Luke (Jakalteko)

Luke (Jakalteko)

1

1:1b.LUK.001.001 Tinan̈ xin, chintzˈibn̈etojan huneˈ carta tiˈ tawet mam Teófilo, yin̈ huntekˈan tzet ye tuˈ xayu coxol tiˈ. Haˈ ebnaj chihalnicˈo Istzotiˈ Comam Jesucristo tinan̈ yil ebnaj yin̈ tzet yu yichicoj, lahwi tuˈ xin con̈iscuynicanojan̈ ebnaj yin̈ sunil tzet xayu tuˈ. Caw xin txˈiˈal mac xayaco yin̈ iscˈul istzˈibn̈encano tzet xayu tuˈ.

1:3b.LUK.001.003 Haquinpaxtuˈan mam Teófilo, lahwi inkˈambenan yin̈ nancˈulal yin̈ sunil caw yichebanil, yoc yin̈ innabalan intzˈibn̈entojan sunil tiˈ yin̈ istxolal tawet.

1:4b.LUK.001.004 Hac tuˈ xin caw cˈul chu hawohtan̈eniloj ta yel chal huntekˈan xahacuy tuˈ.

1:5b.LUK.001.005 Hayet ayco naj Herodes yahawilo txˈotxˈ Judea, ay hun majan ebnaj xol anma Israel chˈakˈni xahanbal tet Comam Dios, chiyij isbi Abías. Xol ebnaj tuˈ ayco huneˈ icham chiyij Zacarías, Elizabet isbi yixal icham. Yichmam ixnam ye icham Aarón.

1:6b.LUK.001.006 Caw cˈul isbeybal icham yeb yixal yul sat Comam Dios, yeb xin caw yijem iscawan̈il yin̈ sunil ischejbanil Comam. Yuxin machi mac chu yalni tato mach yijemo icham yeb yixal sata Comam.

1:7b.LUK.001.007 Wal ixnam Elizabet tuˈ xin, maẍticˈa yunin, yuxin machi hunu yuninal icham yeb ixnam yet yichambicaniloj.

1:8b.LUK.001.008 Haˈ hunel xin, ayilo istiempohal bay oc icham Zacarías yin̈ ismunil yin̈ sacerdotehal yeb ebnaj yetbi yul yatut Comam.

1:9b.LUK.001.009 Yilwen ebnaj mac yin̈ chˈoc isbi yocto isn̈usno pom yiban̈ ismeẍahil bay chin̈uslax pom yul yatut Comam hacaˈticˈa chute ebnaj. Cˈuxan xin yiban̈ icham Zacarías apni.

1:10b.LUK.001.010 Yet lan̈an isn̈usni icham Zacarías pom tet Comam Dios yul yatut Comam tuˈ, aycanilto sunil anma txahloj.

1:11b.LUK.001.011 Hayet ayicto icham Zacarías isn̈usno pom tuˈ, isyenican̈ isba huneˈ yángel Comam Dios tet icham, yoc lin̈no yin̈ iswatxˈkˈab ismeẍahil bay chin̈uslax pom tuˈ.

1:12b.LUK.001.012 Yet yilni icham naj ángel tuˈ, isxiwcan̈ icham, iscˈaycanilo iscˈul icham.

1:13b.LUK.001.013 Yalni naj ángel: ―Mam Zacarías, mach chaẍxiwcan̈, caw mayabe Comam Dios tzet maxawal yin̈ hatxah. Yu huneˈ tuˈ xin, chiyilaˈ hawixal Elizabet yin̈ huneˈ nichˈan hacˈahol, Juan chawaco isbihoj.

1:14b.LUK.001.014 Caw chitzala hacˈul yin̈, caw niman anma chitzalapaxocan̈ yet chiyaben ispitzcˈa nichˈan heyuninal tuˈ.

1:15b.LUK.001.015 Huneˈ heyuninal chipitzcˈa tuˈ, caw aycano yelapno chˈelico yul sat Comam Dios. Maẍticˈa chucˈuˈ vino nitam hunuxa nan uqˈuehal. Ayxaco Espíritu Santo yin̈ yet chipitzcˈahi.

1:16b.LUK.001.016 Caw hanta ebnaj israelita chiswatxˈeˈco isba yul iskˈab Comam Dios yu huneˈ hacˈahol tuˈ.

1:17b.LUK.001.017 Haˈ naj Juan tuˈ chibabito sata Comam Jahawil. Hacaˈ ishelanil yeb yip yanma naj Elías ischejab Comam Dios yet payat, hac tuˈ chˈelico naj. Yu cuybanile chal naj chimeltzoco yanma ebnaj mame yeb ebix miˈe yin̈ akˈancˈulal yeb yuninal. Yebpaxo anma man̈cˈom chimeltzoco isnabal cat isyijenpaxo tzet chal Comam Dios. Hac tuˈ chu iswatxˈen isba anma, cat ischahni Comam, ẍi naj ángel tuˈ.

1:18b.LUK.001.018 Istakˈwican̈ icham Zacarías tuˈ: ―¿Tzet xin chu wanaytojan yul wanmahan huneˈ chawal tiˈ? Yuto hanintiˈan caw icham inxahan, caw xin ixnamxapaxo wixalan, ẍi icham.

1:19b.LUK.001.019 Yalni naj ángel tuˈ: ―Hanintiˈan Gabriel inan. Haˈ Comam Dios maquinchejnitijan walnojan huneˈ chejbanile caw cˈul tiˈ tawet.

1:20b.LUK.001.020 Wal tinan̈ xin, chimajicano hatiˈ. Matxa chiyu hatzotel tinan̈ masanto yet chijni isba yapni istiempohal ispitzcˈa nichˈan hacˈahol, yuto machi maxawayto yul hawanma yin̈ tzet mawaltiˈan, ẍi naj ángel tuˈ tet icham Zacarías.

1:21b.LUK.001.021 Wal anma chiˈechman yelilo icham Zacarías tuˈ xin, caw chicˈay iscˈul yuto caw ecˈ istiempo icham yul yatut Comam Dios.

1:22b.LUK.001.022 Haxa yet yelilo icham xol anma, caw matxa chu istzotel icham. Isnanilo anma tato ay huno tzet isye Comam Dios tet icham. Caw toxan̈e chisye icham yechel yu iskˈab yin̈ tzet yelax tet, wal istzotel icham, matxa chuhi.

1:23b.LUK.001.023 Hayet islahwi istiempohal ismunil icham yul yatut Comam Dios, ispaxto icham yatut.

1:24b.LUK.001.024 Hayet isbelwi istzˈayical tuˈ xin ispitzcˈati huneˈ nichˈan unin yin̈ ixnam Elizabet. Howeb ixahaw maẍticˈa bay elto ixnam yul yatut. Chistxumni ixnam hacaˈ tiˈ:

1:25b.LUK.001.025 ―Yu ishelanil Comam Dios yuxin hac tiˈ wehan, yun̈e mach chiel inpixanan yuto maẍticˈa huno wuninan, ẍi ixnam ischuquil.

1:26b.LUK.001.026 Wajebxa ixahaw xin ischejniti Comam Dios naj ángel Gabriel bey con̈ob Nazaret ayco yul ismajul Galilea.

1:27b.LUK.001.027 Yapni naj iscˈatan̈ huneˈ ix kˈopo, María isbi. Wal xin takˈwebilxa mohyilal yu ix tet huneˈ naj, José isbi, yichmam naj ye naj rey David.

1:28b.LUK.001.028 Hayet yoc apno naj ángel yul n̈a bay ay ix, yalni naj tet ix: ―Tzalahan̈ yuto ayco Comam Dios hawetbihoj. Caw niman iscˈulchˈanil Comam tawin̈ yuto sicˈbilachilo xol hawet ixal, ẍi naj.

1:29b.LUK.001.029 Hayet yaben ix tzet yal naj tuˈ xin, iscˈayilo iscˈul ix, yichico ix istxumnilo hacaˈ tiˈ: ―¿Tzet yelapno ye huneˈ tiˈ? ẍi ix.

1:30b.LUK.001.030 Yalnipaxo naj ángel tet ix: ―María, mach chachxiwcan̈, yuto xaˈilcha iscˈulal hawu yul sat Comam Dios.

1:31b.LUK.001.031 Wal tinan̈ xin, chipitzcˈahoti huneˈ nichˈan winaj unin tawin̈, haxa yet chipitzcˈahi Jesús chawaco isbihoj.

1:32b.LUK.001.032 Caw ay yelapno chˈelico naj, cat xin yalni anma ta Iscˈahol Comam Dios ye naj. Haˈ Iscˈahol Comam Dios Jahawil tuˈ chiˈoco reyalil, hacaˈ yu yoc naj rey David, yichmam naj.

1:33b.LUK.001.033 Haˈ naj tuˈ chiˈoc yahawilo anma Israel yin̈ sunilbal tiempo. Machi bakˈinal chilahwi huneˈ ismunil naj tuˈ, ẍi naj.

1:34b.LUK.001.034 Iskˈamben ix María tet naj: ―¿Tzet chu yijno isba huneˈ chawal tiˈ? Hanintiˈan maẍto wichamilan, ẍi ix tet naj.

1:35b.LUK.001.035 Yalni naj ángel tuˈ tet ix: ―Haˈ Comam Espíritu Santo chiˈayolo tawiban̈, yebpaxo yip Comam Dios caw ay ismay chiayilo tawiban̈ hacaˈ hunu moyan. Yuxin haˈ huneˈ unin chipitzcˈa tawin̈ tuˈ, yet Dios yehi cat yallaxpaxoj ta Iscˈahol Comam.

1:36b.LUK.001.036 Hacaˈ ixnam Elizabet hanoh, caw ixnamxa ixnam, yajaˈ chiyilaˈ ixnam yin̈ huneˈ nichˈan yunin. Wal xin ohtabil tato maẍticˈa hunu unin xapitzcˈati yin̈ ixnam, yaj wal tinan̈ wajebxa ixahaw iscˈul ixnam.

1:37b.LUK.001.037 Wal xin machi hunu tzet ye tuˈ mach chu iswatxˈen Comam, ẍi naj ángel tet ix.

1:38b.LUK.001.038 Istakˈwican̈ ix María xin: ―Hanintiˈan ischejab Comam Dios Jahawil wehan, yubojab hacaˈ maxawal tiˈ, ẍi ix. Lahwi tuˈ xin, ismeltzoto naj ángel.

1:39b.LUK.001.039 Yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ xin, yin̈ hamataj to ix María bey huneˈ con̈ob chewal txˈotxˈ yul ismajul Judea.

1:40b.LUK.001.040 Yapni ix bey yatut icham Zacarías, iskˈamben ix hanicˈ ye ixnam Elizabet.

1:41b.LUK.001.041 Hayet yaben ixnam Elizabet istzotel ix María tuˈ, isbili nichˈan unin ijbilico yu ixnam. Hac tuˈ yu yoccano ixnam yalan̈ yip Comam Espíritu Santo.

1:42b.LUK.001.042 Yuxinto yal ixnam hacaˈ tiˈ yin̈ caw ip: ―Hach tiˈ María, caw niman iscˈulal Comam Dios chakˈ tawet sata sunil ebix jet ixal. Nimanpaxo iscˈulal Comam chakˈ tet huneˈ hawunin chipitzcˈaho tiˈ.

1:43b.LUK.001.043 ¿Tzet caw yelapno wehan yuxin mahul ismiˈ Comam Wahawilan quinistucleˈan?

1:44b.LUK.001.044 Yet mawabenan hatzotelcan̈ mabili nichˈan unin tiˈ win̈an yu tzalahilal.

1:45b.LUK.001.045 Sakˈal hawet yuto hawayto yul hawanma ta chij isba tzet yal Comam Dios, ẍi ixnam Elizabet.

1:46b.LUK.001.046 Lahwi tuˈ xin, yalni ix María: Caw chitzala wanmahan chiwalnihan cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios Jahawil, Comam caw aycano yip.

1:47b.LUK.001.047 Caw chitzalacano wanmahan yin̈ Comam Dios Incolomalan.

1:48b.LUK.001.048 Waxan̈ca mach nimano welapnojan, yajaˈ Comam Dios chˈanayo iscˈulal wiban̈an. Yuxin chiyalaˈ anma yin̈ sunilbal tiempo ta caw sakˈal wetan yu ayayo iscˈulal Comam wiban̈an.

1:49b.LUK.001.049 Yuto haˈ Comam Dios, caw aycano yip, haˈ chiyenilo cˈaybalcˈule win̈an. Caw niman yelapno isbi Comam, caw machi nichˈano istxˈojal ayco yin̈.

1:50b.LUK.001.050 Sunilbal tiempo chitzˈay iscˈul Comam yin̈ sunil mac chixiw tet.

1:51b.LUK.001.051 Isyelo Comam yip, yuchcˈanto Comam sunil tzet iswatxˈe ebnaj chal isba can̈yehal.

1:52b.LUK.001.052 Xaˈel ebnaj yahaw con̈ob yul iscapil yu Comam, haxa ebnaj chewchotan̈e chute isba, yican̈ Comam.

1:53b.LUK.001.053 Xayakˈnoho Comam iscˈul ebnaj chin̈ohchahi, haxa ebnaj kˈalom xin, occano ebnaj yin̈ man̈tzetal.

1:54b.LUK.001.054 Xaˈoc Comam jetbiho han̈on̈ Israel hon̈ tiˈ, han̈on̈ ischejab Comam jehi, maẍticˈa to nahul yu Comam, istzˈay iscˈul jin̈.

1:55b.LUK.001.055 Hac tuˈ yu yalnicano Comam tet ebnaj jichmam; tet icham Abraham, yeb xin tet huntekˈanxa ebnaj ichmame titna yin̈ naj, ẍi ix María.

1:56b.LUK.001.056 Etza oxeb ixahaw beyicˈo ix María iscˈatan̈ ixnam Elizabet, ismeltzoto ix bey yatut hunelxa.

1:57b.LUK.001.057 Hayet yapni istiempohal, ispitzcˈa nichˈan iswinaj unin ixnam Elizabet tuˈ,

1:58b.LUK.001.058 yapni ebix ay iscawilal yatut ixnam yeb yicˈal ixnam tzalaho yin̈ iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios yakˈ tet ixnam.

1:59b.LUK.001.059 Yin̈xa iswaxajeb tzˈayic xin, yet yakˈlax circuncidar nichˈan tzˈul tuˈ, yalni anma ta Zacarías chij isbi hacaˈ isbi ismam.

1:60b.LUK.001.060 Yalni ixnam miˈe tuˈ tet anma: ―Machoj, Juan chiyij isbi naj, ẍi ixnam.

1:61b.LUK.001.061 Yalni anma tet ixnam: ―¿Tzet yuxin hac tuˈ cheyakˈ yijaˈ isbi? Wal xol heyicˈal machi hunu mac hac tuˈ isbi, ẍi anma.

1:62b.LUK.001.062 Yuxin eqˈuiˈco iskˈab anma iskˈamben tet icham Zacarías yin̈ tzet biˈehal chiyakˈ yijaˈ iscˈahol.

1:63b.LUK.001.063 Iskˈanni icham huneˈ nichˈan akˈinteˈ, istzˈibn̈enayo icham hacaˈ tiˈ: ―Juan chiyij isbi huneˈ nichˈan unin tiˈ, ẍiayoj. Toxan̈e cˈaycanocan̈ iscˈul sunil anma yet yabeni.

1:64b.LUK.001.064 Lan̈antoticˈa xin istzotelcan̈ icham Zacarías, yichi yalni icham cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios.

1:65b.LUK.001.065 Iscˈayilo iscˈul sunil anma ayayo iscawilal yatut icham, ispujbalaxicˈo huneˈ tiˈ bey sunil chewal txˈotxˈ yul ismajul Judea.

1:66b.LUK.001.066 Sunil anma aben huntekˈan tiˈ chi‑la‑iskˈamben tet hunun: ―¿Tzettaxca caw chˈeloco huneˈ nichˈan unin tiˈ? ẍi anma. Hac tuˈ yute yalni anma yuto ayco Comam Dios yetbiho nichˈan unin tuˈ.

1:67b.LUK.001.067 Wal icham Zacarías, ismam huneˈ nichˈan unin tuˈ, oc icham yalan̈ yip Comam Espíritu Santo, yalni icham tzotiˈ hacaˈ tiˈ:

1:68b.LUK.001.068 Hallaxojab tzotiˈ cˈul yin̈ Comam, Comam coDiosal han̈on̈ Israel hon̈ tiˈ, yuto xahul Comam con̈iscoloˈ han̈on̈ iscon̈obon̈ tiˈ.

1:69b.LUK.001.069 Yati Comam Dios huneˈ Cocolomal caw aycano yip, huneˈ Cocolomal tiˈ titna yin̈ yuninal jichmam rey David, naj ischejab Comam.

1:70b.LUK.001.070 Huneˈ tiˈ halbilcano yu Comam Dios tet ebnaj ischejab sicˈbililo yu yet payat:

1:71b.LUK.001.071 Chon̈iscolilo Comam tet macta ayco ishowal jin̈ yeb xin macta chichiwa iscˈul jin̈.

1:72b.LUK.001.072 Yalnipaxoj ta chitzˈay iscˈul Comam yin̈ ebnaj jichmam, yeb maẍticˈa chito nahul yu isyijen tzetticˈa halbilcano tet ebnaj jichmam tuˈ.

1:73b.LUK.001.073 Haˈ huneˈ tiˈ halbilcano yu Comam Dios tet jichmam Abraham yetax payat.

1:74b.LUK.001.074 Yal Comam ta chon̈iscolilo yul iskˈab ebnaj chichiwaco iscˈul jin̈, haxinwal mach chon̈xiw jakˈni chejaˈ coba tet Comam Dios.

1:75b.LUK.001.075 Cˈulojab chijute cobeybal sata Comam, han̈eˈojab yin̈ Comam ayco conabal sunilbal tiempo, ẍi icham.

1:76b.LUK.001.076 Yalnipaxo icham Zacarías tuˈ yin̈ iscˈahol: Walach hach tiˈ cˈahol, chachoc ischejabo Comam Dios caw ay yip, yuto hach babel chaẍto sata Comam Jahawil. Yu hawatxˈen isbeh Comam, haˈ ton hacuyni yanico anma isnabal yin̈ Comam Dios.

1:77b.LUK.001.077 Hach chawakˈa yabe anma yin̈ tzet chu ischahni iscolbanil yet chˈakˈlaxcano tan̈o ismul yu Comam.

1:78b.LUK.001.078 Yu caw chitzˈay iscˈul Comam Dios jin̈, yuxin hacaˈ yahilo tzˈayic, cat comujli yu, hac tuˈ chu yul huneˈ Cocolomal chejbilti yu Comam.

1:79b.LUK.001.079 Yu yiniti issajilkˈinal jet han̈on̈ ayico kˈejholo yin̈ janma, yeb han̈on̈ ayon̈xaco yul iskˈab naj camical. Haˈ xin chon̈ijban con̈yanico yin̈ akˈancˈulal yeb Comam Dios, ẍi icham Zacarías.

1:80b.LUK.001.080 Wal huneˈ nichˈan unin tuˈ xin, hacaˈticˈa ischˈib isnimanil, hacpax tuˈ ischˈib yitzˈatil iswiˈ yin̈ Comam Dios. Haxa yet istzehbican̈ naj, isto naj bey huneˈ txˈotxˈ desierto, haˈ tuˈ ehayo naj masanto apni istiempohal yakˈni yohtan̈elo isba naj tet con̈ob Israel.

2

2:1b.LUK.002.001 Haˈ yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, yalni naj Augusto César, yahawil yeco yin̈ txˈotxˈ Roma, ta chˈilaxcan̈ isbisil sunil anma ayco yalan̈ yip txˈotxˈ Roma.

2:2b.LUK.002.002 Hayet yah huneˈ babel isbisil anma tiˈ haˈ naj Cirenio ayco gobernadoral yul ismajul Siria.

2:3b.LUK.002.003 Sunil anma to istzˈunuˈ isbi baytajtuˈwal con̈ob titna yicˈal.

2:4b.LUK.002.004 Yuxinto el naj José bey yul con̈ob Nazaret yul ismajul Galilea, isto naj bey Belén yul ismajul Judea, yuto haˈ tuˈ pitzcˈana naj rey David, yichmam naj José tuˈ.

2:5b.LUK.002.005 Yuxin to naj José yeb ix María, ix takˈwebilxa ismohyi yeb naj, istzˈunuˈ isbi bey con̈ob Belén. Wal ix María tuˈ, ayxa tzet ye ix.

2:6b.LUK.002.006 Hayet ay naj yeb ix María bey Belén, yayilo istzˈayical iswatxˈi iscˈul ix.

2:7b.LUK.002.007 Yuxin haˈ ta bey tuˈ pitzcˈa nichˈan isbabel unin ix. Ispichnico ix istxow nichˈan yunin tuˈ, ishilbanayto ix yul ishucub no nokˈ, yuto matxa hamanil yul waybal.

2:8b.LUK.002.008 Bey iscawilal con̈ob Belén, ay huntekˈan ebnaj tan̈en meˈ; chiwayn̈en ismeˈ sat chekˈan.

2:9b.LUK.002.009 Cˈuxan xin isyecan̈ isba huneˈ ángel tet ebnaj. Yaypaxo jopla iskˈakˈal yip Comam Dios yiban̈ ebnaj, isxiwcanocan̈ ebnaj xin.

2:10b.LUK.002.010 Yalni naj ángel tet ebnaj: ―Mach chexxiwi yuto ay huneˈ tzotiˈ caw cˈul chinhulan walaˈan teyet. Haˈ huneˈ chiwaltiˈan istzalabal hecˈul yeb istzalabal sunil anma.

2:11b.LUK.002.011 Bey yul con̈ob Belén, iscon̈ob naj rey David, haˈ tuˈ mapitzcˈa huneˈ Hecolomal, haˈ ton Comam Cristo, Comam Jahawil.

2:12b.LUK.002.012 Haˈ tiˈ chˈakˈno hetxumuloj, pichbilico istxow yin̈, hilanayto yul teˈ hucub bay chalaxayto istelaj no nokˈ, ẍi naj tet ebnaj.

2:13b.LUK.002.013 Lan̈antoticˈa xin, isyenican̈ isba hun bulanxa ebnaj ángel iscˈatan̈ naj babel tuˈ. Istzabnico ebnaj isbitn̈en isbi Comam, chi‑la‑yalni ebnaj:

2:14b.LUK.002.014 Jalawe cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios ay yul satcan̈, ayojab akˈancˈulal sat txˈo txˈotxˈ xol anma ochebil yu Comam Dios, ẍi ebnaj.

2:15b.LUK.002.015 Hayet ispaxto ebnaj satcan̈, yichico ebnaj tan̈em meˈ yalni tet hunun: ―Ton̈we bey Belén jilaˈ huneˈ mayu tuˈ, huneˈ mayakˈ Comam Dios Jahawil johtan̈elo tiˈ, ẍile ebnaj tet hunun.

2:16b.LUK.002.016 Yin̈ an̈e xin, to ebnaj yilaˈ. Hayet yapni ebnaj xin, yilchayo ix María yeb naj José, yeb nichˈan neneˈ ayayto yul ishucub no nokˈ.

2:17b.LUK.002.017 Yet yilnico ebnaj yin̈ nichˈan neneˈ tuˈ xin, istzabloco yalni ebnaj tet sunil anma tzet hallax tet ebnaj yu naj ángel yin̈ huneˈ nichˈan neneˈ tuˈ.

2:18b.LUK.002.018 Sunil anma aben huntekˈan yal ebnaj tan̈em meˈ tuˈ, caw cˈaycanocan̈ iscˈul anma yabeni.

2:19b.LUK.002.019 Wal ix María xin, ton̈e iscˈubacano ix yul yanma yin̈ huntekˈan tzet yal ebnaj, chi‑la‑ecˈ yin̈ isnabal ix yin̈ tzet caw yehi.

2:20b.LUK.002.020 Wal ebnaj tan̈em meˈ, hayet ispaxto ebnaj yichico ebnaj yanico ismay Comam Dios, yakˈnipaxo ebnaj yuchˈandiosal tet Comam yin̈ tzet yabeˈ ebnaj, yeb xin yu tzet bey ebnaj yilaˈ, yuto hacaˈticˈa yu yallax tet ebnaj hac tuˈ elicoj.

2:21b.LUK.002.021 Hujebxa tzˈayic ispitzcˈa nichˈan Jesús tuˈ, yalaxico yechel isnimanil, huneˈ chiyij circuncisión. Jesús yijcano isbi hacaˈ yu yalnicano naj ángel tet ix yet maẍto chipitzcˈati nichˈan unin yin̈ ix.

2:22b.LUK.002.022 Yet yayilo istzˈayical bay chisajn̈e isba ebix hacaˈ yalni isley naj Moisés, yinito naj José yeb ix María nichˈan neneˈ tuˈ yelaxo tet Comam Dios bey Jerusalén.

2:23b.LUK.002.023 Isyije naj yeb ix hacaˈ tuˈ yuto tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios hacaˈ tiˈ: “Haˈ niẍte winaj unin chibabel pitzcˈahi, chiˈakˈlax tet Comam Dios Jahawil,” ẍi yul Yum Comam.

2:24b.LUK.002.024 Yinito naj yeb ix isxahanbal hacaˈ yalni isley naj Moisés bay chala: “Caw yilal yakˈni cacˈon̈ noˈ palamuch maca cacˈon̈ noˈ mucˈ,” ẍiayoj.

2:25b.LUK.002.025 Yul con̈ob Jerusalén, yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, ay huneˈ icham chiyij isbi Simeón, caw cˈulcano isbeybal icham, han̈echˈan tet Comam Dios bay chiyiyo isba. Echmabiln̈eticˈa yul Iscolomal con̈ob Israel yu icham. Ayco Comam Espíritu Santo yin̈ ichmam.

2:26b.LUK.002.026 Haˈ chˈakˈni nachaholo yu tato maẍto chicami masanto chiyilico yin̈ Comam Cristo, Comam chejbilti yu Comam Dios.

2:27b.LUK.002.027 Ayxacto icham Simeón tuˈ yul yatut Comam Dios yu Comam Espíritu Santo yet yapni naj José yeb ix María yeb nichˈan Jesús. Apni iscawan̈il yul yatut Comam tuˈ yu isyijen tzet tzˈibn̈ebilcano yin̈ ischejbanil ebnaj Israel yu Comam Dios.

2:28b.LUK.002.028 Ischelnilo icham Simeón nichˈan neneˈ tuˈ, yalni icham cˈulla tzotiˈ tet Comam Dios hacaˈ tiˈ: Mamin, hachejab wehan. Wal tinan̈ xin, xayu incaman

2:29b.LUK.002.029 yuto mayij isba tzet halbilcano hawu wetan.

2:30b.LUK.002.030 Yuto mawilicojan yu insatan yin̈ Cocolomalan̈ tiˈ.

2:31b.LUK.002.031 Haˈ huneˈ mac tiˈ chawacanico yin̈ sat sunil anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.

2:32b.LUK.002.032 Haˈ xin chˈakˈno sajbolo yanma hanta anma mach Israeloj, cat xin isbinahocano con̈ob Israel yu Cocolomalan̈ tiˈ, ẍi icham Simeón tet Comam Dios.

2:33b.LUK.002.033 Caw xin, cˈaycan̈ iscˈul naj José yeb ix María yet yaben sunil tzotiˈ caw cˈul yal icham Simeón yin̈ naj neneˈ tet Comam Dios.

2:34b.LUK.002.034 Lahwi tuˈ xin, iskˈannicano icham Simeón iscˈulal iscˈul Comam Dios yiban̈. Yalni naj tet ix María: ―Naj nichˈan tiˈ caw ixtan̈xa yehi ta caw hantan̈e anma Israel chicˈayoˈto yanma yu naj, yaj caw ixtan̈xa yepaxo tato caw hantan̈e anma Israel chiswatxˈeˈpaxo isbeybal yu naj. Haˈ naj chiyenolo tzet chiyub iscolchaho anma xol istxˈojal, yaj xin caw ay anma chiyahno naj.

2:35b.LUK.002.035 Hac tuˈ xin chu yixtan̈wicanilo tzet chˈecˈ yul isnabal anma yeb tzet chˈecˈ yul yanma anma. Walach hach tiˈ, chˈayolo huneˈ tzˈayic yet caw chiˈoco biscˈulal yin̈ hawanma yu naj neneˈ tiˈ. Hacaˈ isyaˈil chispolto huno chˈen espada, hac tuˈ isyaˈil chˈelico hawanma, ẍicano icham Simeón tet ix María.

2:36b.LUK.002.036 Bey yul yatut Comam Dios tuˈ xin, haˈ tuˈ ayicto huneˈ ixnam chitzotel yu yip Comam Dios. Huneˈ ixnam tuˈ, Ana isbi, iscutzˈin naj Fanuel, titna yin̈ yuninal naj Aser. Yet kˈopo ixnam yikˈni ixnam yichamil, yaj hujeb chˈan habil yikˈle isba naj yeb ix, iscam naj.

2:37b.LUK.002.037 Caw xin ochenta y cuatro habilxa iscancano ixnam hunixal. Tzˈayic akˈbal ayn̈eticˈacto ixnam yul yatut Comam Dios yu istxahli yeb yu yinayo isba tet Comam. Caw xin chisyijepaxo ixnam huneˈ yet mach chon̈waˈi yu cotxahli tet Comam.

2:38b.LUK.002.038 Yapni ixnam iscˈatan̈ naj José yeb ix María, yakˈni ixnam yuchˈandiosal tet Comam Dios. Lahwi tuˈ xin, istzabloco yalnicˈo ixnam cuybanil yin̈ naj neneˈ tuˈ tet sunil anma chˈechman yul iscolbanil con̈ob Jerusalén.

2:39b.LUK.002.039 Hayet islahwi isyijencano naj José yeb ix María yin̈ tzet chal ischejbanil ebnaj Israel yu Comam Dios, ispaxto naj yeb ix bey iscon̈ob Nazaret yul ismajul Galilea.

2:40b.LUK.002.040 Wal nichˈan unin tuˈ xin, caw sakˈal ischˈibi, caw chˈocpaxo yip isnimanil yeb yitzˈatil iswiˈ. Caw xin ayayo iscˈulchˈanil iscˈul Comam yiban̈.

2:41b.LUK.002.041 Hunun habil isbeycˈo ismam ismiˈ nichˈan Jesús yul yatut Comam Dios bey con̈ob Jerusalén yin̈ kˈin̈ Pascua.

2:42b.LUK.002.042 Haxa yet istzˈajna naj nichˈan Jesús yin̈ iscablahon̈eb habil, isto naj yinta ismam yeb ismiˈ yin̈ kˈin̈ hacaˈ chu isbeyicˈo anma yin̈ hunun habil.

2:43b.LUK.002.043 Lahwin̈e kˈin̈ tuˈ xin, ismeltzoto naj José yeb ix María. Wal naj nichˈan Jesús, cancano naj bey yul con̈ob Jerusalén, yajaˈ mach yohtajo ismam naj yeb ismiˈ naj tato cancano naj.

2:44b.LUK.002.044 Haˈ yalni ismam naj yeb ismiˈ naj ta paxto naj xol anma ilom kˈin̈. Huneˈ tzˈayicxa isbelwito ismam yeb ismiˈ naj, yoc ismam yeb ismiˈ naj issaynoyo naj xol yicˈal yeb xol mac ohtan̈e nichˈan Jesús tuˈ.

2:45b.LUK.002.045 Yajaˈ maẍticˈa ilcha naj, yuxin meltzoto naj José yeb ix María saywal yin̈ naj bey yul con̈ob Jerusalén.

2:46b.LUK.002.046 Haxa yet yox tzˈayic xin, yilchati naj nichˈan tuˈ yul yatut Comam Dios yu ismam yeb ismiˈ. Tzˈon̈anicto naj xol ebnaj ichamta winaj caw yahawil yin̈ iscuyni anma yin̈ isley naj Moisés. Caw ayco naj nichˈan Jesús tuˈ yaben tzet chal ebnaj, chiskˈambenpaxo naj tet ebnaj.

2:47b.LUK.002.047 Wal xin, caw chicˈay iscˈul ebnaj chiˈaben tzet chiyal naj nichˈan Jesús tuˈ yuto caw helan naj, yeb xin caw cˈul ispaj istzotiˈ ebnaj chiyakˈ naj.

2:48b.LUK.002.048 Haxa yet yilcha naj yu ismam yeb ismiˈ, caw cˈayilo iscˈul. Yalni ismiˈ naj tet: ―Wunin, ¿tzet yin̈ yuxinto hac tiˈ chon̈hawutehan̈? Haninan yeb hamam caw biscˈulal jehan̈ cachcosaynicˈojan̈, ẍi ix.

2:49b.LUK.002.049 Istakˈwican̈ naj nichˈan Jesús: ―¿Tzet yin̈ nan bay chinhesayicˈojan? ¿Tom mach heyohtajo tato yul yatut Inmaman caw yilal incanan? ẍi naj tet ismiˈ tuˈ.

2:50b.LUK.002.050 Wal xin machi txumchalo yu ismam yeb ismiˈ yin̈ tzet chalilo huneˈ yal naj tuˈ.

2:51b.LUK.002.051 Lahwi tuˈ xin, ismeltzo naj yinta ismam yeb ismiˈ bey yul con̈ob Nazaret. Caw xin yijem naj tet ismam yeb tet ismiˈ. Ton̈e xin iscˈuba ismiˈ naj yin̈ yanma yin̈ huntekˈan tuˈ, chistxumni ix yin̈ tzet yelapno yehi.

2:52b.LUK.002.052 Wal naj nichˈan Jesús tuˈ xin, hacaˈ ischˈib isnimanil, hac tuˈ ischˈibpaxo yitzˈatil iswiˈ naj. Caw chitzala yanma Comam Dios yin̈ naj, caw chitzalapaxo anma yin̈ naj.

3

3:1b.LUK.003.001 Ayxaco yin̈ isholan̈eb habil yoc naj Tiberio yahawilo Roma, walpaxo naj Poncio Pilato, haˈ naj ayco gobernadoral yin̈ txˈotxˈ Judea, haxapaxo xin naj Herodes ayco gobernadoral yin̈ txˈotxˈ Galilea. Haxa yuẍta naj chiyij Felipe, haˈ naj ayco gobernadoral yin̈ huneˈxa txˈotxˈ chiyij Iturea yeb txˈotxˈ Traconite. Haxa naj Lisanias, ayco naj gobernadoral yin̈ txˈotxˈ Abilinia.

3:2b.LUK.003.002 Wal naj Anás yeb naj Caifás, haˈ ebnaj ayco yahawilo yin̈ sacerdote Israel. Hayet huneˈ tiempohal tuˈ xin, naj Juan iscˈahol icham Zacarías, ay naj bey huneˈ txˈotxˈ desierto. Haˈ tuˈ xin tzotel Comam Dios tet naj.

3:3b.LUK.003.003 Yu tzet yal Comam Dios tet naj, yuxin to naj bey sunilej txˈotxˈ ayco istila haˈ niman Jordán. Yalni naj tet anma tato caw yilal isbejnicano sunil ismachiswalilal, cat yahcano haˈ iswiˈ; hac tuˈ xin chu yakˈnicano nimancˈulal Comam Dios yin̈ ismul anma tuˈ.

3:4b.LUK.003.004 Hac tiˈ yu yijnicano isba tzet tzˈibn̈ebil yu naj Isaías, ischejab Comam Dios yet payat, bay chala: Ay huneˈ naj chiawi yin̈ caw ip bey huneˈ txˈotxˈ desierto, chihalni hacaˈ tiˈ: “Watxˈeweco heyanma, yuto chihul Comam Dios Jahawil. Hacaˈ chu istoholban̈elax hunu beh yet chihul huno naj yahaw, hac tuˈ cheyute heyanma.

3:5b.LUK.003.005 Hacaˈ isnohtzelax nimeta hocan, hacaˈ iskˈajlaxayo nimeta witz yun̈e yacˈalbiloj, yeb xin iswon̈quiẍtajil. Hacaˈ istoholban̈elaxico huntekˈan beh cótxquiltan̈e yeqˈui, hacaˈ chu yacˈaln̈elax huntekˈan beh hopquiẍtan̈e,

3:6b.LUK.003.006 hac tuˈ cheyute heyanma haxinwal chiillax yu sunil anma ta ay huneˈ Hecolomal chejbilti yu Comam Dios,” ẍi naj, ẍiayoj.

3:7b.LUK.003.007 Caw niman anma apni iscˈatan̈ naj Juan tuˈ yu yah haˈ iswiˈ, yalni naj tet anma: ―Walex hex tiˈ, caw hacaˈtan̈e heyicˈal heba yeb noˈ laba. ¿Mac chihalni teyet ta yu chˈah haˈ hewiˈ chexcolcha yalan̈ huneˈ niman isyaˈtajil chihul teyiban̈ yu ishowal Comam Dios?

3:8b.LUK.003.008 Wal xin bejwecano istxˈojal, yeb xin caw yilal cˈul cheyute heba, hac tuˈ chu heyeniloj ta xahelcha henabal. Tajca chetxum hacaˈ tiˈ: “Yin̈ icham Abraham titnajon̈, yuxin xacon̈colchahan̈ yalan̈ isyaˈtajil chati Comam Dios,” tajca quexchi. Wal xin chisje iswatxˈenico Comam huntekˈan chˈen chˈen tiˈ anmahil, cat xin yoc yuninalo icham Abraham heseleloj, ẍi naj Juan tuˈ.

3:9b.LUK.003.009 Yalnipaxo naj Juan: ―Haˈ huneˈ niman isyaˈtajil lan̈an yul teyiban̈, lahan hacaˈ huno te teˈ ayxaco chˈen eche yich xeˈ yu iskˈajlaxayoj. Yuto sunil te teˈ mach cˈulu sat chiyakˈa, chitzocˈlaxcan̈ teˈ, cat yocto teˈ yul kˈaˈ, ẍi naj Juan tet anma tuˈ.

3:10b.LUK.003.010 Istakˈwi anma: ―¿Tzet wal juten cobahan̈, chal tuˈ? ẍi anma tet naj Juan.

3:11b.LUK.003.011 Yalni naj xin: ―Ta ayex ay cabebo hecamiẍ, akˈwe hunu tet hunu mac machi yet, yebpaxo xin hacaˈ hex ay tzet chelo, akˈwe nichˈano tet mac machi yet, ẍi naj tet anma.

3:12b.LUK.003.012 Aypaxo xin haywan̈ ebnaj ikˈomilo tohlabal chˈen chito bey Roma, apni ebnaj iscˈatan̈ naj Juan tuˈ yu yah haˈ iswiˈ. Yoc ebnaj iskˈambeno hacaˈ tiˈ: ―Mam cuywawom, ¿tzet wal juten cobahan̈ yun̈e cowatxˈicojan̈ yul sat Comam Dios? ẍi ebnaj.

3:13b.LUK.003.013 Istakˈwi naj Juan tuˈ: ―Hayet chexecˈ heyikˈalo chˈen tohlabal yin̈ anma, hacaˈticˈa yalni ley, hac tuˈ cheyiloj, ẍi naj Juan tet ebnaj.

3:14b.LUK.003.014 Yapnipaxo huntekˈan ebnaj soldado iskˈamben ebnaj: ―Haxapaxo han̈on̈tiˈan̈, ¿tzet wal juten cobahan̈? ẍi ebnaj. Istakˈwi naj Juan tuˈ xin: ―Mach chebalcan̈ tzotiˈ yiban̈ anma, mach cheyelkˈalo tzettaj ay yul iskˈab anma. Tzalahojab hecˈul yin̈ hetohol chˈakˈlaxi, ẍi naj Juan tuˈ.

3:15b.LUK.003.015 Haˈ anma apni abeno tuˈ xin, ichico isnanonico iscˈul yin̈ naj Juan cˈuxan ta haˈ naj chiyij Cristo echmabil yu ebnaj.

3:16b.LUK.003.016 Yalni naj tet sunil anma: ―Wal intiˈan, yin̈ caw yeli cachann̈e chiwacan̈an haˈ hewiˈ, yajaˈ wintajan chihul huneˈ naj chiyacan̈ naj haˈ hewiˈ yaj yu iskˈakˈal yip Comam Espíritu Santo. Caw xin ecˈbalcano yip naj insatajan, yuxin caw mach chu wocan inpuhnolojan istxˈan̈al isxan̈ab naj chiwabehan, ẍi naj Juan.

3:17b.LUK.003.017 Yalnipaxo naj: ―Naj chihul tuˈ, lahan naj hacaˈ huno naj chixunilo iskˈal ixim trigo, nan chakˈcano naj yoj ixim, haxa ixim sat xin chiscˈubato naj ixim yul iscˈun̈a. Haxa ixim yoj trigo tuˈ xin, chiskˈojto naj ixim xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal, ẍi naj tet sunil anma tuˈ.

3:18b.LUK.003.018 Caw txˈiˈal cuybanil yakˈcano naj Juan tet anma, hac tuˈ yu yalnicˈo naj Tzotiˈ cˈul yet colbanile.

3:19b.LUK.003.019 Caw cachwa naj Juan yin̈ naj Herodes, ayco gobernadoral bey tuˈ yuto yikˈcan̈ naj ix Herodías, yixal yuẍtaj, haˈ ton naj Felipe, yebpaxo xin yu sunil istxˈojal iswatxˈe naj.

3:20b.LUK.003.020 Yajaˈ maẍn̈etaj huntekˈan istxˈojal iswatxˈe naj Herodes tiˈ, to yapaxicto naj naj Juan yul preso.

3:21b.LUK.003.021 Hayet maẍto chˈocto naj Juan yul preso, yet yah haˈ iswiˈ anma yu naj ahpaxo haˈ iswiˈ Comam Jesús yu naj. Hayet lan̈an istxahli Comam tuˈ, ishajni isba satcan̈,

3:22b.LUK.003.022 yayilo Comam Espíritu Santo yiban̈ Comam hacaˈ hunu noˈ palamuch. Lan̈antoticˈa xin yabelax huneˈ yul nukˈe satcan̈, yalni hacaˈ tiˈ: ―Hach tiˈ hach Incˈaholan, caw xahan ayach wuhan. Caw chintzalahan tawin̈, ẍiaytij.

3:23b.LUK.003.023 Lahon̈ebxa iscawinah habil Comam Jesús yet yichico ismunla yin̈ Istzotiˈ Comam Dios. Iscˈahol naj José ye Comam chute yalni anma. Hac tiˈ caw ye istxolal yichmam Comam hacaˈ tiˈ: naj José, naj Elí,

3:24b.LUK.003.024 naj Matat, naj Leví, naj Melqui, naj Jana, naj José,

3:25b.LUK.003.025 naj Matatías, naj Amós, naj Nahum, naj Esli, naj Nagai,

3:26b.LUK.003.026 naj Maat, naj Matatías, naj Semei, naj José, naj Judá,

3:27b.LUK.003.027 naj Joana, naj Resa, naj Zorobabel, naj Salatiel, naj Neri,

3:28b.LUK.003.028 naj Melqui, naj Adí, naj Cosam, naj Elmodam, naj Er,

3:29b.LUK.003.029 naj Josué, naj Eliezer, naj Jorim, naj Matat,

3:30b.LUK.003.030 naj Leví, naj Simeón, naj Judá, naj José, naj Jonán, naj Eliaquim,

3:31b.LUK.003.031 naj Melea, naj Mainán, naj Matata, naj Natán,

3:32b.LUK.003.032 naj David, naj Isaí, naj Obed, naj Booz, naj Salomón, naj Naasón,

3:33b.LUK.003.033 naj Aminadab, naj Admin, naj Aram, naj Esrom, naj Fares, naj Judá,

3:34b.LUK.003.034 naj Jacob, naj Isaac, icham Abraham, naj Taré, naj Nacor,

3:35b.LUK.003.035 naj Serug, naj Ragau, naj Peleg, naj Heber, naj Sala,

3:36b.LUK.003.036 naj Cainán, naj Arfaxad, naj Sem, naj Noé, naj Lamec,

3:37b.LUK.003.037 naj Matusalén, naj Enoc, naj Jared, naj Mahalaleel, naj Cainán,

3:38b.LUK.003.038 naj Enós, naj Set, naj Adán. Haˈ naj Adán tuˈ xin, Comam Dios watxˈen̈e naj.

4

4:1b.LUK.004.001 Lahwi yah haˈ iswiˈ Comam Jesús, yel Comam istiˈ haˈ niman Jordán. Ayco Comam yalan̈ yip Comam Espíritu Santo yet isto Comam bey huneˈ txˈotxˈ desierto.

4:2b.LUK.004.002 Haˈ tuˈ ehayo Comam cawina tzˈayic, maẍticˈa xin waˈi. Lahwi tuˈ xin yoc naj matzwalil yilweno Comam yun̈e yanico ismul yuto caw xan̈ohcha Comam.

4:3b.LUK.004.003 Yalni naj matzwalil tet Comam: ―Tato Iscˈahol Comam Dios hawehi, hal tet huneˈ chˈen chˈen tiˈ meltzojabico chˈen wahil, ẍi naj.

4:4b.LUK.004.004 Istakˈwican̈ Comam tet naj matzwalil tuˈ xin: ―Yul Yum Comam Dios tzˈibn̈ebilcanoj: “Maẍn̈etaj yu tzet chicolo yuxin ay cokˈinal, to yupaxo Istzotiˈ Comam,” ẍiayoj, ẍi Comam tet naj.

4:5b.LUK.004.005 Lahwi tuˈ xin, yilaxto Comam yu naj matzwalil bay caw nahat yecanocan̈, lembiln̈e xin isyeni naj sunilej txˈotxˈ nimeta con̈ob ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yeb iskˈalomal txˈotxˈ tet Comam.

4:6b.LUK.004.006 Lahwi tuˈ xin yalni naj matzwalil tet Comam: ―Chachwakˈacojan yahawo sunil huntekˈan txˈotxˈ con̈ob tiˈ yeb yin̈ iskˈalomal. Haˈ huntekˈan tiˈ akˈbilico yul inkˈaban, yuxin chisje wakˈnihan tet mac bay choche incˈulan.

4:7b.LUK.004.007 Ta chachay jahno insatajan, cat hawinayo haba wetan, chiwakˈaˈan sunil huntekˈan tiˈ tawet, cat yoccano hawu, ẍi naj matzwalil tet Comam.

4:8b.LUK.004.008 Istakˈwican̈ Comam Jesús tet naj matzwalil tuˈ: ―Chal Comam Dios yul Yum hacaˈ tiˈ: “Han̈echˈan wetan chu heyinayo heba, yuto heyahawil yeb heDiosalpaxo wehan, yeb han̈echˈan wetan cheyije,” ẍiayoj, ẍi Comam tet naj.

4:9b.LUK.004.009 Lahwi tuˈ xin, yilaxto Comam yul con̈ob Jerusalén yu naj matzwalil. Yinahto naj Comam yin̈ iswiˈ yatut Comam Dios, yalni naj: Ta caw yeli Iscˈahol Comam Dios hawehi, kˈojayto haba bey tiˈ,

4:10b.LUK.004.010 yuto chal Comam Dios yul Yum: Chiwakˈaˈtojan ebnaj ángel cachistan̈eˈ,

4:11b.LUK.004.011 yun̈e mach chachischayo ebnaj sat txˈotxˈ yun̈e mach chilahwi hawoj yin̈ chˈen chˈen, ẍiayoj, ẍi naj tet Comam.

4:12b.LUK.004.012 Istakˈwican̈ Comam tet naj: ―Yaj halbilpaxo yul Yum Comam Dios: Mach chinheyacojan yin̈ ilwebal yuto heyahawil wehan, yeb xin heDiosal wepaxojan, ẍiayoj, ẍi Comam.

4:13b.LUK.004.013 Yet yilni naj matzwalil ta matxa hunuxa tzet bay chu issubcha Comam Jesús yu naj, isbejnicano naj Comam hanicˈ tiempohal.

4:14b.LUK.004.014 Lahwi tuˈ xin ismeltzopaxto Comam Jesús bey Galilea, ayco Comam yalan̈ yip Comam Espíritu Santo. Sunil yul ismajul Galilea tuˈ pujnacan̈ yabelaxilo Comam.

4:15b.LUK.004.015 Iscuyni Comam anma yul hunun con̈ob yul iscapilla ebnaj Israel, caw sunil anma halni cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam.

4:16b.LUK.004.016 Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús bey con̈ob Nazaret bay chˈibcan̈. Hayet istzˈayical xewilal yocto Comam yul iscapilla ebnaj Israel hacaˈticˈa chu isbey Comam yin̈ hunun tzˈayic xewilal. Yah lin̈no Comam bay chˈoc lin̈no ebnaj ijbalon̈ chˈilni Yum Comam Dios.

4:17b.LUK.004.017 Yakˈlax teˈ hum tet Comam, teˈ hum tzˈibn̈ebilcano yu naj Isaías, huneˈ ischejab Comam Dios yet payat. Isholnito Comam teˈ xin, yilchalo yu Comam bay chal hacaˈ tiˈ:

4:18b.LUK.004.018 Ayco Yespíritu Comam Dios Jahawil win̈an, sicˈbil incan̈an yu walnihan tzotiˈ cˈul tet anma matzet ayco yipo yanma. Akˈbilintijan yu Comam yu walnihan colbanile tet macta ayicto yul preso, yeb yu wakˈnipaxojan issajilkˈinal yilaˈ macta mach chu yilni, yeb yu inbejtzonan mac ayco yalan̈ isyaˈtajil.

4:19b.LUK.004.019 Quinyatijan walaˈan ta chˈayilo istiempohal iscolnilo Comam Dios iscon̈ob, ẍiayoj, ẍi Comam.

4:20b.LUK.004.020 Lahwi tuˈ xin, ischulnipaxcanayo Comam Jesús teˈ hum tuˈ, yakˈni Comam teˈ tet naj ay ismunil yul iscapilla ebnaj Israel tuˈ, yay tzˈon̈no Comam. Sunil anma ayicto bey tuˈ, occano tˈan̈no yin̈ Comam.

4:21b.LUK.004.021 Yichico Comam yalnilo tet anma hacaˈ tiˈ: ―Haˈ yin̈ huneˈ tzˈayic tiˈ, yin̈ hesat mayijcano isba tzet tzˈibn̈ebilcano yin̈ teˈ hum tiˈ, ẍi Comam.

4:22b.LUK.004.022 Wal xin sunil anma caw cˈul istzotel yin̈ Comam Jesús. Caw cˈayilo iscˈul yuto cˈulchˈan istzoteli. Yichico anma yalni tet hunun: ―¡Yaj iscˈahol naj José ye naj tiˈ! ¿Tzet xin chu yalni naj hacaˈ ti? ẍi ebnaj yin̈ Comam.

4:23b.LUK.004.023 Yuxin yal Comam tet anma: ―Hex tiˈ, ¿chimheyalaˈ wetan yin̈ huneˈ tzotiˈ chal anma?: “Hach an̈tem anma, an̈tecano haba,” ẍi. Chimheyalpaxoj: “Jabehan̈ tzettaj ye tuˈ hawatxˈe bey Capernaum, yuxin watxˈe huneˈ tuˈ yul hacon̈ob tiˈ,” quexchimi wetan, ẍi Comam.

4:24b.LUK.004.024 Yalnipaxo Comam: ―Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet, machi huno ischejab Comam Dios xahan chiˈillax yu yet con̈ob.

4:25b.LUK.004.025 Naweti yin̈ istiempohal naj Elías, ischejab Comam Dios payat. Caw yicta yox habil machi yakˈ n̈ab, yuxin hul huneˈ niman wahil yiban̈ anma sunil. Yet huneˈ tiempohal tuˈ, tzetcˈa ebix hunix jet Israelal,

4:26b.LUK.004.026 yaj maẍtaj yin̈ ebix tuˈ alaxti naj Elías colwal yu Comam wal xin han̈echˈan yin̈ huneˈ ix mach Israeloj, huneˈ ix ay bey con̈ob Sarepta yul ismajul Sidón.

4:27b.LUK.004.027 Nawepaxti yin̈ huneˈxa ischejab Comam Dios chiyij Eliseo. Yin̈ istiempohal naj, tzetcˈa jet con̈ob Israel tzabchati yu huneˈ yabil chiyij lepra; yaj machi hunu ebnaj tuˈ yakˈ cawxo naj Eliseo. Han̈echˈan huneˈ naj mach Israeloj chiyij Naamán ay yul ismajul Siria, han̈echˈan naj tuˈ yakˈ cawxo naj, ẍi Comam tet ebnaj.

4:28b.LUK.004.028 Hayet yaben ebnaj ayicto yul capilla tuˈ yin̈ tzet yal Comam, caw tit ishowal ebnaj.

4:29b.LUK.004.029 Yah lin̈no ebnaj, yoc tzabno ebnaj yin̈ Comam, yinito ebnaj Comam yin̈ istxam con̈ob yin̈ iswiˈ huneˈ witz bay ayco con̈ob tuˈ yu istennicanto ebnaj Comam sat huneˈ pahaw yalni.

4:30b.LUK.004.030 Yaj wal Comam Jesús palan̈ yecˈto Comam xolbal ebnaj, isto Comam.

4:31b.LUK.004.031 Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús yul con̈ob Capernaum yul ismajul Galilea. Iscuyni Comam anma yin̈ hunun tzˈayic xewilal yul iscapilla ebnaj Israel.

4:32b.LUK.004.032 Caw xin chicˈay iscˈul anma yaben iscuywa Comam, yuto caw haban isyenilo isba ta caw akˈbil yip yu Comam Dios.

4:33b.LUK.004.033 Yul capilla tuˈ ayicto huneˈ naj ayco ischejab naj matzwalil yin̈, yah yaw naj yin̈ caw ip, yalni naj tet Comam:

4:34b.LUK.004.034 ―¿Tzet hawoc jin̈an̈ ach Jesús ah Nazaret? ¿Tom chaẍhul con̈hatan̈tzelojan̈ hawalni? Wohtajan mac anmahilach hach tiˈ, machi nino istxˈojal ayco tawin̈, ẍi naj tet Comam.

4:35b.LUK.004.035 Iscachwa Comam yin̈ ischejab naj matzwalil tuˈ: ―¡Cach hatiˈ, elan̈ yin̈ naj! ẍi Comam. Lahwi tuˈ xin, iskˈojlaxayo naj sat txˈotxˈ yu ischejab naj matzwalil sata sunil anma. Yel ischejab naj matzwalil yin̈ naj, yaj machi islahwilal naj oqui yet iskˈojlaxayo naj.

4:36b.LUK.004.036 Caw cˈayilo iscˈul sunil anma yilni, yalob tan̈en anma tet hunun: ―¿Tzet tzotiˈal mayal naj tiˈ? ¡Caw aycano yip istzotiˈ naj! ¡Caw chiyijelax tzet chal naj, yet chalni naj ta chˈel ischejab naj matzwalil yin̈ anma, yin̈ an̈e chˈel ebnaj! ẍi anma yin̈ Comam.

4:37b.LUK.004.037 Sunil yul ismajul huneˈ con̈ob tuˈ yeb ej ishoyanil, pujnacˈo isbi ta ay yip Comam.

4:38b.LUK.004.038 Hayet yelti Comam Jesús yul capilla tuˈ, isto Comam yatut naj Simón. Caw ay kˈaˈ yin̈ ismiˈ yixal naj, yuxin kˈanlax tet Comam ta chakˈ cawxo Comam ixnam.

4:39b.LUK.004.039 Ishitzico Comam iscˈatan̈ ixnam, yinilo Comam huneˈ kˈaˈ tuˈ yin̈ ixnam, iscawxican̈ ixnam. Hunepixto xin yahwano ixnam, iswatxˈen ixnam tzet chislo Comam yeb iscuywom.

4:40b.LUK.004.040 Hayet lan̈an isto tzˈayic xin, sunil anma beycˈo yakˈaˈcano isyawub tet Comam, tzitamlah yabilal ayco yin̈. Hayet chanayo Comam iskˈab yiban̈ anma yaˈay tuˈ, cat iscawxicanocan̈.

4:41b.LUK.004.041 Tzetcˈa anma ayco ischejab naj matzwalil yin̈ cawxican̈, toxan̈e chˈel yaw ebnaj yet chˈelcano ebnaj yin̈ anma, chalni ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Hach tiˈ, Iscˈahol Comam Dios hawehi, ẍi ebnaj. Yaj cachlax ebnaj yu Comam. Machi chahlax tzotelo ebnaj yuto yohta ebnaj ta haˈ Comam Jesús tuˈ, haˈ ton Comam Cristo, echmabil yul yu ebnaj Israel.

4:42b.LUK.004.042 Hayet issajbilo hunxa tzˈayic xin, isto Comam Jesús istxam con̈ob bay machi anma chˈeqˈui. Istopaxo anma saywal yin̈ Comam. Hayet yapni anma bay ay Comam tuˈ xin, yelico yaw anma yin̈ Comam ta mach chito Comam hunuxa con̈ob.

4:43b.LUK.004.043 Yalni Comam tet anma: ―Yilal wecˈan walnocˈojan Tzotiˈ cˈul yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios yul huntekˈanxa con̈ob, yu huneˈ tuˈ yuxin Akˈbilintijan, ẍi Comam.

4:44b.LUK.004.044 Hac tuˈ yu yecˈ Comam iscuyno anma yulajla con̈ob yul hunun iscapilla ebnaj Israel.

5

5:1b.LUK.005.001 Hayet hunel, yet isto Comam Jesús istiˈ haˈ lago Genesaret, tzetcˈa anma iscutxba isba iscˈatan̈ Comam bey tuˈ. Caw iswitzˈayo isba anma iscˈatan̈ Comam yuto yoche anma yabeˈ Istzotiˈ Comam Dios.

5:2b.LUK.005.002 Yilnito Comam cabeb teˈ barco istiˈ haˈ tuˈ. Machi mac ayicto yul teˈ yuto lan̈an istxˈahni ebnaj yahaw teˈ ishacˈ chiinahti noˈ cay.

5:3b.LUK.005.003 Yahto Comam yul isbarco naj Simón, yalni Comam tet naj tato chishitzto naj hanicˈoxa teˈ yiban̈ haˈ. Lahwi tuˈ xin, yay tzˈon̈no Comam yul teˈ, yichico Comam iscuywacˈti yin̈ anma ayayo istiˈ haˈ tuˈ.

5:4b.LUK.005.004 Hayet lahwi iscuywa Comam yin̈ anma xin, yalni Comam tet naj Simón: ―Hitzweto teˈ bay caw nahat yehayto yich haˈ. Haˈ bey tuˈ cheyakˈayto hehacˈ ikˈomati cay, ẍi Comam tet naj.

5:5b.LUK.005.005 Istakˈwi naj xin: ―Mam cuywawom, sunilbal akˈbal macon̈munlahan̈, yaj maẍticˈa noˈ matzabcha juhan̈. Yaj yu ach chawala, chijaytojan̈ txˈan̈ hacˈ tiˈ hunelxa, ẍi naj Simón tet Comam.

5:6b.LUK.005.006 Haxa yet yanayto ebnaj ishacˈ tuˈ xol haˈ yin̈ noˈ, caw tzetcˈacano noˈ oc yul txˈan̈. Etza xin tˈijmoto iswaˈ txˈan̈ yu yalil noˈ.

5:7b.LUK.005.007 Yecˈ iskˈab ebnaj yawtenti huntekˈanxa ebnaj yetbi chimunla yul hunxa teˈ barco. Yul ebnaj colwal isn̈icˈnoti txˈan̈. Iscolwapaxo ebnaj isnohtzeno teˈ cabeb barco tuˈ yu noˈ. Etzaxan̈e xin to teˈ yich haˈ yu yalil noˈ.

5:8b.LUK.005.008 Hayet yilni naj Simón Pedro huneˈ tuˈ, yay jahno naj sata Comam Jesús, yalni naj: ―Mamin, hanintiˈan caw muluminan, yuxin hitzan̈ilo incˈatan̈an, ẍi naj tet Comam.

5:9b.LUK.005.009 Yal naj hac tuˈ yuto caw xiw naj sicˈlebil yeb ebnaj aycˈo iscˈatan̈ tuˈ, caw cˈaycan̈ iscˈul ebnaj yilni noˈ cay ahti xol haˈ.

5:10b.LUK.005.010 Hacpax tuˈ naj Jacobo yeb naj Juan, iscˈahol icham Zebedeo, ebnaj apni colwal yinta naj Simón, caw cˈaypaxocan̈ iscˈul ebnaj. Yalni Comam tet naj Simón Pedro tuˈ: ―Mach chachxiwi, yuto tinan̈ matxa chachmunla yin̈ ikˈoti cay, wal xin haxa anma chachoc hawikˈatij cat yoc yul inkˈaban, ẍi Comam tet naj.

5:11b.LUK.005.011 Lahwi tuˈ xin, yinilo ebnaj isbarco yeb ismunlabal istiˈ haˈ, isbejnicano ebnaj sunil, yoccano tzujno ebnaj yinta Comam.

5:12b.LUK.005.012 Yet hunel yet ayicˈo Comam Jesús yul huneˈ con̈ob, yapni huneˈ naj ayco lepra yin̈ iscˈatan̈ Comam, caw xin yaˈay naj yu huneˈ yabil tuˈ. Hayet yilni naj Comam, yay jahno naj sata Comam, yay xulno naj sat txˈotxˈ, iskˈanni naj tet Comam: ―Mamin, ta chisje hacˈul chu hawinilo huneˈ yabil tiˈ win̈an, ẍi naj.

5:13b.LUK.005.013 Yanayo Comam iskˈab yiban̈ naj, yalni hacaˈ tiˈ: ―Hoˈ, chiwochehan ta chiˈel huneˈ yabil tiˈ tawin̈, ẍi Comam tet naj. Yin̈n̈ena tuˈ, yel huneˈ lepra tuˈ yin̈ naj.

5:14b.LUK.005.014 Lahwi tuˈ xin, yalnipaxo Comam tet naj: ―Tajca ay bay chawalicˈo huneˈ tiˈ. As ye haba tet naj sacerdote Israel, cat hawakˈni haxahanbal tet Comam Dios hacaˈ yalnicano isley naj Moisés. Hac tuˈ xin chu hawilchaloj tato xacachsajbicanoj, ẍi Comam Jesús tet naj.

5:15b.LUK.005.015 Haxa yet yabelaxilo huneˈ tuˈ, ispujnacan̈ iskˈumal Comam xol anma, yuxin caw tzetcˈa anma apni abeno tzet chal Comam, apnipaxo anma yun̈e iscawxicanocan̈.

5:16b.LUK.005.016 Wal Comam xin, chibey Comam txahlo bay machi anma chieqˈui.

5:17b.LUK.005.017 Yet hunel, yet lan̈an iscuywa Comam Jesús yin̈ anma, ay huntekˈan ebnaj fariseo yeb huntekˈanxa ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés apni tzˈon̈no bay ay Comam. Sunil hunun con̈ob yul ismajul Galilea yebpaxo yul ismajul Judea tit ebnaj, aypaxo ebnaj tit bey yul con̈ob Jerusalén. Caw isyelo Comam Dios yip yin̈ Comam Jesús yet iscawxican̈ anma yu Comam.

5:18b.LUK.005.018 Yapni xin huntekˈan ebnaj ikˈn̈e huneˈ naj camnajilo isnimanil sat batxteˈ. Yoche ebnaj ocoto iscˈatan̈ Comam yul n̈a yu yanayo ebnaj naj yaˈay tuˈ sata Comam.

5:19b.LUK.005.019 Yajaˈ machi bay octo ebnaj yuto tenanicto anma iscˈatan̈ Comam. Yuxinto ahto ebnaj yiban̈ iswiˈ teˈ n̈a tuˈ, isholnican̈ ebnaj hayeb txˈotxˈ texa, yanayto ebnaj naj mach chibili isnimanil tuˈ sat teˈ batxteˈ sata Comam.

5:20b.LUK.005.020 Hayet yilni Comam Jesús tato ayco yin̈ yanma ebnaj ta chicawxican̈ naj yaˈay tuˈ, yalni Comam tet naj yaˈay: ―Hach wet anmahil, tinan̈ maˈocna nimancˈulal yin̈ hamul, ẍi Comam tet naj.

5:21b.LUK.005.021 Hayet yaben ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés yeb ebnaj fariseo huneˈ tuˈ, istxum ebnaj hacaˈ tiˈ: “¿Mac anmahil huneˈ naj tiˈ yuxinto chal naj yakˈaˈco isba selelo Comam Dios? Wal xin caw txˈoj istzotel naj yin̈ Comam. Machi hunu mac chu yakˈni nimancˈulal yin̈ mule yuto han̈echˈan Comam Dios chisje yu.” ẍi ebnaj yul yet ischuquil.

5:22b.LUK.005.022 Istxumnilo Comam tzet chˈecˈ yin̈ isnabal ebnaj, yalni Comam: ―¿Tzet yin̈ xin chˈecˈ yin̈ henabal hacaˈ tuˈ?

5:23b.LUK.005.023 ¿Baytet hunu caw subuta walnihan: “Maˈakˈlax nimancˈulal yin̈ hamul,” mato: “Ahan̈wanoj, cat hapaxtoj?” ẍi Comam tet ebnaj.

5:24b.LUK.005.024 Yalnipaxo Comam: ―Tinan̈ xin chinyehan heyilaˈ Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios tato ay wipan wakˈni nimancˈulalan yin̈ ismul anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ẍi Comam. Lahwi tuˈ xin, yalni Comam tet naj yaˈay tuˈ: ―Hanintiˈan chiwalan tawet, ¡ahan̈wanoj! Ican̈ habatxteˈ tiˈ, paxan̈to hawatut, ẍi Comam tet naj.

5:25b.LUK.005.025 Yin̈n̈ena tuˈ xin, yah lin̈no naj yin̈ sat anma, yoc naj yalno cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios. Yinican̈ naj isbatxteˈ, ispaxto naj yatut.

5:26b.LUK.005.026 Caw xin cˈaycanilo iscˈul anma yilni huneˈ tuˈ, yalnipaxo anma cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios, yalni anma hacaˈ tiˈ: ―Yin̈ huneˈ tzˈayic tiˈ, caw hanta cˈaybalcˈule majila, ẍi anma.

5:27b.LUK.005.027 Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús, yilnito Comam huneˈ naj ikˈomilo tohlabal chito bey Roma, Leví isbi naj. Tzˈon̈anayo naj bay chiˈel chˈen tohlabal yin̈ anma. Yoc tˈan̈no Comam yin̈ naj, yalni Comam tet naj: ―Ocan̈ tzujno wintajan incuywomojan, ẍi Comam tet naj.

5:28b.LUK.005.028 Yah lin̈no naj xin, isbejnicano naj ismunil, yoc tzujno naj yinta Comam.

5:29b.LUK.005.029 Naj Leví tuˈ, yecˈtze naj huneˈ niman kˈin̈ bey yatut yuto caw chitzala naj yin̈ Comam. Txˈiˈal ebnaj ikˈomilo tohlabal yeb huntekˈanxa anma oc waˈoj sat meẍa yeb Comam.

5:30b.LUK.005.030 Wal ebnaj fariseo yeb ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés ichico buchwal yin̈ ebnaj iscuywom Comam. Yalni ebnaj: ―¿Tzet yin̈ yuxin chexwaˈ xol ebnaj ikˈomilo tohlabal yeb huntekˈanxa ebnaj txˈoj isbeybal? ẍi ebnaj.

5:31b.LUK.005.031 Istakˈwi Comam Jesús tet ebnaj: ―Haˈ anma mach yaˈo ay, matzet chˈocnico naj an̈lom yu, to haˈ anma yaˈay, haˈ ton chˈocnico naj an̈lom yu.

5:32b.LUK.005.032 Mach hulnajojinan wawteˈan anma chalni ta caw cˈul yecoj, to haˈ anma mulum, haˈ hulnajinan wawteˈan yu isbejnicano iswatxˈen istxˈojal.

5:33b.LUK.005.033 Lahwi tuˈ xin, yalni huntekˈan anma tet Comam Jesús: ―Haˈ ebnaj iscuywom naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, yebpaxo ebnaj chicuywi yin̈ ebnaj fariseo, nawn̈e chisyijen ebnaj huneˈ yet mach chon̈waˈi yu cotxahli tet Comam Dios. Wal ebnaj chicuywi tawinta tiˈ, mach chisyije ebnaj huneˈ tuˈ, ẍi ebnaj.

5:34b.LUK.005.034 Istakˈwi Comam tet ebnaj xin: ―Kˈinaloj ta ay huno mohyilal, ¿tom chu heyalni tet anma awtebil yin̈ mohyilal tuˈ ta chiyijle wahil yet ayco naj mohyom xol anma awtebil? ¡Machoj!

5:35b.LUK.005.035 Wal xin, hato yet chiˈapni istiempohal yilaxilo naj mohyom tuˈ, cat yichico anma yijlen wahil yu istxahli, ẍi Comam.

5:36b.LUK.005.036 Yalnipaxo Comam huneˈxa yechel tiˈ: ―Kˈinaloj ta chicobuj hunu camiẍe xilxa, yaj yin̈ hunu camiẍe acˈto chijilo isbujil kˈap xilxa tuˈ, mach cˈulu chˈelicoj, yuto mach chischah isba kˈap acˈto yeb kˈap xilxa, yeb xin nabn̈e chijetato kˈap acˈto tuˈ.

5:37b.LUK.005.037 Ay hunxa yechel tiˈ, mach chu heyanayto vino acˈto yul hunu noˈ tzˈum xilxa, yuto chilin̈mo noˈ yet chihowbican̈ vino, cat yetaxto iscab majanil.

5:38b.LUK.005.038 Yuxin haˈ yul noˈ acˈla tzˈum chialaxayto teˈ vino acˈto, hac tuˈ xin mach chietaxto iscab majanil.

5:39b.LUK.005.039 Yebpaxo xin, haˈ mac xaucˈni vino payxa watxˈi, ¿tom chito yoche yucˈuˈ teˈ acˈ vino lan̈anto iswatxˈi? ¡Machoj! Yuto chal ebnaj: “Haˈ teˈ vino payxa watxˈi, ecˈna caw cˈul,” ẍi ebnaj, ẍi Comam Jesús.

6

6:1b.LUK.006.001 Yet huneˈ tzˈayical xewilal ecˈ Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom yul huneˈ nichˈan beh xol ixim trigo. Yinilo ebnaj hayeb iswiˈ ixim, ischilnilo ebnaj ixim iscˈuxuˈ.

6:2b.LUK.006.002 Iskˈamben huntekˈan ebnaj fariseo tet ebnaj: ―¿Tzet yin̈ xin chexmunlahi, cheyinilo tzet chelo yin̈ huneˈ tzˈayic xewilal tiˈ? ẍi ebnaj.

6:3b.LUK.006.003 Yalni Comam Jesús tet ebnaj fariseo tuˈ: ―¿Tom maẍto cheyil yul Yum Comam Dios yin̈ tzet yakˈle naj rey David hunel yu n̈ohchahilal yeb ebnaj tzujan yinta naj tuˈ?

6:4b.LUK.006.004 Octo naj yul yatut Comam Dios, yinican̈ naj ixim pan akˈbilxa tet Comam. Yoc naj iswahno ixim, yakˈnipaxo naj ixim tet ebnaj tzujan yintaj. Yaj wal isley naj Moisés chala ta han̈cˈan̈e ebnaj sacerdote Israel chu iswahni ixim pan tuˈ.

6:5b.LUK.006.005 Wal xin Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chu walnihan yin̈ tzet cheyu yin̈ istzˈayical xewilal, ẍi Comam tet ebnaj fariseo tuˈ.

6:6b.LUK.006.006 Yin̈ hunxa tzˈayic xewilal, octo Comam Jesús yul iscapilla ebnaj Israel, yichico Comam iscuyni anma tuˈ. Ay xin huneˈ naj camnajilo iswatxˈkˈab ayicto xol anma tuˈ.

6:7b.LUK.006.007 Wal ebnaj cuywom yin̈ isley naj Moisés yeb ebnaj fariseo, ayco ebnaj yechmani ta chakˈ cawxo Comam iskˈab naj yin̈ huneˈ tzˈayical xewilal tuˈ, yuto choche ebnaj ta chiˈilchalo hunu tzet ye tuˈ chiˈoc ismulo Comam, cat yoc ebnaj akˈocˈule yin̈.

6:8b.LUK.006.008 Yaj xin yohtaxa Comam tzet chˈecˈ yin̈ isnabal ebnaj, yuxin yal Comam tet naj camnajilo iskˈab tuˈ: ―Ahan̈wanoj, cat xin hawoc lin̈no coxoltiˈan̈, ẍi Comam tet naj. Yah lin̈no naj.

6:9b.LUK.006.009 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam Jesús tet ebnaj: ―Ay huneˈ tzet chinkˈambehan teyet, ¿baytet hunu chisje cowatxˈen yin̈ istzˈayic xewilal cheyabe, ham iscˈulal mato istxˈojal? ¿Chimyu jakˈni cawxo anma mato jakˈni camoj? ẍi Comam tet ebnaj.

6:10b.LUK.006.010 Hayet lan̈an yecˈ tˈan̈tˈon Comam yin̈ sat sunil anma tuˈ, yalni Comam tet naj camnajilo iskˈab tuˈ: ―Toholban̈elto hakˈab, ẍi Comam. Istoholban̈enilto naj iskˈab, iswatxˈicaniloj.

6:11b.LUK.006.011 Yaj caw tit ishowal ebnaj cuywawom yin̈ ley yeb ebnaj fariseo tuˈ yin̈ Comam. Yichico ebnaj iskˈamben tet hunun tzet wal yuten ebnaj Comam Jesús.

6:12b.LUK.006.012 Yet hunel tuˈ, to Comam Jesús yin̈ istzalanil huneˈ won̈an txahloj, sunilbal akˈbal txahli Comam tet Comam Dios.

6:13b.LUK.006.013 Haxa yet issajbilo yin̈ hunxa tzˈayic xin, yawtenti Comam ebnaj iscuywom iscˈatan̈. Xol ebnaj tuˈ issiqˈuilo Comam cablahon̈wan̈ ebnaj yu yoc ebnaj ischejabo Comam yin̈ ismunil.

6:14b.LUK.006.014 Hac tiˈ isbi hunun ebnaj hacaˈ tiˈ: naj Simón, Pedro yijcano isbi naj yu Comam, naj Andrés, yuẍta naj Simón, naj Jacobo yeb naj Juan, naj Felipe yeb naj Bartolomé.

6:15b.LUK.006.015 Naj Mateo yeb naj Tomás, yeb naj Jacobo, iscˈahol icham Alfeo, naj Simón ayico yin̈ huneˈ partido Cananista,

6:16b.LUK.006.016 yeb naj Judas, iscˈahol icham Jacobo yeb xin naj Judas Iscariote, naj anico Comam yul iskˈab camical.

6:17b.LUK.006.017 Yet ispaxayti Comam Jesús yin̈ huneˈ won̈an yeb ebnaj chicuywi yintaj, yayilo Comam sat huneˈ chekˈan̈. Caw tzetcˈacano anma chi‑ticˈa‑cuywi yinta Comam cutxico bey tuˈ. Ay anma ispeto ismajul Judea yeb yul con̈ob Jerusalén, yebpaxo anma ispeto istila haˈ mar Mediterráneo yul ismajul Tiro, yeb yul ismajul Sidón. Apni anma yabeˈ cuybanile chal Comam yeb xin apni yun̈e yakˈni cawxo Comam macta ayco yabil yin̈, yeb xin macta chˈecˈyaˈ yu naj matzwalil, yu iscawxicanocan̈ yu Comam.

6:19b.LUK.006.019 Sunil anma choche tzabno Comam, yuto hayet chistzabni anma Comam chicawxicanocan̈, yuto ay yip Comam.

6:20b.LUK.006.020 Istˈan̈xito Comam Jesús yin̈ ebnaj chicuywi yinta tuˈ, yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―Sakˈal heyet hex mebaˈ hex tiˈ, yuto ayco Comam Dios yipo heyanma, yuxin heyet heyoc yul iskˈab Comam.

6:21b.LUK.006.021 Sakˈal heyet hex chexn̈ohchahi, yuto chˈakˈlaxo noho hecˈul. Sakˈal heyet hex chexokˈi, yuto chechab tzalahilal.

6:22b.LUK.006.022 Caw sakˈal heyet, yet chexisyahni anma wuhan, yebpaxo yet chexistzumbenilo anma xol, yeb yet chexbuchlax yu anma, yeb yet chexhallax machiswalilal yuto tzujanex wintajan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.

6:23b.LUK.006.023 Ta hac tuˈ chexutelaxi tzalahan̈we sicˈlebil yuto chˈakˈlax ispaj teyet bey satcan̈. Hacaˈ chexutelax tuˈ, hac tuˈ utelax ebnaj ischejab Comam Dios yet payat yu yichmam anma tiˈ.

6:24b.LUK.006.024 Walex kˈalomex tiˈ, ¡caw cˈanchˈanex! yuto xaquextzalahi.

6:25b.LUK.006.025 Walex nohna hecˈul tinan̈, ¡caw cˈanchˈanex! yuto chul huneˈ tiempohal bay cheyakˈle wahil. Haxa hex chextzebi tinan̈, ¡caw cˈanchˈanex! yuto chexokˈo yu biscˈulal.

6:26b.LUK.006.026 ¡Cˈanchˈanex! hex chˈalaxico hewinajil, yuto cˈul chihallax teyin̈ tinan̈; hac tuˈ hallax yin̈ ebnaj lekˈtiˈwom isbalico isba ischejabo Comam Dios yet payat, ẍi Comam.

6:27b.LUK.006.027 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Chiwalan teyet maquex lan̈an heyaben tzet chiwaltiˈan, cˈulchˈan cheyute heyanma yin̈ anma chichiwa iscˈul teyin̈. Cˈul cheyute heba yin̈ mac chˈutenico ecˈnajilal teyin̈.

6:28b.LUK.006.028 Kˈanwe iscˈulal Comam Dios yiban̈ macta chextzˈactiˈn̈eni, cat hetxahlipaxo yin̈ anma chibuchwa teyin̈.

6:29b.LUK.006.029 Ta ay mac chipakˈnilto hesat, meltzopaxto kˈaxepxa tet. Ta ay mac chitzicnilo hechumpa, matzet cheyala ta chipaxto hecamiẍ.

6:30b.LUK.006.030 Ta ay mac chikˈanni hunu tzet ye tuˈ teyet, akˈwe tet. Ta ay mac chiˈinilo hunu tzet ye tuˈ teyet, mach chekˈan meltzoho tet.

6:31b.LUK.006.031 Ta cheyoche cˈulchˈan chute isba anma teyin̈, hex babel cˈul cheyute heba yin̈ anma tuˈ.

6:32b.LUK.006.032 Tato han̈cˈan̈e anma xahan chexilni, haˈn̈e xahan cheyilpaxoj, ¿chimilchalo iscˈulal Comam teyin̈ hacaˈ tuˈ? ¡Machoj! Yuto haˈ anma txˈoj yecoj, hac tuˈ chisbeybaln̈e.

6:33b.LUK.006.033 Ta han̈cˈan̈e anma cˈul iscˈul teyin̈, haˈ bay cˈul cheyutepaxo heba, ¿baytet iscˈulal hecˈul hacaˈ tuˈ? Yuto hac tuˈ chute isba anma mach tˈin̈ano yecoj.

6:34b.LUK.006.034 Ta han̈echˈan tet anma chˈakˈni ispaj selel teyet cheyabe, han̈echˈan bay cheyakˈa, ¿bay ay iscˈulal hecˈul hacaˈ tuˈ? Yuto hac tuˈ chutepaxo anma mach ohtan̈eho Comam Dios, chechma ispaj selel.

6:35b.LUK.006.035 Yajaˈ chiwalan teyet, xahan cheyil anma mach xahano chexilni. Cˈul cheyute hecˈul yeb xin cheyakˈ tzet ye tuˈ cˈamil tet anma tuˈ, yajaˈ mach cheyechma yakˈlax iscˈambanil teyet. Ta hac tuˈ cheyute, caw tzetcˈa ispaj chechah tet Comam Dios, hac tuˈ xin chu heyenilo tato lahan iscˈulal hecˈul yeb Comam Dios caw aycano yip, yuto cˈul iscˈul Comam yin̈ anma mulum yeb xin yin̈ anma mach chˈakˈni yuchˈandios tet.

6:36b.LUK.006.036 Tzˈayojab hecˈul yin̈ heyet anmahil, hacaˈ istzˈay iscˈul Comam ay yul satcan̈ jin̈, ẍi Comam.

6:37b.LUK.006.037 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Mach comono chexoc heyilaˈ tzet ye hunu heyet anmahil, haxinwal mach chiocpaxo Comam Dios yilaˈ tzet heyehi. Mach chetzˈactiˈn̈e anma, haxinwal mach chexistzˈactiˈn̈epaxo Comam. Akˈwe nimancˈulal yin̈ ismul heyet anmahil haxinwal chakˈpaxo Comam Dios nimancˈulal yin̈ hemul.

6:38b.LUK.006.038 Akˈwe tet heyet anmahil. Ta hac tuˈ cheyute, chakˈpaxo Comam Dios huneˈ ismalil caw cˈul teyet, caw nohnaj, caw chitin̈laxi masan chimaltoj. Ta hac tuˈ cheyute heyakˈni tet heyet anmahil, hac tuˈ chiyute yakˈnipaxo Comam Dios teyet, ẍi Comam.

6:39b.LUK.006.039 Yanipaxico Comam huneˈ yechel tiˈ: ―Kˈinalo ta ay hunu naj mach chu yilni, ¿tom chu isxecnicˈo naj hunuxa naj mach chu yilni? ¡Machoj! Chisn̈icˈleto isba ebnaj iscawan̈il yul xab.

6:40b.LUK.006.040 Hac tuˈ xin machi hunu naj lan̈anto iscuywi chipalcˈonna yiban̈ naj chicuywa tuˈ. Hayet xalahwi iscuywi naj, wal tuˈ lahanxa chˈelico naj yeb naj chicuywa tuˈ.

6:41b.LUK.006.041 Yebpaxo kˈinalo ta ay hunu hawuẍta ayicto iskˈal teˈ chˈim yul sat, walachpaxo xin, aypaxicto hunu teˈ patzab yul hasat, ta mach chawilti te teˈ ayicto yul hasat tuˈ, ¿haˈ tom xin huneˈ iskˈal teˈ chˈim ayicto yul sat huneˈ hawuẍta tuˈ, chu hawiniltij? ¡Machoj!

6:42b.LUK.006.042 Yaj ta mach chawilti teˈ patzab ayicto yul isbakˈ hasat, chimyu hawalni tet hawuẍtaj: “Wikˈacaniltijan iskˈal teˈ chˈim ayicto yul isbakˈ hasat,” ta cachi. Ta hac tuˈ chawute ¡lekˈtiˈ hach! Wal xin, icanilti teˈ patzab yul hasat babel, haxinwal chu hawinilti iskˈalemal teˈ chˈim ayicto yul isbakˈsat hawuẍta tuˈ, ẍi Comam.

6:43b.LUK.006.043 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Haˈ te teˈ caw cˈul, machi hunu sat teˈ machiswalil chakˈa. Hacpax tuˈ te teˈ maẍticˈa cˈuluj, machi hunu sat teˈ cˈul chakˈa.

6:44b.LUK.006.044 Yu sat te teˈ chiyakˈa, yuxinto chicotxumilo tzet teˈal teˈ. Kˈinalo teˈ txˈix tinan̈, ¿tom higo sat teˈ chakˈa? ¡Machoj! Hacaˈpaxo teˈ uva, mach chu yakˈni teˈ sat teˈ txˈix.

6:45b.LUK.006.045 Haˈ anma cˈul, cˈul cˈuwan yul yanma yuxin cˈul tzet chala. Walpaxo anma txˈoj, txˈoj cˈuwan yul yanma, yuxin txˈoj tzet chala. Hac tuˈ xin, haˈ tzet cˈuwan yul yanma haˈ chiyala, ẍi Comam.

6:46b.LUK.006.046 Yalnipaxo Comam Jesús tet anma tuˈ: ―¿Tzet yin̈ cheyal win̈an, “Mamin, Mamin,” quexchi, yajaˈ mach cheyijepaxo tzet chiwalan?

6:47b.LUK.006.047 Tinan̈ xin chiwalan teyet yin̈ mac chˈaben tzet chiwalan, cat isyijeni.

6:48b.LUK.006.048 Lahan mac tuˈ hacaˈ huneˈ naj iswatxˈecan̈ yatut, iskˈajahti naj txˈotxˈ masanto chaloti chˈen chˈen yu naj, yanayo naj xeˈ teˈ n̈a tuˈ. Lahwi yah teˈ xin, istit huneˈ niman n̈ab, yapni elomaˈ yich teˈ, yajaˈ maẍticˈa lowto yich teˈ yu haˈ, yeb xin maẍticˈa bili teˈ, yuto caw cˈul yehayto xeˈ teˈ yiban̈ chˈen.

6:49b.LUK.006.049 Yajaˈ mac chˈaben tzet chiwalan, mach chisyijepaxoj, lahan hacaˈ huneˈ naj yiban̈n̈e txˈotxˈ yichecan̈ islocˈal yatut, mach nahato yayto isxeˈal yatut yul txˈotxˈ. Haxa yakˈni huneˈ niman n̈ab xin, yapni haˈ elomaˈ ismakˈnoco isba yich teˈ, yaycˈay teˈ, yuchcˈacanto teˈ xin, ẍi Comam tet anma tuˈ.

7

7:1b.LUK.007.001 Hayet lahwi istzotel Comam Jesús tet anma tuˈ isto Comam bey con̈ob Capernaum.

7:2b.LUK.007.002 Haˈ bey tuˈ, ay huneˈ naj capitán, ah con̈ob Roma. Ay huneˈ ischejab naj caw xahan ay yu, caw txˈoj ye iscˈul, lan̈anxa iscami.

7:3b.LUK.007.003 Yabe naj capitán tuˈ iskˈumal Comam, yuxin yato naj huntekˈan ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj Israel iskˈanno tet Comam ta chitit Comam yakˈaˈ cawxo ischejab naj capitán tuˈ.

7:4b.LUK.007.004 Hayet yapni ebnaj iscˈatan̈ Comam tuˈ, yalni ebnaj tet Comam: ―Ay huneˈ naj capitán caw cˈul iscˈul, yilal hato nino colwal yin̈ naj.

7:5b.LUK.007.005 Wal xin caw xahan ayon̈ han̈on̈ Israel hon̈ tiˈ yu naj. Yacan̈ naj huneˈ cocapillahan̈, ẍi ebnaj tet Comam.

7:6b.LUK.007.006 Yuxin to Comam Jesús yinta ebnaj. Yajaˈ haxa yet hanicˈxan̈e yapni ebnaj yeb Comam bey yatut naj, ischejnipaxti naj capitán haywan̈xa yamigo yalno tet Comam: ―Chal naj capitán tawet hacaˈ tiˈ: “Mamin, mach chaweta hacˈul hatit watuttiˈan, yuto mach intzanojan hawocto yul watutan chiwabehan.

7:7b.LUK.007.007 Yeb xin mach intzanojan intohan cachwilnojan. Wal xin tzotelan̈tij, cat iscawxican̈ naj inchejabtiˈan hawu.

7:8b.LUK.007.008 Wohtajan huneˈ tiˈ yuto ay ebnaj wahawan chinchejnihan, aypaxo ebnaj insoldadohan chinchejpaxojan. Ta chiwalan tet hunu naj: ‘Asiˈ,’ ta quinchiyan, cat isto naj. ‘Cata bey tiˈ,’ ta quinchiyan, cat istit naj. Chiwalnipaxojan tet hunxa naj: ‘Ocan̈ hawatxˈe huneˈ tiˈ,’ ta quinchiyan, cat yoc naj iswatxˈeni,” ẍi naj capitán, ẍi ebnaj tet Comam.

7:9b.LUK.007.009 Hayet yaben Comam hacaˈ tuˈ, caw cˈaycan̈ iscˈul yabeni. Istˈan̈xito Comam yin̈ anma tzujan yinta tuˈ, yalni Comam: ―Caw chiwalan yin̈ isyelal teyet, maẍto hunu mac ay bey Israel xawilan yanico yanma yin̈ Comam Dios hacaˈ huneˈ naj tiˈ, ẍi Comam.

7:10b.LUK.007.010 Ispaxto ebnaj yamigo naj capitán bey yatut naj. Hayet yapni ebnaj yilni ebnaj tato xacawxinacan̈ ischejab naj yu Comam.

7:11b.LUK.007.011 Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús bey huneˈ con̈ob chiyij Naín yeb ebnaj chicuywi yinta Comam tuˈ. Caw tzetcˈa anma oc tzujnu yinta Comam.

7:12b.LUK.007.012 Hayet yapni Comam istiˈ ispultahil con̈ob tuˈ, yilnito Comam lan̈an yilaxto huneˈ camom mujlaxoj, yunin huneˈ ix hunix; caw xin han̈cˈan̈e huneˈ yunin ix tuˈ. Caw hanta anma tzujan yinta ix yeb iscamom tuˈ.

7:13b.LUK.007.013 Hayet yilnito Comam ix hunix tuˈ, istzˈaycan̈ iscˈul Comam yin̈ ix, yalni Comam: ―Mach chaẍokˈi, ẍi Comam.

7:14b.LUK.007.014 Ishitzico Comam iscˈatan̈ naj camom tuˈ, yanico Comam iskˈab yin̈ teˈ batxteˈ, islin̈ban isba ebnaj ikˈn̈e naj. Yalni Comam tet naj camom tuˈ: ―Ach nichˈan tzeh, chiwalan tawet, ahan̈wanoj, ẍi Comam.

7:15b.LUK.007.015 Lahwi tuˈ xin, yah tzˈon̈no naj camom tuˈ, yichico naj istzotelcan̈, yanico Comam naj tet ismiˈ.

7:16b.LUK.007.016 Hayet yilni anma huneˈ tuˈ, caw xiwcan̈ anma sunil. Yalni anma cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios hacaˈ tiˈ: ―Haˈ huneˈ ischejab Comam Dios ischejti coxol tiˈ, caw niman yelapno yehi, ẍi anma. Yalnipaxo anma: ―Caw mahul Comam Dios colwal jin̈, han̈on̈ iscon̈obon̈ tiˈ, ẍi anma.

7:17b.LUK.007.017 Huneˈ iswatxˈe Comam Jesús bey tuˈ, caw ecˈ isbi sunil yul ismajul Judea yebpaxo huntekˈanxa con̈ob hoyanico yin̈ iscawilal tuˈ.

7:18b.LUK.007.018 Yapni iskˈumal huntekˈan tiˈ tet naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, yeb ebnaj cuywina yinta naj Juan tuˈ. Yawtenti naj cawan̈ ebnaj iscuywom tuˈ iscˈatan̈.

7:19b.LUK.007.019 Yalni naj tet ebnaj ta chito ebnaj iskˈambe tet Comam Jesús hacaˈ tiˈ: ―¿Tom hach tiˈ bay tzˈibn̈ebilcanoj ta chaẍhuli, mato ayto hununxa naj chijechmahan̈ yuli? quexchi, ẍi naj Juan tet ebnaj.

7:20b.LUK.007.020 Yapni ebnaj ischejab naj Juan tuˈ, ishitzico ebnaj iscˈatan̈ Comam, yalni ebnaj: ―Macon̈ischejtijan̈ naj Juan cokˈambehan̈ tawet, ¿ham hach tiˈ Cristo tzˈibn̈ebilcanoj tato chihuli, mato chijechmahan̈ yul hunuxa maca? ẍi ebnaj tet Comam.

7:21b.LUK.007.021 Hayet yapni ebnaj, cˈuxan lan̈an yakˈni cawxo Comam anma chˈecˈyaˈ yanma yu yabil, yeb xin macta ayco ebnaj ischejab naj matzwalil yin̈. Ishajnipaxo Comam isbakˈsat macta mach chu yilni.

7:22b.LUK.007.022 Istakˈwi Comam tet ebnaj xin: ―As halwe tet naj Juan tzet maquexhul heyilaˈ, yeb tzet maxeyabe. Cheyal tet naj tato mahajlocano sat mac mach chu yilni, mabelwican̈ mac maẍticˈa chu yeqˈui. Haˈ mac ayco lepra yin̈, maan̈chacanoj. Mac majanticˈa istxiquin, mahajlohi, ay camom anma mahulcanocan̈ iscˈul, cat yallaxpaxo Tzotiˈ cˈul yet colbanile tet anma matzet ayco yipo yanma.

7:23b.LUK.007.023 Sakˈal yet mac mach chicabcon yanma win̈an, quexchi tet naj Juan tuˈ, ẍi Comam tet ebnaj.

7:24b.LUK.007.024 Lahwi ismeltzoto ebnaj ischejab naj Juan tuˈ, yichico Comam istzotel tet anma yin̈ naj Juan, yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―¿Tzet quexbey heyilaˈ bey txˈotxˈ desierto, tom hacaˈ huneˈ teˈ ah machi yip chiˈecˈ yu jakˈekˈ?

7:25b.LUK.007.025 ¿Mato haˈ huneˈ naj nime winaj caw nanxa islow yeco xil iskˈap? Hex tiˈ heyohtaj macta caw chiskˈaptze isba, yeb chakˈ tzet choche iscˈul, yuln̈e yatut ebnaj rey chijil huntekˈan anma tuˈ.

7:26b.LUK.007.026 Wal xin ¿mac quexbey heyilaˈ? ¿Ham huneˈ ischejab Comam Dios quexbey heyilaˈ? Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet, huneˈ naj quexbey heyilaˈ tuˈ, caw ecˈbalto ismunil naj sata sunil ischejab Comam Dios ecˈlena yet payat.

7:27b.LUK.007.027 Yin̈ naj Juan tuˈ tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios bay chal hacaˈ tiˈ: Chinchejtojan huneˈ inchejaban babel tasataj yun̈e iswatxˈen habeh yalan̈to maẍto chaẍapni, ẍiayoj.

7:28b.LUK.007.028 Chiwalan teyet tato xol anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ maẍto hunu mac ecˈbal yelapno yiban̈ naj Juan tuˈ, yaj wal xol anma ayxaco yul iskˈab Comam Dios tinan̈, waxan̈ca machi yelapno yehi, ecˈbalto iscˈulal chil sata naj Juan, ẍi Comam.

7:29b.LUK.007.029 Haˈ comon anma, yebpaxo ebnaj ikˈomilo tohlabal yin̈ anma, chˈen chito bey Roma, yet yalan̈tocanoj yabe ebnaj tzet yal naj Juan, yahcano haˈ iswiˈ, haˈ ebnaj tuˈ chitxumcha yu ta caw cˈul Comam Dios.

7:30b.LUK.007.030 Yaj wal ebnaj fariseo yeb ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés, mach chisje ebnaj yah haˈ iswiˈ yu naj Juan, haˈ xin halniloj tato isyah ebnaj huneˈ iscˈulal Comam Dios yoche yakˈaˈ tet ebnaj.

7:31b.LUK.007.031 Yalnipaxo Comam Jesús tet anma: ―¿Mac yeb lahan anma yin̈ huneˈ tiempohal tiˈ?

7:32b.LUK.007.032 Wal xin lahan anma hacaˈ niẍte unin chiay tzˈon̈no yul txon̈bal, cat issajchi. Chawtenti yetbi iscˈatan̈ hacaˈ tiˈ: “Naban̈e majeta cobahan̈ jokˈtzenan̈ teˈ suˈ, machi xin maquexcan̈alwi. Yebpaxo xin, naban̈e macobitn̈ehan̈ huntekˈan bit tzˈabalcˈule tan̈e yoqui, maẍticˈa xin maquexokˈpaxoj,” ẍi niẍte unin tuˈ.

7:33b.LUK.007.033 Yet yulicˈo naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, mach waˈ naj yeb anma, yuxin yal anma tato ayco huneˈ ischejab naj matzwalil yin̈ naj.

7:34b.LUK.007.034 Lahwi tuˈ xin, wulan Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, yaj hanintiˈan chinwaˈan xol anma yuxin cheyalpaxo hacaˈ tiˈ win̈an: “Wal naj Jesús tuˈ, waˈon̈eticˈa chu naj, yeb ucˈu‑vino‑n̈eticˈa chu naj. Yamigopaxo isba naj yeb ebnaj ikˈomilo tohlabal chˈen chito bey Roma, yebpaxo ebnaj txˈoj chiswatxˈe,” quexchi win̈an.

7:35b.LUK.007.035 Yaj wal anma ayco ishelanil Comam Dios yin̈, haban isyenilo isba yin̈ tzettaj cˈul chi‑la‑iswatxˈe, ẍi Comam.

7:36b.LUK.007.036 Hayet hunel, apni huneˈ naj fariseo, Simón isbi, awtelo yin̈ Comam Jesús ta chito Comam waˈo yatut naj. Hayet yapni Comam xin, yoc tzˈon̈no Comam waˈo sat meẍa.

7:37b.LUK.007.037 Haˈticˈa yul huneˈ con̈ob tuˈ xin, ay huneˈ ix caw mulum. Hayet yaben ix tato apni Comam waˈo bey yatut naj fariseo tuˈ, yapni ix yeb huneˈ islimeta, alabastro isbi, caw nohna yu aceite caw xukˈ sam sicˈlebil.

7:38b.LUK.007.038 Yet yapni ix iscˈatan̈ Comam Jesús yichi yokˈ ix. Yay jahno ix yich yoj Comam, istxˈahni ix yoj Comam yu yal sat. Lahwi tuˈ xin, issunni tajo ix yoj Comam yu xil iswiˈ, istzˈohnipaxo ix yoj Comam. Tzujan tuˈ xin, istobnico ix huneˈ an̈ caw xukˈ sam tuˈ yin̈ yoj Comam.

7:39b.LUK.007.039 Hayet yilni naj fariseo huneˈ tuˈ, istxumni naj hacaˈ tiˈ: “Ta yelticˈa ischejab Comam Dios ye huneˈ naj tiˈ, chimtxumchalo yu naj tzet ixal huneˈ ix chitzabni yoj naj tiˈ. Chimtxumcha yu naj ta caw mulum ix,” ẍi naj ischuquil.

7:40b.LUK.007.040 Yalni Comam tet naj: ―Simón, ay hanicˈ tzet chiwoche walaˈan tawet, ẍi Comam. Istakˈwi naj: ―Hal mam cuywawom tzet chawoche chawal wetan, ẍi naj.

7:41b.LUK.007.041 Yalni Comam tet naj: ―Kˈinalo ta ay hunu naj chˈanilto chˈen melyu cˈamil tet cawan̈o ebnaj. Ta quiniento denario chiscˈamn̈e huneˈ naj, haxa hunxa naj xin, cincuenta denarion̈e chiscˈamn̈e.

7:42b.LUK.007.042 Yajaˈ ta machi bay chito ebnaj yikˈati selel chˈen, chisbutni tan̈o naj iscˈas ebnaj, ¿tzet xin chawute hawalni yin̈ ebnaj cawan̈ tuˈ? ¿Mac xin ecˈna chitzalahi yin̈ naj chibutnitan̈o iscˈas ebnaj? ẍi Comam tet naj.

7:43b.LUK.007.043 Istakˈwican̈ naj Simón: ―Haˈ yul wetan, ham naj tzetcˈa iscˈas tan̈tzelax yiban̈, ẍi naj. Istakˈwi Comam xin: ―Hoˈ, caw yel chawala, ẍi Comam.

7:44b.LUK.007.044 Lahwi tuˈ xin istˈan̈xito Comam yin̈ ix, yalni Comam tet naj Simón tuˈ: ―¿Mamxawil huneˈ maswatxˈe ix tiˈ? Hayet maquinoctijan yul hawatut tiˈ, machi maxatxˈah wojan, yaj wal ix tiˈ xin, mastxˈahilo ix wojan yu yal sat. Malahwi tuˈ xin, massuni tajo ix wojan yu xil iswiˈ.

7:45b.LUK.007.045 Machi maxatzˈoh inkˈotxan, yajaˈ huneˈ ix tiˈ, hataxticˈa yet manoquilojan yul hawatut tiˈ maˈichico ix istzˈohni wojan.

7:46b.LUK.007.046 Machi nichˈan yan̈al xil inwiˈan maxawahtoj, yaj wal ix tiˈ, mastobayo ix huneˈ an̈ caw xukˈ sam sicˈlebil yiban̈ wojtiˈan.

7:47b.LUK.007.047 Yuxin chiwalan tawet, huneˈ ix tiˈ caw chitzala ix win̈an yuto caw maakˈlaxcano tan̈o sunil ismul ix. Walpaxo mac hanicˈchˈan nimancˈulal chˈakˈlax yin̈, caw hanicˈchˈanpaxo tzalahilal chisye, ẍi Comam tet naj Simón tuˈ.

7:48b.LUK.007.048 Lahwi tuˈ, yalni Comam tet ix: ―Tinan̈ xin chitan̈cano hamul tawiban̈, ẍi Comam tet ix.

7:49b.LUK.007.049 Wal ebnaj awtebil waˈo yeb Comam tuˈ xin, yalle ebnaj tet hunun hacaˈ tiˈ: ―¿Mac anmahil huneˈ naj tiˈ yuxin chisje isbutni tan̈o naj mule? ẍi ebnaj.

7:50b.LUK.007.050 Yalnipaxo Comam tet ix: ―Macachcolcha tinan̈ yuto maquinhawaytojan yul hawanma, paxan̈to yin̈ akˈancˈulal, ẍi Comam tet ix.

8

8:1b.LUK.008.001 Lahwi tuˈ xin yecˈ Comam Jesús yulaj con̈ob yeb yulaj aldea yalnicˈo tzotiˈ cˈul yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios. Haˈ hun ebnaj ischejab Comam tuˈ tzujan yintaj.

8:2b.LUK.008.002 Tzujanpaxo huntekˈan ebix ix bay yilo Comam ischejab naj matzwalil, yeb huntekˈanxa ebix nan yabilal ayticˈaco yin̈, cawxican̈ yu Comam. Xol ebix tuˈ ayco ix María ah Magdala, ix bay yilo Comam hujwan̈ ischejab naj matzwalil.

8:3b.LUK.008.003 Yeb ix Juana, yixal naj Chuza, naj yahaw yeco yin̈ ismunil naj Herodes, yebpaxo ix Susana, yeb huntekˈanxa ebix, colwa ebix yin̈ Comam Jesús yeb yin̈ ebnaj ischejab Comam, yin̈ tzet ay yul iskˈab.

8:4b.LUK.008.004 Tzetcˈa anma yul hunun con̈ob hul ilno Comam Jesús. Lahwi iscutxban isba anma xin, yalni Comam huneˈ yechel tet anma:

8:5b.LUK.008.005 ―Ay huneˈ naj to txiho trigo. Hayet lan̈an istxihni naj ixim trigo tuˈ, ay ixim apni cˈatna yul beh. Haˈ ixim tuˈ ton̈e xan̈laxto ixim yu anma. Haxa xin noˈ chˈic hul sicˈnocan̈ ixim.

8:6b.LUK.008.006 Aypaxo ixim apni cˈatna xolaj chˈen chˈen. Hayet yahilo ixim yin̈ an̈e tajilo ixim yuto mach ischacˈanil sat txˈotxˈ.

8:7b.LUK.008.007 Aypaxo xin ixim aycˈay xol yin̈atil teˈ txˈix. Hayet ischˈibcan̈ ixim, ischˈibpaxocan̈ teˈ. Hac tuˈ xin yu istzˈonbayo ixim.

8:8b.LUK.008.008 Haxa hunmajanxa ixim ay xol txˈo txˈotxˈ caw cˈul. Hayet ischˈibcan̈ ixim, caw cˈul yul ixim yakˈa, ay ixim huneˈ ciento yuteco sat yin̈ hunun iswiˈ, ẍi Comam. Lahwi tuˈ, yalni Comam yin̈ caw ip: ―Maquex cheyabe huneˈ tiˈ, akˈwe heyanma hetxumniloj, ẍi Comam tet anma.

8:9b.LUK.008.009 Iskˈamben ebnaj chicuywi yinta Comam tuˈ yin̈ tzet chal yelapno huneˈ yechel yakˈ Comam tet anma.

8:10b.LUK.008.010 Yalni Comam tet ebnaj: ―Teyetn̈e chakˈ Comam Dios heyohtan̈elo tzet ewan yehi yu heyoc yul iskˈab Comam, yaj tet anma comon yecheln̈e bay tzotel Comam tet. Waxan̈ca hajan isbakˈsat, mach chu yilni, waxan̈ca chabe, yaj mach chitxumcha yu, ẍi Comam.

8:11b.LUK.008.011 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Wal xin, chiwalan teyet yin̈ tzet chalilo huneˈ yechel mawaltiˈan. Haˈ ixim hin̈at trigo, yechel Istzotiˈ Comam Dios ye ixim.

8:12b.LUK.008.012 Haˈ ixim hin̈at apni cˈatna yul beh chitzotel yin̈ huntekˈan anma, hayet chilahwi yaben Istzotiˈ Comam Dios, cat yul naj matzwalil yin̈, cat yinilo naj Istzotiˈ Comam Dios yul yanma yun̈e mach chaco yanma anma yin̈, hac tuˈ xin mach chicolcha anma yu.

8:13b.LUK.008.013 Haˈ ixim apni cˈatna xolaj chˈen chˈen, chitzotel huneˈ tiˈ yin̈ anma caw chitzala yaben Istzotiˈ Comam Dios, yaj mach huneln̈eho chucanico Istzotiˈ Comam yul yanma. Hanicˈn̈e tiempohal chistzˈun yul yanma, yuxin hayet chul ilwebal yin̈, cat yinilo isba yin̈ tzet chal Comam.

8:14b.LUK.008.014 Haˈ ixim apni xol teˈ hin̈at txˈix, yechel huneˈ tuˈ yin̈ anma chiˈaben Istzotiˈ Comam Dios, yaj hayet chibelwito tiempo yiban̈ xin, cat ismajayto ishakˈo anma yin̈ Comam, yu ecˈna chaco tzet ye tuˈ ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yin̈ yanma, maca yu yochento kˈalomal, maca yu yochen tzet ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Hac tuˈ xin chu yinilo Istzotiˈ Comam Dios yin̈ yanma. Yuxin lahan anma tuˈ yeb ixim trigo machi satni.

8:15b.LUK.008.015 Walpaxo ixim txihlaxayo sat txˈotxˈ caw kˈej, yeb yax yalan̈, yechel anma chichahni yabe Istzotiˈ Comam Dios yin̈ sunil yanma, yeb xin chakˈ yanma yohtan̈eniloj cat isyijeni, mach chicabcon yanma, hac tuˈ xin chitecha yu, lahan anma tuˈ yeb ixim caw tzetcˈa sat chakˈa, ẍi Comam.

8:16b.LUK.008.016 Hayet chicotzujbanico kˈaˈ yin̈ hunu cantil, mach chicon̈ohbaco hunu tzet ye tuˈ yiban̈, mach chijapaxicto yalan̈ txˈat, wal xin nahat chijacan̈ yun̈e yilni anma chiˈocto yul n̈a tuˈ.

8:17b.LUK.008.017 Hacpax tuˈ xin sunil tzet ewan yehi chiixtan̈wiloj, yeb xin sunil tzet ye tuˈ mach ohtabiloj chiohtan̈elaxiloj.

8:18b.LUK.008.018 Yuxin chi‑cam‑walan heyabeˈ, haˈ mac choche istxumuloj, caw chiˈakˈlax yohtan̈eloj. Walpaxo mac mach chiyoche istxumulo huntekˈan tiˈ, haˈ nichˈan tzet etza chinachalo yu, chiˈilaxilo tet, ẍi Comam.

8:19b.LUK.008.019 Apni ismiˈ Comam Jesús yeb ebnaj yuẍta Comam bay aycˈo Comam tuˈ, yajaˈ machi yu yocto ebnaj yeb ismiˈ Comam tuˈ iscˈatan̈, yuto caw witzˈan yehico anma yin̈ Comam.

8:20b.LUK.008.020 Yuxin hallax tet Comam yu anma ayco iscˈatan̈ tuˈ: ―Mamin, aycˈo hamiˈ yeb ebnaj hawuẍta istin̈a, tolab choche cachyilaˈ, ẍi anma tet Comam.

8:21b.LUK.008.021 Istakˈwi Comam tet anma: ―Macn̈eticˈa chiˈaben Istzotiˈ Comam Dios cat isyijeni, haˈ ton huntekˈan tuˈ hacaˈ inmiˈan yehi, haˈ hacaˈ wuẍtajan yepaxoj, ẍi Comam tet anma tuˈ.

8:22b.LUK.008.022 Ay huneˈ tzˈayic xin octo Comam Jesús yul teˈ barco yeb ebnaj chicuywi yinta Comam. Yalni Comam tet ebnaj: ―Ton̈we bey iskˈaxepicˈto haˈ lago tiˈ, ẍi Comam. Isto ebnaj yeb Comam xin.

8:23b.LUK.008.023 Hayet lan̈an yecˈto ebnaj yiban̈ ha haˈ yul teˈ barco tuˈ, iswaycan̈ Comam yul teˈ. Istit huneˈ niman jakˈekˈ sicˈlebil, ismakˈnicto jakˈekˈ ha haˈ yul teˈ. Etza xin tocano teˈ yich haˈ.

8:24b.LUK.008.024 Yuxin oc ebnaj yikˈalo iswayan̈ Comam. Yalni ebnaj tet Comam: ―Mam cuywawom, Mam cuywawom, lan̈anxa coto yich haˈ, ẍi ebnaj tet Comam. Yaben̈e Comam tzet yal ebnaj xin, yahwano Comam, yalni Comam tet jakˈekˈ yeb tet ha haˈ ta chislin̈ba isba, ispaxtzˈin̈na xin.

8:25b.LUK.008.025 Yalni Comam tet ebnaj: ―¿Tzet yin̈ xin mach cheyaco Comam Dios yipo heyanma? ẍi Comam. Caw xiw ebnaj, iscˈayilo iscˈul ebnaj, yallen ebnaj tet hunun: ―¿Tzet yelapno ye huneˈ naj winaj tiˈ? Caw chisyije jakˈekˈ yeb ha haˈ tzet chal naj, ẍi ebnaj yin̈ Comam.

8:26b.LUK.008.026 Lahwi tuˈ xin yecˈ apno ebnaj iskˈaxepicˈto haˈ lago yul ismajul Gadara yetcˈulal Galilea.

8:27b.LUK.008.027 Hayet yel Comam Jesús yul teˈ barco istiˈ haˈ tuˈ, yapni huneˈ naj ay yul con̈ob tuˈ iscˈatan̈ Comam, ayco ischejab naj matzwalil yin̈ naj. Txˈiˈalxa tiempo istzabchati naj, matxaticˈa chaco naj xil iskˈap, matxa xin choche naj chicancano naj yul hunu n̈a, haxan̈e xolaj panteón yul camposanto chˈecˈ naj.

8:28b.LUK.008.028 Hayet yilnito naj Comam Jesús, yah yaw naj, isjahbanoyo isba naj sata Comam, yalni naj yin̈ caw ip: ―¿Tzet hawoc win̈an Jesús, Iscˈahol Comam Dios caw aycano yip? Chinkˈanan tawet mach chawakˈ ecˈoyaˈ wanmahan, ẍi naj tet Comam.

8:29b.LUK.008.029 Yal naj huneˈ tuˈ yuto ischejilo Comam ebnaj ischejab naj matzwalil yin̈ naj. Txˈiˈalxa el chietalax naj yu ebnaj ischejab naj matzwalil tuˈ. Chˈalaxico chˈen cadena yin̈ iskˈab naj yu anma, cat iscˈalbalax yoj naj yu chˈen cadena tuˈ yun̈e machi bay chito naj, yaj chislin̈to naj chˈen, cat yijbalaxto naj yu ischejab naj matzwalil bey txˈotxˈ desierto.

8:30b.LUK.008.030 Iskˈamben Comam tet naj: ―¿Tzet habi? ẍi Comam. Istakˈwican̈ naj tet Comam: ―Legión inbihan, ẍi naj tet Comam. Hac tuˈ yute yalni naj tet Comam yuto caw tzetcˈa ebnaj ischejab naj matzwalil ayco yin̈ naj.

8:31b.LUK.008.031 Yalni ebnaj ischejab naj matzwalil tet Comam ta machi chalaxto ebnaj yu Comam bey yul huneˈ niman xab.

8:32b.LUK.008.032 Cˈuxan xin tzetcˈa noˈ txitam lan̈an islo yin̈ iscˈul witz iscawilal istiˈ haˈ lago tuˈ. Yalni ebnaj ischejab naj matzwalil tet Comam ta chichejlaxto ebnaj yin̈ noˈ txitam tuˈ. Ishehla Comam tet ebnaj xin.

8:33b.LUK.008.033 Hac tuˈ xin yu yel ebnaj ischejab naj matzwalil yin̈ naj, yapnicano ebnaj yin̈ noˈ txitam. Iskˈojnito isba noˈ sat pahaw, yay apno noˈ yul haˈ lago tuˈ, ishikˈnito noˈ haˈ.

8:34b.LUK.008.034 Hayet yilni ebnaj tan̈em txitam huneˈ tuˈ, yelcan̈ ebnaj yin̈ an̈e, yalnicˈo ebnaj yul con̈ob yeb xin tet macta pujanto yatut xolaj telaj.

8:35b.LUK.008.035 Yuxin sunil anma apni ilno tzet yu tuˈ. Hayet yapni anma bay ay Comam, yilni anma naj ayticˈaco ischejab naj matzwalil yin̈, tzˈon̈anayo naj yich yoj Comam. Ayxaco xil iskˈap naj, caw tohol anmaxa naj, yuxin sunil anma tuˈ caw xiwcan̈.

8:36b.LUK.008.036 Haˈ ebnaj ilni huntekˈan tzet iswatxˈe Comam Jesús tuˈ, haˈ ebnaj halni tet huntekˈanxa anma apni ilno yin̈ tzet yu iscawxican̈ naj bay ayico ischejab naj matzwalil.

8:37b.LUK.008.037 Yu huneˈ tzet yu tuˈ yuxin sunil anma ay bey yul ismajul Gadara tuˈ oc halno tet Comam ta chiˈel Comam yul ismajul Gadara tuˈ, yuto caw xiw ebnaj yin̈ tzet yuhi. Yocto Comam yul teˈ barco, ispaxto Comam.

8:38b.LUK.008.038 Iskˈanto isba naj bay el ischejab naj matzwalil tuˈ yinta Comam. Yalni Comam tet naj ta chican naj bayticˈa ay tuˈ.

8:39b.LUK.008.039 Yalnicano Comam tet naj: ―Meltzan̈to hawatut, cat hawalnicˈo iscˈulal mayu Comam Dios tawin̈, ẍi Comam tet naj. Isto naj xin, ispujbanicˈo naj yul con̈ob tzet yu iscawxican̈ naj yu Comam.

8:40b.LUK.008.040 Lahwi tuˈ xin ispaxto Comam Jesús bey iskˈaxepicˈto haˈ lago. Hayet yapni Comam, caw chitzala anma sunil yuto caw echmabil Comam yu anma.

8:41b.LUK.008.041 Ay huneˈ naj iswiˈehal yeco yijbali yin̈ iscapilla ebnaj Israel, Jairo isbi naj. Apni naj iscˈatan̈ Comam Jesús, yay jahno naj yich yoj Comam. Iskˈanni naj tet Comam tato chito Comam bey yatut naj,

8:42b.LUK.008.042 yuto ay hunpilan iscutzˈin naj caw lan̈anxa iscami, cablahon̈ebxa habil ix. Hayet isto Comam Jesús yinta naj, caw chiswitz isba anma isto bulbon yinta Comam.

8:43b.LUK.008.043 Xol anma tuˈ xin, ayco huneˈ ix yaˈay, cablahon̈ebxa habil mach chilin̈i yay istxˈahwobal ix. Wal xin xaˈiscˈaytzelo ix sunil tzet aya yu yan̈chahi, yaj maẍticˈa huno mac kˈoji yan̈ten ix.

8:44b.LUK.008.044 Tzujanico ix xol anma ayco yinta Comam, ishitzico ix iscˈatan̈ Comam, ispitni ix istiˈ xil iskˈap Comam. Lan̈antoticˈa xin islin̈ina yay istxˈahwobal ix.

8:45b.LUK.008.045 Iskˈambenilo Comam tet anma: ―¿Mac anmahil huneˈ manpitnihan? ẍi Comam. Yaj yal anma sunil ta machi mac pitni Comam. Yalni naj Pedro tet Comam: ―Mamin, ¿tom mach chawila ta witzˈan yehico anma tawin̈? Tzetcˈa mac chistenico isba tawin̈, cat xin hakˈambenpaxoj, ¿mac maquinpitnihan? cachi, ẍi naj tet Comam.

8:46b.LUK.008.046 Yalni Comam xin: ―Tzicˈanab yin̈ machi mac heyalni, wal xin ay mac maquinpitnihan yuto mawabehan ta ay huneˈ anma macawxinacan̈ yu wipan, ẍi Comam.

8:47b.LUK.008.047 Hayet yilni ix ta mach chu yebanayo ix huneˈ tuˈ, toxan̈e chicˈarla yah ix, yay jahno ix sata Comam. Yalnilo ix yin̈ sat sunil anma tuˈ tzet yin̈ yuxin ispit ix Comam, yeb tzet yu yan̈cha ix yin̈ an̈e.

8:48b.LUK.008.048 Yalni Comam tet ix: ―Miyay, macachcawxican̈ yuto maxawayto yul hawanma win̈an. ¡Paxan̈toj! Maˈoc hawanma yul yehobal, ẍi Comam tet ix.

8:49b.LUK.008.049 Lan̈antoticˈa istzotel Comam tet ix xin, yapni huneˈ naj ispeto bey yatut naj Jairo, yalni tet naj: ―Wal ix hacutzˈin, macamna ix. Nabxan̈e chito Comam cuywawom tiˈ, ẍi naj tet naj Jairo.

8:50b.LUK.008.050 Hayet yaben Comam huneˈ tuˈ, yalni Comam tet naj Jairo: ―Mach cachxiwi. Haˈ huneˈ wal hawuteni, ayto Comam Dios yul hawanma haxinwal chicawxocan̈ hacutzˈin, ẍi Comam tet naj.

8:51b.LUK.008.051 Hayet yapni Comam bey yatut naj Jairo tuˈ, machi huno mac ischacto Comam yul n̈a, han̈cˈan̈e naj Pedro, yeb naj Juan, yeb naj Jacobo yebpaxo ismam yeb ismiˈ ix nichˈan tuˈ.

8:52b.LUK.008.052 Toxan̈e chihan̈cha anma yokˈ yin̈ ix nichˈan tuˈ, caw chitzay iscˈul anma yin̈ ix. Yalni Comam xin: ―Mach chexokˈi. Mach camnajo ix nichˈan tiˈ, wal xin ton̈e chiway ix, ẍi Comam.

8:53b.LUK.008.053 Toxan̈e chitzebi anma yin̈ Comam yuto yohtaxa anma tacamnaxa ix.

8:54b.LUK.008.054 Yoc tzabno Comam yin̈ iskˈab ix. Yalni Comam yin̈ caw ip: ―Ahan̈wano tzˈul, ẍi Comam.

8:55b.LUK.008.055 Lan̈antoticˈa xin yulcan̈ iscˈul ix yu Comam, yahwano ix. Yalni Comam ta chiˈakˈlax waˈo ix.

8:56b.LUK.008.056 Caw cˈayilo iscˈul ismam yeb ismiˈ ix yin̈ tzet iswatxˈe Comam Jesús. Yalnicano Comam xin ta machi bay chihallaxicˈo tzet yu yulcan̈ iscˈul ix.

9

9:1b.LUK.009.001 Yet hunel, yawte Comam Jesús ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom iscˈatan̈. Yakˈnicano Comam ishelanil yeb yip ebnaj yinilo sunil ischejab naj matzwalil yin̈ anma, yebpaxo xin yakˈni cawxo ebnaj anma yin̈ tzettaj yabil ayco yin̈.

9:2b.LUK.009.002 Ischejlaxto ebnaj yu Comam yu ispujbanicˈo ebnaj yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios, cat yakˈnipaxcano cawxo ebnaj anma yaˈay.

9:3b.LUK.009.003 Yalni Comam tet ebnaj: ―Matzet cheyito yin̈ hebel; mach cheyikˈ hekˈojoch, mach cheyikˈ hetzˈispa, mach cheyikˈpaxo heyoch yeb hemelyu, mach cheyipaxto hehelbal.

9:4b.LUK.009.004 Haˈ teˈ n̈a bay chexapni wayoj, han̈e bey tuˈ xin chexcancanoj, mach chehel bay chexwayi masanto yet chexto hunuxa con̈ob.

9:5b.LUK.009.005 Yaj ta ay hunu con̈ob bay mach chexchahlaxi, chexel yul huneˈ con̈ob tuˈ cat hetzicnicanilo pojoj yin̈ heyoj, hac tuˈ xin chu heyeniloj ta matxa heyoc yin̈ anma tuˈ, ta txˈoj chˈelico yul sat Comam Dios, ẍi Comam Jesús tet ebnaj ischejab tuˈ.

9:6b.LUK.009.006 Lahwi tuˈ xin isto ebnaj sunil yulajla con̈ob yeb yulajla aldea. Yecˈ ebnaj ispujbanicˈo Tzotiˈ yet colbanile tet anma. Yakˈnipaxo cawxo ebnaj macta yaˈay.

9:7b.LUK.009.007 Naj Herodes, naj yahaw yeco yin̈ ismajul Galilea, yabe naj iskˈumal sunil tzettaj ye tuˈ iswatxˈe Comam Jesús, issomchacan̈ yul iswiˈ naj yuto ay anma chalni hacaˈ tiˈ: ―Haˈ huneˈ naj chiwatxˈen huntekˈan tzet yetu tuˈ, haˈ ton naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, hulcan̈ iscˈul xol camom, ẍi anma.

9:8b.LUK.009.008 Aypaxo anma chihalni: ―Haˈ naj Elías chihul isyeb isba hunelxa, ẍi anma. Ay xin anma chalnipaxoj: ―Etza haˈ huno ebnaj ischejab Comam Dios ecˈlena yet payat, haˈ hulcan̈ iscˈul xol camom, ẍi ebnaj.

9:9b.LUK.009.009 Yalni naj Herodes tuˈ: ―Yaj hanintiˈan, walan yuxin tzocˈlaxilto iswiˈ naj Juan tuˈ. ¿Mac xin anmahil huneˈ naj chal ebnaj iskˈumal tuˈ? ẍi naj. Wal xin caw yoche naj Herodes tuˈ yilaˈ Comam Jesús.

9:10b.LUK.009.010 Lahwi ismeltzo ebnaj ischejab Comam Jesús, yoc ebnaj yalno tet Comam yin̈ej tzet ye tuˈ iswatxˈe ebnaj. Lahwi tuˈ isto Comam iscawilal con̈ob Betsaida, han̈cˈan̈e xin ebnaj iscuywom Comam tuˈ yito yintaj.

9:11b.LUK.009.011 Hayet yaben anma ta to Comam bey tuˈ, istopaxo anma iscˈatan̈ Comam. Caw cˈul yu ischahlax anma yu Comam, yoc Comam iscuyno anma yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios. Yakˈnipaxo cawxo Comam macta yaˈay.

9:12b.LUK.009.012 Hayet lan̈anxa isto tzˈayic xin, ishitzico ebnaj cablahon̈wan̈ iscˈatan̈ Comam, yalni ebnaj xin: ―Chejto anma tiˈ issayaˈ tzet chislo yeb xin bay chiwayi, tojab yulaj aldea yeb xin xolaj wayan̈bal yuto machi teˈ n̈a iscawilal bay ayon̈ tiˈ, ẍi ebnaj.

9:13b.LUK.009.013 Yalni Comam tet ebnaj: ―Akˈwe waˈo anma hex tiˈ, ẍi Comam. Yalnipaxo ebnaj xin: ―Yaj han̈echˈan howeb pan yeb cacˈon̈ noˈ cay coxol tiˈ. ¿Tom xin chon̈tohan̈ colokˈoˈan̈ tzet chislo sunil anma tiˈ? ẍi ebnaj tet Comam.

9:14b.LUK.009.014 Wal xin aymi howebo mil isbisil ebnaj winaj ayicˈo bey tuˈ, yalni xin Comam Jesús tet ebnaj ischejab: ―Halwe tet anma ayojab tzˈon̈no yin̈ hunta bulan, cincuenta isbisil yin̈ hunun bulan, ẍi Comam tet ebnaj.

9:15b.LUK.009.015 Hac tuˈ xin yute ebnaj ischejab Comam tuˈ, yal ebnaj tet sunil anma ta chiay tzˈon̈noj.

9:16b.LUK.009.016 Lahwi tuˈ xin, yinican̈ Comam ixim howeb pan yeb noˈ cacˈon̈ cay, istˈan̈xican̈ Comam satcan̈, yakˈni Comam yuchˈandiosal tet Comam Dios. Iskˈaxponayo Comam ixim, yakˈni Comam ixim yeb noˈ cay tet ebnaj ischejab tuˈ. Yoc ebnaj yitxkˈanto ixim yeb noˈ cay tuˈ yin̈ anma.

9:17b.LUK.009.017 Sunil anma waˈi hantaticˈa yoche iscˈul. Lahwi tuˈ xin yoc ebnaj ischejab Comam tuˈ iscˈutxbanocan̈ ixim matxa lahwi yu anma, caw xin cablahon̈ebto motx ixim matxa lahwi yu anma tuˈ.

9:18b.LUK.009.018 Yet hunel xin isheqˈuilo isba Comam Jesús yu istxahli, yet ischuquil Comam yeb ebnaj iscuywom tuˈ xin, iskˈamben Comam tet ebnaj: ―¿Mac anmahilinan yalni anma? ẍi Comam tet ebnaj.

9:19b.LUK.009.019 Istakˈwi ebnaj tet Comam: ―Ay mac chalni ta hach tiˈ haˈ ton naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, aypaxo mac chalni tato Elías hach. Aypaxo mac xin chalni tato cˈuxan ta hach tiˈ ischejab Comam Dios ecˈlena yet payat tiempo xahulcan̈ iscˈul xol camom, ẍi ebnaj tet Comam.

9:20b.LUK.009.020 Lahwi tuˈ xin, iskˈamben Comam tet ebnaj: ―Haxaca hex tiˈ, ¿mac anmahilinan heyalni? ẍi Comam. Istakˈwi naj Pedro: ―Hach tiˈ, Cristo hach, akˈbil hamunil yu Comam Dios, ẍi naj.

9:21b.LUK.009.021 Yaj caw cam yalcano Comam Jesús tet ebnaj ta machi hunu mac bay challax huneˈ tzet yal naj Pedro tuˈ.

9:22b.LUK.009.022 Yalnipaxo Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, caw yilal chiwilaˈan isyaˈtajil, cat quinyintan̈encaniltojan ebnaj ichamta winaj ijbalom yul con̈ob, yeb xin yu ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote, yebpaxo xin ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés. Haˈ ebnaj tuˈ xin, chinakˈni camojan, yajaˈ yin̈ yet yoxeb tzˈayic, cat witzitzbican̈an, ẍi Comam tet ebnaj.

9:23b.LUK.009.023 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam tet sunil anma: ―Ta ay hunu mac chiyoche chioc tzujno wintajan, caw yilal ta matxa yeto isba ischuquil. Hinanojab yaben isyaˈtajil yin̈ sunilbal tiempo, waxan̈ca chiˈalaxico yin̈ camical. Ta hinan yetan yanma hacaˈ tuˈ, ecˈojab tzujtzun cuywo wintajan.

9:24b.LUK.009.024 Yuto haˈ mac mach hinano iscam wintajan yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, chiscˈayto iskˈinal mach istan̈bal. Wal mac hinan iscam wintajan xin chischah iskˈinal mach istan̈bal.

9:25b.LUK.009.025 Kˈinalo ta ay mac chikˈoji ismajnicˈo sunil tzet ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yajaˈ ta chitocano yanma huneˈ mac tuˈ yin̈ isyaˈtajil yin̈ huneln̈e, ¿aymi iscˈulal chischab huneˈ mac tuˈ? ¡Machoj!

9:26b.LUK.009.026 Ta ay mac chitxˈixwi quinischahnihan yul yanma yeb yin̈ tzet chiwalan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chintxˈixwipaxojan yin̈ anma tuˈ yet chinhulan Yahawoj yeb iskˈakˈal wipan, yeb iskˈakˈal yip Inmaman, yeb xin yip ebnaj yángel Comam Dios.

9:27b.LUK.009.027 Caw chiwalcanojan yin̈ isyelal teyet, ay haywan̈ mac texol hex tiˈ maẍto chicami, haˈ chiˈilni yoccano Comam Dios Yahawiloj, ẍi Comam Jesús.

9:28b.LUK.009.028 Waxajebxa tzˈayic yalni Comam Jesús huntekˈan tuˈ xin, yijbanahto Comam naj Pedro yeb naj Jacobo yeb naj Juan iswiˈ huneˈ witz yu istxahli tet Comam Dios.

9:29b.LUK.009.029 Hayet lan̈an istxahli Comam tuˈ, ishelni isba yillax sat Comam, wal xil iskˈap Comam xin, caw sajhopon̈e elicoj, toxan̈e chitzejtzoni.

9:30b.LUK.009.030 Yin̈ hamataj isyecan̈ isba naj Moisés yeb naj Elías, yoc ebnaj tzotelo yeb Comam.

9:31b.LUK.009.031 Hoyanico iskˈakˈal yip Comam Dios yin̈ ebnaj yet chitzotel ebnaj yeb Comam yin̈ tzet chiyu yijni isba iscamical Comam bey Jerusalén.

9:32b.LUK.009.032 Wal naj Pedro yeb ebnaj cawan̈xa yetbi, caw tit iswayan̈ ebnaj, yaj yilo ebnaj iswayan̈, yilni ebnaj iskˈakˈal yip Comam yeb cawan̈ ebnaj ayico iscˈatan̈ Comam tuˈ.

9:33b.LUK.009.033 Hayet lan̈anxa ishecˈnilo isba cawan̈ ebnaj iscˈatan̈ Comam tuˈ, yalni naj Pedro tet Comam: ―Mam cuywawom, caw sakˈal ta wal je bey tiˈ. Etza cˈul ta chicowatxˈecan̈an̈ oxebo pat. Hunu hawet, hunu yet naj Moisés, yeb xin hunu yet naj Elías, ẍi naj tet Comam. Yal naj huneˈ tuˈ yuto mach chitxumcha yu naj tzet chala.

9:34b.LUK.009.034 Lan̈antoticˈa yalni naj Pedro huneˈ tiˈ, yul huneˈ moyan yen̈elo ebnaj. Caw xiwcan̈ ebnaj iscuywom Comam tuˈ yet yoc hoyno huneˈ moyan yin̈ ebnaj.

9:35b.LUK.009.035 Haˈ xol huneˈ moyan tuˈ yabe ebnaj huntekˈan tzotiˈ hacaˈ tiˈ: ―Haˈ naj tiˈ Incˈaholan sicˈbililo wuhan, abewe tzet chal naj, ẍi.

9:36b.LUK.009.036 Lahwi yallax huneˈ tzotiˈ tuˈ, yilni ebnaj ta ischuquilxan̈e Comam Jesús aycˈoj. Yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, machi mac tet yalilo ebnaj yin̈ huneˈ tzet yil tuˈ.

9:37b.LUK.009.037 Hayet huneˈxa tzˈayical yet ispaxayti ebnaj bey yin̈ iswiˈ huneˈ witz tuˈ, caw tzetcˈa anma apni chahno Comam Jesús.

9:38b.LUK.009.038 Haˈ xol anma tuˈ xin, elcan̈ yaw huneˈ naj yin̈ caw ip, yalni naj tet Comam: ―Mamin, chinkˈanan tawet, chawil nino tzet ye huneˈ nichˈan incˈaholtiˈan, caw hunpilanchˈan naj.

9:39b.LUK.009.039 Yuto ay huneˈ naj ischejab naj matzwalil chˈetan naj. Caw chiˈel yaw naj yet chˈoc naj matzwalil yetano naj. Caw chitzicobtan̈elax naj, cat istit hujuy yul istiˈ naj. Caw chichacˈobtan̈elax isnimanil naj, cat ispaxlona naj xin, caw lan̈oxan̈e chisbejtzocano naj matzwalil tuˈ naj.

9:40b.LUK.009.040 Mawakˈle walnihan tet ebnaj hacuywom tiˈ ta chiyilo ebnaj ischejab naj matzwalil yin̈ naj, yajaˈ machi yu yu ebnaj, ẍi naj tet Comam.

9:41b.LUK.009.041 Yalni Comam Jesús tet anma: ―Haˈ ta hex tiˈ chijala, caw mach cheyaco heyanma yin̈ Comam Dios. Caw hipexcano sicˈlebil. ¡Caw nimanxa tiempo yichi wecˈan yeb hex! ¿Bakˈincˈanab chexcuychahi? Caw chiwabehan isyaˈil yul wanmahan, ẍi Comam. Yalni Comam tet naj ay iscˈahol tuˈ: ―Iti naj hacˈahol tuˈ, ẍi Comam tet naj.

9:42b.LUK.009.042 Yaj hayet ishitzico naj nichˈan tuˈ iscˈatan̈ Comam, iskˈojlaxayo naj sat txˈotxˈ yu naj matzwalil ayco yin̈ naj. Yichico islow huneˈ yaxcamic yin̈ naj, yajaˈ haxa Comam Jesús, cachwa yin̈ naj matzwalil tuˈ, iscawxican̈ naj nichˈan tuˈ yu Comam. Yalaxcanico naj yul iskˈab ismam yu Comam.

9:43b.LUK.009.043 Sunil anma tuˈ cˈayilo iscˈul yilni tato caw niman yelapno yip Comam Dios. Hayet cˈayna iscˈul anma yilni yin̈ tzet iswatxˈe Comam Jesús, yalni Comam tet ebnaj iscuywom:

9:44b.LUK.009.044 ―Caw cheyabecano yin̈ tzet chiwalcanojan teyet, tajca chicˈayto heyu, yuto Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chinalaxicojan yul iskˈab anma, ẍi Comam tet ebnaj.

9:45b.LUK.009.045 Yajaˈ machi nachalo yu ebnaj yin̈ tzet yal Comam tet ebnaj yuto machi akˈlax istxumuˈ ebnaj, xiwpaxo ebnaj iskˈambenilo tet Comam yin̈ tzet chal yelapnoj.

9:46b.LUK.009.046 Lahwi tuˈ xin, yoc ebnaj iscuywom Comam tzotelo yin̈ mac caw niman yelapno ye xol ebnaj.

9:47b.LUK.009.047 Yajaˈ xin yohta Comam Jesús tzet chiecˈ yin̈ isnabal ebnaj, yuxin isxectiˈ Comam huneˈ nichˈan unin iscˈatan̈.

9:48b.LUK.009.048 Yalni Comam tet ebnaj: ―Haˈ mac chichahni hunu nichˈan unin yuto wetan yehi, Haninan chinischahan. Hac tuˈ xin mac chinchahnihan, chischahpaxo Mac an̈eintijan. Haˈ mac chiyo isba texol, haˈ ecˈbal yelapno ye yul insatan, ẍi Comam.

9:49b.LUK.009.049 Yalni naj Juan tet Comam Jesús: ―Mam cuywawom, jilan̈ yinilo huneˈ naj ischejab naj matzwalil yin̈ anma, habi yawte naj yin̈, yajaˈ cocachan̈ naj yuto mach jetbiho naj, ẍi naj Juan tuˈ.

9:50b.LUK.009.050 Istakˈwi Comam: ―Mach checach naj, yuto haˈ mac mach ayoco ishowal jin̈ jetbi coba yebi, ẍi Comam.

9:51b.LUK.009.051 Hayet lan̈anxa yapni istiempohal ispaxto Comam Jesús satcan̈, yanico Comam yin̈ iscˈul isto bey con̈ob Jerusalén.

9:52b.LUK.009.052 Yulxa beh ayco Comam xin, yanito Comam ischejab yul huneˈ aldea yul ismajul Samaria iskˈanno bay chiway Comam.

9:53b.LUK.009.053 Yajaˈ machi chahlax ebnaj yu anma ay bey Samaria tuˈ, yuto yohta anma tato bey Jerusalén chito Comam.

9:54b.LUK.009.054 Hayet yilni naj Jacobo yeb naj Juan huneˈ tuˈ, yalni ebnaj tet Comam: ―Mam cuywawom, ¿chimisje hacˈul chicokˈanayti kˈa kˈakˈ satcan̈, cat istan̈tzelaxilo huntekˈan anma tiˈ hacaˈ iswatxˈe naj Elías yet payat? ẍi ebnaj tet Comam.

9:55b.LUK.009.055 Yajaˈ tˈan̈xico Comam yin̈ ebnaj, iscachlax ebnaj yu Comam.

9:56b.LUK.009.056 Lahwi tuˈ xin, isto Comam yeb ebnaj bey yul huneˈxa aldea.

9:57b.LUK.009.057 Hayet lan̈an isbelwito ebnaj yul beh, ay huneˈ naj halni tet Comam Jesús: ―Mamin, bajxan̈etuˈwal chaẍtohi, chinoc tzujnojan tawintaj, ẍi naj.

9:58b.LUK.009.058 Yalni Comam tet naj hacaˈ tiˈ: ―Noˈ wech, ay isn̈achˈen noˈ bay chiwayi, yeb xin noˈ chˈic, ay yatut noˈ, yajaˈ wal Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, caw machi watutan bay chinxewninojan, ẍi Comam tet naj.

9:59b.LUK.009.059 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam tet hunxa naj: Ecˈan̈ tzujtzun wintajan cat hacuywi, ẍi Comam tet naj. Istakˈwi naj tet Comam: ―Mamin, estam chawakˈ inhamanilan, chito inmujcanto Inmaman babelal, ẍi naj tet Comam.

9:60b.LUK.009.060 Yalni Comam tet naj xin: ―Haˈ mac camom yul sat Comam Dios haˈ chimujni yet camomal tuˈ, walach hach tiˈ as halicˈo yin̈ tzet chu yoc anma yalan̈ ischejbanil Comam Dios, ẍi Comam tet naj.

9:61b.LUK.009.061 Lahwi tuˈ xin, yalni hunxa naj tet Comam: ―Mamin, chinoc tzujnojan tawintaj, yaj chiwochehan ta chawakˈ inhamanilan chintohan takˈlocano tet mac ay bey watutan babel, lahwi tuˈ xin cat woc tzujnojan tawintaj, ẍi naj tet Comam.

9:62b.LUK.009.062 Yalni Comam tet naj: ―Kˈinalo ta ay hunun mac chimunla yeb noˈ wacax, cat yoc tzabno yin̈ te teˈ n̈icˈbil yu noˈ bay ayco chˈen tˈocom txˈotxˈ, tzujan tuˈ cat istopaxo tˈan̈no naj yintaj. Ta ay mac hac tuˈ, mach chu yoc munil yin̈ yet Comam Dios, ẍi Comam tet naj.

10

10:1b.LUK.010.001 Lahwi tuˈ xin, issicˈlenilo Comam Jesús setentaxa ebnaj iscuywom. Catawan̈ xin yu yanito Comam ebnaj yul hunun con̈ob yeb xol wayan̈bal bayejtuˈal bay chi‑caw‑yecˈpaxo Comam.

10:2b.LUK.010.002 Hayet maẍto chito ebnaj, yalni Comam tet ebnaj: ―Lahan anma yeb ixim trigo xakˈanbiloj. Yeli caw txˈiˈal anma tuˈ, yajaˈ haywan̈n̈e mac chalni Istzotiˈ Comam Dios xol anma. Yuxin txahlan̈we tet Comam Yahaw munil tiˈ, hac tuˈ xin chischejti Comam ismunlawom chul inocan̈ anma, cat yanico isba yul inkˈaban.

10:3b.LUK.010.003 Asiˈwe xin, hacaˈ noˈ meˈ chito xol noˈ oj, hac tuˈ chexwute wanitojan xol anma.

10:4b.LUK.010.004 Machica xin cheyito hetzˈispa yeb xin hetxˈuy bay ayayto hemelyu, yebpaxo hehelbal xan̈ab. Mach chexocpaxo lin̈no tzotelo yeb huno mac anmahil yulaj beh.

10:5b.LUK.010.005 Hayet chexapni bey hunu n̈a, halwe yin̈ babelal hacaˈ tiˈ: “Yakˈabayo Comam Dios akˈancˈulal tet huneˈ n̈ahil anma tiˈ,” quexchi.

10:6b.LUK.010.006 Ta ay anma chˈochen huneˈ akˈancˈulal tuˈ, chˈakˈlax tet hacaˈ cheyute hekˈanni tet Comam Dios. Ta ay mac mach chiochenpaxo xin, mach chu ischahni.

10:7b.LUK.010.007 Haˈticˈa bey huneˈ n̈a bay chˈochelax akˈancˈulal tuˈ, haˈ tuˈ chexcancanoj. Mach chehecˈ bay chexwayi. Sunil tzet chˈakˈlax helob, chelo cat heyucˈnipaxo tzet chˈakˈlax yiban̈ heyoch, yuto haˈ naj munlawom chˈakˈlax tzet chislo naj.

10:8b.LUK.010.008 Hayet chexapni yul hunun con̈ob bay chexchahlaxi, chelo tzet chaˈkˈlax teyet.

10:9b.LUK.010.009 Cheyakˈnipaxo cawxo anma yaˈay, cat heyalni tet sunil anma hacaˈ tiˈ: “Istiempohalxa heyanico heba yalan̈ yip Comam Dios tinan̈,” quexchi.

10:10b.LUK.010.010 Ta ay hunu con̈ob bay mach chexchahlaxi hayet chexpaxtij cheyalnicano yulaj iscallehal con̈ob tuˈ hacaˈ tiˈ:

10:11b.LUK.010.011 “¡Wal ispojojal hecon̈ob maˈoc yin̈ jojan̈ chicomakˈilojan̈ yin̈ hesat! Haˈ xin chalniloj tato matxa jocan̈ teyin̈ tan̈e xin chijalcanojan̈ teyet, ta ayxaco yip Comam Dios hecawilal,” quexchi.

10:12b.LUK.010.012 Chiwalpaxojan teyet tato hayet chˈapni istzˈayical bay chul Comam Dios, cat yilni tzet chˈelico anma, haˈ huneˈ con̈ob tuˈ ecˈbal isyaˈtajil chischah sata con̈ob Sodoma, ẍi Comam Jesús tet ebnaj ischejab tuˈ.

10:13b.LUK.010.013 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hex ay bey con̈ob Corazín, ¡cˈanchˈanex! ¡Cˈanchˈanexpaxo ay bey con̈ob Betsaida! Ta haˈ yul con̈ob Tiro yeb con̈ob Sidón yelax huntekˈan cˈaybalcˈule hacaˈ chu texol tiˈ, caw yin̈ an̈emi isbejcano anma istxˈojal, yamahto anma tan̈ yin̈ iswiˈ, yamipaxico xil iskˈap chiyenilo biscˈulal tet Comam Dios.

10:14b.LUK.010.014 Hayet chiˈayilo istzˈayical bay chil Comam Dios yin̈ tzet chielico anma, caw ecˈnaxa niman isyaˈtajil chechah sata con̈ob Tiro yebpaxo con̈ob Sidón.

10:15b.LUK.010.015 Haxa hex ah Capernaum, ¿ham heyalni ta chexilaxcan̈ satcan̈? ¡Machoj! Wal xin chexkˈojlaxto xol camom, ẍi Comam.

10:16b.LUK.010.016 Yalni Comam tet ebnaj ischejab tuˈ: ―Haˈ mac chˈaben tzet cheyala, chabepaxo tzet chiwalan. Yajaˈ haˈ mac chiyahni tzet cheyala chinisyahpaxojan. Haˈ mac chinyahnituˈan, haˈ yin̈ Comam Dios chiyahwahi yuto Comam an̈eintijan, ẍi Comam Jesús.

10:17b.LUK.010.017 Caw yin̈ tzalahilal meltzo ebnaj setenta ischejab Comam Jesús, yalni ebnaj tet Comam: ―Mamin, sunil ischejab naj matzwalil yijen tzet jalan̈ yet jakˈni binahojan̈ habi, ẍi ebnaj.

10:18b.LUK.010.018 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Caw yel cheyala, wilan istitcˈay naj matzwalil satcan̈ hacaˈ isjebla hunu cˈuh.

10:19b.LUK.010.019 Yajaˈ Haninan wakˈan heyip hebelwicˈo yiban̈ noˈ laba yeb xin yiban̈ noˈ cˈolotx. Wakˈnipaxojan heyip hekˈoji yin̈ naj matzwalil, naj chichiwaco iscˈul jin̈. Hac tuˈ xin mach chu quexyetan naj.

10:20b.LUK.010.020 Chiwalan teyet mach chextzalahi yuto chiˈel ischejab naj matzwalil yin̈ anma heyu, tzalahan̈wej yuto tzˈibn̈ebilxa hebi yul satcan̈, ẍi Comam tet ebnaj.

10:21b.LUK.010.021 Caw tzala yanma Comam Jesús yu yip Comam Espíritu Santo, yalni Comam: ―Mam, Yahaw hach satcan̈, Yahaw hachpaxo yin̈ huneˈ sat yiban̈kˈinal tiˈ, chiwalan cˈulla tzotiˈ tawin̈ yuto chayelo tet ebnaj mach iscuyu huntekˈan ewan ye hawu tet ebnaj caw ay iscuyu yeb caw ay tzet yohtaj. Hawute hac tuˈ Mamin, yuto hac tuˈ el yin̈ hacˈul, ẍi Comam.

10:22b.LUK.010.022 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam tet anma: ―Sunil akˈbilxa yul inkˈaban yu Inmaman. Machi mac ohtan̈e hanin Cˈahole intiˈan, cachann̈e Comam ohtan̈e hinan. Machi mac ohtan̈e Inmaman, haninn̈ehan Iscˈahol intiˈan wohtajan. Chiwakˈpaxojan ohtan̈elaxo Inmaman tet mac chiwochehan.

10:23b.LUK.010.023 Lahwi tuˈ xin yalni Comam tet ebnaj iscuywom ischuquil: ―Sakˈal yet mac chˈilni huntekˈan cheyil tiˈ,

10:24b.LUK.010.024 yuto caw txˈiˈal ebnaj ischejab Comam yet payat yeb ebnaj rey ecˈlena payxa tuˈ, yoche yilaˈ huntekˈan cheyil tiˈ, yaj mach yil ebnaj. Yoche yabeˈpaxo ebnaj hacaˈ hex tiˈ, yaj machi yabe ebnaj, ẍi Comam.

10:25b.LUK.010.025 Ay huneˈ naj cuywawom yin̈ isley naj Moisés apni tzotelo tet Comam Jesús, yaj yun̈e yilwen naj Comam, yuxin yal naj hacaˈ tiˈ: ―Mam cuywawom, ¿tzet wal wuten inbahan yun̈e inchahnihan huneˈ kˈinal mach istan̈bal? ẍi naj.

10:26b.LUK.010.026 Istakˈwican̈ Comam tet naj: ―¿Hawohtami tzet tzˈibn̈ebilcano yin̈ isley naj Moisés? ¿Tzet cuybanilehal chawikˈa yet chawilni? ẍi Comam.

10:27b.LUK.010.027 Istakˈwi naj: ―Oche Comam Dios Jahawil yeb sunil hawanma yeb sunil hacˈul yeb sunil hanabal, yebpaxo sunil hawip. Xahan chawil hawet anmahil hacaˈ chu hayaˈiln̈en haba, ẍiayoj, ẍi naj.

10:28b.LUK.010.028 Yalni Comam tet naj: ―Caw cˈul mayu hawalni. Ta chayije tzet chala, ay hakˈinal mach istan̈bal, ẍi Comam tet naj.

10:29b.LUK.010.029 Yajaˈ huneˈ naj cuywawom tuˈ, yoche naj challax naj cˈulal yin̈ sat anma, yuxin yal naj tet Comam Jesús: ―¿Mac xin wet anmahilan hawalni? ẍi naj.

10:30b.LUK.010.030 Yalni Comam tet naj: ―Yet hunel ay huneˈ naj winaj lan̈an isto yul isbelal Jerusalén chiˈapni bey con̈ob Jericó, ay huntekˈan ebnaj elkˈom elilo yin̈ naj yul beh tuˈ. Yinilo ebnaj sunil tzet ikˈbil yu naj, yinipaxilo ebnaj xil iskˈap naj. Ismakˈni taho ebnaj naj, etza cam naj yu ebnaj, lahwi tuˈ yelcan̈ ebnaj.

10:31b.LUK.010.031 Cˈuxan xin yecˈto huneˈ naj sacerdote Israel yul huneˈ beh tuˈ, hayet yilnico naj naj, ishecˈnilo isba naj tet naj, isto naj yin̈ isbel.

10:32b.LUK.010.032 Yecˈpaxto huneˈ naj levita yul huneˈ beh tuˈ, ton̈e yilpaxico naj yin̈ naj, ishecˈnipaxo isba naj, isto naj xin.

10:33b.LUK.010.033 Yaj ay huneˈ naj ah Samaria ecˈpaxo yul huneˈ beh tuˈ. Hayet yilnico naj yin̈ naj etza cam tuˈ, caw tzˈaycan̈ iscˈul naj yin̈ naj.

10:34b.LUK.010.034 Ishitzico naj iscˈatan̈ naj, yan̈ten naj islahwilal naj tuˈ yu aceite yeb vino. Ispichnico naj kˈap yin̈ islahwilal naj tuˈ. Yanahto naj naj yiban̈ ischeh. Yinito naj naj bey huneˈ waybal, yoc naj yilno naj.

10:35b.LUK.010.035 Haxa yin̈ hunxa tzˈayic yet ispaxto naj, yakˈni naj cabeb chˈen melyu denario tet naj yahaw waybal tuˈ, yalni naj xin: ―Chawilcano huneˈ naj tiˈ inkˈanaˈan. Ta ayto tzet chacˈay yin̈ naj, chintohlahan yet chinhulan hunelxa, ẍi naj.

10:36b.LUK.010.036 Iskˈamben Comam Jesús tet naj cuywawom yin̈ isley naj Moisés hacaˈ tiˈ: ―Xol ebnaj oxwan̈ tuˈ, ¿mac caw yet anmahil naj etza cam yu ebnaj elkˈom tuˈ chute hawalni? ẍi Comam tet naj.

10:37b.LUK.010.037 Istakˈwican̈ naj cuywawom tuˈ: ―Haˈ naj tzˈay iscˈul yoc colwal yin̈ naj, ẍi naj. Yalni Comam Jesús: ―Wal tinan̈ xin, haˈ tzet iswatxˈe naj tuˈ, hacojab tuˈ chawute, ẍi Comam tet naj.

10:38b.LUK.010.038 Isto Comam Jesús yin̈ isbel, yapni Comam bey huneˈ aldea. Haˈ bey tuˈ xin ay huneˈ ix, Marta isbi. Ischahni ix Comam yul yatut.

10:39b.LUK.010.039 Aypaxo huneˈ isnoh ix, María isbi. Ix María tuˈ, ay tzˈon̈no ix yich yoj Comam Jesús yu yaben ix tzet chal Comam.

10:40b.LUK.010.040 Walpaxo ix Marta, caw haˈ iswatxˈen ix ismunil ayco yin̈ iscˈul. Yuxin hitzico ix iscˈatan̈ Comam Jesús, yalni ix: ―Mamin, ¿tzet yin̈ ton̈e chawila chinisbejnicanojan ix innohtiˈan munil inchuquilan? Hal tet ix colwaojab nino ix win̈an, ẍi ix Marta tet Comam.

10:41b.LUK.010.041 Istakˈwican̈ Comam xin: ―Marta, Marta, caw yin̈n̈e hamunil ayco hanabal. Caw machi akˈancˈulal yul hawanma.

10:42b.LUK.010.042 Yaj huneˈn̈e tzet caw yilal yehi, haˈ ton bay ayco yanma ix María tiˈ, yuxin machi mac chu yinilo tet ix, ẍi Comam.

11

11:1b.LUK.011.001 Ay hunel xin txahli Comam Jesús bey huneˈ txˈotxˈ, yet lahwi istxahli Comam tuˈ, yalni huneˈ iscuywom Comam tet: ―Mamin, cuyon̈an̈ cotxahlihan̈ hacaˈ yu iscuyni naj Juan ebnaj iscuywom istxahli tet Comam Dios, ẍi naj.

11:2b.LUK.011.002 Yalni Comam tet ebnaj: ―Hayet chextxahli, hac tiˈ cheyute heyalni: Hach Comam, hach coDios, ayach yul satcan̈, nimanojab yelapno habi yul sat anma. Hulan̈ cat hawoc Yahawilo yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Yijab isba tzet chawoche sat txˈo txˈotxˈ tiˈ, hacaˈ yijni isba tzet chawoche yul satcan̈.

11:3b.LUK.011.003 Mamin, chicokˈanan̈ tawet, akˈ tzet chicolohan̈ hunun tzˈayic.

11:4b.LUK.011.004 Akˈ nimancˈulal yin̈ sunil cotxˈojalan̈, hacaˈ chiyu jakˈnihan̈ nimancˈulal yin̈ anma chiwatxˈen istxˈojal jin̈an̈. Mach chon̈hachayojan̈ xol ilwebal, caw cólon̈ilojan̈ yul iskˈab naj matzwalil, quexchi, ẍi Comam.

11:5b.LUK.011.005 Yalnipaxo Comam tet ebnaj iscuywom tuˈ: ―Kˈinalo ta ay hunujex hex tiˈ chexto yet chuman akˈbal bey yatut hunu heyamigo cat heyalni: “Hach wamigo, akˈ hanicˈo tzet chalo inhelaˈan.

11:6b.LUK.011.006 To ay huneˈ wamigohan lan̈anto yapni yin̈ isbel bey watutan, yaj matzet wal wakˈnihan tet naj,” ta quexchi.

11:7b.LUK.011.007 Yaj ta chiyal naj yulicto yatut tuˈ hacaˈ tiˈ: “Ayxaco istel inpultahan, mach chaẍhul hawikˈalo inwayan̈an tinan̈. Lan̈an inwayan yeb niẍte wuninalan sat txˈat, yuxin mach chu wahwanojan wakˈnojan tzet chakˈanaˈ,” ẍi naj.

11:8b.LUK.011.008 Wal xin chiwalan teyet, chiahwano naj yakˈaˈ tzet chekˈana, yaj maẍtaj yu caw heyamigo ye naj, wal xin chiahwano naj yuto caw huneˈn̈e haˈ yelicˈto heyaw, cat yakˈni naj tzet chekˈanaˈ.

11:9b.LUK.011.009 Yuxin chiwalan teyet: Kˈanwe tet Comam Dios, cat yakˈni Comam teyet. Saywej, cat yilchaho heyu, elojabico heyaw yin̈ sat pulta cat ishajlax teyet.

11:10b.LUK.011.010 Yuto haˈ mac chikˈanni chischah, haˈ mac chisayni chiˈilcha yu. Haˈ mac chiˈelico yaw sat pulta, chihajlax tet.

11:11b.LUK.011.011 Hacaˈ hex mame hex tiˈ, ta chiskˈan heyuninal hunu noˈ cay teyet, ¿tom cheyakˈ huno noˈ laba tet?

11:12b.LUK.011.012 Maca, ta chiskˈan huno noˈ hos teyet, ¿tom cheyakˈ huno noˈ cˈolotx tet?

11:13b.LUK.011.013 Waxan̈ca txˈojex, yaj heyohta heyakˈni iscˈulal tet heyuninal, hajxam Comam Dios ay yul satcan̈, to chakˈ Comam Comam Espíritu Santo tet mac chikˈanni, ẍi Comam.

11:14b.LUK.011.014 Ay huneˈ naj ayco ischejab naj matzwalil yin̈, yuxin mach chu istzotel naj. Haxa yet yapni Comam Jesús, yinilo Comam ischejab naj matzwalil yin̈ naj, istzotelcan̈ naj. Yuxin caw cˈaycanocan̈ iscˈul anma yilni.

11:15b.LUK.011.015 Yajaˈ ay mac halni: ―Haˈ naj Beelzebú, naj yahawil yeco yin̈ ebnaj ischejab naj matzwalil, haˈ chiˈakˈni yip naj tiˈ yinilo ischejab naj matzwalil yin̈ anma, ẍi anma tuˈ.

11:16b.LUK.011.016 Ay huntekˈanxa ebnaj ton̈e yoche yilweˈ ta yip Comam Dios ayco yin̈ Comam Jesús, yuxin iskˈan ebnaj yilaˈ hunu cˈaybalcˈule tet Comam.

11:17b.LUK.011.017 Yaj yohtan̈elo Comam tzet chˈecˈ yin̈ isnabal ebnaj, yuxin yal Comam hacaˈ tiˈ: ―Kˈinaloj ta ay hunu niman con̈ob ay ebnaj yahawil howal chispohle isba, cat ispaqˈuico ebnaj yin̈ hunun, yin̈ hamataj chitan̈ilo huneˈ niman con̈ob tuˈ. Hac‑ticˈa‑pax tuˈ ta ay hunu n̈ahil anma chispohle isba yu howal, chitan̈paxilo huneˈ n̈ahil anma tuˈ.

11:18b.LUK.011.018 Hacmi tuˈ chˈelico naj matzwalil, ta chispoh isba naj yeb ischejab, cat ispaqˈuico ebnaj yin̈ hunun. ¿Tzicˈanab chu yoc yip naj chiyute heyalni? Chiwalan huneˈ tiˈ teyet yuto hex tiˈ cheyala ta hanintiˈan chiwilojan ischejab naj matzwalil yin̈ anma yu yip naj Beelzebú.

11:19b.LUK.011.019 Wal xin ¡machoj! Ta hac tuˈ, ¿mac xin chˈakˈni yip ebnaj chicuywi teyintaj yinilo ischejab naj matzwalil heyalni? Yuxin haˈ hun ebnaj tuˈ chiyenilo ta hex tiˈ caw cˈaynajexto yin̈ tzet cheyal win̈an.

11:20b.LUK.011.020 Wal hanintiˈan chiwilojan ischejab naj matzwalil yu yip Comam Dios, haˈ hun tiˈ chihalniloj ta xaˈapni istiempohal heyoc yul iskˈab Comam Dios.

11:21b.LUK.011.021 Kˈinalo ta ay hunu naj winaj caw ay yip ayco chˈen yet howal yul iskˈab, cat istan̈en naj yatut, machi mac chu yelkˈanoti tzet ay naj.

11:22b.LUK.011.022 Yaj ta ay hunuxa mac chuli, ecˈnaxapaxo yip sata naj, chiˈaycˈay naj yu naj, cat yilaxilo chˈen yet howal tet naj bay ayco yanma naj tuˈ; yeb sunil tzet ayco yul iskˈab naj chˈoccano yu naj chikˈoji yin̈ naj tuˈ.

11:23b.LUK.011.023 Haˈ mac mach ayoco yin̈ tzet chiwalan, chichiwa iscˈul win̈an. Yeb xin, haˈ mac mach chicolwa win̈an iscutxbanti anma wetan, haˈ ton chitzumbenilo anma yul inkˈaban, ẍi Comam.

11:24b.LUK.011.024 Kˈinalo ta ay hunu ischejab naj matzwalil chˈel yin̈ hunu naj winaj, lahwi tuˈ cat isto ischejab naj matzwalil tuˈ bey txˈotxˈ desierto issayno bay chixewi. Yaj ta mach chiˈilcha yu naj bay chixew tuˈ, cat yalni naj hacaˈ tiˈ: ―Caw cˈulmi inmeltzohan bayticˈa titnajinan, ẍi naj.

11:25b.LUK.011.025 Haxa yet ismeltzo ischejab naj matzwalil tuˈ xin, yilni naj ta hacaˈ hunu n̈a caw tzˈisbilxalto kˈalem yul yeb watxˈebil, hac tuˈ ye yul yanma naj tuˈ.

11:26b.LUK.011.026 Yuxin yin̈ an̈e chito naj ischejab naj matzwalil tuˈ yawteti hujwan̈oxa yetbi caw ecˈnaxa istxˈojal sata naj, cat yocto ebnaj yul yanma huneˈ naj winaj tuˈ. Caw xin ecˈbalxa istxˈojal chielico naj sata yet yalan̈tocanoj, ẍi Comam.

11:27b.LUK.011.027 Hayet lan̈an yalni Comam Jesús huntekˈan tuˈ, yah yaw huneˈ ix xol anma, yalni ix tet Comam: ―Caw sakˈal yet ix ix cachuninn̈eni, yeb cachakˈni chˈiboj, ẍi ix.

11:28b.LUK.011.028 Istakˈwi Comam: ―Ecˈbalto sakˈal yet anma chiˈaben Istzotiˈ Comam Dios cat isyijeni, ẍi Comam.

11:29b.LUK.011.029 Yet iscˈutxban isba anma iscˈatan̈ Comam Jesús, yalni Comam xin: ―Haˈ anma yin̈ huneˈ tiempohal tiˈ machiswalil isnabal yuto chiskˈan yilaˈ cˈaybalcˈule chiyeni yip Comam Dios, yajaˈ huneˈchˈan chˈakˈlax yilaˈ; huneˈ hacaˈ isye Comam Dios yin̈ naj Jonás, naj ischejab Comam yet payat.

11:30b.LUK.011.030 Huneˈ isye Comam Dios yin̈ naj Jonás tuˈ, yechel yip Comam isye tet anma yul con̈ob Nínive yet payat. Hac tuˈ wehan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios. yechel yip Comam Dios wehan xol anma yin̈ huneˈ tiempohal tiˈ.

11:31b.LUK.011.031 Hayet chˈapni istzˈayical yilni Comam Dios yin̈ tzet chˈelico sunil anma, chitakˈwican̈ ix reina ay bey Sabá, cat yalni ix istxˈojal anma yin̈ huneˈ tiempohal tiˈ yuto caw nahat txˈotxˈ bay tit ix yabeno hanta yitzˈatil iswiˈ naj rey Salomón. Yaj xin hanintiˈan, ecˈbal welapnojan sata naj rey Salomón tuˈ, yajaˈ mach chabeto anma tiˈ tzet chiwalan.

11:32b.LUK.011.032 Yin̈ huneˈ tzˈayical tuˈ, chitakˈwipaxocan̈ anma ah Nínive, cat yalnipaxo istxˈojal anma yin̈ huneˈ tiempo tiˈ, yuto hayet yecˈ naj Jonás yalno Istzotiˈ Comam Dios tet anma tuˈ, isbejnicano anma istxˈojal, iswatxˈenico isba sata Comam. Yaj wal hanintiˈan ecˈbal welapnojan sata naj Jonás tuˈ, yaj machi mac tiˈ chˈaben tzet chiwalan, ẍi Comam.

11:33b.LUK.011.033 Machi huno mac chaco kˈaˈ yin̈ iscantil cat yebanto yalan̈ hunu teˈ almuh maca yalan̈ hunuxa tzet ye tuˈ, machoj, to nahat chˈahi haxinwal cˈul yilni anma chˈoc apno yul n̈a.

11:34b.LUK.011.034 Isbakˈ cosat, cantil yeco yin̈ conimanil. Yuxin ta han̈cˈan̈e iscˈulal choche yilaˈ cosat tiˈ, sunil conimanil ayco yin̈ issajilkˈinal. Yajaˈ ta yin̈n̈e istxˈojal bay ayco cosat xin, sunil conimanil ayco yin̈ kˈejholo.

11:35b.LUK.011.035 Yuxin nann̈eojab heyu, haxinwal haˈ huneˈ issajilkˈinal ayco teyin̈, machojab chˈoc kˈejholohal.

11:36b.LUK.011.036 Yuxin tato ayco issajilkˈinal yul heyanma, yebpaxo machi nichˈano kˈejholo ayco teyin̈, hacaˈ xol issajilkˈinal ayexxacoj. Yuxin lahanex hacaˈ hunu cantil nahat chiapni ismujli iskˈakˈal, ẍi Comam.

11:37b.LUK.011.037 Hayet lahwi istzotel Comam Jesús yeb anma tuˈ, yawtento huneˈ naj fariseo Comam waˈo bey yatut. Yapni Comam yul yatut naj, yoc tzˈon̈no Comam yin̈ meẍa.

11:38b.LUK.011.038 Yet lan̈an yoc Comam waˈoj, cˈayilo iscˈul naj fariseo yet yilni naj ta mach istxˈah iskˈab Comam hacaˈ iscuybanil ebnaj fariseo yet chˈoc ebnaj waˈoj.

11:39b.LUK.011.039 Yuxin yal Comam tet naj: ―Hex fariseo hex tiˈ, caw cˈul chu hetxˈahni yinta hevaso yeb hesecˈ hacaˈ yalni hecuybanil, wal yul henabal han̈cˈan̈e elekˈ nabil yu, haxapaxo yul heyanma xin, nohna yu sunil istxˈojal chewatxˈe.

11:40b.LUK.011.040 ¡Caw wiˈe excanoj! ¿Tom mach heyohtajoj tato haˈ Comam watxˈen̈e sunil tzettaj chijilico yin̈, yebpaxo sunil mach chijilico yin̈?

11:41b.LUK.011.041 Yuxin haˈ wal heyuten heba, aweco heyanma yul iskˈab Comam, ta hac tuˈ chisajbicano heyanma yu Comam, haxinwal cheyakˈ tet mac matzet aya yin̈ tzalahilal.

11:42b.LUK.011.042 ¡Cˈanchˈanex fariseo hex tiˈ! cheyakˈ isdiezmohal teˈ alawena yeb teˈ ruda yeb sunil teˈ niẍte itah tet Comam Dios, yajaˈ mach chewatxˈe istoholal yin̈ heyet anmahil, yebpaxo xin machi iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios yul heyanma. Haˈ huntekˈan tuˈ caw yilal heyijeni, machi xin chebej heyakˈni hediezmo tet Comam Dios.

11:43b.LUK.011.043 ¡Cˈanchˈanex hex fariseo, hex tiˈ! Hexn̈e cheyoche hemajalo huntekˈan chˈem caw ay yelapno yul capilla. Ay heyalaˈ ta nanxa yoc chute istioẍli anma teyet yet chexecˈ yulaj beh.

11:44b.LUK.011.044 ¡Cˈanchˈanex hex fariseo, hex tiˈ! Caw txˈoj heyanma, lahanex hacaˈ bay mujan camom matxa ixtan̈o jilni yecˈlenal; chˈecˈ xan̈xon anma yiban̈, mach xin yohtajo tzet ayayto yalan̈ txˈotxˈ, ẍi Comam.

11:45b.LUK.011.045 Yalni huneˈ naj cuywawom yin̈ isley naj Moisés tet Comam: ―Mamin, hayet chawalni huntekˈan tiˈ, han̈‑hun‑on̈an̈ chawakˈpaxo taco cocˈulan̈, ẍi naj.

11:46b.LUK.011.046 Istakˈwi Comam tet naj: ―¡Cˈanchˈanexpaxo, hex cuywawom yin̈ isley naj Moisés! Yuto caw ay huntekˈan chejbanile caw yaˈta cheyakˈ tet anma hacaˈ hunu ijatz caw al, machi mac chikˈoji yinican̈. Walexpaxo xin, maẍticˈa nichˈano yiximal hekˈab chehitzico yin̈.

11:47b.LUK.011.047 Cˈanchˈanex yuto checayen̈e hewatxˈencan̈ bay mujan ebnaj ischejab Comam Dios potxˈbil yu heyichmam yet payat.

11:48b.LUK.011.048 Hac tuˈ xin chu heyenilo yin̈ tzet chewatxˈe tiˈ tato chextzala yin̈ tzet iswatxˈe heyichmam tuˈ. Haˈ ebnaj potxˈni ebnaj ischejab Comam Dios, walexpaxo xin, chewatxˈecan̈ bay mujan ebnaj.

11:49b.LUK.011.049 Yuxin halbilcano yu Comam Dios yu ishelanil: “Chiwakˈatojan ebnaj inchejaban yeb huntekˈanxa ebnaj chihalnocˈo Intzotiˈan texol. Ay ebnaj chemakˈ camoj, ay ebnaj chetzumbelo yul con̈ob,” ẍi Comam.

11:50b.LUK.011.050 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Huntekˈan anma tiˈ chitohlano sunil isyaˈtajil iswatxˈecano yichmam yin̈ ebnaj ischejab Comam Dios makˈbil camo yettax yichico yul yiban̈kˈinal tiˈ.

11:51b.LUK.011.051 Caw tzetcˈa ebnaj ischejab Comam makˈbil camoj, chiˈichicanti yin̈ iscamical naj Abel masanta yin̈ iscamical naj Zacarías, yet ismakˈlax camo naj xolbal bay chin̈uslax xahanbal yeb yatut Comam Dios. Yaj haninan chiwalan teyet ta Comam Dios chiˈaniti isyaˈtajil yiban̈ anma tiˈ yu iscamical ebnaj tuˈ, ẍi Comam Jesús tet ebnaj.

11:52b.LUK.011.052 Yalnipaxo Comam Jesús: ―¡Cˈanchˈanex hex checuy isley naj Moisés! Caw yahaw hex heyakˈni isnabal anma yin̈ Istzotiˈ Comam Dios, yajaˈ mach cheyaco henabal yin̈, yebpaxo ta ay mac choche chaco isnabal yin̈, mach chechacto anma yul ispultahil, ẍi Comam tet ebnaj.

11:53b.LUK.011.053 Yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ xin caw oc ishowal ebnaj fariseo yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés yin̈ Comam Jesús. Yichico ebnaj buchwal yin̈ Comam, caw txˈiˈal tzet iskˈambelo ebnaj tet Comam,

11:54b.LUK.011.054 yun̈e yaycˈay Comam yin̈ hunu lekˈtiˈal, cat yoc ebnaj akˈocˈule yin̈ Comam yalni.

12

12:1b.LUK.012.001 Wal xin caw ismilalxa anma iscutxba isba yaben tzet chal Comam Jesús, toxan̈e chistenle isba anma. Yalni Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Cheyil heba tet ebnaj fariseo, yuto chal isba ebnaj cˈulal. Wal xin haˈ iscuybanil ebnaj lahan hacaˈ nichˈan yan̈al ixim pan chˈoc xol ixim harina, sunil ixim chisipcˈa yu.

12:2b.LUK.012.002 Yuto sunil tzet ebabil chˈelo yen̈el, yebpaxo sunil tzet ewan yehi chˈixtan̈wilo sata anma.

12:3b.LUK.012.003 Yuxin yin̈ caw yel chiwalan teyet, sunil tzet cheyal xol kˈejholo chiˈabelaxo yu anma yet tzˈayical, yebpaxo sunil tzotiˈ chihallax yin̈ nancˈulal yul hunu n̈a, chihallaxo yin̈ caw ip istin̈a.

12:4b.LUK.012.004 Walex wamigo hextiˈan, chiwalan teyet mach chexxiw tet ebnaj chu ispotxˈni camo henimanil, yuto matxa hunuxa tzet wal quexyuten ebnaj.

12:5b.LUK.012.005 Yaj chiwalan teyet, mac tet bay wal hexiwi, haˈ ton tet Comam Dios, Comam chu quexyakˈni camoj, chilahwi tuˈ aypaxo yip quexyanito xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal. Haˈ ton tet Comam tuˈ chexiwi.

12:6b.LUK.012.006 Chisje hetxumnilo yin̈ noˈ niẍte chˈic, hocˈon̈ noˈ yin̈ cab centavo, yaj machi hunu noˈ chito nahul yu Comam.

12:7b.LUK.012.007 Hajxamex hex tiˈ, caw niman hayelapno sata noˈ. ¿Tom mach cheyohtajoj ta sunil xil hewiˈ bisbil yin̈ hununtajil yu Comam? Yuxin chiwalan teyet, mach chexxiwi.

12:8b.LUK.012.008 Chiwalan teyet, macn̈eticˈa mach chitxˈixwi yalnilo isba sata anma ta wetan yehi, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chiwalan ta wetan anma tuˈ sata ebnaj yángel Comam ay bey satcan̈.

12:9b.LUK.012.009 Yajaˈ mac chitxˈixwi yalni sata anma ta wetan yehi, chiwalpaxojan sata ebnaj yángel Comam Dios tato mach wetojan ye anma tuˈ.

12:10b.LUK.012.010 Macta chibuchwahi cat yalni hunu tzotiˈ txˈoj win̈an, Haninan Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ayto nimancˈulal yin̈, yaj mac chihalni txˈoj tzotiˈ yin̈ Comam Espíritu Santo, matxa nimancˈulal yin̈.

12:11b.LUK.012.011 Hayet chexilaxto sata ebnaj yahawil yeco yin̈ iscapilla ebnaj Israel, maca sata ebnaj juez, maca satapaxo ebnaj alcal, mach chˈoc yin̈ hecˈul yin̈ tzet chu hecolni heba, yeb tzet chu hepajtzen istzotiˈ ebnaj.

12:12b.LUK.012.012 Yuto hayet chiˈapni istiempohal heyilaxto sata ebnaj, haˈ Comam Espíritu Santo chakˈni hehelanil hetzoteli, ẍi Comam tet anma.

12:13b.LUK.012.013 Xol anma tuˈ, ay huneˈ naj halni tet Comam Jesús hacaˈ tiˈ: ―Mam cuywawom, hal tet wuẍtatiˈan inkˈanaˈan yakˈaˈab naj inmajulan yin̈ tzet akˈbilcano jetan̈ yu comaman̈, ẍi naj.

12:14b.LUK.012.014 Yaj yal Comam tet naj: ―Hach wet anmahil, hanintiˈan mach alcalo wecojan texol, cat inpohnitojan tzet ye tuˈ teyin̈, ẍi Comam.

12:15b.LUK.012.015 Yalni Comam tet anma xin: ―Nann̈e heyu, caw cheyil heba, mach chetzˈunico heyanma yin̈ kˈalomal, yuto iskˈinal anma mach chipitzcˈati yin̈ tzettaj ay yul iskˈab, ẍi Comam.

12:16b.LUK.012.016 Yalni Comam huneˈ yechel tiˈ tet anma: ―Ay huneˈ naj winaj caw kˈalom, caw niman sat istzˈunub yakˈa.

12:17b.LUK.012.017 Yuxinto yal naj kˈalom tuˈ ischuquil hacaˈ tiˈ: “¿Tzet wal wuten inbahan? Caw matxa chabe bay chincˈubahan sat intzˈunubtiˈan,” ẍi naj.

12:18b.LUK.012.018 Istit yin̈ isnabal naj, yalni naj hacaˈ tiˈ: “Wohtaxahan tzet chinwatxˈeˈan. Chiwuchcˈayojan huntekˈan incˈun̈atiˈan, cat inwatxˈenojan huntekˈanxa caw nimej chu, haxinwal cˈuxan yocto sunil sat intzˈunubtiˈan yul yeb sunil tzet ayinan.

12:19b.LUK.012.019 Chilahwi tuˈ xin cat inxewan yuto ay tzet ayinan yin̈ sunilbal tiempo. Chinxewan yeb chinwaˈan, cat wakˈnihan tzet choche wanmahan, cat wakˈni tzalaho incˈulan,” ẍi naj tet yanma.

12:20b.LUK.012.020 Tzujan tuˈ xin, yalni Comam Dios tet naj: “¡Caw machi hawiˈ! Yin̈ huneˈ akˈbal tiˈ chaẍcamoj. ¿Mac tet xin chicanocano huntekˈan cˈubabil hawu tiˈ hawalni?” ẍi Comam Dios tet naj.

12:21b.LUK.012.021 Hacaˈ ton huneˈ naj winaj tiˈ, hac tuˈ ye anma yin̈n̈eticˈa kˈalomal chaco yanma, yuxin yul sat Comam Dios caw mebaˈ huntekˈan anma tuˈ, ẍi Comam.

12:22b.LUK.012.022 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Chiwalan teyet, mach cheyaco yin̈ hecˈul yin̈ tzet chelo yebpaxo yin̈ bay chitit istohol xil hekˈap cheyacoj.

12:23b.LUK.012.023 Heyohtaj tato haˈ Comam Dios chˈakˈni cocawil, ¿hatocˈanab tzet chicolo mach chakˈ Comam heyalni? Haˈ Comam akˈnipaxo huneˈ conimanil tiˈ ¿tom mach chakˈapaxo Comam xil cokˈap heyalni?

12:24b.LUK.012.024 Chisje hetxumni yin̈ noˈ hoh, machi yawal noˈ chacoj, mach chihatxˈwipaxo noˈ, machipaxo iscˈun̈a noˈ, yajaˈ Comam Dios chiˈakˈni tzet chislo noˈ. Hajexxam hex tiˈ, to caw ecˈbal heyelapno sata noˈ.

12:25b.LUK.012.025 ¿Aymi hunujex tiˈ yu caw cheyaco yin̈ hecˈul chihitzto nichˈanoxa hecawil yul sat yiban̈kˈinal tiˈ? ¡Machoj!

12:26b.LUK.012.026 Yuxin ta mach chexkˈoji hewatxˈen tzet ye tuˈ niẍchˈan, ¿tzet yin̈ xin cheyaco yin̈ hecˈul?

12:27b.LUK.012.027 Ilwecˈanab teˈ caj, mach chimunla teˈ, mach chichemlipaxo teˈ, yaj chiwalan teyet naj rey Salomón yet payat, waxan̈ca caw kˈalom naj, yajaˈ machi apni iskˈaptzen isba naj hacaˈ iscˈulchˈanil teˈ caj tuˈ.

12:28b.LUK.012.028 Walca caw cˈulchˈan jilni isxumaquil teˈ caj tuˈ tinan̈, yaj wal yet hecal cabe chin̈uslaxto teˈ yul horno. Ta chakˈ Comam iscˈulchˈanil teˈ caj, ¿hatocˈanab xil hekˈab mach chakˈ Comam? hex tiˈ machi caw chicawxi hecˈul yin̈ Comam.

12:29b.LUK.012.029 Wal xin mach cheyaco yin̈ hecˈul bay chi‑caw‑istit tzet chelo.

12:30b.LUK.012.030 Wal anma mach ohtan̈e Comam Dios, caw chaco huntekˈan tzet ye tuˈ tiˈ yin̈ iscˈul, yajaˈ walex hex tiˈ, ay huneˈ Hemam yohtaxa tzet chˈocnico heyu.

12:31b.LUK.012.031 Yuxin aweco heyanma heyijen yin̈ tzet chal Comam Dios babel, haxa huntekˈanxa chˈocnico heyu, chiˈakˈlaxo teyet, ẍi Comam Jesús tet ebnaj iscuywom.

12:32b.LUK.012.032 Yalnipaxo Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Mach chexxiw hex xahan ay wutiˈan. Caw haywan̈exchˈan, yajaˈ xaˈel yin̈ iscˈul Comam ay bey satcan̈ quexyanico yuninaloj.

12:33b.LUK.012.033 Txon̈weto tzet ayex, cat heyakˈni istohol tet anma matzet aya, hac tuˈ chu hewatxˈen huneˈ istxˈuyal hekˈalomal mach chikˈato bey satcan̈. Huntekˈan kˈalomal tuˈ machi bakˈinal chitan̈iloj yuto haˈ bey tuˈ machi elkˈom, machipaxo noˈ ih chiˈetanotoj.

12:34b.LUK.012.034 Wal xin haˈ bay ay hekˈalomal haˈ tuˈ ayco heyanma, ẍi Comam.

12:35b.LUK.012.035 Yalnipaxo Comam: ―Caw helanojab cheyute heba hacaˈ hunu naj soldado caw watxˈebilico xil iskˈap, yeb aypaxico kˈaˈ yin̈ iscantil.

12:36b.LUK.012.036 Lahanojab cheyute heba hacaˈ ebnaj chejab chismaj yul ispatrón chibey yin̈ hunu mohyilal. Hayet chˈapni naj bey yatut cat yahwi naj. Caw yin̈ an̈e xin chishaj ebnaj pulta tet naj patrón tuˈ.

12:37b.LUK.012.037 Caw sakˈal yet ebnaj chejab elna iswayan̈ yet chˈapni ispatrón tuˈ. Chiwalan teyet, caw yin̈ an̈e chishelilo xil iskˈap naj patrón, cat yawten naj ebnaj waˈo sat meẍa; haˈ caw naj chibatxnicˈo tzet chislo ebnaj tuˈ.

12:38b.LUK.012.038 Yuxin waxan̈ca yin̈ chuman akˈbal, maca yet lan̈anxa issajbiloj, cat yapni naj patrón tuˈ, caw sakˈal yet ebnaj chejab ta elna iswayan̈ ebnaj.

12:39b.LUK.012.039 Nachaojabilo heyu huntekˈan tzet chiwaltiˈan teyet: Hacaˈ hunu naj yahaw n̈a, kˈinalo ta yohta naj tzet orahil chˈapni naj elkˈom yin̈ yatut, caw chimmajwa naj, machim chischacto naj naj yul yatut.

12:40b.LUK.012.040 Haˈ quexpax tuˈ hex tiˈ, helan cheyute heba. Haˈ taxca yet mach nano heyu, cat wulan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ẍi Comam tet ebnaj iscuywom tuˈ.

12:41b.LUK.012.041 Iskˈamben naj Pedro tet Comam: ―Mamin, ¿han̈em jetan̈ chawal huneˈ yechel tiˈ, mato tet sunil anma? ẍi naj.

12:42b.LUK.012.042 Yalni Comam: ―Huneˈ tiˈ chiwalan yin̈ huneˈ naj ilom munil caw yijem yeb caw ay isnabal, akˈbilico yu naj yahaw munil yul yatut yu yakˈni tzet chislo ebnaj munlawom hacaˈ yalni naj yahaw tuˈ.

12:43b.LUK.012.043 Caw sakˈal yet naj ta lan̈an isyijen naj hacaˈ tzet halbilcano tet yet chˈapni naj yahaw munil.

12:44b.LUK.012.044 Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet: Naj yahaw munil tuˈ chaco naj naj yijem tuˈ yahawo yin̈ sunil tzet aya.

12:45b.LUK.012.045 Yaj ta chal naj ischuquil: “Wal yaˈ wahawan, ¿bakˈin tam chul yaˈ?” ta ẍi naj, cat yoc naj ismakˈni ebnaj chejab yeb ebix chejab, yeb xin han̈cˈan̈e yin̈ waˈo chaco yanma naj, yeb xin yin̈ tzet chucˈ naj, cat yoccano naj ucˈu teˈ.

12:46b.LUK.012.046 Haxa yet istzˈayical mach echmabilo yahaw naj yu caw tona nahul ay naj, cat yul lemna naj yahaw tuˈ, hac tuˈ xin caw chˈakˈlax ecˈoyaˈ yanma naj xol isyaˈtajil cat yalaxto naj xol ebnaj mach yijemo chute isba.

12:47b.LUK.012.047 Kˈinalo ta ay hunu naj chejab yohta tzet choche yahaw, yajaˈ mach chaco naj yin̈ iscˈul iswatxˈeni, yeb xin mach chisyijepaxo naj tzet chal naj yahaw tuˈ, haˈ huneˈ naj chejab tuˈ niman isyaˈtajil chischah naj.

12:48b.LUK.012.048 Walpaxo naj chejab, mach yohtajo ta txˈoj tzet chiswatxˈe, haˈ naj tuˈ hanicˈn̈echˈan tzˈum chˈakˈlax yijaˈ. Haˈ mac niman tzet akˈbilcano tet, nimanpaxo chikˈanlax tet, yebpaxo mac niman tzet akˈbilico yul iskˈab, ecˈbalxa niman chu iskˈanlaxayo tet, ẍi Comam.

12:49b.LUK.012.049 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hanintiˈan hulnajinan wakˈacojan huneˈ hacaˈ kˈaˈ yul yiban̈kˈinal tiˈ. Ay walaˈan ta chiah xaj huneˈ kˈaˈ tuˈ tinan̈.

12:50b.LUK.012.050 Ay huneˈ niman isyaˈtajil chihul wiban̈an, haˈ ton huneˈ tuˈ ayco yin̈ wanmahan, caw xin chˈecˈyaˈ wanmahan masanto chijaˈ isba huneˈ tuˈ.

12:51b.LUK.012.051 ¿Ham heyalni ta yu wanicojan akˈancˈulal xol anma yuxin quinhulan? Machoj, to yu ispohlen isba.

12:52b.LUK.012.052 Wal tinan̈ istzabloxaco huneˈ tiˈ xol anma. Kˈinalo ta ay howan̈o yul hunu n̈a, oxwan̈ chˈoc howal yin̈ cawan̈, haxa cawan̈ tuˈ chˈoc howal yin̈ oxwan̈.

12:53b.LUK.012.053 Naj mame, chˈoc naj howal yin̈ iscˈahol, naj cˈahole chˈoc howal yin̈ ismam, ix miˈe chˈoc ix howal yin̈ yunin, ix unine chˈoc ix howal yin̈ ismiˈ. Wal ixnam alibe chˈoc ixnam howal yin̈ yalib, cat yocpaxo ix alibe howal yin̈ ixnam alibe tuˈ, ẍi Comam.

12:54b.LUK.012.054 Yalni Comam Jesús tet anma: ―Hayet cheyilni moyan bay chito tzˈayic, caw an̈e chenaloj cat heyalni: “Chakˈaˈ n̈ab tinan̈,” quexchi. Caw xin chij isba tzet cheyala.

12:55b.LUK.012.055 Hayet cheyaben istit jakˈekˈ yin̈ sur, cheyalpaxoj: “Caw chixobxonoj,” quexchi. Hac tuˈ xin chu yijni isba.

12:56b.LUK.012.056 Hex cheyal heba cˈulal tiˈ, caw helanex hetxumni yin̈ tzet chute isba txˈo txˈotxˈ tiˈ, yeb tzet ye tuˈ cheyil satcan̈ yet chishelni isba tiempo, yaj mach chinacha heyu tzet yelapno ye huneˈ tiempo bay ayexico tiˈ, ẍi Comam.

12:57b.LUK.012.057 Yalnipaxo Comam: ―¿Tzet yin̈ yuxin caw mach chewatxˈelo hunu tzet ye tuˈ texol hechuquil yin̈ caw istoholal?

12:58b.LUK.012.058 Kˈinalo ta ay hunu mac chachawten sata naj alcal, haˈojab yet lan̈an isto naj yul beh, cat hakˈanni nimancˈulal tawin̈ tet naj yin̈ akˈancˈulal. Ta mach xin, yet chaẍapni sata naj alcal, chaẍalaxico yul iskˈab naj mayor, cat cachyanicto naj yul teˈ preso.

12:59b.LUK.012.059 Chiwalan tawet mach chaẍelti yul preso tuˈ tato mach tzˈajano chawakˈ hamulta, ẍi Comam.

13

13:1b.LUK.013.001 Haˈ yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ ay huntekˈan ebnaj apni halno tet Comam Jesús yin̈ tzet yu ispotxˈlax huntekˈan ebnaj ah Galilea yu ischejbanil naj Pilato. Ismalto ischiqˈuil ebnaj xol ischiqˈuil no nokˈ lan̈an yakˈlax xahanbalil tet Comam Dios.

13:2b.LUK.013.002 Yalni Comam Jesús tet ebnaj: ―¿Ham heyalni ta ecˈbal ismul ebnaj cam tuˈ sata huntekˈanxa ebnaj ay bey Galilea tuˈ? ¡Machoj!

13:3b.LUK.013.003 Wal xin, chiwalan teyet, ta mach chebejcano hetxˈojal, chexcam hacaˈ ebnaj tuˈ.

13:4b.LUK.013.004 Hacaˈpaxo ebnaj waxajlahon̈wan̈ cam bey Siloé yet yaycˈay huneˈ torre yiban̈ ebnaj, ¿tom caw ecˈbal ismul ebnaj tuˈ sata huntekˈanxa anma bey con̈ob Jerusalén, heyalni?

13:5b.LUK.013.005 ¡Machoj! Haquexpax tuˈ hex tiˈ, ta mach chexmeltzoco yul iskˈab Comam Dios, chexcampaxoj, ẍi Comam.

13:6b.LUK.013.006 Yalni Comam Jesús hunxa yechel tiˈ tet anma: ―Ay huneˈ naj, ay huneˈ teˈ higuera sat istxˈotxˈ. Isto naj yilno ta ay sat teˈ, yajaˈ haxa yet yapni naj yilno teˈ, machi huno sat teˈ ilcha yu naj. Isto naj yalno tet naj chitan̈en istxˈotxˈ tuˈ.

13:7b.LUK.013.007 Yalni naj tet naj: “Oxebxa habil chilan wulicˈojan wilnojan ta ay sat huneˈ teˈ higuera tiˈ, yajaˈ caw machi huno sat teˈ chakˈa. Wal tinan̈ xin, tzocˈcan̈ teˈ, naban̈e majbililo txˈotxˈ yu teˈ,” ẍi naj.

13:8b.LUK.013.008 Istakˈwican̈ naj chitan̈en istxˈotxˈ naj tuˈ: “Mamin, acano teˈ huneˈxa habil tiˈ. Chintˈocoˈan txˈotxˈ yich teˈ, cat wanicojan yabonohal teˈ.

13:9b.LUK.013.009 Ta chiyakˈa sat teˈ, cˈul chal tuˈ, ta mach xin, cat hatzocˈnican̈ teˈ,” ẍi naj.

13:10b.LUK.013.010 Yin̈ huneˈ tzˈayical xewilal yet iscuywa Comam yul iscapilla ebnaj Israel,

13:11b.LUK.013.011 ayicto huneˈ ix ix waxajlan̈ebxa habil yoc huneˈ yabil yin̈ yu huneˈ ischejab naj matzwalil, caw cˈon̈anxa ye ix yu, maẍticˈa xin chu istoholban̈en isba ix.

13:12b.LUK.013.012 Hayet yilnito Comam Jesús ix, yawtenti Comam ix iscˈatan̈, yalni Comam tet ix: ―Hach tiˈ miyay, macachcolchalo yul iskˈab huneˈ yabil tiˈ, ẍi Comam.

13:13b.LUK.013.013 Lahwi tuˈ xin yanayo Comam iskˈab yiban̈ ix. Hac tuˈ yu istoholban̈en isba ix. Yichico ix yalni cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios.

13:14b.LUK.013.014 Yajaˈ caw tit ishowal naj yahawil yin̈ capilla, yuto cawxican̈ huneˈ ix tuˈ yu Comam yin̈ istzˈayical xewilal. Yalni naj tet anma: ―Caw wajeb tzˈayic chon̈munla yul semana, yuxin yulbal wajeb tzˈayic tuˈ hulan̈we heyakˈaˈ an̈te heba, yaj maẍtaj yin̈ istzˈayical xewilal, ẍi naj.

13:15b.LUK.013.015 Istakˈwican̈ Comam: ―Hex cheyal heba cˈulal tiˈ, ta ay hunu hewacax maca to hunu hecheh xecan yin̈ istzˈayical xewilal, ¿tom mach chepuhilo noˈ, cat heto heyakˈno ucˈu haˈ noˈ?

13:16b.LUK.013.016 Wal huneˈ ix ix tiˈ, yichmam ix ye icham Abraham, waxajlan̈ebxa habil istzabloti ix yu huneˈ yabil akˈbilico yu ischejab naj matzwalil tiˈ. ¿Tom xin yu istzˈayical xewilal yuxin mach chu iscolcha ix yin̈ huneˈ isyaˈtajil ayco yin̈ tiˈ, heyalni? ẍi Comam.

13:17b.LUK.013.017 Hayet yalni Comam hacaˈ tuˈ, sunil ebnaj ayco ishowal yin̈ Comam txˈixwican̈ ebnaj yet yaben huneˈ tuˈ. Wal sunil anma xin, caw chitzala iscˈul yilni sunil nimeta cˈaybalcˈule iswatxˈe Comam.

13:18b.LUK.013.018 Yalnipaxo Comam Jesús: ―¿Tzet chu ischˈib isbisil anma chˈoc yul iskˈab Comam Dios, heyalni? ¿Baytet yeb cˈul inlahbanan?

13:19b.LUK.013.019 Anma chaco isba yul iskˈab Comam Dios, lahan yeb hunu nichˈan yin̈atil teˈ mostaza chistzˈun hunu naj sat istxˈotxˈ. Chichˈibcan̈ teˈ, cat yoc teˈ nime teˈal, hac tuˈ xin chu yapni noˈ chˈic iswatxˈenoco yatut xol iskˈab teˈ, ẍi Comam.

13:20b.LUK.013.020 Yalnipaxo Comam: ―Chiwalan huneˈxa yechel tiˈ teyet yin̈ tzet chu ischˈib isbisil anma chaco isba yul iskˈab Comam Dios.

13:21b.LUK.013.021 Lahan hacaˈ nichˈano yan̈al ixim pan chaco hunu ix ix xol oxeb mal ixim harina. Caw xin chisipcˈacan̈ sunil ixim yu, ẍi Comam.

13:22b.LUK.013.022 Hayet isto Comam Jesús yul beh chiˈapni bey Jerusalén, ay huntekˈan con̈ob yeb huntekˈan aldea bay ecˈ Comam cuywal.

13:23b.LUK.013.023 Ay xin huneˈ naj kˈamben tet Comam: ―Mamin, ¿tom haywan̈chˈann̈e mac chicolchahi? ẍi naj. Istakˈwi Comam:

13:24b.LUK.013.024 ―Akˈwe heyanma heyocto yul huneˈ pulta nichˈan chˈan sat. Wal xin chiwalan teyet, caw txˈiˈal mac choche chiˈoctoj, yaj mach chu yu.

13:25b.LUK.013.025 Wal xin hanintiˈan lahaninan hacaˈ hunu yahaw n̈a. Yet akˈbalil xin chinpebaltijan ispultahil teˈ. Lahwi tuˈ, hex chexcancano istin̈a chˈelicto heyaw sat pulta, cheyalni: “Mamin, hajon̈icˈtojan̈,” quexchi. Yaj chintakˈwihan teyet: “Mach quexwohtajojan,” quinchiyan.

13:26b.LUK.013.026 Yet ayex istin̈a tuˈ, cheyalnictoj: “Caw huneˈn̈e con̈waˈi, con̈hacuynipaxojan̈ yulajla beh,” quexchi.

13:27b.LUK.013.027 Cat xin intakˈwipaxojan teyet: “Mawalan teyet ta mach quexwohtajojan. ¡Elan̈we incˈatan̈an hex istxˈojaln̈e chewatxˈe!” quinchiyan teyet yin̈ huneˈ tzˈayical tuˈ.

13:28b.LUK.013.028 Hac tuˈ xin chu heyoc okˈoj, cat isn̈etxˈla heyeh yu isyaˈtajil yet cheyilni icham Abraham yeb naj Isaac yeb naj Jacobo yeb sunil ebnaj ischejab Comam Dios ayco iscˈatan̈ Comam. Walex hex tiˈ, mach chexchahlaxictoj.

13:29b.LUK.013.029 Wal xin chitit anma yulajla con̈ob yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, cat iscutxico iscˈatan̈ Comam Dios, cat iswaˈ sat meẍa iscˈatan̈ Comam Dios Yahawil.

13:30b.LUK.013.030 Ay mac machi yelapno yul sat anma tinan̈, yaj caw ay yelapno ye yul sat Comam Dios, haˈ caw cˈul chˈelcanico yet bakˈin. Aypaxo anma, caw ay yelapno ye tinan̈ yul sat anma, yaj mach cˈulu chˈeloco yet bakˈin, ẍi Comam.

13:31b.LUK.013.031 Haˈticˈa yin̈ huneˈ tzˈayic tuˈ, apni huntekˈan ebnaj fariseo iscˈatan̈ Comam Jesús, yalni ebnaj: ―Mamin, elan̈ yul cocon̈obtiˈan̈ yuto choche naj Herodes cachispotxˈoˈ, ẍi ebnaj.

13:32b.LUK.013.032 Istakˈwi Comam: ―As halwe tet huneˈ naj lekˈtiˈ tuˈ hacaˈ noˈ wech ta huneˈ tzˈayic tiˈ yebpaxo hecal chiwakˈ cawxojan anma yaˈay, yebpaxo xin chiwilojan ischejab naj matzwalil yin̈ anma, haˈ to yet cabe chilahwi inmuniltiˈan.

13:33b.LUK.013.033 Yuto yilal inlahnihan huneˈ inbeltiˈan tinan̈ yeb hecal, yet cabe xin chinapnihan bey Jerusalén, yuto sunil ischejab Comam Dios yilal iscam bey Jerusalén tuˈ, ẍi Comam tet ebnaj.

13:34b.LUK.013.034 Yalnipaxo Comam: ―Hex ah Jerusalén hex tiˈ, chepotxˈ camo ebnaj ischejab Comam Dios, chekˈojni camo ebnaj chejbilti texol yu Comam. Caw txˈiˈal el quexwawtecojan yul inkˈaban, hacaˈ chu yawtenico noˈ miˈe chiyo niẍte yunin yalan̈ xicˈ, yajaˈ machi heje.

13:35b.LUK.013.035 Wal tinan̈ chiwalcanojan teyet, huneˈ bay ayex tiˈ chibejlaxcanoj. Chiwalnipaxcanojan teyet tato matxa chinheyilan masanto chˈapni yorahil bay cheyalaˈ: “Jalawe tzotiˈ cˈul yin̈ Mac chul coxol yin̈ isbi Comam Dios,” quexchi, ẍi Comam.

14

14:1b.LUK.014.001 Haˈ yin̈ huneˈ tzˈayical xewilal, to Comam Jesús waˈo bey yatut huneˈ naj iswiˈehal yin̈ ebnaj fariseo. Aypaxicˈo xin huntekˈanxa ebnaj yet fariseohal naj tuˈ, yaben tzet chu yaycˈay Comam yin̈ huno tzotiˈ.

14:2b.LUK.014.002 Yapni huneˈ naj sata Comam, chimal yoj yeb isnimanil.

14:3b.LUK.014.003 Iskˈamben Comam tet ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés, yeb tet ebnaj fariseo: ―¿Chimisje jan̈ten hunu anma yaˈay yin̈ istzˈayical xewilal, mato mach chuhi? ẍi Comam.

14:4b.LUK.014.004 Yajaˈ maẍticˈa takˈwi ebnaj. Yoc tzabno Comam yin̈ iskˈab naj yaˈay tuˈ, iscawxican̈ naj xin. Lahwi tuˈ ischejlaxtopaxo naj yu Comam.

14:5b.LUK.014.005 Yalni Comam tet ebnaj: ―Kˈinalo ta chitohcˈay hunu heyuninal maca hunu hewacax yul hunu cˈuh, ¿tom mach cheyihti yin̈ an̈e, walca istzˈayical xewilal? ẍi Comam.

14:6b.LUK.014.006 Yaj xin maẍticˈa yu istakˈwi ebnaj yin̈ tzet yal Comam.

14:7b.LUK.014.007 Hayet yilni Comam Jesús anma awtebil tuˈ issaynilo anma huntekˈan tzˈon̈obal ayco yin̈ meẍa caw ay yelapno yehi, yalni Comam huneˈ cuybanil tiˈ tet anma:

14:8b.LUK.014.008 ―Hayet chexawtelax yin̈ hunu mohyilal, mach chexay tzˈon̈no yul chˈem caw ay yelapno yehi. Yuto ta chˈapni hunu naj ecˈbal yelapno ye tesataj,

14:9b.LUK.014.009 cat yapni naj awten̈e hex tuˈ, cat yalni naj teyet: “Acano huneˈ tzˈon̈obal tet naj tiˈ,” ta ẍi naj, cat heto yin̈ txˈixwilal bey huneˈ comon chˈem.

14:10b.LUK.014.010 Wal xin hayet chexawtelaxi, saywe huntekˈan comon tzˈon̈obal bay chextzˈon̈i, haxinwal yet chˈapni naj quexawten tuˈ, cat yalni naj teyet: “Hex wamigo ecˈanweti yul tzˈon̈obal bay caw ay yelapno ye tilah,” ẍi naj. Haxinwal chˈoc hewinajil sata ebnaj ayco tecˈatan̈ sat meẍa tuˈ.

14:11b.LUK.014.011 Yuto haˈ mac chiyican̈ isba, chiˈilaxayoj, wal mac chiyiyo isba, chiˈilaxcan̈, ẍi Comam.

14:12b.LUK.014.012 Yalnipaxo Comam tet naj awten tuˈ: ―Hayet chawawten anma waˈo tacˈatan̈, mach han̈cˈan̈eho hawamigo chawawte yeb hawuẍtaj yeb hawicˈal yeb anma kˈalom ay hacawilal, yuto haˈ ebnaj tuˈ, chakˈ ebnaj selel tawet yet chaẍyawtenpaxo ebnaj waˈo iscˈatan̈.

14:13b.LUK.014.013 Wal xin ta ay hunu hakˈin̈ chawecˈtze, cat hawawten anma waˈoj, awte anma mebaˈ, anma mach tzˈajano ye isnimanil, anma mach chu yeqˈui, yebpaxo anma mach chu yilni.

14:14b.LUK.014.014 Ta hac tuˈ chawute, sakˈal hawet chal tuˈ, yuto chachah ispaj selel yin̈ huneˈ tzˈayical bay chiitzitzbican̈ anma ayxaco yul iskˈab Comam.

14:15b.LUK.014.015 Hayet yabelax huneˈ tuˈ yu anma ayco sat meẍa tuˈ, yalni huneˈ naj tet Comam: ―¡Sakˈal yet anma chiwaˈ iscˈatan̈ Comam Dios yet huneˈ tzˈayical tuˈ! ẍi naj.

14:16b.LUK.014.016 Yuxin yal Comam Jesús hacaˈ tiˈ: ―Yet hunel ay huneˈ naj winaj ecˈtzen huneˈ niman kˈin̈. Caw xin txˈiˈal anma yawte naj waˈo iscˈatan̈.

14:17b.LUK.014.017 Hayet lan̈anxa yapni yorahil yoc wah tuˈ, ischejnito naj iscˈamteˈ yalno tet ebnaj awtebil tuˈ hacaˈ tiˈ: “Ton̈wej yuto cˈulxa ye tzet chelo,” ẍi naj.

14:18b.LUK.014.018 Hayet yaben ebnaj tzet yal naj cˈamteˈ tuˈ, yalni naj babel: “Lan̈anto inlokˈnihan huneˈ intxˈotxˈan, haˈ txˈotxˈ chintohan wilaˈan tinan̈, yuxinto akˈ nimancˈulal win̈an, mach chu wapnojan,” ẍi naj.

14:19b.LUK.014.019 Haˈ hunxa naj xin halni hacaˈ tiˈ: “Lan̈anto inlokˈnihan lahon̈cˈon̈ inwacaxan yet munil, yuxin haˈ noˈ chinto wilwehan ismunla tinan̈. Caw akˈ nimancˈulal win̈an, mach chu intohan,” ẍi naj.

14:20b.LUK.014.020 Yalnipaxo hunxa naj: “Caw tolto quinmohyihan, caw mach chu intohan,” ẍi naj.

14:21b.LUK.014.021 Hayet ismeltzo naj cˈamteˈ tuˈ, yalni naj sunil tzet yal ebnaj awtebil tuˈ tet naj yahaw tuˈ. Caw xin tit ishowal naj, yalni naj tet iscˈamteˈ hunelxa: “Wal tinan̈, asiˈ yulaj nime beh, yeb yulaj niẍte beh, cat hawiniti sunil anma mebaˈ, anma caw yan̈yon̈e, anma mach chu yilni yeb xin anma txˈoj ye yoj,” ẍi naj.

14:22b.LUK.014.022 Hunepixto xin ismeltzo naj cˈamteˈ tuˈ, yalni naj: “Mamin, manyijehan inbeycˈojan wawteˈan anma maxawal wetan, yaj caw aytopaxo hamanil lah,” ẍi naj.

14:23b.LUK.014.023 Yalnipaxo naj yahaw tuˈ: “Asiˈpaxo yulaj niẍte beh yebpaxo yulaj nimeta beh, cat hachejniti anma bey watuttiˈan, haxinwal nohnaxa yul watuttiˈan, cat istzabloco huneˈ kˈin̈ tiˈ.

14:24b.LUK.014.024 Yuxinto chiwalan teyet: Sunil ebnaj awtebil babel tuˈ, machi hunu ebnaj chiwaˈo sat inmeẍatiˈan,” ẍi naj yahaw tuˈ, ẍi Comam.

14:25b.LUK.014.025 Caw hantan̈e anma oc tzujno yinta Comam Jesús. Hayet hunel tuˈ, ismeltzo isba Comam, yalni tet anma:

14:26b.LUK.014.026 ―Ta ay mac choche chiˈoc inchejabojan yaj ta ecˈbal chaco yanma yin̈ ismam yeb ismiˈ insatajan, maca yin̈ yixal, yuninal, yuẍtaj, yanab maca chisyaˈiln̈e isba insatajan, ta hac tuˈ mach chu yoc inchejabojan.

14:27b.LUK.014.027 Haˈ mac hinan yaben isyaˈtajil walca chˈakˈlax camo yin̈ culus, haˈ chu yoc inchejabojan.

14:28b.LUK.014.028 Kˈinaloj ta ay hunujex cheyoche heyakˈacan̈ hunu heyatut caw nimajal chu, ¿tom mach babelo chexoc tzˈon̈noj, cat hetxumni hanta checˈay yin̈, yu heyilni ta chexkˈoji, mato machoj?

14:29b.LUK.014.029 Yajaˈ ta ton̈e niman cheyayo xeˈ matxa chexkˈoji helahni teˈ, chˈoc anma tzebo teyin̈ yet chilni huneˈ tuˈ,

14:30b.LUK.014.030 cat yalni: “Huneˈ naj tiˈ, ton̈e yicheco naj huneˈ yatut tiˈ, yaj machi makˈoji naj islahni,” ẍim anma tuˈ.

14:31b.LUK.014.031 Macato ta ay hunu naj rey lan̈an isto akˈo howal yin̈ hunxa naj rey, yajaˈ lahon̈ebn̈e mil issoldado naj. ¿Mataxca mach babelo chˈoc tzˈon̈no naj, cat yilni naj ta chu iskˈoji naj yin̈ hunxa naj rey ay huncˈal mil issoldado?

14:32b.LUK.014.032 Yajaˈ ta chistxum naj ta mach chikˈoji naj chabe, yet nahatto ayto hunxa naj rey tuˈ, cat yanito naj ischejab iskˈanno tzet chu yoc yin̈ akˈancˈulal yeb naj.

14:33b.LUK.014.033 Yuxin, haquexpax tuˈ hex tiˈ, ta cheyoche oco tzujnu wintajan, caw yilal quinheyanicojan babel sata sunil tzet ayex, ẍi Comam.

14:34b.LUK.014.034 Hac tuˈ xin, caw cˈul atzˈam atzˈam yocnico ju, yajaˈ ta chicˈayto iscˈachiˈal atzˈam, ¿tzet chu yoc iscˈachiˈal hunelxa?

14:35b.LUK.014.035 Matxa tzet chˈocnico atzˈam tuˈ, nitam cosomnito xol txˈo txˈotxˈ, maca xol kˈalem yu yoc abonohal. Wal xin toxan̈e chitirlaxtoj. Txumwelo tzet chalilo huneˈ chiwaltiˈan, ẍi Comam tet anma tuˈ.

15

15:1b.LUK.015.001 Haˈ ebnaj chiinilo chˈen tohlabal chito bey Roma, yeb ebnaj mach cˈulo tzet chiswatxˈe, haˈ ebnaj hitzico yaben tzet chal Comam Jesús.

15:2b.LUK.015.002 Yu huneˈ tuˈ xin oc ebnaj fariseo yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés buchwal yin̈ Comam, yalni ebnaj: ―Wal naj Jesús tiˈ, caw chischah naj ebnaj mulum, cat iswaˈpaxo naj yeb ebnaj, ẍi ebnaj yin̈ Comam.

15:3b.LUK.015.003 Yuxin yal Comam huneˈ yechel tiˈ tet ebnaj:

15:4b.LUK.015.004 ―Kˈinaloj ta ay hunu naj ay cien ismeˈ, yajaˈ ta chicˈayico hunu noˈ, ¿mataxca mach chacano naj noˈ noventa y nueve bay chilowi, cat isto naj issayno noˈ cˈaynato tuˈ masanto chiˈilcha noˈ yu naj?

15:5b.LUK.015.005 Hayet chiˈilcha noˈ yu naj, caw chitzalacan̈ iscˈul naj, cat yanahto naj noˈ yiban̈ iswixicˈ, cat istit naj.

15:6b.LUK.015.006 Haxa yet chˈapni naj yatut, cat iscutxbanico naj yamigo yeb anma ayayo iscawilal naj, cat yalni naj: “Tzalahan̈we wintajan yuto maˈilcha huneˈ inmeˈan cˈaynatoj,” ẍi naj.

15:7b.LUK.015.007 Yuxin chiwalpaxojan teyet, hayet chˈoc huneˈ anma mulum yul iskˈab Comam Dios, ay tzalahilal yul satcan̈ satapaxo yin̈ noventa y nueve anma chisna ta machi ismul, ẍi Comam.

15:8b.LUK.015.008 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Kˈinaloj ta ay hunu ix ix ay lahon̈eb ismelyu, yajaˈ ta chiscˈayto ix hunu chˈen, ¿mataxca mach chistzujba ix kˈaˈ yin̈ iscantil, cat istzˈisni ix yul yatut, cat issayni ix yin̈ nan̈cˈulal masanto chiˈilcha chˈen yu ix?

15:9b.LUK.015.009 Lahwi yilcha chˈen yu ix xin, cat iscutxbanayo ix iswalix yeb anma ayayo iscawilal, cat yalni ix: “Tzalahan̈we wintajan, yuto maˈilcha inmelyuhan cˈaynatoj,” ẍi ix.

15:10b.LUK.015.010 Yuxin chiwalan teyet, hac tuˈ yul satcan̈, caw ay tzalahilal xol ebnaj yángel Comam Dios yu huneˈ naj mulum chisna isba cat yoc yul iskab Comam Dios, ẍi Comam.

15:11b.LUK.015.011 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Ay huneˈ naj mame cawan̈ iscˈahol.

15:12b.LUK.015.012 Yajaˈ naj tzujan winaj tuˈ yal naj tet ismam: “Mam, akˈcano inmajulan tinan̈,” ẍi naj. Yuxin ispohto naj mame tuˈ tzet ay yin̈ ebnaj iscawan̈il.

15:13b.LUK.015.013 Hayebixto tzˈayic xin iscutxbanayo naj istohol ismajul akˈlax tet, isto naj bey huneˈ con̈ob nahat, yoc naj iscˈaytzenolo ismelyu yin̈ istxˈojal.

15:14b.LUK.015.014 Hayet xaistan̈tzelo naj sunil ismelyu tuˈ, yichico huneˈ niman wahilal bey huneˈ con̈ob tuˈ. Niẍtejal xin yoc naj yijlen wahil yu man̈tzetal.

15:15b.LUK.015.015 Yuxin to naj iskˈanaˈ yet munil tet huneˈ naj ay yul con̈ob tuˈ. Ischejlaxto naj tan̈e txitam sat istxˈotxˈ naj yahaw noˈ.

15:16b.LUK.015.016 Yu n̈ohchahilal xin yoche naj islob sat teˈ txˈalib chiˈakˈlax islob noˈ txitam, yuto machi mac chˈakˈni tzet chislo naj.

15:17b.LUK.015.017 Lahwi tuˈ xin, istit yin̈ isnabal naj, yalni naj ischuquil: “Sunil iscˈamteˈ inmaman caw ay tzet chislo, wal inpaxojan xin, lan̈an incaman yu wahil bey tiˈ.

15:18b.LUK.015.018 Wal tinan̈ meltzohoj intohan bey yatut inmamtuˈan, cat walnihan tet yaˈ: ‘Mam, caw mawaco inmulan yul sat Comam Dios yebpaxo yul hasat.

15:19b.LUK.015.019 Matxa chu wocan hacˈaholoj, to hacˈamteˈxa chiwucojan,’ quinchin̈eticˈahan,” ẍi naj ischuquil.

15:20b.LUK.015.020 Lahwi tuˈ xin, ispaxto naj bey yatut ismam. Ayto yapni naj xin, yillaxto naj yu ismam; caw tzˈaycan̈ iscˈul ismam naj yilni. Isto lemna naj mame tuˈ ischahno naj. Yoc lakˈno naj yin̈ iscˈahol tuˈ, istzˈohnipaxo naj iskˈotx naj yu tzalahilal.

15:21b.LUK.015.021 Yalni naj tet ismam: “Mam, caw mawaco inmulan yul sat Comam Dios, yebpaxo tawet. Matxa chu wocan hacˈaholoj,” ẍi naj.

15:22b.LUK.015.022 Yalni naj mame tuˈ tet ebnaj ischejab: “As iwelti yin̈ an̈e hunu xilkˈape caw cˈul, cat yoc yin̈ incˈaholtiˈan, cat heyanico isjolkˈab naj yeb isxan̈ab naj,

15:23b.LUK.015.023 cat hetopaxo heyinoti hunu noˈ wacax caw bakˈich, cat hepotxˈni camo noˈ, yuto chijecˈtze hunu kˈin̈, cat cowaˈwej.

15:24b.LUK.015.024 Yuto haˈ huneˈ incˈaholtiˈan hacaˈtan̈e camnaxa, yajaˈ hacaˈtan̈e mahulcan̈ iscˈul naj. Hacaˈ ta cˈaynaxato naj, yaj tinan̈ maˈilcha naj,” ẍi naj mame tuˈ. Lahwi tuˈ xin yecˈtzelax huneˈ kˈin̈ tuˈ.

15:25b.LUK.015.025 Yet ayco ebnaj yin̈ huneˈ kˈin̈ tuˈ, yul naj babel cˈahole yin̈ ismunil. Yajaˈ ayto yapni naj bey yatut yaben naj huneˈ kˈin̈ tuˈ.

15:26b.LUK.015.026 Yawten naj huneˈ ischejab ismam, iskˈamben naj: “¿Tzet yin̈ yuxin ayco huneˈ kˈin̈ tuˈ?” ẍi naj.

15:27b.LUK.015.027 Yalni naj chejab tuˈ tet naj: “To hawuẍta mahuli, yuxin mayal hamam ta chipotxˈlax camo hunu noˈ wacax caw bakˈich yuto cawn̈e mayu yul naj,” ẍi naj.

15:28b.LUK.015.028 Yajaˈ caw tit ishowal naj, yuxin mach isjecto naj yul yatut ismam. Haxa yet yaben naj mame tuˈ, yelti naj, yay sat naj tet iscˈahol tuˈ ta chˈocto naj yul n̈a.

15:29b.LUK.015.029 Yalni naj tet ismam tuˈ: “Mam, caw hawohtaj hantaxa tiempo wichicojan inmunlahan tawintaj. Machi hunelo chinman̈cˈohan tzet chawala, yaj nitam hunu noˈ nichˈan chiw chawakˈ wetan cat wecˈtzenan hunu kˈin̈ yeb ej wamigohan,” ẍi naj.

15:30b.LUK.015.030 “¿Tom yu mahul huneˈ hacˈahol tiˈ yuxin maxapotxˈ camo noˈ wacax caw bakˈich? Naj ton̈e etanto hamelyu yin̈ ebix ix txˈoj ye iswiˈ,” ẍi naj tet ismam tuˈ.

15:31b.LUK.015.031 Istakˈwi naj mame tuˈ: “Cˈahol, hach tiˈ, ayachticˈaco incˈatan̈an sunilbal tiempo, yeb sunil tzet ayinan hawetpaxo yehi.

15:32b.LUK.015.032 Yajaˈ tinan̈ caw yilal yoc huneˈ kˈin̈ tiˈ cat jakˈni tzala cocˈul, yuto huneˈ hawuẍta tiˈ hacaˈtan̈e camnaxa, yaj mahulcan̈ iscˈul hunelxa. Hacaˈ ta cˈaynaxato naj, yaj tinan̈ xin maˈilcha naj,” ẍi naj mame tuˈ, ẍi Comam.

16

16:1b.LUK.016.001 Yalnipaxo Comam Jesús huneˈxa yechel tiˈ tet ebnaj iscuywom: ―Ay huneˈ naj kˈalom, ay xin huneˈ naj ayco yahawo ismunil naj. Yajaˈ yabelo naj patrón tuˈ ta lan̈an iscˈaynilo naj ilom munil tuˈ tzet ay naj.

16:2b.LUK.016.002 Yuxinto yawte naj patrón naj ilom munil tuˈ, yalni naj tet naj: “Mahul hallaxo wetan tato ach tiˈ lan̈an hacˈaynilo tzet ayinan. Wal tinan̈ xin, caw yilal tzˈajan chawakˈcano sunil tzet ayco yul hakˈab wuhan, yuto chaẍwilojan yin̈ inmuniltiˈan,” ẍi naj.

16:3b.LUK.016.003 Yalni naj ilom munil tuˈ yin̈ isnabal: “¿Tzet chiwute inbahan, yuto chiyikˈalo inpatronan inmuniltiˈan? Yaj matxa kˈaynajo innimaniltiˈan yin̈ munil caw yaˈtaj. Chintxˈixwipaxojan wecˈan kˈano tzet ye tuˈ matanil tet anma.

16:4b.LUK.016.004 Wal tinan̈ wohtaxahan tzet chiwute inbahan, waxan̈ca machi inmunilan ay mac chinchahnihan bey yatut,” ẍi naj.

16:5b.LUK.016.005 Lahwi tuˈ xin, yichico naj yawten ebnaj ay iscˈas tet ispatrón tuˈ yin̈ hununtajil. Iskˈamben naj tet naj babel: “¿Hanta hacˈas tet inpatronan?” ẍi naj.

16:6b.LUK.016.006 Yalni naj xin: “Huneˈ cien barril teˈ aceite incˈasan,” ẍi naj. Yalni naj ilom munil tuˈ: “Tinan̈ xin, ay yumal hacˈas lah. Ayan̈ tzˈon̈noj, cincuenta xan̈e chawuteco hacˈas yin̈ huneˈ hum tiˈ yin̈ an̈e,” ẍi naj.

16:7b.LUK.016.007 Lahwi tuˈ xin, iskˈamben naj tet hunxa naj: “¿Hanta hacˈas tet inpatronan?” ẍi naj. Istakˈwi naj: “Huneˈ cien mal ixim trigo,” ẍi naj. Yalni naj ilom munil tuˈ: “Ay yumal hacˈas lah, ochenta xan̈e chawuteco hacˈas yin̈ teˈ,” ẍi naj.

16:8b.LUK.016.008 Cˈayilo iscˈul naj patrón tuˈ yin̈ naj ilom munil tuˈ, waxan̈ca txˈoj isnabal naj, yaj caw helan naj iscolni isba. Yuxin chiwalan teyet, caw biscˈulal, yuto haˈ anma mach ohtan̈e Comam Dios, caw helan iswatxˈen istxˈojal. Wal ebnaj yet Comam yehi, caw mach helano ebnaj iswatxˈen tzet choche Comam Dios.

16:9b.LUK.016.009 Chiwalan teyet, haˈ chˈen melyu chu iswatxˈen chˈen istxˈojal; walex hex tiˈ xin, yin̈n̈eojab iscˈulal cheyaco hemelyu, haxinwal ay mac chaco isba yul iskˈab Comam Dios. Ta hac tuˈ, hayet matxa tzet chˈocnico chˈen melyu heyu, Comam Dios chexchahni bey huneˈ heyatut satcan̈ yin̈ huneln̈e.

16:10b.LUK.016.010 Haˈ mac cˈul chute isba yin̈ nichˈan chˈakˈlax yul iskˈab, caw cˈulpaxo chute isba yin̈ niman chˈakˈlax tet. Hac tuˈ xin, haˈ mac machiswalil chute isba yin̈ nichˈan chˈakˈlax tet, caw machiswalil chutepaxo isba yin̈ niman chˈakˈlax yul iskˈab.

16:11b.LUK.016.011 Yuxin ta mach cˈulo cheyute heba yin̈ hekˈalomal yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ¿haˈ tom xin huneˈ iskˈalomal satcan̈ chiˈakˈlax teyet? ¡Machoj!

16:12b.LUK.016.012 Hac tuˈ xin ta mach cˈulo cheyute heba yin̈ tzet ye tuˈ mach heyeto yehi, ¿hato cˈanab huneˈ heyetticˈa yehi chiakˈlax teyet? ¡Machoj!

16:13b.LUK.016.013 Machi hunu naj munlawom chu ismunla yinta cawan̈ patrón, yuto ta choche naj naj babel, chisyah naj naj iscab. Yebpaxo ta yijem chute isba naj tet naj babel, chisman̈cˈo naj tzet chal naj iscab. Hac tuˈ xin mach chu coyijen tzet chal Comam Dios ta ayco janma yin̈ kˈalomal, ẍi Comam Jesús tet ebnaj iscuywom tuˈ.

16:14b.LUK.016.014 Haxa yet yaben ebnaj fariseo tzet yal Comam Jesús, yoc ebnaj buchwal yin̈ Comam, yuto caw ayco yanma ebnaj yin̈ ismelyu.

16:15b.LUK.016.015 Yalni Comam tet ebnaj: ―Hex tiˈ, satan̈e anma caw cˈul cheyute heba, yaj Comam Dios yohta tzet ayayto yul heyanma. Haˈ tzet ye tuˈ caw niman yelapno ye yul sat anma, machi yelapno yul sat Comam Dios, ẍi Comam Jesús.

16:16b.LUK.016.016 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Yalan̈to maẍto chul naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, cuylax isley naj Moisés yeb tzet tzˈibn̈ebilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat. Yin̈xa istiempohal naj Juan tuˈ xin, ichico ispujbalaxicˈo tzotiˈ cˈul yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios, haˈ anma tuˈ chakˈ yip yanma yoc yul iskˈab Comam.

16:17b.LUK.016.017 Huneˈ satcan̈ tiˈ yeb txˈo txˈotxˈ chitan̈iloj, wal isley Comam Dios, machi hunu cuybanil chˈecˈto yet yijni isba sunil, ẍi Comam.

16:18b.LUK.016.018 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Ta ay hunu naj winaj chispole isba yeb yixal, cat ismohyi yeb hunuxa ix, chaco naj ismul yul sat Comam Dios. Yebpaxo naj chiˈikˈni ix pohlebil isba yeb yichamil tuˈ, chapaxico ismul naj yul sat Comam Dios, ẍi Comam.

16:19b.LUK.016.019 Yalnipaxo Comam Jesús huneˈxa cuybanile hacaˈ tiˈ: ―Yet hunel ay huneˈ naj winaj caw kˈalom, han̈cˈan̈e kˈap xilkˈape caw cˈul, caw ay istohol chaco naj yin̈. Checˈtzen naj nimeta kˈin̈ yul yatut hunun tzˈayic.

16:20b.LUK.016.020 Aypaxo huneˈ naj caw mebaˈ, Lázaro isbi; chiay tzˈon̈no istiˈ ispultahil yatut naj kˈalom tuˈ, caw choche naj yakˈaˈ noho iscˈul yu iskˈal istiˈ naj kˈalom chiˈaycˈayti sat meẍa. Caw xin yaˈay naj yu txˈac, chˈapni xin metx txˈiˈ islekˈaˈ istxˈac naj tuˈ.

16:22b.LUK.016.022 Yaj hul huneˈ tzˈayic bay cam naj Lázaro tuˈ, yilaxto yanma naj yu ebnaj yángel Comam Dios bey huneˈ ehobal chˈij paraíso iscˈatan̈ icham Abraham. Iscampaxo naj kˈalom tuˈ, ismujlax naj.

16:23b.LUK.016.023 Haxa yet ayxa naj kˈalom yul cambal, lan̈an xin yecˈyaˈ yanma naj bey tuˈ, istˈan̈xito naj yilnito naj naj Lázaro iscˈatan̈ icham Abraham.

16:24b.LUK.016.024 Yah yaw naj kˈalom tuˈ, yalni naj hacaˈ tiˈ: “Mam Abraham, tzˈayojab hacˈul win̈an. Chejti naj Lázaro incˈatan̈an inkˈanaˈan, islabaˈab naj iswiˈ yiximal iskˈab xol ha haˈ, cat yul yakˈno chewbo naj wakˈan, yuto caw chˈecˈyaˈ wanmahan xol huneˈ kˈa kˈaˈ tiˈ,” ẍi naj kˈalom tuˈ.

16:25b.LUK.016.025 Istakˈwi icham Abraham tuˈ: “Hach wet anmahil tijab yul hacˈul yet ayach yul sat yiban̈kˈinal, caw cˈulchˈann̈e ecˈ hawilaˈ, wal naj Lázaro tiˈ, caw isyaˈtajiln̈e bey naj yilaˈ. Yajaˈ tinan̈, lan̈an yakˈni tzalaho iscˈul naj, walach xin, lan̈an hawaben isyaˈtajil.

16:26b.LUK.016.026 Yebpaxoj, ay huneˈ niman xab coxol, walca ta ay mac choche chˈecˈto bay ayex tuˈ, mach chuhi, yebpaxo ta ay mac bay ayex tuˈ choche chˈecˈti bey tiˈ, mach chupaxoj,” ẍi icham Abraham tuˈ tet naj.

16:27b.LUK.016.027 Yalnipaxo naj kˈalom tuˈ: “Ta hac tuˈ xin, Mam Abraham, caw chinkˈanan tawet ta chachejto naj Lázaro tuˈ bey yatut inmaman,

16:28b.LUK.016.028 cat yalni naj yabeˈ howan̈ wuẍtajan ay bey tuˈ, haxinwal mach chul ebnaj yetaˈ yanma bay ay intiˈan,” ẍi naj.

16:29b.LUK.016.029 Yalnipaxo icham Abraham tuˈ: “Wal ebnaj hawuẍta tuˈ, ayco tzet tzˈibn̈ebil yu naj Moisés yeb tzet tzˈibn̈ebil yu ebnaj ischejab Comam Dios tet ebnaj. ¡Isyijeojab ebnaj tzet chala!” ẍi icham.

16:30b.LUK.016.030 Istakˈwican̈ naj kˈalom tuˈ: “Hoˈ, yeli Mam Abraham, yajaˈ ta ay hunu naj camnaxa chiitzitzibican̈, cat isto yalno tet ebnaj wuẍtatuˈan chimisbejaˈcano ebnaj istxˈojal,” ẍi naj.

16:31b.LUK.016.031 Yalnipaxo icham Abraham: “Tato mach choche ebnaj yabe tzet yalcano naj Moisés yeb tzet halbilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios, waxan̈ca ay hunu naj camnaxa chiitzitzbican̈ xol camom, cat isto yalno tet ebnaj, maẍticˈam chahpaxico ebnaj yin̈ iscˈul,” ẍi icham Abraham tet naj, ẍi Comam Jesús.

17

17:1b.LUK.017.001 Yalni Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Ayn̈eticˈa istxˈojal bay chˈaycˈay anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ¡yajaˈ cˈanchˈan mac chˈakˈni aycˈayo hunu maca!

17:2b.LUK.017.002 Haˈ huneˈ mac tuˈ, cˈulojab iscˈallaxico hunu niman chˈen yin̈ isnukˈ, cat istirlaxto xol haˈ mar sata ta chakˈ aycˈayo yin̈ istxˈojal hunu mac uninto win̈an, ẍi Comam.

17:3b.LUK.017.003 Yalnipaxo Comam: ―¡Nann̈eojab heyu hex tiˈ! Ta ay hunu heyuẍta maca hunu heyanab chaco ismul teyet, cachwan̈we yin̈. Yaj ta chishel isbeybal, akˈwe nimancˈulal yin̈,

17:4b.LUK.017.004 waxan̈ca hujel chaco ismul teyet yin̈ huneˈ tzˈayic, yaj ta hujel chˈapni iskˈanaˈ nimancˈulal teyet, yilal heyakˈni nimancˈulal yin̈, ẍi Comam.

17:5b.LUK.017.005 Iskˈanni ebnaj ischejab Comam Jesús tet hacaˈ tiˈ: ―Akˈ yip janmahan̈ yin̈ Comam Dios, ẍi ebnaj.

17:6b.LUK.017.006 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Ta caw cheyaco heyanma yin̈ Comam Dios, waxan̈ca chiichico hacaˈ hunu teˈ nichˈan hin̈at mostaza, wal tuˈ chu heyalni tet hunu teˈ kˈebtaj morera hacaˈ tiˈ: “Hocˈati haba bey tiˈ, cat hato hatzˈunnayto haba xol haˈ mar,” ta quexchi, chisyije teˈ tzet cheyala, ẍi Comam.

17:7b.LUK.017.007 Yalni Comam: ―Ta ay hunu hemunlawom ispeto tˈoco txˈotxˈ, maca ilo wacax, mataxca cheyal tet naj: “Ocan̈, ayan̈ tzˈonoj cat hawaˈi,” ¿Tom quexchi xin?

17:8b.LUK.017.008 ¡Machoj! To haˈ cheyal tet naj: “Watxˈe tzet chinlohan, chilahwi tuˈ, cat hawoc habatxˈnicˈo tzet chiwochehan, chilahwo inwaˈcanojan xin, cat hawaˈo hach tiˈ,” quexchi.

17:9b.LUK.017.009 ¿Tom xin cheyakˈ yuchˈandiosal tet naj yu chisyijen naj tzet cheyala? ¡Machoj!

17:10b.LUK.017.010 Hacaˈ huneˈ naj munlawom tuˈ, haquex tuˈ hex tiˈ. Lahwi hewatxˈen sunil baytet chejbil hewatxˈe yu Comam Dios, cat heyalni hacaˈ tiˈ: “Wal xin caw ismunlawom Comam Dios jecanojan̈ yuxin caw yilal coyijenan̈ tzet chal Comam Dios,” quexchiojabi, ẍi Comam.

17:11b.LUK.017.011 Yet lan̈an isto Comam Jesús yul isbelal Jerusalén, yecˈto Comam xolbal ismajul Samaria yeb ismajul Galilea.

17:12b.LUK.017.012 Hayet yapni Comam bey huneˈ aldea, yelilo lahon̈wan̈ ebnaj winaj ischahno Comam. Ayco yabil lepra yin̈ ebnaj, yuxin nahat cancano lin̈no ebnaj.

17:13b.LUK.017.013 Istzabnico ebnaj yahwi tet Comam: ―Mam Jesús, Mam cuywawom, caw tzˈayojab hacˈul jin̈an̈, ẍi ebnaj.

17:14b.LUK.017.014 Hayet yilni Comam Jesús ebnaj, yalni Comam tet ebnaj: ―As yewe heba sata ebnaj sacerdote Israel, ẍi Comam tet ebnaj. Hayet lan̈an isbelwi ebnaj tuˈ, yelcano huneˈ yabil tuˈ yin̈ ebnaj.

17:15b.LUK.017.015 Huneˈ naj xol ebnaj tuˈ, hayet yilni naj ta caw cˈulxa ye isnimanil, ismeltzoti naj yin̈ caw tzalahilal yalni cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios yin̈ caw ip.

17:16b.LUK.017.016 Hayet yapni naj iscˈatan̈ Comam Jesús, yay jahno naj sata Comam yu yakˈni naj yuchˈandiosal tet Comam. Huneˈ naj tuˈ, ah Samaria naj.

17:17b.LUK.017.017 Lahwi tuˈ, yalni Comam Jesús: ―Yaj lahon̈wan̈ ebnaj mael huneˈ yabil tiˈ yin̈, ¿baytuˈwal ayco balon̈wan̈xa ebnaj?

17:18b.LUK.017.018 ¿Tom han̈cˈan̈e huneˈ naj nan con̈obal tiˈ mahul akˈno yuchˈandios tet Comam Dios? ẍi Comam.

17:19b.LUK.017.019 Yalni Comam tet naj: ―Ahan̈lin̈noj, cat hapaxtoj. Yu maxawaco hawanma yin̈ Comam Dios, yuxin macachan̈chahi, ẍi Comam tet naj.

17:20b.LUK.017.020 Ay huntekˈan ebnaj fariseo kˈamben tet Comam Jesús bakˈin chihul istiempohal yet chˈoc Comam Dios Jahawiloj. Istakˈwi Comam: ―Hayet chˈoc Comam Dios heyahawiloj, mach chu jilni yu cosat.

17:21b.LUK.017.021 Yuxin machi mac chu yalni: “Haˈ bey tiˈ aya,” maca to “Haˈ bey tuˈ aya,” mach ẍioj. Yuto haxa yul yanma anma chˈoc Comam Dios Yahawoj, ẍi Comam.

17:22b.LUK.017.022 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam tet ebnaj iscuywom: ―Chiˈayilo huneˈ tiempohal bay cheyala: Ayxicˈa chul Comam Akˈbilti coxol yu Comam Dios hunelxa, waxan̈ca huneˈn̈e tzˈayic quexchi, yaj maẍticˈa chinheyilaˈan.

17:23b.LUK.017.023 Yuxin, waxan̈ca ay anma chihalni teyet: “Ay Comam bey tiˈ lah,” maca to aypaxo anma chihalni: “Haˈ tuˈ ay Comam bey tuˈ lah,” waxan̈ca ẍi, caw mach chexoc tzujnu yinta ebnaj.

17:24b.LUK.017.024 Yuxin chiwalcanojan teyet, hacaˈ chu yah jepla cˈuh yin̈ sunil satcan̈, hac tuˈ chu wulan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.

17:25b.LUK.017.025 Yajaˈ yin̈ babel caw chiakˈlax ecˈoyaˈ wanmahan yu anma cat quinyintan̈encaniltojan yin̈ huneˈ tiempohal tiˈ.

17:26b.LUK.017.026 Hacaˈ yu anma yin̈ istiempohal naj Noé, hac tuˈ chiyupaxo anma yet chinhulan yin̈ iscayelal, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.

17:27b.LUK.017.027 Yin̈ istiempohal naj Noé tuˈ, ay ebnaj waˈo chu, aypaxo ebnaj ucˈu teˈ, ay mac lan̈an ismohyi. Haˈ huntekˈan tuˈ lan̈an iswatxˈen anma yet yocto naj Noé yul teˈ niman barco. Lahwi yocto naj Noé tuˈ, istit huneˈ niman yaxn̈ab, iscamilo sunil anma yu haˈ.

17:28b.LUK.017.028 Hac tuˈ yupaxo anma yin̈ istiempohal naj Lot. Caw matzet chal iscˈul anma, sakˈal iswaˈi yeb chiˈuqˈuipaxoj. Chilokˈwi cat istxon̈wi. Chistzˈunni istzˈunub, chahnipaxocan̈ yatut.

17:29b.LUK.017.029 Yajaˈ yet yelti naj Lot yul con̈ob Sodoma tuˈ, hacaˈ xan̈e yay n̈ab, hac xan̈e tuˈ yayilo kˈaˈ yeb asufre satcan̈. Iscamilo anma sunil yu huneˈ kˈaˈ tuˈ.

17:30b.LUK.017.030 Hacaˈ yu anma yet huneˈ tiempohal tuˈ, hac tuˈ chu anma yin̈ huneˈ tzˈayical bay chinhulan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Inmaman.

17:31b.LUK.017.031 Yet huneˈ tzˈayical tuˈ, haˈ mac ayahto yiban̈ yacˈalil yatut mach chu yayti yinolti iskˈuybe yul yatut, yeb mac ayto xol ismunil, matxa chu ispaxti yatut.

17:32b.LUK.017.032 Tijab yul hecˈul yin̈ yixal naj Lot.

17:33b.LUK.017.033 Haˈ mac chˈokˈ yanma yin̈ tzet aya, mach chischah iskˈinal yin̈ huneln̈e. Haxa mac hinan iscˈul isbejnicano tzet ye tuˈ win̈an, chischah iskˈinal mach istan̈bal.

17:34b.LUK.017.034 Chiwalan teyet, ta ay cawan̈ anma chiway sat istxˈat yet huneˈ akˈbal tuˈ, huneˈ chiˈilaxtoj, huneˈ chicancanoj.

17:35b.LUK.017.035 Cawan̈ ebix ix huneˈn̈e lan̈an iscawni, huneˈ ix chiˈilaxtoj, huneˈxa ix chicani.

17:36b.LUK.017.036 Cawan̈ ebnaj huneˈn̈e chimunlahi, huneˈ naj chiˈilaxcan̈, huneˈxa naj chicani, ẍi Comam.

17:37b.LUK.017.037 Iskˈamben ebnaj iscuywom Comam: ―Mamin ¿baytuˈwal chub huneˈ tuˈ? ẍi ebnaj. Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Caw haban huneˈ tuˈ, haˈ bayticˈa pacˈanayo hunu camom, haˈ tuˈ chiscutxba isba noˈ usmij, ẍi Comam Jesús.

18

18:1b.LUK.018.001 Yalnipaxo Comam Jesús huneˈ yechel tiˈ tet ebnaj iscuywom yu istxumni ebnaj ta caw yilal istxahli yin̈ sunil yanma tet Comam Dios yin̈ sunilbal tiempo.

18:2b.LUK.018.002 Yalni Comam tet ebnaj: ―Yet hunel ay huneˈ naj alcal yul huneˈ con̈ob. Caw mach chixiw naj tet Comam Dios, yebpaxo machi yelapno ye anma yul sat naj.

18:3b.LUK.018.003 Yulticˈa huneˈ con̈ob tuˈ ay huneˈ ix hunix. Hunun tzˈayic isbeycˈo ix iskˈanno tet naj alcal tuˈ, chalni ix hacaˈ tiˈ: “Ay huneˈ mac ay ismul wetan, yuxin chinkˈanan tawet ta chawatxˈeayo yin̈ caw istoholal,” ẍi ix tet naj.

18:4b.LUK.018.004 Txˈiˈal el beycˈo ix, yaj mach chisje naj iswatxˈe huneˈ howal tuˈ. Lahwi tuˈ xin yalni naj yul yet ischuquil: “Mach chinxiwan tet Dios, machipaxo hunu anma ay yelapno yul insatan,

18:5b.LUK.018.005 yaj wal tinan̈ xin caw yilal inwatxˈenan tzet chal huneˈ ix tiˈ yun̈e isbejni ix yuli, ta machoj chitibayo wuhan yulicˈo ix incˈatan̈an,” ẍi naj, ẍi Comam.

18:6b.LUK.018.006 Yalnipaxo Comam: ―Abewe tzet yute yalni naj alcal mach chixiw tet Comam Dios.

18:7b.LUK.018.007 Hajxam Comam Dios, ¿tom mach iscol Comam macta sicˈbililo yu ta ayn̈eticˈaco iskˈanni tzˈayic akˈbal tet Comam? ¿Mataxca kˈahan yechman anma tuˈ tzet chiskˈan tet Comam? ¡Machoj!

18:8b.LUK.018.008 Chiwalan teyet machi nahatli iscollax huntekˈan anma tuˈ yu Comam. Yaj yet chinhulan hunelxa, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ¿ay tom anma chicawxo iscˈul yin̈ Comam Dios? Matxam caw maca, ẍi Comam Jesús.

18:9b.LUK.018.009 Yalnipaxo Comam Jesús huneˈxa yechel tiˈ tet anma chal isba cˈulal, yeb chiyahnipaxo yet anmahil.

18:10b.LUK.018.010 Yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―Ay cawan̈ ebnaj beycˈo txahlo yul yatut Comam Dios, huneˈ naj fariseo, huneˈxa naj ikˈomilo tohlabal chito bey Roma.

18:11b.LUK.018.011 Haˈ naj fariseo, lin̈an naj chitxahli naj hacaˈ tiˈ: “Mamin, chiwakˈan yuchˈandiosal tawet yuto hanintiˈan manlahanojan yeb anma elkˈom, yeb anma txˈoj isbeybal, yeb ebnaj ixlom; yebpaxo manlahanojan yeb huneˈ naj ikˈomilo tohlabal tiˈ.

18:12b.LUK.018.012 Walinan, cayel mach chinwaˈan yul semana yu intxahlihan tawet, cat wakˈnihan isdiezmohal yin̈ tzet chiwikˈan,” ẍi naj tet Comam.

18:13b.LUK.018.013 Wal naj ikˈomilo tohlabal tuˈ, nahat lin̈anti naj, xulanayo naj chitxahli yu yinayo isba tet Comam. Chistin̈nico naj istxam iscˈul yu biscˈulal yu ismul, chalni naj tet Comam: “Mamin, akˈ nimancˈulal win̈an, caw muluminan,” ẍi naj, ẍi Comam.

18:14b.LUK.018.014 Yalnipaxo Comam: ―Chiwalan teyet, huneˈ naj ikˈomilo toholabal tuˈ, meltzo naj yatut yin̈ caw tzalahilal yuto akˈlaxcano nimancˈulal yin̈ ismul naj yu Comam. Wal naj fariseo tuˈ, mach chischah naj iscˈulal sata Comam, yuto haˈ mac chiyican̈ isba, chiˈilaxayoj, haxa mac chiyiyo isba sata Comam chiˈilaxcan̈, ẍi Comam.

18:15b.LUK.018.015 Yet hunel ay mac initi niẍte yuninal tet Comam Jesús yu yanayo iskˈab Comam yiban̈ iswiˈ. Yajaˈ yet yilni ebnaj iscuywom Comam huneˈ tuˈ, iscachni ebnaj anma.

18:16b.LUK.018.016 Yawten xin Comam ebnaj, yalni Comam tet ebnaj: ―Mach checach istit niẍte unin incˈatan̈an, yuto haˈ mac chute isnabal hacaˈ niẍte unin tiˈ haˈ chu yoc yul iskˈab Comam Dios.

18:17b.LUK.018.017 Yuxin chiwalan yin̈ isyelal teyet, haˈ mac mach chichahni Comam Dios Yahawoj hacaˈ yeco yanma nichˈan unin yin̈ ismam ismiˈ, mach chu yoc yul iskˈab Comam Dios, ẍi Comam.

18:18b.LUK.018.018 Ay huneˈ naj iswiˈehal con̈ob kˈamben tet Comam Jesús: ―Mam cuywawom, caw cˈulach. ¿Tzet wal wuten inbahan cat inchahnihan huneˈ kˈinale mach istan̈bal? ẍi naj.

18:19b.LUK.018.019 Istakˈwi Comam tet naj: ―¿Tzet yin̈ xin chinhawalan cˈulal? Machi huno mac cˈul, cachann̈e Comam Dios.

18:20b.LUK.018.020 Hach tiˈ hawohta huntekˈan cuybanile chalni hacaˈ tiˈ: “Mach chaẍixli, mach chaẍpotxˈwahi, mach chaẍelkˈawi, mach chahobcan̈ lekˈtiˈal yin̈ hunuxa anma, ayojab yelapno ye hamam hamiˈ yul hasat,” ẍi Comam tet naj.

18:21b.LUK.018.021 Istakˈwi naj tet Comam: ―Sunilal huntekˈan chawal tiˈ chinyijehan yichitax inchˈibtijan, ẍi naj.

18:22b.LUK.018.022 Hayet yaben Comam huneˈ tuˈ, yalni Comam tet naj: ―Ayto huneˈxa caw yilal hawatxˈeni. Txon̈to sunil tzet ayach, cat hawitxkˈanto istohol yin̈ anma mebaˈ, haxinwal caw ay hakˈalomal satcan̈. Lahwi tuˈ, cat hawoc tzujno wintajan, ẍi Comam.

18:23b.LUK.018.023 Hayet yaben naj huneˈ tuˈ, caw occano biscˈulal yin̈ yanma naj yuto caw kˈalom naj sicˈlebil.

18:24b.LUK.018.024 Hayet yilni Comam ta caw oc biscˈulal yin̈ iscˈul naj, yalni Comam: ―Tzet isyaˈtajil yoc anma kˈalom yul iskˈab Comam Dios.

18:25b.LUK.018.025 Kˈinaloj hunu noˈ camello, ¿tom subuta yecˈto noˈ yul isholanil hunu chˈen acuẍa? Hac tuˈ ye anma kˈalom, caw yaˈta yoc yul iskˈab Comam Dios, ẍi Comam.

18:26b.LUK.018.026 Haˈ anma aben tzet yal Comam tuˈ, iskˈamben hacaˈ tiˈ: ―Ta hac tuˈ, ¿mac taxca hunu chu iscolchahi? ẍi anma.

18:27b.LUK.018.027 Istakˈwi Comam: ―Haˈ tzet caw yaˈta yul sat anma, mach yaˈtajo yul sat Comam Dios, ẍi Comam.

18:28b.LUK.018.028 Yalni naj Pedro tet Comam: ―Mamin, wal on̈tiˈan̈ sunil tzet ayon̈an̈ bejbilcano juan̈ yu joc tzujnojan̈ tawintaj, ẍi naj.

18:29b.LUK.018.029 Yalni Comam Jesús: ―Haˈ mac chaco yanma yin̈ yet Comam Dios babel, tzujanxa tuˈ cat yanico yanma yin̈ yatut, yixal, ismam, ismiˈ, yuẍtaj, yanab, yuninal,

18:30b.LUK.018.030 haˈ ton huntekˈan anma tuˈ, caw niman ispaj chischah tet Comam Dios yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, cat ischahnipaxo iskˈinal mach istan̈bal yin̈ islahobal tzˈayic, ẍi Comam.

18:31b.LUK.018.031 Yawtelo Comam Jesús ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom ischuquil, yalni Comam tet ebnaj: ―Wal tinan̈ jahweto bey Jerusalén. Haˈ bey tuˈ chijaˈcano isba sunil tzet tzˈibn̈ebilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat win̈an, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.

18:32b.LUK.018.032 Chinalaxicojan yul iskˈab ebnaj mach Israeloj. Chitzebo ebnaj win̈an, cat isbahwaho ebnaj win̈an, cat istzubloco ebnaj win̈an.

18:33b.LUK.018.033 Chinmakˈlaxojan yu ebnaj, chilahwo tuˈ cat quinyakˈnicamojan ebnaj, yajaˈ yin̈ yox tzˈayic cat witzitzbican̈an xol camom hunelxa, ẍi Comam tet ebnaj iscuywom.

18:34b.LUK.018.034 Yaj maẍticˈa tzet nachalo yu ebnaj, yebpaxo maẍticˈa yohtan̈elo ebnaj baytet yin̈ tzotel Comam, yuto ewanto ye yul sat ebnaj.

18:35b.LUK.018.035 Yet lan̈anxa yapni Comam Jesús bey con̈ob Jericó, ay huneˈ naj mach chu yilni, tzˈon̈anayo istiˈ beh kˈanno melyu.

18:36b.LUK.018.036 Hayet yaben naj ta caw hantan̈e anma chˈecˈto sata naj, iskˈamben naj tzet chu anma tuˈ.

18:37b.LUK.018.037 Yallax tet naj tato haˈ Comam Jesús ah Nazaret lan̈an yecˈtoj.

18:38b.LUK.018.038 Hayet yaben naj huneˈ tuˈ, yah yaw naj yin̈ caw ip, yalni naj: ―Mam Jesús, hach titnajach yin̈ jichmam David, tzˈayojab hacˈul win̈an, ẍi naj.

18:39b.LUK.018.039 Yajaˈ anma babelicˈo sata Comam cachwa yin̈ naj yun̈e isbejni naj yel yaw. Yaj caw ecˈbalto islahico naj yel yaw, yalni naj: ―Mamin hach titnajach yin̈ jichmam David, caw tzˈayojab hacˈul win̈an, ẍi naj.

18:40b.LUK.018.040 Hayet yaben Comam Jesús yel yaw naj yoc lin̈no Comam, yalni Comam ta chiˈilaxti naj iscˈatan̈. Hayet yapni naj, iskˈamben Comam tet naj:

18:41b.LUK.018.041 ―¿Tzet chawoche chinwatxˈehan? ẍi Comam. Istakˈwi naj: ―¡Mamin! chiwochehan chawakˈ hajlo insatan, ẍi naj tet Comam.

18:42b.LUK.018.042 Yalni Comam tet naj: ―Hajlojab hasat yuto maxawaco hawanma win̈an, ẍi Comam.

18:43b.LUK.018.043 Yaln̈ena Comam huneˈ tuˈ, ishajlo sat naj. Yoc tzujno naj yinta Comam, yakˈni naj yuchˈandiosal tet Comam Dios. Sunil anma ilni huneˈ tuˈ yalpaxo cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios.

19

19:1b.LUK.019.001 Hayet yapni Comam Jesús bey Jericó, yecˈ Comam yul con̈ob tuˈ.

19:2b.LUK.019.002 Haˈ bey tuˈ, ay huneˈ naj winaj caw kˈalom, Zaqueo isbi. Yahaw yeco naj yin̈ ebnaj ikˈomilo tohlabal chito bey con̈ob Roma.

19:3b.LUK.019.003 Naj Zaqueo tuˈ, yoche naj yila Comam Jesús, yaj mach chiyu yilni naj yuto hantan̈e anma tzujanico yinta Comam, yebpaxo yu caw nichˈan chˈan istel naj.

19:4b.LUK.019.004 Yuxin babicˈo naj sata anma, yahto naj yin̈ iskˈab huneˈ teˈ sicómoro aycan̈ istiˈ beh, yu yilni naj Comam yet chˈecˈto bey tuˈ.

19:5b.LUK.019.005 Hayet yecˈto Comam yich teˈ, istˈan̈xahto Comam yin̈ naj, yalni Comam tet naj: ―Zaqueo, ayan̈ti yin̈ an̈e, yuto haˈ bey hawatut chincanojan huneˈ akˈbal tiˈ, ẍi Comam tet naj.

19:6b.LUK.019.006 Hayet yaben naj Zaqueo huneˈ tuˈ, yin̈ an̈e ayti naj, isto naj. Caw xin chitzala iscˈul naj yet ischahni naj Comam yul yatut.

19:7b.LUK.019.007 Hayet yilni anma huneˈ tuˈ, yichico anma buchwal yin̈ Comam yuto cancano Comam bey yatut huneˈ naj mulum.

19:8b.LUK.019.008 Haˈ naj Zaqueo tuˈ, ah lin̈no naj, yalni naj tet Comam: ―Mamin, wal tinan̈ chiwakˈan yicta tzet ayinan tet anma mebaˈ, yeb xin ta ay mac ecˈbal wutelojan ismelyu, can̈elto ecˈbal selel chiwakˈan tet, ẍi naj.

19:9b.LUK.019.009 Yalni Comam: ―Mahul huneˈ colbanile bey huneˈ n̈a tiˈ tinan̈; naj Zaqueo tiˈ caw yuninalpaxo icham Abraham ye naj.

19:10b.LUK.019.010 Wal xin Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, hulnajinan insayaˈan yeb incolnihan anma cˈaynato yu ismul, ẍi Comam.

19:11b.LUK.019.011 Yet lan̈an yaben anma yin̈ tzet chal Comam Jesús tuˈ, lan̈anxa xin yapni Comam bey Jerusalén yoc yin̈ isnabal anma ta lan̈anxa yapni istiempohal bay chˈoc Comam Dios Yahawilo anma, yuxin yicheco Comam yalni huneˈ yechel tiˈ.

19:12b.LUK.019.012 Yalni Comam: ―Yet hunel ay huneˈ naj caw cˈulticˈa yin̈bal. Awtelax naj yul huneˈ niman con̈ob yu ischahni naj yoc yahawilo yul iscon̈ob yet chimeltzohi.

19:13b.LUK.019.013 Yet maẍto chito naj, yawte naj lahon̈wan̈ ebnaj chimunla yintaj, yakˈnicano naj niman melyu tet hunun ebnaj yu ismunla ebnaj yeb chˈen. Lahan yutecano naj isbisil chˈen yin̈ ebnaj. Yalnicano naj tet ebnaj: “Munlahan̈we yeb chˈen inmelyutiˈan masanto yet chinhulan, cat heyakˈni chˈen yeb yal wetan,” ẍi naj, isto naj xin.

19:14b.LUK.019.014 Yajaˈ wal ebnaj yet con̈ob naj xin, caw chichiwa iscˈul ebnaj yin̈ naj, yuxin yet isto naj, tzujanticˈa yu isto huntekˈan ebnaj akˈocˈule yin̈ naj tet naj awten naj tuˈ, yalni ebnaj tet naj caw yahaw tuˈ hacaˈ ti: “Haˈ huneˈ naj tiˈ caw mach chijochehan̈ chˈoc naj yahawilo yul cocon̈oban̈,” ẍi ebnaj.

19:15b.LUK.019.015 Yaj caw akˈlaxticˈa huneˈ ismunil naj yoc yahawo iscon̈ob tuˈ. Haxa yet ayxa naj yul iscon̈ob hunelxa, yawten naj ebnaj lahon̈wan̈ bay yakˈ naj ismelyu tuˈ yu iskˈamben naj hantaxa yal chˈen yikˈ hunun ebnaj.

19:16b.LUK.019.016 Yapni huneˈ naj babel, yalni naj: “Mamin, haˈ chˈen hamelyu hawacano yul inkˈaban, lahon̈ebto chˈen wikˈan yu chˈen,” ẍi naj.

19:17b.LUK.019.017 Istakˈwi naj yahaw tuˈ tet naj: “Hach tiˈ, caw cˈul yu hamunla yin̈ hanicˈchˈan wacanojan tawet, yuxinto chaẍwacanicojan yahawo lahon̈eb con̈ob,” ẍi naj.

19:18b.LUK.019.018 Lahwi tuˈ xin, yapni hunxa naj munlawom, yalni naj hacaˈ tiˈ: “Mamin, haˈ chˈen hamelyu hawakˈcano yul inkˈaban, howeb to chˈen wikˈan yin̈ chˈen,” ẍi naj.

19:19b.LUK.019.019 Yalni naj yahaw tuˈ tet naj: “Hach tiˈ, chaẍwacanicojan yahawilo howeb con̈ob,” ẍi naj.

19:20b.LUK.019.020 Lahwi tuˈ xin yapni hunxa naj, yalni naj tet naj yahaw tuˈ hacaˈ tiˈ: “Mamin, ay hamelyu lah. Cˈubabil chˈen yul huneˈ payuˈe tiˈ wuhan.

19:21b.LUK.019.021 Caw quinxiwan intzabnihan hamelyu tiˈ, yuto wohtajan ta caw how ach, yebpaxo toxan̈e chachah tzet ye tuˈ maẍtajach watxˈen̈e, yeb ton̈e chahatxˈ tzet ye tuˈ maẍtajach tzˈunn̈e,” ẍi naj tet naj yahaw.

19:22b.LUK.019.022 Yalni naj yahaw tuˈ tet naj: “Walach hach tiˈ, caw machiswalil yu hamunlahi, yu tzet maxawal wettiˈan yuxin chaẍwacanicojan yin̈ isyaˈtajil.

19:23b.LUK.019.023 ¿Tzet yin̈ yuxin mach hawakˈ inmelyutiˈan cˈamil tet anma, haxinwal yet manhultiˈan ayxa yal chˈen chikˈa?” ẍi naj.

19:24b.LUK.019.024 Yalni xin naj yahaw tuˈ tet ebnaj ayco iscˈatan̈ hacaˈ tiˈ: “Iwelo chˈen melyu tet naj tiˈ, cat heyakˈni chˈen tet naj ikˈni chˈen lahon̈eb to,” ẍi naj yahaw tuˈ.

19:25b.LUK.019.025 Yalni ebnaj: “Mamin, yaj huneˈ naj chawal tuˈ, caw lahon̈ebxa chˈen ecˈbal ikˈbil yu naj,” ẍi ebnaj.

19:26b.LUK.019.026 Istakˈwi naj yahaw tuˈ xin: “Haˈ mac ay yet, chˈakˈlax yakˈbil tet, haˈ mac machi yet, haˈ nichˈan ay yul iskˈab tuˈ, chiˈilaxolo tet.

19:27b.LUK.019.027 Yebpaxo xin, ebnaj ayco ishowal win̈an mach choche chinocan yahawilo yul con̈ob tiˈ, iweti ebnaj bey tiˈ, cat hepotxˈni camo ebnaj yin̈ insatan,” ẍi naj yahaw tuˈ, ẍi Comam.

19:28b.LUK.019.028 Lahwi yalni Comam Jesús huntekˈan tuˈ xin, isto Comam bey Jerusalén yeb ebnaj iscuywom.

19:29b.LUK.019.029 Hayet ayco Comam yin̈ istzalanil won̈an Olivo, xolbal con̈ob Betfagé yeb con̈ob Betania, ischejnito Comam cawan̈ ebnaj iscuywom, yalni Comam tet ebnaj:

19:30b.LUK.019.030 ―Asiwe bey huneˈ aldea cosatacˈto tiˈ. Yet chexapno bey tuˈ, cheyilaˈ huneˈ noˈ burro xecan, maẍto hunu mac chiˈahto yiban̈ noˈ. Chepuholo noˈ, cat heyinoti noˈ wetan, ẍi Comam.

19:31b.LUK.019.031 Yalnipaxo Comam: ―Ta ay mac chikˈamben teyet, “¿Tzet yin̈ xin chepuhilo noˈ?” ta ẍi, cheyalaˈwe hacaˈ tiˈ: “Ay chˈocnico noˈ yu Comam Jesús,” quexchi, ẍi Comam.

19:32b.LUK.019.032 Isto ebnaj iscuywom tuˈ, yilcha noˈ yu ebnaj hacaˈticˈa yu yalni Comam.

19:33b.LUK.019.033 Yet lan̈an ispuhnilo ebnaj noˈ yapni ebnaj ay yet noˈ tuˈ, yalni ebnaj: ―¿Tzet yuxin chepuhilo noˈ? ẍi ebnaj.

19:34b.LUK.019.034 Istakˈwi ebnaj: ―To ay chˈocnico noˈ yu Comam Jesús, ẍi ebnaj.

19:35b.LUK.019.035 Lahwi tuˈ xin yinito ebnaj noˈ tet Comam, yanahto ebnaj huntekˈan xil iskˈap yiban̈ noˈ, tzujan tuˈ xin iscolwa ebnaj yanahto Comam yiban̈ noˈ.

19:36b.LUK.019.036 Hayet lan̈an yecˈto Comam xin, islitxˈbanayo anma xil iskˈap yul beh sata Comam yu chitzala iscˈul anma yin̈ Comam.

19:37b.LUK.019.037 Hayet lan̈anxa yapni Comam yin̈ isxulanil won̈an Olivo tuˈ, yah yaw sunil anma tzujan yinta Comam yu tzalahilal. Yalni anma cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios yu sunil cˈaybalcˈule xayil anma.

19:38b.LUK.019.038 Chalni anma hacaˈ tiˈ: ―Jalaˈwe cˈulla tzotiˈ yin̈ Jahawil chul coxol yu Comam Dios. Ayojab akˈancˈulal yul satcan̈, caw jakˈaweco ismay Comam Dios.

19:39b.LUK.019.039 Ay xin huntekˈan ebnaj fariseo ayco xol anma tuˈ, halni tet Comam: ―Mam cuywawom, cach huntekˈan anma chˈel yaw tiˈ, ẍi ebnaj.

19:40b.LUK.019.040 Yalni Comam Jesús tet ebnaj: ―Chiwalan teyet, ta chisbejaˈ anma yelo yaw, haxam chˈen chˈen chiˈaho yaw selelo anma tiˈ, ẍi Comam.

19:41b.LUK.019.041 Haxa yet lan̈anxa yapni Comam iscawilal con̈ob Jerusalén, yokˈcan̈ Comam yilni con̈ob tuˈ.

19:42b.LUK.019.042 Yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―Tinan̈ xin, hex ah Jerusalén, majaltam yet huneˈ tzˈayic tiˈ chinachalo heyu yin̈ huneˈ mac chu yakˈni akˈancˈulal yul heyanma, yaj wal xin mach chinachalo huneˈ tiˈ heyu yuto caw ewan ye yul hesat.

19:43b.LUK.019.043 Cˈanchˈanex, ay huneˈ tiempo bay chihulo isyaˈtajil teyiban̈ yu anma ayco ishowal teyin̈. Chihoylaxayo hecon̈ob tiˈ, hacaˈ xan̈e peyab chuco ebnaj soldado, cat yanico ebnaj howal teyin̈.

19:44b.LUK.019.044 Chitan̈tzelaxilo huneˈ con̈ob tiˈ. Matxa hunu chˈen chˈen chicancano yiban̈ yet chˈenal, cat ispotxˈlax camo sunil anma yuto mach hechah huneˈ Mac Akˈbilti texol Hecolomalo yu Comam Dios, ẍi Comam.

19:45b.LUK.019.045 Lahwi tuˈ xin, yocto Comam Jesús yul yatut Comam Dios, istzumbenilti Comam anma chitxon̈wi bey tuˈ.

19:46b.LUK.019.046 Yalni Comam tet anma: ―Tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios hacaˈ tiˈ: “Haˈ watutan yet txah yehi,” ẍicanoj. Yaj hex tiˈ hacaˈ hunu isn̈achˈen elkˈom ye heyu, ẍi Comam tet ebnaj.

19:47b.LUK.019.047 Hunun tzˈayic isbey Comam Jesús cuywal yul yatut Comam Dios. Yajaˈ ebnaj yahawil yeco yin̈ ebnaj sacerdote, yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés, yebpaxo ebnaj yahaw yeco yin̈ con̈ob, caw issay ebnaj tzet chute yakˈni camo Comam.

19:48b.LUK.019.048 Yajaˈ mach chitxumcha yu ebnaj tzet chu ispotxˈlax Comam, yuto caw ayco yanma sunil anma yaben tzet chal Comam.

20

20:1b.LUK.020.001 Ay huneˈ tzˈayical tiˈ yet lan̈an iscuywa Comam Jesús yul yatut Comam Dios, yet chalni Comam cuybanile yet colbanile, yapni ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote yebpaxo ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés, yeb ebnaj ichamta iswiˈehal yin̈ con̈ob tuˈ.

20:2b.LUK.020.002 Iskˈamben ebnaj tet Comam: ―¿Mac cachchejni hawatxˈen huntekˈan tiˈ? yebpaxo ¿mac akˈni hawip? ẍi ebnaj.

20:3b.LUK.020.003 Istakˈwi Comam Jesús tet ebnaj: ―Haquinpaxtuˈan, ay huneˈ inkˈambebalan chiwakˈan teyet. Pajtzewe wetan,

20:4b.LUK.020.004 ¿mac chejniti naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, Comam Dios mato haˈ anma? ẍi Comam.

20:5b.LUK.020.005 Yichico ebnaj iskˈamben tet hunun: ―¿Tzet xin chijute jalni tet naj tiˈ? Ta chijalaˈ ta Comam Dios chejn̈eti naj Juan tuˈ, chalaˈ naj jet: “¿Tzet yin̈ yuxin machi heyayto yul heyanma yin̈ tzet yal naj?” ẍim naj jet.

20:6b.LUK.020.006 Macato ta chijalaˈpaxo ta maẍtaj Comam Dios an̈eti naj, chitij ishowal anma jin̈, cat con̈iskˈojno camoj, yuto haˈ naj Juan tuˈ caw ischejab Comam Dios ye naj yul sat anma, ẍi ebnaj.

20:7b.LUK.020.007 Yuxin yal ebnaj tet Comam: ―Mach johtajojan̈ mac akˈni ismunil naj Juan tuˈ, ẍi ebnaj.

20:8b.LUK.020.008 Yuxinto yal Comam Jesús tet ebnaj: ―Hac intuˈan, mach chiwalpaxilojan teyet mac akˈn̈e huneˈ wiptiˈan inwatxˈenan huntekˈan tiˈ, ẍi Comam.

20:9b.LUK.020.009 Lahwi tuˈ xin, yichico Comam Jesús yalni huneˈxa yechel tiˈ tet anma: ―Ay huneˈ naj winaj tzˈunni teˈ uva sat istxˈotxˈ. Lahwi tuˈ xin yanito naj istzˈunub comonal tet huntekˈan ebnaj munlawom. Isto naj niman tiempo bey huneˈ txˈotxˈ caw nahat.

20:10b.LUK.020.010 Yet yapni istiempohal yuxlax teˈ uva, ischejnito naj yahaw txˈotxˈ huneˈ ischejab ischabaˈ ismajul tet ebnaj munlawom tuˈ. Hayet yilni ebnaj yapni naj, yoc ebnaj ismakˈno naj. Maẍticˈa xin tzet akˈlax tet naj, ischejlaxtopaxo naj.

20:11b.LUK.020.011 Lahwi tuˈ xin, ischejnipaxto naj yahaw tuˈ huneˈxa ischejab. Hayet yapni naj, yoc ebnaj munlawom tuˈ iscajno naj, ismakˈnipaxo ebnaj naj. Maẍticˈa tzet akˈlaxpaxo tet naj, istzumbelaxto naj.

20:12b.LUK.020.012 Lahwi tuˈ xin, yanipaxto naj yahaw txˈotxˈ tuˈ huneˈxa ischejab yet yoxel. Hayet yapni naj tuˈ, yocpaxo ebnaj munlawom tuˈ ismakˈno taho naj, istzumbelaxpaxti naj.

20:13b.LUK.020.013 Yuxinto yal naj yahaw txˈotxˈ hacaˈ tiˈ: “¿Tzet wal wutenan tinan̈? Wal xin chinchejtojan huneˈ incˈaholtiˈan caw ochebil wuhan, etzan̈em chixiw ebnaj tet naj,” ẍi naj.

20:14b.LUK.020.014 Hayet yilni ebnaj yapni naj cˈahole tuˈ, yalni ebnaj tet hunun: “¡Ilwecˈanabtoj! Lan̈an yul naj cˈahole lah. Haˈ tet naj chicancano istxˈotxˈ ismam tiˈ. Wal tinan̈ xin comakˈaˈwe camo naj haxinwal jetxa chuboco huneˈ txˈotxˈ tiˈ,” ẍi ebnaj munlawom tuˈ.

20:15b.LUK.020.015 Lahwi tuˈ xin yilaxilto naj yintalto peyab tuˈ, haˈ bey tuˈ akˈlax camo naj, ẍi Comam. Iskˈamben Comam tet anma: ―¿Tzet xin chiutelax ebnaj munlawom yu naj yahaw tzˈunub tuˈ, heyalni?

20:16b.LUK.020.016 Wal xin haˈ naj caw yahaw tuˈ, chitij cat istan̈tzencanilo naj ebnaj munlawom tuˈ, cat yanito naj istzˈunub comonal tet hunuxa majan ebnaj munlawom, ẍi Comam. Hayet yaben anma huneˈ tuˈ yalni: ―Machojab bakˈinal chu hacaˈ chawal tiˈ, ẍi anma.

20:17b.LUK.020.017 Yuxinto oc tˈan̈no Comam Jesús yin̈ anma, yalni Comam: ―¿Yaj tzettaxca chalilo huneˈ tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios heyalni bay chal hacaˈ tiˈ?: Haˈ huneˈ chˈen chˈen istirilo ebnaj watxˈem n̈a, haˈ chˈen caw ecˈbal cˈul yoc xeˈo n̈a, ẍicanoj.

20:18b.LUK.020.018 Yaj macn̈eticˈa chiˈaycˈay yiban̈ huneˈ chˈen tuˈ chikˈahtoj, yaj ta haˈ chˈen chˈaycˈay yiban̈ huneˈ mac tuˈ, chiquechmoto yalan̈ chˈen, ẍi Comam.

20:19b.LUK.020.019 Yuxin ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés, yet hunep tuˈ yoche ebnaj istzabayo Comam Jesús, yuto nachalo yu ebnaj ta haˈ ebnaj chal huneˈ cuybanile yal Comam, yaj chixiw ebnaj istzabnayo Comam yu anma ayicto bey tuˈ.

20:20b.LUK.020.020 Yuxin haˈ ebnaj yahaw yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés istohla ebnaj huntekˈan ebnaj to ilno ta chˈaycˈay Comam yin̈ hunu lekˈtiˈal. Cˈul yub ebnaj cˈulchˈan istzotel ebnaj tet Comam yun̈e yaycˈay Comam yin̈ hunu tzotiˈ, cat yanico ebnaj Comam yul iskˈab naj gobernador.

20:21b.LUK.020.021 Yalni ebnaj tet Comam: ―Mam cuywawom, caw johtajan̈ ta tzet chawala yeb tzet chacuyu caw toholcanoj, yebpaxo lahan yelapno ye anma yul hasat. Chacuypaxo yin̈ caw isyelal tzet chu cowatxˈen yin̈ tzet choche Comam Dios.

20:22b.LUK.020.022 Yuxin chicokˈambehan̈ tawet: ¿Cˈulmi jakˈni cotohlabal tet naj jahaw ay bey Roma, naj César, mato machoj? ẍi ebnaj.

20:23b.LUK.020.023 Yajaˈ yohtaxa Comam ta txˈoj nabil yu ebnaj, yuxin yal Comam tet ebnaj:

20:24b.LUK.020.024 ―Yewe hunu chˈen melyu wilaˈan nan̈. ¿Mac najil ayco yechel sat yeb isbi yin̈ chˈen? ẍi Comam. Istakˈwi ebnaj: ―Yechel sat naj jahaw ay bey Roma yeb isbi naj ayco yin̈ chˈen, ẍi ebnaj.

20:25b.LUK.020.025 Yalni Comam tet ebnaj xin: ―Akˈwe tet naj César tuˈ baytet yet naj yehi, cat heyakˈni tet Comam Dios baytet yet Comam yehi, ẍi Comam.

20:26b.LUK.020.026 Yajaˈ maẍticˈa hunu tzotiˈ txˈoj ilchalo yin̈ Comam yu ebnaj yin̈ tzet yal Comam sata anma. Ton̈e cˈaycanocan̈ iscˈul ebnaj yu ispaj istzotiˈ ebnaj yakˈ Comam. Yuxin matxa tzet yal ebnaj.

20:27b.LUK.020.027 Lahwi tuˈ xin yapni huntekˈan ebnaj saduceo ilwal yin̈ Comam Jesús. Ebnaj saduceo tuˈ, chal ebnaj tato matxa chiitzitzbi anma chicami. Iskˈamben ebnaj tet Comam:

20:28b.LUK.020.028 ―Mam cuywawom, tzˈibn̈ebilcano yu naj Moisés tato chicam yichamil hunu ix ix, mach xin yuninal naj yeb ix, yilal yikˈni ix yuẍta naj camna tuˈ, haxinwal ay yuninal naj yeb ix, cat yoc yuninalo naj camna tuˈ.

20:29b.LUK.020.029 Yaj ay hunel ay hujwan̈ ebnaj yuẍtan̈e isba. Naj babel mohyi naj yeb huneˈ ix, yaj cam naj, machi xin hunu yuninal naj yeb ix.

20:30b.LUK.020.030 Hacpax tuˈ naj iscab, mohyi naj yeb ix, iscampaxo naj, machipaxo yuninal naj yeb ix.

20:31b.LUK.020.031 Ismohyipaxo naj yox yeb ix. Hac tuˈ xin yu ismohyilo ebnaj hujwan̈ tuˈ yeb ix, yaj ton̈e la‑cam ebnaj sunil. Maẍticˈa xin hunu yuninal ebnaj yeb ix.

20:32b.LUK.020.032 Islahobal xin, iscampaxo ix.

20:33b.LUK.020.033 Yuxin hayet chiapni istzˈayical yet chiitzitzbican̈ anma camnaxa, ¿mac xin ebnaj hujwan̈ tuˈ chˈoc yichamilo ix yuto mohyina ebnaj hujwan̈ tuˈ yeb ix? ẍi ebnaj.

20:34b.LUK.020.034 Istakˈwican̈ Comam Jesús: ―Bey yul sat yiban̈kˈinal tiˈ ebnaj winaj chiyikˈ ebnaj yixal, yeb ebix ix chikˈ ebix yichamil.

20:35b.LUK.020.035 Yajaˈ anma yetticˈa satcan̈ yehi, yet chiitzitzbocan̈ xol camom, matxa yixal naj winaj, matxapaxo yichamil ix ix.

20:36b.LUK.020.036 Matxa chicam anma tuˈ yuto lahanxa chˈelico yeb ebnaj yángel Comam Dios. Chiˈoc yuninalo Comam Dios bey satcan̈ yet chiitzitzbican̈.

20:37b.LUK.020.037 Naj Moisés, yakˈcano naj johtan̈eloj tato chiitzitzbican̈ anma camnaxa, bay tzˈibn̈ebilcano yin̈ yet yilni naj yoc kˈaˈ yin̈ hun hoban teˈ txˈix yet istzotelilti Comam Dios xol kˈa kˈaˈ tet naj. Yalni Comam: ―Haninan isDiosal icham Abraham, isDiosal naj Isaac yebpaxo isDiosal naj Jacob, ẍi Comam.

20:38b.LUK.020.038 Waxan̈ca camnaxa ebnaj, yaj itzitz ebnaj yul sat Comam Dios, yuto mach isDiosalo camom ye Comam. Yuxin yul sat Comam Dios sunil anma itzitz, ẍi Comam.

20:39b.LUK.020.039 Yalni huntekˈan ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés tet Comam: ―Mam cuywawom caw cˈul maxawute hapajtzen huneˈ tiˈ, ẍi ebnaj.

20:40b.LUK.020.040 Lahwi tuˈ xin matxa hunu ebnaj yakˈ iskˈambebal tet Comam.

20:41b.LUK.020.041 Yalni Comam Jesús tet anma ayco iscˈatan̈ tuˈ: ―¿Tzet yin̈ yuxin chihallaxi tato yin̈ naj David titna Comam Cristo?

20:42b.LUK.020.042 Yajaˈ yalcano naj David yin̈ Salmos hacaˈ tiˈ: Yal Comam Dios tet Wahawilan: “Ayan̈ tzˈon̈no yin̈ inwatxˈkˈabtiˈan,

20:43b.LUK.020.043 masanto chiwacojan anma ayco ishowal tawin̈ yalan̈ hawoj,” ẍi naj David.

20:44b.LUK.020.044 ¿Tzet yin̈ yuxin yal naj David Wahawan yin̈ Comam Cristo, tato yin̈ naj titna Comam? ẍi Comam Jesús tet anma.

20:45b.LUK.020.045 Yet ayco anma yaben tzet chal Comam Jesús tuˈ, yalni Comam tet ebnaj iscuywom:

20:46b.LUK.020.046 ―Caw cheyil heba haxinwal mach chexcˈayto yu iscuybanil ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés, yuto ton̈eticˈa choche ebnaj yecˈ hucxi yeb huntekˈan nime xilkˈape chaco yin̈. Chochepaxo ebnaj ta nanxa islow chu istioẍli anma tet ebnaj yet chiecˈ ebnaj yulaj txon̈bal. Chisaypaxo ebnaj huntekˈan tzˈon̈obal caw ay yelapno yul iscapilla ebnaj Israel, yebpaxo yet chˈawtelax ebnaj waˈo yin̈ kˈin̈.

20:47b.LUK.020.047 Chelkˈanpaxilo ebnaj sunil tzet ay ebix hunix. Yun̈e yallax ebnaj cˈulal yuxin caw nime chute ebnaj yoj istxah. Yaj hanan chiwalan ta caw niman isyaˈtajil chul yiban̈ ebnaj, ẍi Comam Jesús.

21

21:1b.LUK.021.001 Yet hunel ayicto Comam Jesús yul yatut Comam Dios, yilni yanayto ebnaj kˈalom yofrenda yul caẍa bay chayto anma yofrenda.

21:2b.LUK.021.002 Yilnipaxo Comam yanayto huneˈ ix hunix caw mebaˈ cabeb chˈen melyu.

21:3b.LUK.021.003 Yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet, haˈ huneˈ ix hunix tiˈ, caw mebaˈ ix, yajaˈ caw ecˈbal mayakˈ ix sata sunil mac mayayto yofrenda tiˈ.

21:4b.LUK.021.004 Yuto haˈ ebnaj tiˈ, iskˈal xan̈e chakˈ ebnaj tet Comam. Wal huneˈ ix tiˈ, caw mebaˈ ix, yajaˈ caw cˈuxan mayayto ix ismelyu chilokˈni tzet chiocnico yu, ẍi Comam.

21:5b.LUK.021.005 Ay huntekˈan ebnaj cuywom tiˈ lan̈an yalni ta caw cˈulchˈan jilni yatut Comam Dios yu huntekˈan chˈen chˈen caw cˈulchˈan ayco yin̈, yebpaxo yu issabehal anma ayco yelawiloj. Yuxinto yal Comam Jesús:

21:6b.LUK.021.006 ―Sunil huntekˈan cheyil tiˈ, chul istiempohal bay chiuchcˈalaxayoj. Matxa huno chˈen chˈen latzˈbil tiˈ chican yiban̈ yet chˈenal, ẍi Comam.

21:7b.LUK.021.007 Iskˈamben ebnaj iscuywom Comam: ―Mamin, ¿bakˈin chu huneˈ chawal tiˈ? ¿Tzet chiyenilo yet chul huneˈ tiempohal tuˈ? ẍi ebnaj.

21:8b.LUK.021.008 Yalni Comam: ―Caw cheyil heba haxinwal machi mac chexakˈni subchahoj yuto caw ay mac chuli, cat yalni hacaˈ tiˈ: “Hanintiˈan Cristo hinan, maˈayilo huneˈ istiempohal tiˈ,” ẍi ebnaj. Yaj mach chexoc tzujno yinta tzet chal ebnaj tuˈ, ẍi Comam.

21:9b.LUK.021.009 Hayet cheyabeni ta ay howal, yebpaxo yet chˈah wejna anma howal yin̈ ebnaj yahaw txˈotxˈ nime con̈ob, mach chexxiwcan̈ yuto yilal yul huntekˈan tuˈ babel, yaj maẍto istan̈balo yiban̈kˈinal tiˈ, ẍi Comam.

21:10b.LUK.021.010 Yalnipaxo Comam: ―Chakˈle howal huneˈ txˈotxˈ nime con̈ob yeb hunxa txˈotxˈ nime con̈ob, yebpaxo huntekˈanxa con̈ob chakˈlecan̈ howal yeb huntekˈanxa.

21:11b.LUK.021.011 Chulpaxo nimeta chixcab, cat yul wahil, yebpaxo yabil caw how yulajla con̈ob yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Ay huntekˈan xiwbalcˈule yeb nimeta cˈaybalcˈule chu satcan̈, caw chixiw anma yilni.

21:12b.LUK.021.012 Yajaˈ yet maẍto chul huntekˈan tuˈ, chextzablaxayoj, cat hetzumbelaxicˈoj. Chexilaxto yulajla iscapilla ebnaj Israel cat heyilwelaxi, cat heyalaxico preso, cat heyilaxto sata ebnaj rey yeb sata huntekˈanxa ebnaj yahawil, sunil huntekˈan isyaˈtajil tiˈ chechah yu ayexxaco yul inkˈaban.

21:13b.LUK.021.013 Hac tuˈ xin chu quinheyalnilojan tet ebnaj.

21:14b.LUK.021.014 Yaj mach cheyaco yin̈ hecˈul yin̈ tzet cheyal sata ebnaj yu hecolni heba yin̈ tzet chal ebnaj.

21:15b.LUK.021.015 Hanintiˈan chiwakˈan hehelanil hetzoteli, haxinwal haˈ ebnaj ayco ishowal teyin̈, mach chikˈoji ebnaj yin̈ ispaj hetzotiˈ, yeb matxa tzet tzˈaj yalaˈ ebnaj.

21:16b.LUK.021.016 Ayex chexalaxico yul iskˈab ebnaj yahaw yu hemam, hemiˈ, yu heyuẍtaj, yu heyicˈal yebpaxo yu heyamigo. Ayex chexakˈlax camoj.

21:17b.LUK.021.017 Sunil anma chˈoc ishowal teyin̈ yuto ayco heyanma win̈an.

21:18b.LUK.021.018 Wal xin mach chexxiwi yuto Comam Dios chexcolni. Machi hunu xil hewiˈ chicˈaytoj.

21:19b.LUK.021.019 Tohol cheyute heba haxinwal chexcolchahi.

21:20b.LUK.021.020 Hayet hoyanxaco ebnaj soldado yin̈la Jerusalén tiˈ, cheyohtan̈eweloj ta toxa chiuchcˈalaxayoj.

21:21b.LUK.021.021 Haˈ mac ay yul sunil ismajul Judea tiˈ tojab yebaˈ isba iswiˈla witz. Haxa mac ay yul con̈ob Jerusalén tiˈ, elojabcan̈. Yebpaxo haˈ mac ayto xol ismunil, matxaojab chimeltzo yul con̈ob tiˈ.

21:22b.LUK.021.022 Yuto hayet huneˈ tiempohal tuˈ, chul isyaˈtajil yiban̈ anma ay yul huneˈ con̈ob tiˈ, haˈ ton ispaj sunil istxˈojal tzet xaˈiswatxˈe, cat yijnicano isba tzet tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios.

21:23b.LUK.021.023 Yaj cˈanchˈan ebix ix ayxa tzet ye yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, yeb ebix chito txutxwi yunin yin̈. Yuto chitit ishowal Comam Dios yiban̈ anma tiˈ, cat yul isyaˈtajil yiban̈ huneˈ txˈotxˈ con̈ob tiˈ.

21:24b.LUK.021.024 Caw txˈiˈal anma chicam xol howal, cat yilaxto anma yulajla nan con̈obal, cat yoccano con̈ob Jerusalén yalan̈ yoj anma mach Israeloj masanto chˈapni istzˈayical bay halbil yu Comam Dios.

21:25b.LUK.021.025 Ay huntekˈan yechel chisyecan̈ isba yin̈ tzˈayic yeb yin̈ ixahaw, yeb yin̈ txˈumel. Wal anma ay sat yiban̈kˈinal tiˈ, chisomchaocan̈ iscˈul yu xiwquilal yaben ishuccha haˈ mar yet chismakˈnican̈ isba haˈ, yuto caw ayxa ismay chute haˈ.

21:26b.LUK.021.026 Chipaxilo yip anma yu xiwquilal yu isnani tzet chu yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Yebpaxo sunil tzet caw ay yip satcan̈ chitzicobtan̈elaxi.

21:27b.LUK.021.027 Chilahwi tuˈ xin, cat yilni anma wayilojan xol moyan Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios. Chinhulan yeb sunil iskˈakˈal wipan.

21:28b.LUK.021.028 Hayet lan̈an istzabnico yuni huntekˈan chiwaltiˈan, cheyaweco yip heyanma, cat hetˈan̈xiwecan̈ satcan̈ yuto toxa chexcolchahi, ẍi Comam Jesús.

21:29b.LUK.021.029 Yanipaxico Comam hunxa yechel tiˈ: ―Chisje hetxumnilo yin̈ teˈ higuera yeb hunuxa teˈ comon kˈeptaj.

21:30b.LUK.021.030 Hayet cheyilni yelilo xaj teˈ, chinachalo heyu ta toxa chˈoc n̈ab.

21:31b.LUK.021.031 Hacpax tuˈ, yet chiyuni huntekˈan tiˈ cheyohtan̈eweloj tato toxa chˈoc Comam Dios Yahawiloj.

21:32b.LUK.021.032 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, chul huntekˈan chiwaltiˈan yet maẍto chilahwilo iscam huntekˈan anma Israel tiˈ.

21:33b.LUK.021.033 Haˈ satcan̈ yeb txˈo txˈotxˈ tiˈ chitan̈iloj, yaj wal Intzotiˈan xin mach chˈecˈto yet yijni isba tzet chala.

21:34b.LUK.021.034 Caw nann̈e heyu, machojab cheyakˈ cawxolo henabal yu pekˈal, yu ucˈu teˈ, yeb yin̈ tzettaj ye tuˈ bay cheyaco heyanma yul yiban̈kˈinal tiˈ, haxinwal yet chul huneˈ tzˈayic tuˈ, mach tona nahul ayex.

21:35b.LUK.021.035 Yuto hacaˈ hunu latzˈab, hac tuˈ chu yul huneˈ tzˈayic tuˈ yiban̈ anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.

21:36b.LUK.021.036 Yuxin caw majwan̈wej, txahlan̈we yin̈ sunilbal tiempo, haxinwal chu hecolni heba yalan̈ huntekˈan tzet chihul tuˈ, haxinwal mach chexxiw yet chexoc lin̈no insatajan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ẍi Comam Jesús.

21:37b.LUK.021.037 Yet tzˈayical chicuywa Comam Jesús yul yatut Comam Dios, haxa yet akˈbalil xin, chibey Comam bey huneˈ won̈an Olivo isbi.

21:38b.LUK.021.038 Wal xin, hunun sacˈayal yapni anma yul yatut Comam Dios yaben tzet chal Comam.

22

22:1b.LUK.022.001 Yet lan̈anxa yayilo kˈin̈ Pascua, yet chiwahlax ixim pan machi yan̈al chialaxicoj.

22:2b.LUK.022.002 Yoc ebnaj yahawil sacerdote yeb ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés issayaˈ yin̈ tzet chu ispotxˈni ebnaj Comam Jesús; yaj yin̈ ewantajil, yuto chixiw ebnaj tet anma.

22:3b.LUK.022.003 Yayto naj matzwalil yul yanma naj Judas, chihallaxpaxo Iscariote, naj ayco istzˈajo ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom Comam.

22:4b.LUK.022.004 Yuxin, to naj iscˈatan̈ ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote yeb iscˈatan̈ ebnaj chitan̈en yatut Comam Dios, yu istzotel yin̈ tzet chu yanico naj Comam yul iskˈab ebnaj.

22:5b.LUK.022.005 Caw tzalacan̈ ebnaj yaben huneˈ tuˈ, yuxinto yalte ebnaj melyu tet naj Judas.

22:6b.LUK.022.006 Hac tuˈ xin yu iswatxˈencanayo ebnaj istzotiˈ; yuxinto oc naj Judas issayaˈ tzet chu yanico naj Comam yul iskˈab ebnaj yin̈ ewantajil.

22:7b.LUK.022.007 Hayet yayilo istzˈayical bay chiwahlax ixim pan machi yan̈al chialaxicoj, yeb yet chipotxˈlax noˈ meˈ xahanbalil yin̈ kˈin̈ Pascua,

22:8b.LUK.022.008 yalni Comam Jesús tet naj Pedro yeb naj Juan: ―Asiwe hewatxˈeˈ tzet chicolo yin̈ kˈin̈ Pascua tiˈ, ẍi Comam.

22:9b.LUK.022.009 Iskˈamben ebnaj tet Comam: ―¿Baytuˈwal chawoche chon̈tohan̈ cowatxˈeˈan̈ hawalni? ẍi ebnaj.

22:10b.LUK.022.010 Yalni Comam tet ebnaj xin: ―Hayet chexapno bey yul con̈ob tuˈ, cheyilaˈ huneˈ naj ikˈbil huneˈ tzˈajab haˈ yu. Chexocowe tzujno yinta naj masanto yul n̈a bay chiocto naj,

22:11b.LUK.022.011 cat heyalno tet naj yahaw n̈a tuˈ: “Haˈ yaˈ cuywawom macon̈chejnitijan̈, ẍi yaˈ hacaˈ tiˈ: ‘¿Baytuˈwal ay huneˈ cuarto bay chinwaˈojan yin̈ kˈin̈ Pascua yeb ebnaj incuywoman?’” ẍi yaˈ, quexchi.

22:12b.LUK.022.012 Haˈ naj chiyeno huneˈ niman cuarto yin̈ iscab piso cˈulxa yehi. Haˈ bey tuˈ xin chewatxˈeˈ tzet chicolo, ẍi Comam.

22:13b.LUK.022.013 Hac tuˈ xin yu isto ebnaj. Yilcha yu ebnaj hacaˈticˈa yu yalni Comam. Yoc ebnaj iswatxˈeno tzet chilolax yin̈ kˈin̈ Pascua.

22:14b.LUK.022.014 Hayet yapni yorahil, yoc Comam yeb ebnaj ischejab sat meẍa.

22:15b.LUK.022.015 Yalni Comam tet ebnaj: ―Hayeltaxam chiwochehan chiwecˈtzehan huneˈ wah yin̈ kˈin̈ Pascua tiˈ yeb hex yet yalan̈to maẍto chincaman.

22:16b.LUK.022.016 Chiwalan teyet, matxa chiwecˈtzehan huneˈ kˈin̈ tiˈ masanto chij isba tzet yelapno ye huneˈ tiˈ yet chˈoc sunil yalan̈ yip Comam Dios, ẍi Comam.

22:17b.LUK.022.017 Lahwi tuˈ xin, yinican̈ Comam chˈen copa, bay ayayto yal teˈ uva, yakˈni yuchˈandiosal tet Comam Dios, yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―Chahwej lah, ucˈwej, awecˈo teyin̈ hununex.

22:18b.LUK.022.018 Caw chiwalcanojan teyet, matxa chiwucˈan yal sat teˈ uva masanto yet chˈoc sunil yalan̈ yip Comam Dios.

22:19b.LUK.022.019 Lahwi tuˈ xin, yinican̈ Comam ixim pan, yakˈni Comam yuchˈandiosal tet Comam Dios, iskˈaxpon Comam ixim, yakˈni Comam ixim tet ebnaj, yalni Comam: ―Haˈ huneˈ tiˈ yechel innimanilan chiwakˈan yin̈ camical yu hecolchahi. Wawej, yu quinhenanitijan, ẍi Comam.

22:20b.LUK.022.020 Lahwi iswaˈilo Comam yeb ebnaj yinipaxocan̈ Comam chˈen copa, yalni Comam: ―Haˈ huneˈ ayayto yul copa tiˈ haˈ chakˈni henab yin̈ huneˈ acˈ trato akˈbil yu Comam Dios, chij isba yet chimalto inchiqˈuilan yu hecolchahi, ẍi Comam.

22:21b.LUK.022.021 Yajaˈ naj chinanicojan yul iskˈab ebnaj chichiwa iscˈul win̈an, ayco naj sat meẍa coxol tiˈ.

22:22b.LUK.022.022 Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, yilal wecˈan yin̈ camical hacaˈ halbil yu Comam Dios, yajaˈ cˈanchˈan naj chinanicojan yul iskˈab camical, ẍi Comam.

22:23b.LUK.022.023 Hayet yaben ebnaj huneˈ tuˈ, yichico ebnaj iskˈamben tet hunun yin̈ mac chˈanico Comam yul iskˈab camical.

22:24b.LUK.022.024 Lahwi tuˈ xin, yichico ebnaj iscuywom iscajlen isba yin̈ mac ecˈbal yelapno ye xol ebnaj.

22:25b.LUK.022.025 Yalni Comam Jesús tet ebnaj: ―Haˈ ebnaj ayco yahawo txˈotxˈ nime con̈ob ay yip ebnaj yiban̈ anma. Ebnaj ayco yahawilal tuˈ xin chihallax cˈulal yin̈ ebnaj yu anma.

22:26b.LUK.022.026 Wal xin mach haco tuˈ cheyute heba. Ta ay hunujex caw ay heyelapno cheyabe, iweyo heba hacaˈ huno mac mach yelapno yehi. Yebpaxo haˈ mac caw iswiˈehal yeco texol chabe yakˈabico isba hacaˈ hunu chejab.

22:27b.LUK.022.027 Kˈinalo ta ay huneˈ niman wah chioqui, ¿mactaxca caw niman yelapno ye heyalni? ¿Tom haˈ naj ayco sat meẍa, mato haˈ naj chibatxnicˈo itah? Wal xin, haˈ ton naj ayco sat meẍa caw niman yelapnoj. Yajaˈ walinan, ayinicojan texol hacaˈ naj chibatxnicˈo itah.

22:28b.LUK.022.028 Hex tiˈ, caw ayexn̈eticˈaco yet yul isyaˈtajil wiban̈an.

22:29b.LUK.022.029 Chexwacojan yahawiloj, hacaˈ wocan yahawilo yu Inmaman.

22:30b.LUK.022.030 Hex tiˈ, chexwaˈ sat inmeẍahan bay chinocan Yahawiloj, cat heyay tzˈon̈no yul hecapil hununex, cat heyoc yahawil yiban̈ cablahon̈eb majan ebnaj Israel, ẍi Comam.

22:31b.LUK.022.031 Yalni Comam Jesús tet naj Pedro: ―Simón, Simón xaiskˈan naj matzwalil tet Comam Dios ta chexyilwe naj hacaˈ chu istxayelax ixim trigo.

22:32b.LUK.022.032 Yaj xaˈinkˈanan tet Comam Dios haxinwal mach chabej iscawxi hawanma yin̈ Comam. Yajaˈ yet chawanico hawanma win̈an hunelxa, chawiptze sunil ebnaj hawuẍta xayaco yanma win̈an, ẍi Comam.

22:33b.LUK.022.033 Yalni naj Pedro tuˈ tet Comam: ―Mamin, caw hinaninan intohan tawintaj, waxan̈ca yul preso maca yin̈ camical, ẍi naj.

22:34b.LUK.022.034 Yalni Comam Jesús tet naj xin: ―Pedro, chiwalan tawet, yalan̈to maẍto chiˈokˈ noˈ icham chiyo, oxelxa chawala ta mach quinhawohtajojan, ẍi Comam tet naj.

22:35b.LUK.022.035 Iskˈamben Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Yet quexinchejnitojan yet walnihan teyet ta mach cheyito hetzˈispa yeb hemelyu, yeb hexan̈ab, ¿aymi tzet mach yabe yul hekˈab? ẍi Comam. Istakˈwi ebnaj: ―Matzet, ẍi ebnaj.

22:36b.LUK.022.036 Yalnipaxo Comam tet ebnaj: ―Wal tinan̈ xin, maquex ay hetzˈispa yeb hemelyu, iwetoj. Haˈ mac mach yespada, istxon̈abto ischumpa cat islokˈni yet.

22:37b.LUK.022.037 Yuxinto chiwalan teyet, yilal yijnicano isba sunil tzet tzˈibn̈ebilcano win̈an yu ebnaj ischejab Comam bay chala: “Hacaˈ chˈutelax ebnaj caw xiwquilta ismul, hac tuˈ chˈutelaxo naj,” ẍiayoj. Yuxinto yilal yijni isba sunil, ẍi Comam.

22:38b.LUK.022.038 Yalni ebnaj tet Comam: ―Mamin, ay cabeb chˈen espada ikˈbil juan̈ lah, ẍi ebnaj. Yalni Comam: ―Cˈuxanxa xin, ẍi Comam.

22:39b.LUK.022.039 Lahwi tuˈ, yelti Comam Jesús yul n̈a, isto bey huneˈ won̈an Olivo isbi, bayticˈa chibeycˈo Comam. Istopaxo ebnaj iscuywom Comam yintaj.

22:40b.LUK.022.040 Hayet yapni Comam bey tuˈ, yalni Comam tet ebnaj: ―Txahlan̈wej, haxinwal mach chexaycˈay yul iskˈab istxˈojal, ẍi Comam.

22:41b.LUK.022.041 Lahwi tuˈ xin, yel Comam iscˈatan̈ ebnaj hacaˈmi xol bay chˈapni hunu chˈen chˈen chikˈojlaxtoj. Haˈ tuˈ xin, ay jahno Comam txahloj.

22:42b.LUK.022.042 Yalni Comam yin̈ istxah: Mamin, ta choche hacˈul, colinnilojan yin̈ huneˈ isyaˈtajil chul wiban̈tiˈan, yaj machojab hacaˈ chiwochehan, to hacaˈojab tzet chal hacˈul, ẍi Comam.

22:43b.LUK.022.043 Lahwi tuˈ xin, yayilo huneˈ naj yángel Comam Dios yul satcan̈, yakˈno yip yanma Comam.

22:44b.LUK.022.044 Caw occano niman isyaˈil yin̈ yanma Comam, yuxin caw islahico Comam istxahli yin̈ sunil yanma. Caw xin chˈel haˈ yin̈ Comam hacaˈ nimeta tuˈan chicˈ yaycˈay sat txˈotxˈ.

22:45b.LUK.022.045 Yet islahwi istxahli Comam, isto bay cancano ebnaj iscuywom. Hayet yapni Comam iscˈatan̈ ebnaj, caw wayan̈ chu ebnaj yu biscˈulal.

22:46b.LUK.022.046 Yalni Comam tet ebnaj: ―¿Tzet yin̈ xin chexwayi? Ahan̈wewanoj, txahlan̈wej haxinwal mach chexaycˈay yul iskˈab istxˈojal, ẍi Comam tet ebnaj.

22:47b.LUK.022.047 Lan̈anto yalni Comam Jesús huneˈ tuˈ yapni hun bulan ebnaj; babelico naj Judas sata ebnaj, naj ayco istzˈajo ebnaj cablahon̈wan̈ ischejab Comam. Ishitzico naj Judas tuˈ iscˈatan̈ Comam yun̈e istzˈohni naj iskˈotx Comam.

22:48b.LUK.022.048 Yalni Comam tet naj: ―Judas, yet chatzˈohnilo inkˈotxtiˈan, ¿tom hac tuˈ chu quinhawanicojan yul iskˈab camical? Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ẍi Comam.

22:49b.LUK.022.049 Hayet yilni ebnaj iscuywom Comam Jesús tzet lan̈an yul yiban̈ Comam, iskˈamben ebnaj: ―Mamin, ¿chimisje jakˈnihan̈ chˈen espada yin̈ ebnaj tiˈ? ẍi ebnaj.

22:50b.LUK.022.050 Ay xin huneˈ naj xol ebnaj iscuywom Comam tuˈ, pitnilto istxiquin huneˈ naj ischejab naj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote, huneˈ istxiquin naj yin̈ iswatxˈkˈab.

22:51b.LUK.022.051 Yalni Comam Jesús: ―¡Bejwej! Mach cheyute hacaˈ tuˈ. Istzabnico Comam istxiquin naj, iswatxˈiloj.

22:52b.LUK.022.052 Haˈ ebnaj beycˈo tzabnoti Comam, haˈ ton ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote, yeb ebnaj yahawil yilomal yatut Comam Dios, yeb ebnaj ichamta winaj iswiˈehal con̈ob; yalni Comam tet ebnaj: ―¿Tom elkˈominan teyet yuxin ikˈbil heyespada yeb heteˈ, cat heyul quinhetzabnotojan?

22:53b.LUK.022.053 Hunun tzˈayic ayinicˈtojan yul yatut Comam Dios, yajaˈ mach quinhetzabayojan. Yaj wal tinan̈ maˈapni yorahil quinisbejtzonicojan Comam Dios yul hekˈab yeb tet naj yahawil kˈejholo, ẍi Comam.

22:54b.LUK.022.054 Lahwi tuˈ xin, istzabnayo ebnaj Comam, yilaxto Comam bey yatut naj yahaw yin̈ ebnaj sacerdote. Wal naj Pedro xin, nahat tzujan naj yinta Comam.

22:55b.LUK.022.055 Yanico xin ebnaj tuˈ iskˈaˈ yictabal yamakˈil teˈ n̈a, yoc tzˈon̈no ebnaj kˈaẍnoj. Ocpaxo tzˈon̈no naj Pedro kˈaẍno xol ebnaj.

22:56b.LUK.022.056 Ay xin huneˈ ix munlawom bey tuˈ, ilni naj Pedro yet tzˈon̈anico naj yin̈ kˈaˈ. Yoc tˈan̈no ix yin̈ naj, yalni ix: ―Huneˈ naj tiˈ, yetbi isba naj yeb naj Jesús, ẍi ix.

22:57b.LUK.022.057 Hayet yaben naj Pedro huneˈ tuˈ, yalni naj: ―Mach wohtajojan naj chawal tuˈ, ẍi naj tet ix.

22:58b.LUK.022.058 Hunepixto xin, yillax naj Pedro yu huneˈ naj, yalni naj tet naj: ―Hach tiˈ hawetbi haba yeb ebnaj tuˈ, ẍi naj. Istakˈwi naj Pedro: ―Machoj, mach wetbiho inbahan yeb ebnaj, ẍi naj.

22:59b.LUK.022.059 Ayxam hunu orahil xin, ischilban yalni huneˈxa naj yin̈ naj Pedro tuˈ: ―Yin̈ caw yeli, haˈ naj tiˈ yetbi isba naj yeb naj Jesús tiˈ, yebpaxo ah Galilea naj, ẍi naj.

22:60b.LUK.022.060 Yalni naj Pedro: ―Mach wohtajan huneˈ tzet chawal tiˈ, ẍi naj. Yet lan̈an yalni naj Pedro huneˈ tuˈ xin, yokˈcan̈ huneˈ noˈ icham chiyo.

22:61b.LUK.022.061 Istˈan̈xito Comam yin̈ naj Pedro tuˈ. Hac tuˈ xin yu isnaniti naj Pedro tzet yal Comam tet naj: “Oxelxa chawala ta mach quinhawohtajojan yet chiˈokˈcan̈ noˈ icham chiyo,” ẍi Comam Jesús tet naj.

22:62b.LUK.022.062 Hac tuˈ xin yu yelto naj, yoc naj okˈoj.

22:63b.LUK.022.063 Wal ebnaj ayco tan̈eno Comam Jesús tuˈ, oc ebnaj tzebo yin̈ Comam, ismakˈnipaxo ebnaj Comam.

22:64b.LUK.022.064 Yoc ebnaj ismajcheno sat Comam, chi‑la‑iskˈamben ebnaj tet Comam: ―Halilo mac macachmakˈni, ẍi ebnaj tet Comam.

22:65b.LUK.022.065 Hantato buchwal tzotiˈ yal ebnaj yin̈ Comam.

22:66b.LUK.022.066 Hayet issajbilo xin, iscutxbanico isba ebnaj ichamta winaj yin̈ con̈ob Israel, yeb ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote, yeb ebnaj chicuywa yin̈ isley naj Moisés; ischejni ebnaj ilaxoti Comam Jesús sataj. Iskˈamben ebnaj tet Comam:

22:67b.LUK.022.067 ―Hal jetan̈, ¿tom yeli hach tiˈ Cristo hach? ẍi ebnaj. Istakˈwican̈ Comam: ―Ta chiwalan teyet ta Haninan Cristo hinan, mach cheyakˈayto yul heyanma.

22:68b.LUK.022.068 Taca ay tzet chinkˈambepaxojan teyet, mach chepajtzepaxo wetan.

22:69b.LUK.022.069 Yaj wal tinan̈ Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios chinoctzˈon̈nojan yin̈ iswatxˈkˈab Comam Dios; Comam caw aycano yip, ẍi Comam.

22:70b.LUK.022.070 Yuxinto sunil ebnaj oc kˈambeno tet Comam: ―¿Tom Iscˈahol Comam Dios hawe chal tuˈ? ẍi ebnaj. Istakˈwi Comam Jesús: ―Hoˈ, Iscˈahol Comam Dios wehan hacaˈ cheyute heyalni tiˈ, ẍi Comam.

22:71b.LUK.022.071 Yalni ebnaj: ―Tinan̈ matxa yilalo chicokˈan anma chihalni ismul naj tiˈ, to han̈‑caw‑on̈ majabe tzet chal naj, ẍi ebnaj yin̈ Comam.

23

23:1b.LUK.023.001 Sunil ebnaj ah wejnahi, yinito ebnaj Comam Jesús sata naj Pilato.

23:2b.LUK.023.002 Yoc ebnaj akˈocˈule yin̈ Comam tet naj Pilato hacaˈ tiˈ: ―Machalo huneˈ naj tiˈ juan̈, sunil anma chisomchato isnabal yu naj, cat iscachni naj anma ta mach chakˈ istohlabal tet naj César, naj jahaw ay bey Roma, cat yalnipaxo isba naj Cristohal, haˈ chalilo jahawil, ẍi ebnaj.

23:3b.LUK.023.003 Iskˈamben naj Pilato tet Comam: ―¿Tom yahawil anma Israel hawehi? ẍi naj. Istakˈwi Comam: ―Hoˈ, yeli hacaˈ hawalni tiˈ, ẍi Comam.

23:4b.LUK.023.004 Yuxinto yal naj Pilato tet ebnaj yahawil yeco yin̈ ebnaj sacerdote, yeb tet sunil anma cutxanico tuˈ: ―Haˈ huneˈ winaj tiˈ, machi hunu mule chiˈilchalo yin̈ wuhan, ẍi naj.

23:5b.LUK.023.005 Ischilban ebnaj, yalni yin̈ caw ip: ―Lan̈an issomchato isnabal sunil anma yu cuybanile chakˈ naj. Ichiti naj iscuyni anma bey Galilea, tinan̈ xin hac tuˈ chutepaxo naj bey Judea tiˈ, ẍi ebnaj.

23:6b.LUK.023.006 Hayet yaben naj Pilato huneˈ tuˈ, iskˈamben naj ta ah Galilea Comam.

23:7b.LUK.023.007 Hayet yaben naj ta ah Galilea Comam, yanito naj Comam yul iskˈab naj Herodes, yuto naj Herodes tuˈ ayco yahawilo bey Galilea. Cˈuxan xin aycˈo naj Herodes bey Jerusalén yet yuni huneˈ tuˈ.

23:8b.LUK.023.008 Hayet yilni naj Herodes Comam, caw tzalacan̈ naj yuto payxa ichi yochen naj yilaˈ Comam. Caw xin txˈiˈalxa bay chabe naj yin̈ Comam. Caw xin choche naj yilaˈ iswatxˈen Comam hunu cˈaybalcˈule.

23:9b.LUK.023.009 Caw txˈiˈal tzet iskˈambe naj tet Comam, yajaˈ maẍticˈa takˈwi Comam tet naj.

23:10b.LUK.023.010 Wal ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés, caw ischilba ebnaj yoc akˈocˈule yin̈ Comam.

23:11b.LUK.023.011 Naj Herodes yeb ebnaj issoldado tuˈ oc ebnaj isbuchuˈ Comam. Yanico ebnaj huneˈ xilkˈape yin̈ Comam hacaˈ chaco ebnaj rey yun̈e yoc ebnaj tzebo yin̈ Comam. Lahwi tuˈ xin, yanipaxto naj Herodes tuˈ Comam yul iskˈab naj Pilato hunelxa.

23:12b.LUK.023.012 Yin̈ticˈa huneˈ tzˈayical tuˈ, naj Pilato yeb naj Herodes oc ebnaj amigohal, yaj wal yet yalan̈to caw ayleco ishowal ebnaj yin̈ hunun.

23:13b.LUK.023.013 Iscutxbanico naj Pilato ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote, yeb ebnaj yahaw con̈ob, yebpaxo sunil anma yul con̈ob tuˈ.

23:14b.LUK.023.014 Yalni naj tet ebnaj: ―Haˈ huneˈ naj maxeyiti wettiˈan cheyala ta lan̈an issomchancan̈ naj isnabal sunil anma. Wal xin tesata mankˈambehan tet naj, yajaˈ caw machi hunu ismul naj chiˈilchalo wuhan hacaˈ cheyute heyalni tiˈ.

23:15b.LUK.023.015 Mawatojan naj yul iskˈab naj Herodes, yajaˈ mach ismul naj mailcha yu naj, yuxin mayapaxti naj Herodes tuˈ naj hunelxa wetan. Wal xin, mach ismul naj chˈakˈni camoj.

23:16b.LUK.023.016 Ton̈e xin chiwakˈ hatelaxojan naj, cat inbejtzonan naj, ẍi naj Pilato tuˈ,

23:17b.LUK.023.017 yuto yin̈ hunun kˈin̈ Pascua chibejtzolax hunun ebnaj presowom.

23:18b.LUK.023.018 Yaj sunil anma cutxanico bey tuˈ, ah yaw yin̈ caw ip: ―¡Ilo huneˈ naj tiˈ yin̈ cosatan̈, cat hebejtzon naj Barrabás! ẍixan̈e anma.

23:19b.LUK.023.019 Yaj naj Barrabás tuˈ, ayco naj preso yu huneˈ howal yicheco naj yul con̈ob tuˈ, yebpaxo potxˈom anma naj.

23:20b.LUK.023.020 Wal naj Pilato, caw yoche naj isbejtzoˈ Comam Jesús, yuxinto tzotelilti naj xol anma hunelxa.

23:21b.LUK.023.021 Yajaˈ anma tuˈ, caw ecˈbalto ah yaw, yalni hacaˈ tiˈ: ―¡Camojab naj yin̈ culus! ¡Camojab naj yin̈ culus! ẍixan̈e anma tuˈ.

23:22b.LUK.023.022 Yalni naj Pilato yin̈ yoxel tet ebnaj: ―¿Tzet yu? ¿Tzet istxˈojal iswatxˈe naj heyalni? Mach hunu ismul naj chiˈilchalo yin̈ wuhan chˈakˈni camoj. Wal xin ton̈e chinchejan hatelaxo naj, cat inbejtzonan naj, ẍi naj.

23:23b.LUK.023.023 Ischilban ebnaj yel yaw yin̈ caw ip, iskˈanni camo ebnaj Comam yin̈ teˈ culus. Yu caw chˈel yaw ebnaj yuxinto akˈlax tzet choche ebnaj.

23:24b.LUK.023.024 Yuxinto isyije naj Pilato tzet iskˈan ebnaj.

23:25b.LUK.023.025 Wal xin, haˈ naj ayco preso yu howal yeb yu potxˈwal, haˈ naj isbejtzoto naj Pilato hacaˈ yu iskˈanni ebnaj. Yanico naj Pilato Comam yul iskˈab ebnaj.

23:26b.LUK.023.026 Yet lan̈an yilaxto Comam Jesús bay chˈalaxcan̈ yin̈ culus, istzabnayo ebnaj huneˈ naj, Simón isbi. Lan̈an yocto naj yul con̈ob tuˈ, haˈ bey txˈotxˈ Cirene ay naj. Yalaxico isculus Comam yiban̈ naj, yoc tzujno naj yinta Comam.

23:27b.LUK.023.027 Caw hantan̈e anma oc tzujno yinta Comam; xol anma tuˈ ay huntekˈan ebix caw chˈokˈ yu biscˈulal yin̈ Comam.

23:28b.LUK.023.028 Istˈan̈xiti Comam yin̈ ebix, yalni Comam tet ebix: ―Hex ix ah Jerusalén tiˈ, mach chexokˈ win̈an. Okˈan̈we teyin̈ yeb yin̈ niẍtej heyunin.

23:29b.LUK.023.029 Yuto chihul istzˈayical bay chihallax hacaˈ tiˈ: “Sakˈal yet ebix ix maẍticˈa yunin, yeb ebix maẍticˈa unin chitxutxwi yin̈,” ẍi anma tuˈ.

23:30b.LUK.023.030 Yet huneˈ tiempohal tuˈ, chal anma hacaˈ tiˈ: “Majaltam chititcˈay witz tiˈ jiban̈, cat comujicano yalan̈,” ẍi anma tuˈ.

23:31b.LUK.023.031 Ta hanintiˈan, lahaninan hacaˈ hunu teˈ kˈepta caw yax, yaj chˈecˈyaˈ wanmahan yu anma, hajxamex hex tiˈ, lahanex yeb teˈ tajin teˈ caw niman isyaˈtajil cheyila, ẍi Comam.

23:32b.LUK.023.032 Aypaxo cawan̈xa ebnaj caw xiwquilta ismul, ilaxto camo yin̈ culus yinta Comam.

23:33b.LUK.023.033 Hayet yapni ebnaj bey huneˈ txˈotxˈ chij Calavera, chalilo Isbajil Wiˈe, yalaxcan̈ Comam yin̈ culus. Hac tuˈ utelax cawan̈ ebnaj xiwquilta ismul tuˈ, huneˈ naj ah yin̈ iswatxˈkˈab Comam, hunxa naj yin̈ ismeckˈab Comam.

23:34b.LUK.023.034 Hayet aycan̈ Comam yin̈ culus tuˈ, yalni hacaˈ tiˈ: ―Mamin, akˈ nimancˈulal yin̈ anma tiˈ, yuto mach chinachalo yu ta txˈoj tzet chiswatxˈe, ẍi Comam. Yoc ebnaj soldado yilweno isba yin̈ mac chiinito xil iskˈap Comam.

23:35b.LUK.023.035 Sunil anma tuˈ tˈan̈anico yilni tzet chuhi; yoc ebnaj yahaw con̈ob buchwal yin̈ Comam, yalni ebnaj: ―Ta haˈ naj tiˈ Cristo sicˈbililo yu Comam Dios, iscolabayti isba naj, hacaˈ yu iscolwa naj yin̈ anma, ẍi ebnaj.

23:36b.LUK.023.036 Hacpax tuˈ ebnaj soldado, oc ebnaj buchwal yin̈ Comam, yakˈni ebnaj pahla vinagre yucˈuˈ Comam.

23:37b.LUK.023.037 Yalni ebnaj: ―Ta yeli yahaw anma Israel hawehi, colayti haba, ẍi ebnaj.

23:38b.LUK.023.038 Yin̈ iswiˈ isculus Comam tzˈibn̈ebilico hayeb tzˈib, chalni hacaˈ tiˈ: “Haˈ naj tiˈ, yahawil anma Israel,” ẍicoj.

23:39b.LUK.023.039 Xol ebnaj cawan̈ alaxcan̈ yin̈ culus yinta Comam, ay huneˈ naj txˈoj istzotel tet Comam, yalni naj tet Comam: ―Ta hach tiˈ Cristo hach, colayto haba, cat con̈hacolnipaxaytojan̈, ẍi naj.

23:40b.LUK.023.040 Haxa huneˈxa yetbi naj cachwa yin̈ hacaˈ tiˈ: ¿Tom mach chaxiw tet Comam Dios? ¿Tom mach chawila tato lahan jeco yin̈ isyaˈtajil yeb yaˈ?

23:41b.LUK.023.041 Wal han̈on̈ tiˈ, lan̈an yecˈyaˈ janma yu cotohlan istxˈojal cowatxˈe, wal yaˈ tiˈ, machi nino istxˈojal iswatxˈe yaˈ, ẍi naj tet yetbi tuˈ.

23:42b.LUK.023.042 Yalni naj tet Comam: ―Mam Jesús, chinhanabaˈtijan yet chaẍhul cat hawoc yahawil, ẍi naj tet Comam.

23:43b.LUK.023.043 Yalni Comam tet naj: ―Yin̈ caw isyelal chiwalan tawet, haˈticˈa tinan̈ chaẍapno incˈatan̈an bey huneˈ ehobal chij Paraíso, ẍi Comam tet naj.

23:44b.LUK.023.044 Yet chuman xin iskˈejholilo yul yiban̈kˈinal tiˈ masanto yin̈ chˈen oxeb yin̈ kˈejbiyal issajbipaxiloj.

23:45b.LUK.023.045 Istzilmopaxayo huneˈ kˈap kˈap aycan̈ yul yatut Comam Dios, cab ayico kˈap.

23:46b.LUK.023.046 Yah yaw Comam yin̈ caw ip, yalni: ―Mam, yul hakˈab chiwacanicojan wanmatiˈan, ẍi Comam.

23:47b.LUK.023.047 Hayet yilni naj yahawil ebnaj soldado ah Roma huneˈ tuˈ, yoc naj yalno cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios, yalni naj: ―Yin̈ caw yeli, huneˈ winaj tiˈ mach ismul, ẍi naj.

23:48b.LUK.023.048 Sunil anma cutxanico bey tuˈ, hayet yilni tzet yuhi, cawtoxan̈e chistin̈ anma istxam iscˈul yu biscˈulal yet ispaxto yatut.

23:49b.LUK.023.049 Wal sunil anma yohta isba yeb Comam Jesús, yeb huntekˈan ebix tit yinta Comam bey Galilea, nahat lin̈anti yilni tzet chuhi.

23:50b.LUK.023.050 Ay huneˈ naj José isbi, ay bey con̈ob Arimatea, yul ismajul Judea; naj tuˈ, caw cˈul iscˈul naj, caw cˈulpaxo isbeybal naj. Ayco naj xol ebnaj iswiˈehal yin̈ lahtiˈ yul con̈ob Israel.

23:51b.LUK.023.051 Yajaˈ mach yaco isba naj yin̈ istxˈojal iswatxˈe ebnaj yetbi tuˈ yin̈ Comam Jesús, yuto chechma naj yoc Comam Dios Yahawiloj.

23:52b.LUK.023.052 Isto naj José tuˈ iskˈanno isnimanil Comam tet naj Pilato.

23:53b.LUK.023.053 Lahwi tuˈ xin, isto naj yinoyti isnimanil Comam yin̈ teˈ culus, ispichnico naj huneˈ sábana caw cˈul yin̈. Isto naj yanocto isnimanil Comam yul huneˈ chˈen chˈen holbil yul, caw xin maẍto hunu camom chiˈalaxicto yul chˈen.

23:54b.LUK.023.054 Haˈ yin̈ huneˈ tzˈayical tuˈ chiskˈuy isba anma Israel yin̈ tzet chislo yin̈ tzˈayic xewilal. Lan̈anxa xin isto tzˈayic cat yichico tzˈayic xewilal.

23:55b.LUK.023.055 Haˈ ebix ix tit yinta Comam bey Galilea, topaxo ebix mujwal yin̈ Comam, yilni ebix chˈen chˈen bay alaxicto Comam, yilnipaxo ebix tzet yucanicto isnimanil Comam.

23:56b.LUK.023.056 Lahwi ispaxto ebix, iswatxˈen ebix cab majan an̈ caw xukˈ sam chˈoc yin̈ isnimanil Comam. Lahwi tuˈ xin yichico tzˈayic xewilal, yuxin xew ebix hacaˈticˈa yalni isley naj Moisés.

24

24:1b.LUK.024.001 Yet babel tzˈayic yin̈ semana caw sahab to ebix bay alaxicto isnimanil Comam, ikˈbil huntekˈan an̈ caw xukˈ sam watxˈebil yu ebix.

24:2b.LUK.024.002 Hayet yapni ebix bey tuˈ, yilni ebix ta elnaxa chˈen chˈen ayco ismajilo bay alaxicto isnimanil Comam.

24:3b.LUK.024.003 Yocto ebix yul chˈen, yilni ebix ta matxa isnimanil Comam ayictoj.

24:4b.LUK.024.004 Caw cˈayilo iscˈul ebix yu huneˈ tuˈ. Haxa yet yilniti ebix xin lin̈anxacan̈ cawan̈ ebnaj yángel Comam Dios, toxan̈e chitzejtzon xil iskˈap ebnaj ayco yin̈.

24:5b.LUK.024.005 Caw xiwcan̈ ebix, yay xulno ebix sat txˈotxˈ, yalni ebnaj tet ebix: ―¿Tzet yin̈ yuxin haˈ bay chimujlax camom chesayicˈo huneˈ mac itzitzxa?

24:6b.LUK.024.006 Matxa Comam ayicti bey tiˈ, to xaitzitzbican̈. Naweti tzet yal teyet yet aycˈo bey Galilea,

24:7b.LUK.024.007 yet yalni hacaˈ tiˈ: “Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, caw yilal walaxicojan yul iskˈab ebnaj txˈoj, cat walaxcan̈an yin̈ culus, yajaˈ yin̈ yox tzˈayic cat witzitzbican̈an,” ẍi Comam, ẍi ebnaj.

24:8b.LUK.024.008 Hac tuˈ xin yu isnaniti ebix tzet yal Comam.

24:9b.LUK.024.009 Isto ebix yalno tzet yabe tuˈ tet ebnaj hunlahon̈wan̈ ischejab Comam, yeb tet huntekˈanxa ebnaj.

24:10b.LUK.024.010 Haˈ huntekˈan ebix bey halno tuˈ, haˈ ton ix María ah Magdala, ix Juana, yeb ix María, ismiˈ naj Jacobo, yeb huntekˈanxa ebix.

24:11b.LUK.024.011 Wal ebnaj ischejab Comam tuˈ, ton̈em chal ebix, yalni ebnaj; yuxin maẍticˈa yayto ebnaj yul yanma yin̈ tzet chal ebix.

24:12b.LUK.024.012 Wal naj Pedro xin, to naj yin̈ an̈e yilaˈ bay alaxicto isnimanil Comam tuˈ. Hayet yaycˈon̈no naj yilnicto naj, haˈxan̈e kˈap sábana aycanayoj. Caw cˈaycan̈ iscˈul naj, ispaxto naj bay aya.

24:13b.LUK.024.013 Haˈticˈa yin̈ huneˈ tzˈayical tuˈ, ay cawan̈ ebnaj iscuywom Comam Jesús, to bey huneˈ aldea Emaús. Aymi oxebo legua yelo yin̈ con̈ob Jerusalén.

24:14b.LUK.024.014 Yet ayco ebnaj yin̈ isbel tuˈ, chitzotel ebnaj yin̈ tzet yakˈle Comam Jesús.

24:15b.LUK.024.015 Hayet lan̈an istzotel ebnaj yin̈ huneˈ tuˈ, yapni Comam iscˈatan̈ ebnaj, hunxa xin yu isto Comam yeb ebnaj.

24:16b.LUK.024.016 Waxan̈ca yil ebnaj yin̈ Comam, yaj ay huneˈ tzet machi chahni yohtan̈elo ebnaj Comam.

24:17b.LUK.024.017 Iskˈamben Comam tet ebnaj: ―¿Tzet tzotiˈal ayco heyu yul beh tiˈ? ẍi Comam. Caw xin biscˈulal jilni sat ebnaj,

24:18b.LUK.024.018 istakˈwi huneˈ naj chiyij Cleofas: ―Sunil anma ohtan̈e tzet yu yul con̈ob Jerusalén yin̈ huntekˈan tzˈayic tiˈ. ¿Tom hach xan̈e yul con̈ob tiˈ mach hawohtajoj? ẍi naj.

24:19b.LUK.024.019 Iskˈamben Comam tet ebnaj: ―¿Tzet huneˈ yu tuˈ? ẍi Comam. Yalni ebnaj: ―Ay huneˈ yaˈ Jesús, ah Nazaret, ischejab Comam Dios, haˈ tzet iswatxˈe yeb tzet yala caw niman yelapno yul sat Comam Dios yeb yul sat anma.

24:20b.LUK.024.020 Yaj haˈ ebnaj yahaw yin̈ ebnaj sacerdote, yeb ebnaj iswiˈehal con̈ob, haˈ ebnaj anico yaˈ yul iskˈab camical, yalaxcan̈ yin̈ culus.

24:21b.LUK.024.021 Haˈ yaˈ ayco yipo janmahan̈ yoc colnolo con̈ob Israel tiˈ yul iskˈab ebnaj romano. Yaj tinan̈ oxebxa tzˈayic yuni huneˈ tuˈ.

24:22b.LUK.024.022 Ay xin huntekˈan ebix jetbi cobahan̈ yebi caw sahab mabeycˈo bay alaxicto isnimanil yaˈ. Caw macˈayilo cocˈulan̈ yu tzet mayal ebix.

24:23b.LUK.024.023 Yuto hayet maapni ebix, matxa isnimanil yaˈ ayictoj. Yuxin hayet mameltzo ebix, mayalni ebix jetan̈ ta mayil ebix huntekˈan ebnaj ángel, mayalni ebnaj ta itzitz yaˈ.

24:24b.LUK.024.024 Ay xin huntekˈan ebnaj jetbihan̈ mabey ilno bay alaxicto isnimanil yaˈ. Caw xin matxa isnimanil yaˈ ayicto hacaˈticˈa mayu yalni ebix jetan̈, ẍi ebnaj.

24:25b.LUK.024.025 Yalni Comam Jesús tet ebnaj: ―Caw yaˈta istxumchalo heyu yeb caw lan̈o cheyayto yul heyanma yin̈ tzet halbilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat.

24:26b.LUK.024.026 ¿Tom mach heyohtajo ta naj Cristo yilal yecˈyaˈ yanma hacaˈ mayu tuˈ, lahwi tuˈ cat yoc naj Yahawil? ẍi Comam.

24:27b.LUK.024.027 Yoc Comam yalno yin̈ caw haban yin̈ sunil tzet tzˈibn̈ebilcanayo yin̈ Comam Cristo yul Yum Comam Dios. Ichico bay tzˈibn̈ebilcano yu naj Moisés, masanta apni yin̈ sunil tzet tzˈibn̈ebilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat.

24:28b.LUK.024.028 Hayet lan̈an yapni ebnaj yul aldea tuˈ, isyenilo Comam ta palan̈ istohi.

24:29b.LUK.024.029 Yajaˈ mach ischato ebnaj Comam. Yalni ebnaj: ―Canan̈cano cocˈatan̈an̈, yuto caw kˈejbixa lah, ẍi ebnaj. Hac tuˈ xin yu iscan Comam iscˈatan̈ ebnaj.

24:30b.LUK.024.030 Hayet ayxaco Comam sat meẍa yeb ebnaj, yinican̈ Comam ixim pan. Lahwi yakˈni Comam yuchˈandios tet Comam Dios, iskˈaxponayo ixim, yakˈni Comam ixim tet ebnaj.

24:31b.LUK.024.031 Yin̈ haˈmataj tuˈ xin, hacaˈtan̈e hajcha sat ebnaj, isnachalo Comam Jesús yu ebnaj. Wal Comam xin, cˈaycan̈ Comam yin̈ sat ebnaj.

24:32b.LUK.024.032 Yalni ebnaj tet hunun: ―¡Toˈan yuxin caw matzalacan̈ janma yet macon̈iscuyni Comam yin̈ Istzotiˈ Comam Dios yul beh! ẍi ebnaj.

24:33b.LUK.024.033 Lahwin̈ena tuˈ xin, ismeltzoto ebnaj bey Jerusalén, isto ebnaj bay cutxanico ebnaj hunlahon̈wan̈ yeb huntekˈanxa iscuywom Comam.

24:34b.LUK.024.034 Yalni ebnaj tet ebnaj cawan̈ tuˈ: ―Yin̈ caw yeli, maitzitzbican̈ Comam, masye isba tet naj Simón Pedro, ẍi ebnaj.

24:35b.LUK.024.035 Yalnipaxo ebnaj cawan̈ tuˈ yin̈ tzet yu isyenican̈ isba Comam yul beh tet ebnaj, yeb tzet yu yohtan̈enilo ebnaj Comam yet iskˈaxpon ixim pan.

24:36b.LUK.024.036 Hayet lan̈an istzotel ebnaj yin̈ huneˈ tuˈ, yilniti ebnaj xin lin̈anxayo Comam Jesús yictabal ebnaj, yalni Comam tet ebnaj: ―Ayojab akˈancˈulal texol, ẍi Comam.

24:37b.LUK.024.037 Caw xiw ebnaj, iscˈaycan̈ iscˈul ebnaj yuto ispixan camommi chil ebnaj yalni.

24:38b.LUK.024.038 Yajaˈ yal Comam tet ebnaj: ―¿Tzet yin̈ yuxin chexxiwi yeb chicabcon heyanma?

24:39b.LUK.024.039 Ilwecˈanab inkˈaban yeb wojan bay to chˈen lawuẍ. ¡Caw hanintonan! Tzabinwecˈanaban cat heyohtan̈eniloj ta haninan. Wal hacaˈ hunu ispixan camom, machi ischibehal, machipaxo isbajil hacaˈ chu quinheyilnitiˈan.

24:40b.LUK.024.040 Hayet yalni Comam huneˈ tuˈ isyeni Comam iskˈab yeb yoj tet ebnaj.

24:41b.LUK.024.041 Yajaˈ yu xatzalahilal yeb yu chicˈay iscˈul ebnaj yilni, yuxin machi caw yayto ebnaj yul yanma ta haˈ Comam. Yuxin iskˈambe Comam tet ebnaj: ―¿Aymi nichˈano tzet chicolo aycˈo heyu? ẍi Comam.

24:42b.LUK.024.042 Yakˈni ebnaj kˈaxep noˈ txobil cay tet Comam, yeb nichˈan noˈ cab.

24:43b.LUK.024.043 Ischahnilo Comam noˈ, iswaˈ Comam yin̈ sat ebnaj.

24:44b.LUK.024.044 Yalni Comam tet ebnaj: ―Haˈ huntekˈan isyaˈtajil mawakˈletiˈan, haˈ ton walan teyet yet ayintocˈojan texol, ta yilal yijni isba hacaˈ tzet tzˈibn̈ebilcano win̈an yu naj Moisés, yebpaxo yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat, yebpaxo xin yin̈ Salmos, ẍi Comam.

24:45b.LUK.024.045 Hac tuˈ yu yakˈni Comam Jesús yohtan̈elo ebnaj yin̈ tzet tzˈibn̈ebilcanayo yul Yum Comam Dios.

24:46b.LUK.024.046 Yalnipaxo Comam: ―Tzˈibn̈ebilcanayoj ta yilal yecˈyaˈ wanmahan, cat incaman, Hanin Cristo intiˈan. Lahwi tuˈ xin, cat witzitzbican̈an yin̈ yox tzˈayic.

24:47b.LUK.024.047 Caw xin, yilal yallaxicˈo Intzotiˈan babel yul Jerusalén tiˈ, yebpaxo sunil yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ta yilal yanico isba anma yul iskˈab Comam Dios cat isbejnicano istxˈojal, haxinwal chˈakˈlax nimancˈulal yin̈ ismul.

24:48b.LUK.024.048 Hex tiˈ, cheyakˈaco heba heyalnolo huntekˈan tiˈ, yuto hex cawex heyilaˈ.

24:49b.LUK.024.049 Tinan̈ xin, wal heye bey Jerusalén tiˈ masanto chechah yip Espíritu Santo chinchejtijan bey satcan̈; huneˈ halbilcano yu Inmaman, ẍi Comam tet ebnaj ischejab tuˈ.

24:50b.LUK.024.050 Lahwi tuˈ yinito Comam Jesús ebnaj ischejab yul ismajul Betania. Yinican̈ Comam iskˈab, iskˈanni Comam iscˈulal Comam Dios yiban̈ ebnaj ischejab tuˈ.

24:51b.LUK.024.051 Lan̈antoticˈa tuˈ xin, yilaxto Comam satcan̈.

24:52b.LUK.024.052 Yoc ebnaj yalno cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam, ispaxto ebnaj bey Jerusalén yin̈ caw tzalahilal.

24:53b.LUK.024.053 Hunun tzˈayic xin iscutxban isba ebnaj yul yatut Comam Dios, chalni ebnaj cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios. ¡Hacojab tuˈ!


Holder of rights
Multilingual Bible Corpus

Citation Suggestion for this Object
TextGrid Repository (2025). Jakalteko Collection. Luke (Jakalteko). Luke (Jakalteko). Multilingual Parallel Bible Corpus. Multilingual Bible Corpus. https://hdl.handle.net/21.11113/0000-0016-9FBA-4