochoch.

10:19b.ECC.010.019 Li ninkße naqßuehoc sahil chßôlej. Ut li vino naxqßue ajcuiß xsahil xchßôleb li cuanqueb saß ruchichßochß. Abanan li tumin, aßan li naxbânu chixjunil aßin.Mâcuechß rix li rey chi moco riqßuin lâ cßaßux. Ut incßaß tat-âtinak chirix li biom usta âjunes cuânkat saß lâ cuochoch, xban nak cuanqueb cocß xul nequeßrupupic. Mâre teßxye chak re li cßaßru tâye.

10:20b.ECC.010.020 Mâcuechß rix li rey chi moco riqßuin lâ cßaßux. Ut incßaß tat-âtinak chirix li biom usta âjunes cuânkat saß lâ cuochoch, xban nak cuanqueb cocß xul nequeßrupupic. Mâre teßxye chak re li cßaßru tâye.

11

11:1b.ECC.011.001 Mâra li cßaßru âcue. Chatsihînk ban. Ut saß jun cutan tâcßul rêkaj.

11:2b.ECC.011.002 Tâjecß li cßaßru cuan âcue reheb li mâcßaß cuan reheb, xban nak incßaß nacanau jokße tâchâlk raylal saß âbên lâat nak cuancat saß ruchichßochß.

11:3b.ECC.011.003 Lâo incßaß nakanau cßaßru tâcßulmânk. Cui nachal li chok rochben li hab saß ruchichßochß, naru nachal. Cui li cheß tâtßanekß saß li norte, naru natßaneß aran. Ut cui natßaneß saß li sur, tßanekß aran. Li naßajej li tâtßanekß cuiß, aran tâcanâk.

11:4b.ECC.011.004 Li ani yôk xcßaßux chirix li ikß incßaß tââuk. Ut li ani yôk xcßaßux chirix li chok incßaß tâkßolok.

11:5b.ECC.011.005 Lâat incßaß nacanau bar naxic li ikß. Ut incßaß ajcuiß nacanau chanru nak naqßui li cßulaßal li toj mâjiß nayoßla. Joßcan ajcuiß nak incßaß nacanau cßaßru naxbânu li Dios li quiyîban re chixjunil li cßaßak re ru.

11:6b.ECC.011.006 Nak tat-âuk, tâcuau lâ cuiyaj ekßela ut tâcuau cuißchic ecuu xban nak incßaß nacanau bar cuan li tâêlk chi us, ma li tâcuau xbên cua, malaj ut li tâcuau mokon, malaj ut juntakßêt tâêlk.

11:7b.ECC.011.007 Relic chi yâl nak kßaxal us nak yoßyôko saß ruchichßochß ut yôko chirilbal li cutan.

11:8b.ECC.011.008 Abanan, usta nabal chihab tocuânk saß ruchichßochß ut yôko xyalbal xsahil li cßaßru ke, tento nak takaqßue retal nak tâcuulak xkßehil nak tocâmk chi junaj cua ut incßaß chic tocuânk saß ruchichßochß. Chixjunil li tâchâlk chiku mokon, mâcßaß na-oc cuiß.

11:9b.ECC.011.009 Lâex, li toj sâjex, cheyalak xsahil lê sâjilal. Chebânuhak li cßaßru têra ru ut li cßaßru nacuulac chêru. Abanan, tento nak têqßue retal nak saß jun cutan târakok âtin li Dios saß êbên.Checanabak xcßoxlanquil li cßaßak re ru nachßißchßißin êre joß ajcuiß li chßaßajquilal. Chenauhak nak incßaß najt texcuânk saß lê sâjilal. Joßcan nak mâcßaß na-oc cuiß li cßaßru têbânu.

11:10b.ECC.011.010 Checanabak xcßoxlanquil li cßaßak re ru nachßißchßißin êre joß ajcuiß li chßaßajquilal. Chenauhak nak incßaß najt texcuânk saß lê sâjilal. Joßcan nak mâcßaß na-oc cuiß li cßaßru têbânu.

12

12:1b.ECC.012.001 Nak toj cuancat saß lâ sâjilal, chijulticokß âcue li Dios li quiyoßobtesin âcue. Chijulticokß âcue li Dios nak toj mâjiß nacuulac li cutan nak cuan nabal li chßaßajquilal ut nak mâjiß nacuulac li chihab nak tâye: —Mâcßaß chic nasahoß cuiß inchßôl.—

12:2b.ECC.012.002 Chabânuhak anakcuan nak toj nacßutun li sakße chi cutan, li po ut li chahim chiru kßojyîn, ut nak toj mâjiß namoy ru li cutan xban li chok.

12:3b.ECC.012.003 Tâcuulak xkßehil nak chixjunileb sicsotkeb xbaneb xtîxil, ut eb li cuînk li cauheb rib, cßutzcßûkeb aj chic rixeb. Ut mâcßaßak chic ruch reheb xban nak ac tîxeb chic. Ut eb li nequeßiloc saß ventana incßaß chic teßrûk teßilok xban nak ac xmoy li xnakß ruheb.

12:4b.ECC.012.004 Nak ac tîxakat chic, incßaß chic tat-abînk ut incßaß chic tatrûk chi cuaßac xban nak mâcßaßak chic ruch âcue. Ut incßaß chic sa tatcuârk. Toj ekßela tatcuaclîk nak tâyâbak laj tzoß xul. Ut incßaß chic tatrûk chi bichânc.

12:5b.ECC.012.005 Tatxucuak chi cubec saß junak naßajej najt xteram. Yôk âxiu nak tatbêk ut sakak chic lâ cuismal, chanchanak xsakal li ratzßum li almendro. Incßaß chic tâcuy xban nak tîxakat chic chi us. Incßaß chic tatcuaßak ut mâcßaß chic târa ru. Chi sêb tatcâmk ut tatxic chi hilânc saß lâ naßaj chi junaj cua. Ut nak eb laj mukunel yôkeb chi xic châmukbal, yôkeb chi yâbac xban nak ac xatcam.

12:6b.ECC.012.006 Nak toj yoßyôcat saß ruchichßochß, chijulticokß âcue li Dios li quiyoßobtesin âcue xban nak tâcuulak xkßehil nak tatcâmk joß nak natßupeß junak cadena plata. Nak tatcâmk chanchan nak najoreß li ucßal oro. Ut chanchan nak najoreß li cuc chire li yußam haß ut chanchan nak natokeß li sursûquil cheß li naquelon chak re li haß chi saß li becbil jul.

12:7b.ECC.012.007 Nak tatcâmk, tatsukßîk cuißchic chßochß xban nak chßochß oquenakat. Ut lâ musikß tâxic cuißchic riqßuin li Dios xban nak aßan quiqßuehoc lâ musikß.

12:8b.ECC.012.008 Lâin, li ninnau âtinac chi châbil, ninye nak lix naßleb li ruchichßochß mâcßaß na-oc cuiß. Chixjunil mâcßaß na-oc cuiß.

12:9b.ECC.012.009 Lâin ninnau âtinac chi châbil ut cuan innaßleb. Quintzol cuib chi us ut quintzßil rix li naßleb. Ut quinqßueheb ajcuiß xnaßleb li tenamit ut quinye saß xxiqueb re nak teßxtau xyâlal. Ut nabal li proverbios quintzßîba.

12:10b.ECC.012.010 Quinqßue inchßôl chixsicßbal ruheb li âtin re nak tintzßîba li naßleb aßin chi tzßakal re ru riqßuin châbil âtin.

12:11b.ECC.012.011 Li naßleb li nequeßxye li cuanqueb xnaßleb nacßanjelac chiku joß nak nacßanjelac li kßes rußuj cheß re xberesinquil li bôyx. Li châbil naßleb qßuebil ke xban li tzßakal Pastor li na-iloc ke. Nacana saß kachßôl. Chanchan li claux li natßojeß saß li cheß.

12:12b.ECC.012.012 Qßuehomak retal. Nabal li naßleb cuan saß ruchichßochß. Moco narakeß ta xtzßîbanquil. Abanan mâcßaß rajbal xtzolbal chixjunil li cßaßak re ru aßan. Li tzoloc chi nabal, aßan nalubtesin.

12:13b.ECC.012.013 Riqßuin li âtin aßin tinrak li âtinac saß li hu aßin: nak chexucuâk ru li Dios ut chebânuhak li cßaßru naxye saß lix chakßrab xban nak aßin li kßaxal tento xbânunquil.Li Dios târakok âtin saß kabên riqßuin chixjunil li cßaßru nakabânu, usta chi mukmu nakabânu. Târakok âtin saß kabên riqßuin chixjunil li nakabânu, usta us, usta incßaß us.

12:14b.ECC.012.014 Li Dios târakok âtin saß kabên riqßuin chixjunil li cßaßru nakabânu, usta chi mukmu nakabânu. Târakok âtin saß kabên riqßuin chixjunil li nakabânu, usta us, usta incßaß us.


Holder of rights
Multilingual Bible Corpus

Citation Suggestion for this Object
TextGrid Repository (2025). Q'eqchi' Collection. Ecclesiastes (Q'eqchi'). Ecclesiastes (Q'eqchi'). Multilingual Parallel Bible Corpus. Multilingual Bible Corpus. https://hdl.handle.net/21.11113/0000-0016-B268-A