Proverbs (Turkish)

1

1:1b.PRO.001.001 Davut oğlu İsrail Kralı Süleymanın özdeyişleri:

1:2b.PRO.001.002 Bu özdeyişler, bilgeliğe ve terbiyeye ulaşmak, Akıllıca sözleri anlamak,

1:3b.PRO.001.003 Başarıya götüren terbiyeyi edinip Doğru, haklı ve adil olanı yapmak,

1:4b.PRO.001.004 Saf kişiyi ihtiyatlı, Genç adamı bilgili ve sağgörülü kılmak içindir.

1:5b.PRO.001.005 Özdeyişlerle benzetmeleri, Bilgelerin sözleriyle bilmecelerini anlamak için Bilge kişi dinlesin ve kavrayışını artırsın, Akıllı kişi yaşam hüneri kazansın.

1:7b.PRO.001.007 RAB korkusudur bilginin temeli. Ahmaklarsa bilgeliği ve terbiyeyi küçümser.

1:8b.PRO.001.008 Oğlum, babanın uyarılarına kulak ver, Annenin öğrettiklerinden ayrılma.

1:9b.PRO.001.009 Çünkü bunlar başın için sevimli bir çelenk, Boynun için gerdanlık olacaktır.

1:10b.PRO.001.010 Oğlum, seni ayartmaya çalışan günahkârlara teslim olma.

1:11b.PRO.001.011 Şöyle diyebilirler: ‹‹Bizimle gel, Adam öldürmek için pusuya yatalım, Zevk uğruna masum kişileri tuzağa düşürelim.

1:12b.PRO.001.012 Onları ölüler diyarı gibi diri diri, Ölüm çukuruna inenler gibi Bütünüyle yutalım.

1:13b.PRO.001.013 Bir sürü değerli mal ele geçirir, Evlerimizi ganimetle doldururuz.

1:14b.PRO.001.014 Gel, sen de bize katıl, Tek bir kesemiz olacak.››

1:15b.PRO.001.015 Oğlum, böyleleriyle gitme, Onların tuttuğu yoldan uzak dur.

1:16b.PRO.001.016 Çünkü ayakları kötülüğe koşar, Çekinmeden kan dökerler.

1:17b.PRO.001.017 Kuşların gözü önünde ağ sermek boşunadır.

1:18b.PRO.001.018 Başkasına pusu kuran kendi kurduğu pusuya düşer. Yalnız kendi canıdır tuzağa düşürdüğü.

1:19b.PRO.001.019 Haksız kazanca düşkün olanların sonu böyledir. Bu düşkünlük onları canlarından eder.

1:20b.PRO.001.020 Bilgelik dışarıda yüksek sesle haykırıyor, Meydanlarda sesleniyor.

1:21b.PRO.001.021 Kalabalık sokak başlarında bağırıyor, Kentin giriş kapılarında sözlerini duyuruyor:

1:22b.PRO.001.022 ‹‹Ey budalalar, budalalığı ne zamana dek seveceksiniz? Alaycılar ne zamana dek alay etmekten zevk alacak? Akılsızlar ne zamana dek bilgiden nefret edecek?

1:23b.PRO.001.023 Uyardığımda yola gelin, o zaman size yüreğimi açar, Sözlerimi anlamanıza yardım ederim.

1:24b.PRO.001.024 Ama sizi çağırdığım zaman beni reddettiniz. Elimi uzattım, umursayan olmadı.

1:25b.PRO.001.025 Duymazlıktan geldiniz bütün öğütlerimi, Uyarılarımı duymak istemediniz.

1:26b.PRO.001.026 Bu yüzden ben de felaketinize sevineceğim. Belaya uğradığınızda, Bela üzerinize bir fırtına gibi geldiğinde, Bir kasırga gibi geldiğinde felaketiniz, Sıkıntıya, kaygıya düştüğünüzde, Sizinle alay edeceğim.

1:28b.PRO.001.028 O zaman beni çağıracaksınız, Ama yanıtlamayacağım. Var gücünüzle arayacaksınız beni, Ama bulamayacaksınız.

1:29b.PRO.001.029 Çünkü bilgiden nefret ettiniz. RABden korkmayı reddettiniz.

1:30b.PRO.001.030 Öğütlerimi istemediniz, Uyarılarımın tümünü küçümsediniz.

1:31b.PRO.001.031 Bu nedenle tuttuğunuz yolun meyvesini yiyeceksiniz, Kendi düzenbazlığınıza doyacaksınız.

1:32b.PRO.001.032 Bön adamlar dönekliklerinin kurbanı olacak. Akılsızlar kaygısızlıklarının içinde yok olup gidecek.

1:33b.PRO.001.033 Ama beni dinleyen güvenlik içinde yaşayacak, Kötülükten korkmayacak, huzur bulacak.››

2

2:1b.PRO.002.001 Oğlum, bilgeliğe kulak verip Yürekten akla yönelerek Sözlerimi kabul eder, Buyruklarımı aklında tutarsan,

2:3b.PRO.002.003 Evet, aklı çağırır, Ona gönülden seslenirsen,

2:4b.PRO.002.004 Gümüş ararcasına onu ararsan, Onu ararsan define arar gibi,

2:5b.PRO.002.005 RAB korkusunu anlar Ve Tanrıyı yakından tanırsın.

2:6b.PRO.002.006 Çünkü bilgeliğin kaynağı RABdir. Onun ağzından bilgi ve anlayış çıkar.

2:7b.PRO.002.007 Doğru kişileri başarıya ulaştırır, Kalkanıdır dürüst yaşayanların.

2:8b.PRO.002.008 Adil olanların adımlarını korur, Sadık kullarının yolunu gözetir.

2:9b.PRO.002.009 O zaman anlarsın her iyi yolu, Neyin doğru, haklı ve adil olduğunu.

2:10b.PRO.002.010 Çünkü yüreğin bilgelikle dolacak, Zevk alacaksın bilgiden.

2:11b.PRO.002.011 Sağgörü sana bekçilik edecek Ve akıl seni koruyacak.

2:12b.PRO.002.012 Bunlar seni kötü yoldan, Ahlaksızın sözlerinden kurtaracak.

2:13b.PRO.002.013 Onlar ki karanlık yollarda yürümek için Doğru yoldan ayrılırlar.

2:14b.PRO.002.014 Kötülük yapmaktan hoşlanır, Zevk alırlar kötülüğün aşırısından.

2:15b.PRO.002.015 Yolları dolambaçlı, Yaşayışları çarpıktır.

2:16b.PRO.002.016 Bilgelik, gençken evlendiği eşini terk eden, Tanrının önünde içtiği andı unutan ahlaksız kadından, Sözleriyle yaltaklanan Vefasız kadından seni kurtaracak.

2:18b.PRO.002.018 O kadının evi insanı ölüme, Yolları ölülere götürür.

2:19b.PRO.002.019 Ona gidenlerden hiçbiri geri dönmez, Yaşam yollarına erişmez.

2:20b.PRO.002.020 Bu nedenle sen iyilerin yolunda yürü, Doğruların izinden git.

2:21b.PRO.002.021 Çünkü ülkede yaşayacak olan doğrulardır, Dürüst kişilerdir orada kalacak olan.

2:22b.PRO.002.022 Kötüler ülkeden sürülecek, Hainler sökülüp atılacak.

3

3:1b.PRO.003.001 Oğlum, unutma öğrettiklerimi, Aklında tut buyruklarımı.

3:2b.PRO.003.002 Çünkü bunlar ömrünü uzatacak, Yaşam yıllarını, esenliğini artıracaktır.

3:3b.PRO.003.003 Sevgiyi, sadakati hiç yanından ayırma, Bağla onları boynuna, Yaz yüreğinin levhasına.

3:4b.PRO.003.004 Böylece Tanrının ve insanların gözünde Beğeni ve saygınlık kazanacaksın.

3:5b.PRO.003.005 RABbe güven bütün yüreğinle, Kendi aklına bel bağlama.

3:6b.PRO.003.006 Yaptığın her işte RABbi an, O senin yolunu düze çıkarır.

3:7b.PRO.003.007 Kendini bilge biri olarak görme, RABden kork, kötülükten uzak dur.

3:8b.PRO.003.008 Böylece bedenin sağlık Ve ferahlık bulur.

3:9b.PRO.003.009 Servetinle ve ürününün turfandasıyla RABbi onurlandır.

3:10b.PRO.003.010 O zaman ambarların tıka basa dolar, Teknelerin yeni şarapla dolup taşar.

3:11b.PRO.003.011 Oğlum, RABbin terbiye edişini hafife alma, Onun azarlamasından usanma.

3:12b.PRO.003.012 Çünkü RAB, oğlundan hoşnut bir baba gibi, Sevdiğini azarlar.

3:13b.PRO.003.013 Bilgeliğe erişene, Aklı bulana ne mutlu!

3:14b.PRO.003.014 Gümüş kazanmaktansa onu kazanmak daha iyidir. Onun yararı altından daha çoktur.

3:15b.PRO.003.015 Daha değerlidir mücevherden, Dileyeceğin hiçbir şey onunla kıyaslanamaz.

3:16b.PRO.003.016 Sağ elinde uzun ömür, Sol elinde zenginlik ve onur vardır.

3:17b.PRO.003.017 Yolları sevinç yollarıdır, Evet, bütün yolları esenliğe çıkarır.

3:18b.PRO.003.018 Bilgelik yaşam ağacıdır ona sarılanlara, Ne mutlu ona sımsıkı tutunanlara!

3:19b.PRO.003.019 RAB dünyanın temelini bilgelikle attı, Gökleri akıllıca yerleştirdi.

3:20b.PRO.003.020 Bilgisiyle enginler yarıldı, Bulutlar suyunu verdi.

3:21b.PRO.003.021 Oğlum, sağlam öğüde, sağgörüye tutun. Sakın gözünü ayırma onlardan.

3:22b.PRO.003.022 Onlar sana yaşam verecek Ve boynuna güzel bir süs olacak.

3:23b.PRO.003.023 O zaman güvenlik içinde yol alırsın, Sendelemeden.

3:24b.PRO.003.024 Korkusuzca yatar, Tatlı tatlı uyursun.

3:25b.PRO.003.025 Beklenmedik felaketten, Ya da kötülerin uğradığı yıkımdan korkma.

3:26b.PRO.003.026 Çünkü senin güvencen RABdir, Tuzağa düşmekten seni O koruyacaktır.

3:27b.PRO.003.027 Elinden geldikçe, İyiliğe hakkı olanlardan iyiliği esirgeme.

3:28b.PRO.003.028 Elinde varken komşuna, ‹‹Bugün git, yarın gel, o zaman veririm›› deme.

3:29b.PRO.003.029 Sana güvenerek yanında yaşayan komşuna Kötülük tasarlama.

3:30b.PRO.003.030 Sana kötülük etmemiş biriyle Yok yere çekişme.

3:31b.PRO.003.031 Zorba kişiye imrenme, Onun yollarından hiçbirini seçme.

3:32b.PRO.003.032 Çünkü RAB sapkınlardan tiksinir, Ama doğruların candan dostudur.

3:33b.PRO.003.033 RAB kötülerin evini lanetler, Doğruların oturduğu yeriyse kutsar.

3:34b.PRO.003.034 RAB alaycılarla alay eder, Ama alçakgönüllülere lütfeder.

3:35b.PRO.003.035 Bilge kişiler onuru miras alacak, Akılsızlara yalnız utanç kalacak.

4

4:1b.PRO.004.001 Çocuklarım, babanızın uyarılarına kulak verin. Dikkat edin ki anlayışlı olasınız.

4:2b.PRO.004.002 Çünkü size iyi ders veriyorum, Ayrılmayın öğrettiğimden.

4:3b.PRO.004.003 Ben bir çocukken babamın evinde, Annemin körpecik tek yavrusuyken,

4:4b.PRO.004.004 Babam bana şunu öğretti: ‹‹Söylediklerime yürekten sarıl, Buyruklarımı yerine getir ki yaşayasın.

4:5b.PRO.004.005 Bilgeliği ve aklı sahiplen, Söylediklerimi unutma, onlardan sapma.

4:6b.PRO.004.006 Bilgelikten ayrılma, o seni korur. Sev onu, seni gözetir.

4:7b.PRO.004.007 Bilgeliğe ilk adım onu sahiplenmektir. Bütün servetine mal olsa da akla sahip çık.

4:8b.PRO.004.008 Onu el üstünde tut, o da seni yüceltecek, Ona sarılırsan seni onurlandıracak.

4:9b.PRO.004.009 Başına zarif bir çelenk, Görkemli bir taç giydirecektir.››

4:10b.PRO.004.010 Dinle oğlum, sözlerimi benimse ki, Uzasın ömrün.

4:11b.PRO.004.011 Seni bilgelik yolunda eğitir, Doğru yollara yöneltirim.

4:12b.PRO.004.012 Ayakların takılmadan yürür, Sürçmeden koşarsın.

4:13b.PRO.004.013 Aldığın terbiyeye sarıl, bırakma, Onu uygula, çünkü odur yaşamın.

4:14b.PRO.004.014 Kötülerin yoluna ayak basma, Yürüme alçakların yolunda,

4:15b.PRO.004.015 O yoldan sakın, yakınından bile geçme, Yönünü değiştirip geç.

4:16b.PRO.004.016 Çünkü kötülük etmedikçe uyuyamaz onlar, Uykuları kaçar saptırmadıkça birilerini.

4:17b.PRO.004.017 Yedikleri ekmek kötülük, İçtikleri şarap zorbalık ürünüdür.

4:18b.PRO.004.018 Oysa doğruların yolu şafak ışığı gibidir, Giderek öğle güneşinin parlaklığına erişir.

4:19b.PRO.004.019 Kötülerin yoluysa zifiri karanlık gibidir, Neden tökezlediklerini bilmezler.

4:20b.PRO.004.020 Oğlum, sözlerime dikkat et, Dediklerime kulak ver.

4:21b.PRO.004.021 Aklından çıkmasın bunlar, Onları yüreğinde sakla.

4:22b.PRO.004.022 Çünkü onları bulan için yaşam, Bedeni için şifadır bunlar.

4:23b.PRO.004.023 Her şeyden önce de yüreğini koru, Çünkü yaşam ondan kaynaklanır.

4:24b.PRO.004.024 Yalan çıkmasın ağzından, Uzak tut dudaklarını sapık sözlerden.

4:25b.PRO.004.025 Gözlerin hep ileriye baksın, Dosdoğru önüne!

4:26b.PRO.004.026 Gideceğin yolu düzle, O zaman bütün işlerin sağlam olur.

4:27b.PRO.004.027 Sapma sağa sola, Ayağını kötülükten uzak tut.

5

5:1b.PRO.005.001 Oğlum, bilgeliğime dikkat et, Akıllıca sözlerime kulak ver.

5:2b.PRO.005.002 Böylelikle her zaman sağgörülü olur, Dudaklarınla bilgiyi korursun.

5:3b.PRO.005.003 Zina eden kadının bal damlar dudaklarından, Ağzı daha yumuşaktır zeytinyağından.

5:4b.PRO.005.004 Ama sonu pelinotu kadar acı, İki ağızlı kılıç kadar keskindir.

5:5b.PRO.005.005 Ayakları ölüme gider, Adımları ölüler diyarına ulaşır.

5:6b.PRO.005.006 Yaşama giden yolu hiç düşünmez, Yolları dolaşıktır, ama farkında değil.

5:7b.PRO.005.007 Oğlum, şimdi beni dinle, Ağzımdan çıkan sözlerden ayrılma.

5:8b.PRO.005.008 Öyle kadınlardan uzak dur, Yaklaşma evinin kapısına.

5:9b.PRO.005.009 Yoksa onurunu başkalarına, Yıllarını bir gaddara kaptırırsın.

5:10b.PRO.005.010 Varını yoğunu yer bitirir yabancılar, Emeğin başka birinin evini bayındır kılar.

5:11b.PRO.005.011 Ah çekip inlersin ömrünün son günlerinde, Etinle bedenin tükendiğinde.

5:12b.PRO.005.012 ‹‹Eğitilmekten neden bu kadar nefret ettim, Yüreğim uyarıları neden önemsemedi?›› dersin.

5:13b.PRO.005.013 ‹‹Öğretmenlerimin sözünü dinlemedim, Beni eğitenlere kulak vermedim.

5:14b.PRO.005.014 Halkın ve topluluğun arasında Tam bir yıkımın eşiğine gelmişim.››

5:15b.PRO.005.015 Suyu kendi sarnıcından, Kendi kuyunun kaynağından iç.

5:16b.PRO.005.016 Pınarların sokakları, Akarsuların meydanları mı sulamalı?

5:17b.PRO.005.017 Yalnız senin olsun onlar, Paylaşma yabancılarla.

5:18b.PRO.005.018 Çeşmen bereketli olsun Ve gençken evlendiğin karınla mutlu ol.

5:19b.PRO.005.019 Sevimli bir geyik, zarif bir ceylan gibi, Hep seni doyursun memeleri. Aşkıyla sürekli coş.

5:20b.PRO.005.020 Oğlum, neden ahlaksız bir kadınla coşasın, Neden başka birinin karısını koynuna alasın?

5:21b.PRO.005.021 RAB insanın tuttuğu yolu gözler, Attığı her adımı denetler.

5:22b.PRO.005.022 Kötü kişiyi kendi suçları ele verecek, Günahının kemendi kıskıvrak bağlayacak onu.

5:23b.PRO.005.023 Aşırı ahmaklığı onu yoldan çıkaracak, Terbiyeyi umursamadığı için ölecek.

6

6:1b.PRO.006.001 Oğlum, eğer birine kefil oldunsa, Onun borcunu yüklendinse,

6:2b.PRO.006.002 Düştünse tuzağa kendi sözlerinle, Ağzının sözleriyle yakalandınsa,

6:3b.PRO.006.003 O kişinin eline düştün demektir. Oğlum, şunu yap ve kendini kurtar: Git, yere kapan onun önünde, Ona yalvar yakar.

6:4b.PRO.006.004 Gözlerine uyku girmesin, Ağırlaşmasın göz kapakların.

6:5b.PRO.006.005 Avcının elinden ceylan gibi, Kuşbazın elinden kuş gibi kurtar kendini.

6:6b.PRO.006.006 Ey tembel kişi, git, karıncalara bak, Onların yaşamından bilgelik öğren.

6:7b.PRO.006.007 Başkanları, önderleri ya da yöneticileri olmadığı halde,

6:8b.PRO.006.008 Yazın erzaklarını biriktirirler, Yiyeceklerini toplarlar biçim mevsiminde.

6:9b.PRO.006.009 Ne zamana dek yatacaksın, ey tembel kişi? Ne zaman kalkacaksın uykundan?

6:10b.PRO.006.010 ‹‹Biraz kestireyim, biraz uyuklayayım, Ellerimi kavuşturup şöyle bir uyuyayım›› demeye kalmadan,

6:11b.PRO.006.011 Yokluk bir haydut gibi, Yoksulluk bir akıncı gibi gelir üzerine.

6:12b.PRO.006.012 Ağzında yalanla dolaşan kişi, Soysuz ve fesatçıdır.

6:13b.PRO.006.013 Göz kırpar, bir sürü ayak oyunu, El kol hareketleri yapar,

6:14b.PRO.006.014 Ahlaksız yüreğinde kötülük tasarlar, Çekişmeler yaratır durmadan.

6:15b.PRO.006.015 Bu yüzden ansızın yıkıma uğrayacak, Birdenbire çaresizce yok olacak.

6:16b.PRO.006.016 RABbin nefret ettiği altı şey, İğrendiği yedi şey vardır:

6:17b.PRO.006.017 Gururlu gözler, Yalancı dil, Suçsuz kanı döken eller,

6:18b.PRO.006.018 Düzenbaz yürek, Kötülüğe seğirten ayaklar,

6:19b.PRO.006.019 Yalan soluyan yalancı tanık Ve kardeşler arasında çekişme yaratan kişi.

6:20b.PRO.006.020 Oğlum, babanın buyruklarına uy, Annenin öğrettiklerinden ayrılma.

6:21b.PRO.006.021 Bunlar sürekli yüreğinin bağı olsun, Tak onları boynuna.

6:22b.PRO.006.022 Yolunda sana rehber olacak, Seni koruyacaklar yattığın zaman; Söyleşecekler seninle uyandığında.

6:23b.PRO.006.023 Bu buyruklar sana çıra, Öğretilenler ışıktır. Eğitici uyarılar yaşam yolunu gösterir.

6:24b.PRO.006.024 Seni kötü kadından, Başka birinin karısının yaltaklanan dilinden Koruyacak olan bunlardır.

6:25b.PRO.006.025 Böyle kadınların güzelliği seni ayartmasın, Bakışları seni tutsak etmesin.

6:26b.PRO.006.026 Çünkü fahişe yüzünden insan bir lokma ekmeğe muhtaç kalır, Başkasının karısıyla yatmak da kişinin canına mal olur. kalır›› ya da ‹‹Çünkü fahişenin ücreti ancak bir somun ekmektir››.

6:27b.PRO.006.027 İnsan koynuna ateş alır da, Giysisi yanmaz mı?

6:28b.PRO.006.028 Korlar üzerinde yürür de, Ayakları kavrulmaz mı?

6:29b.PRO.006.029 Başkasının karısıyla yatan adamın durumu budur. Böyle bir ilişkiye giren cezasız kalmaz.

6:30b.PRO.006.030 Aç hırsız karnını doyurmak için çalıyorsa, Kimse onu hor görmez.

6:31b.PRO.006.031 Ama yakalanırsa, çaldığının yedi katını ödemek zorunda; Varını yoğunu vermek anlamına gelse bile.

6:32b.PRO.006.032 Zina eden adam sağduyudan yoksundur. Yaptıklarıyla kendini yok eder.

6:33b.PRO.006.033 Payına düşen dayak ve onursuzluktur, Asla kurtulamaz utançtan.

6:34b.PRO.006.034 Çünkü kıskançlık kocanın öfkesini azdırır, Öç alırken acımasız olur.

6:35b.PRO.006.035 Hiçbir fidye kabul etmez, Gönlünü alamazsın armağanların çokluğuyla.

7

7:1b.PRO.007.001 Oğlum, sözlerimi yerine getir, Aklında tut buyruklarımı.

7:2b.PRO.007.002 Buyruklarımı yerine getir ki, yaşayasın. Öğrettiklerimi gözünün bebeği gibi koru.

7:3b.PRO.007.003 Onları yüzük gibi parmaklarına geçir, Yüreğinin levhasına yaz.

7:4b.PRO.007.004 Bilgeliğe, ‹‹Sen kızkardeşimsin››, Akla, ‹‹Akrabamsın›› de.

7:5b.PRO.007.005 Zina eden kadından, Yaltaklanan ahlaksız kadından seni koruyacak olan bunlardır.

7:6b.PRO.007.006 Evimin penceresinden, Kafesin ardından dışarıyı seyrederken,

7:7b.PRO.007.007 Bir sürü toy gencin arasında, Sağduyudan yoksun bir delikanlı çarptı gözüme.

7:8b.PRO.007.008 Akşamüzeri, alaca karanlıkta, Akşam karanlığı çökerken, O kadının oturduğu sokağa saptığını, Onun evine yöneldiğini gördüm.

7:10b.PRO.007.010 Derken kadın onu karşıladı, Fahişe kılığıyla sinsice.

7:11b.PRO.007.011 Yaygaracı, dik başlı biriydi kadın. Bir an bile durmaz evde.

7:12b.PRO.007.012 Kâh sokakta, kâh meydanlardadır. Sokak başlarında pusuya yatar.

7:13b.PRO.007.013 Delikanlıyı tutup öptü, Yüzü kızarmadan ona şöyle dedi:

7:14b.PRO.007.014 ‹‹Esenlik kurbanlarımı kesmek zorundaydım, Adak sözümü bugün yerine getirdim.

7:15b.PRO.007.015 Bunun için seni karşılamaya, seni aramaya çıktım, İşte buldum seni!

7:16b.PRO.007.016 Döşeğime Mısır ipliğinden dokunmuş Renkli örtüler serdim.

7:17b.PRO.007.017 Yatağıma mür, öd Ve tarçın serptim.

7:18b.PRO.007.018 Haydi gel, sabaha dek doya doya sevişelim, Aşktan zevk alalım.

7:19b.PRO.007.019 Kocam evde değil, Uzun bir yolculuğa çıktı.

7:20b.PRO.007.020 Yanına para torbasını aldı, Dolunaydan önce eve dönmeyecek.››

7:21b.PRO.007.021 Onu bir sürü çekici sözlerle baştan çıkardı, Tatlı diliyle peşinden sürükledi.

7:22b.PRO.007.022 Kesimevine götürülen öküz gibi Hemen izledi onu delikanlı; Tuzağa düşen geyik gibi,

7:23b.PRO.007.023 Ciğerini bir ok delene kadar; Kapana koşan bir kuş gibi, Bunun yaşamına mal olacağını bilmeden.

7:24b.PRO.007.024 Çocuklarım, şimdi dinleyin beni, Kulak verin söylediklerime,

7:25b.PRO.007.025 Sakın o kadına gönül vermeyin, Onun yolundan gitmeyin.

7:26b.PRO.007.026 Yere serdiği bir sürü kurbanı var, Öldürdüğü kişilerin sayısı pek çok.

7:27b.PRO.007.027 Ölüler diyarına giden yoldur onun evi, Ölüm odalarına götürür.

8

8:1b.PRO.008.001 Bilgelik çağırıyor, Akıl sesini yükseltiyor.

8:2b.PRO.008.002 Yol kenarındaki tepelerin başında, Yolların birleştiği yerde duruyor o.

8:3b.PRO.008.003 Kentin girişinde, kapıların yanında, Sesini yükseltiyor:

8:4b.PRO.008.004 ‹‹Ey insanlar, size sesleniyorum, Çağrım insan soyunadır!

8:5b.PRO.008.005 Ey bön kişiler, ihtiyatlı olmayı öğrenin; Sağduyulu olmayı öğrenin, ey akılsızlar!

8:6b.PRO.008.006 Söylediğim yetkin sözleri dinleyin, Ağzımı doğruları söylemek için açarım.

8:7b.PRO.008.007 Ağzım gerçeği duyurur, Çünkü dudaklarım kötülükten iğrenir.

8:8b.PRO.008.008 Ağzımdan çıkan her söz doğrudur, Yoktur eğri ya da sapık olanı.

8:9b.PRO.008.009 Apaçıktır hepsi anlayana, Bilgiye erişen, doğruluğunu bilir onların.

8:10b.PRO.008.010 Gümüş yerine terbiyeyi, Saf altın yerine bilgiyi edinin.

8:11b.PRO.008.011 Çünkü bilgelik mücevherden değerlidir, Dilediğin hiçbir şey onunla kıyaslanamaz.

8:12b.PRO.008.012 Ben bilgelik olarak ihtiyatı kendime konut edindim. Bilgi ve sağgörü bendedir.

8:13b.PRO.008.013 RABden korkmak kötülükten nefret etmek demektir. Kibirden, küstahlıktan, Kötü yoldan, sapık ağızdan nefret ederim.

8:14b.PRO.008.014 Öğüt ve sağlam karar bana özgüdür. Akıl ve güç kaynağı benim.

8:15b.PRO.008.015 Krallar sayemde egemenlik sürer, Hükümdarlar adil kurallar koyar.

8:16b.PRO.008.016 Önderler, adaletle yöneten soylular Sayemde yönetirler.

8:17b.PRO.008.017 Beni sevenleri ben de severim, Gayretle arayan beni bulur.

8:18b.PRO.008.018 Zenginlik ve onur, Kalıcı değerler ve bolluk bendedir.

8:19b.PRO.008.019 Meyvem altından, saf altından, Ürünüm seçme gümüşten daha iyidir.

8:20b.PRO.008.020 Doğruluk yolunda, Adaletin izinden yürürüm.

8:21b.PRO.008.021 Böylelikle, beni sevenleri servet sahibi yapar, Hazinelerini doldururum.

8:22b.PRO.008.022 RAB yaratma işine başladığında İlk beni yarattı,

8:23b.PRO.008.023 Dünya var olmadan önce, Ta başlangıçta, öncesizlikte yerimi aldım.

8:24b.PRO.008.024 Enginler yokken, Suları bol pınarlar yokken doğdum ben.

8:25b.PRO.008.025 Dağlar daha oluşmadan, Tepeler belirmeden, RAB dünyayı, kırları Ve dünyadaki toprağın zerresini yaratmadan doğdum.

8:27b.PRO.008.027 RAB gökleri yerine koyduğunda oradaydım, Engin denizleri ufukla çevirdiğinde,

8:28b.PRO.008.028 Bulutları oluşturduğunda, Denizin kaynaklarını güçlendirdiğinde,

8:29b.PRO.008.029 Sular buyruğundan öte geçmesinler diye Denize sınır çizdiğinde, Dünyanın temellerini pekiştirdiğinde,

8:30b.PRO.008.030 Baş mimar olarak Onun yanındaydım. Gün be gün sevinçle dolup taştım, Huzurunda hep coştum.

8:31b.PRO.008.031 Onun dünyası mutluluğum, İnsanları sevincimdi.

8:32b.PRO.008.032 Çocuklarım, şimdi beni dinleyin: Yolumu izleyenlere ne mutlu!

8:33b.PRO.008.033 Uyarılarımı dinleyin ve bilge kişiler olun, Görmezlikten gelmeyin onları.

8:34b.PRO.008.034 Beni dinleyen, Her gün kapımı gözleyen, Kapımın eşiğinden ayrılmayan kişiye ne mutlu!

8:35b.PRO.008.035 Çünkü beni bulan yaşam bulur Ve RABbin beğenisini kazanır.

8:36b.PRO.008.036 Beni gözardı edense kendine zarar verir, Benden nefret eden, ölümü seviyor demektir.››

9

9:1b.PRO.009.001 Bilgelik kendi evini yaptı, Yedi direğini yonttu.

9:2b.PRO.009.002 Hayvanlarını kesti, Şarabını hazırlayıp sofrasını kurdu.

9:3b.PRO.009.003 Kentin en yüksek noktalarına gönderdiği Hizmetçileri aracılığıyla herkesi çağırıyor:

9:4b.PRO.009.004 ‹‹Kim safsa buraya gelsin›› diyor. Sağduyudan yoksun olanlara da, ‹‹Gelin, yiyeceklerimi yiyin, Hazırladığım şaraptan için›› diyor.

9:6b.PRO.009.006 ‹‹Saflığı bırakın da yaşayın, Aklın yolunu izleyin.

9:7b.PRO.009.007 ‹‹Alaycıyı paylayan aşağılanmayı hak eder, Kötü kişiyi azarlayan hakarete uğrar.

9:8b.PRO.009.008 Alaycıyı azarlama, yoksa senden nefret eder. Bilge kişiyi azarlarsan, seni sever.

9:9b.PRO.009.009 Bilge kişiyi eğitirsen Daha bilge olur, Doğru kişiye öğretirsen bilgisini artırır.

9:10b.PRO.009.010 RAB korkusudur bilgeliğin temeli. Akıl Kutsal Olanı tanımaktır.

9:11b.PRO.009.011 Benim sayemde günlerin çoğalacak, Ömrüne yıllar katılacak.

9:12b.PRO.009.012 Bilgeysen, bilgeliğinin yararı sanadır, Alaycı olursan acısını yalnız sen çekersin.››

9:13b.PRO.009.013 Akılsız kadın yaygaracı Ve saftır, hiçbir şey bilmez.

9:14b.PRO.009.014 Evinin kapısında, Kentin en yüksek yerinde bir iskemleye oturur; Yoldan geçenleri, Kendi yollarından gidenleri çağırmak için,

9:16b.PRO.009.016 ‹‹Kim safsa buraya gelsin›› der. Sağduyudan yoksun olanlara da,

9:17b.PRO.009.017 ‹‹Çalıntı su tatlı, Gizlice yenen yemek lezzetlidir›› der.

9:18b.PRO.009.018 Ne var ki, evine girenler ölüme gittiklerini, Ona konuk olanlar Ölüler diyarının dibine indiklerini bilmezler.

10

10:1b.PRO.010.001 Süleymanın özdeyişleri: Bilge çocuk babasını sevindirir, Akılsız çocuk annesini üzer.

10:2b.PRO.010.002 Haksızca kazanılan servetin yararı yoktur, Ama doğruluk ölümden kurtarır.

10:3b.PRO.010.003 RAB doğru kişiyi aç komaz, Ama kötülerin isteğini boşa çıkarır.

10:4b.PRO.010.004 Tembel eller insanı yoksullaştırır, Çalışkan el zengin eder.

10:5b.PRO.010.005 Aklı başında evlat ürünü yazın toplar, Hasatta uyuyansa ailesinin yüzkarasıdır.

10:6b.PRO.010.006 Bereket doğru kişinin başına yağar, Kötülerse zorbalıklarını sözle gizler.

10:7b.PRO.010.007 Doğrular övgüyle, Kötüler nefretle anılır.

10:8b.PRO.010.008 Bilge kişi buyrukları kabul eder, Çenesi düşük ahmaksa yıkıma uğrar.

10:9b.PRO.010.009 Dürüst kişi güvenlik içinde yaşar, Ama hileli yoldan giden açığa vurulacaktır.

10:10b.PRO.010.010 Sinsice göz kırpan, acılara neden olur. Çenesi düşük ahmak da yıkıma uğrar. (bkz.10:8), Septuaginta ‹‹Cesaretle azarlayan esenlik sağlar››.

10:11b.PRO.010.011 Doğru kişinin ağzı yaşam pınarıdır, Kötülerse zorbalıklarını sözle gizlerler.

10:12b.PRO.010.012 Nefret çekişmeyi azdırır, Sevgi her suçu bağışlar.

10:13b.PRO.010.013 Akıllı kişinin dudaklarından bilgelik akar, Ama sağduyudan yoksun olan sırtına kötek yer.

10:14b.PRO.010.014 Bilge kişi bilgi biriktirir, Ahmağın ağzıysa onu yıkıma yaklaştırır.

10:15b.PRO.010.015 Zenginin serveti onun kalesidir, Fakirin yoksulluğu ise onu yıkıma götürür.

10:16b.PRO.010.016 Doğru kişinin ücreti yaşamdır, Kötünün geliriyse kendisine cezadır.

10:17b.PRO.010.017 Terbiyeye kulak veren yaşam yolunu bulur. Uyarıları reddedense başkalarını yoldan saptırır.

10:18b.PRO.010.018 Nefretini gizleyen kişinin dudakları yalancıdır. İftira yayan akılsızdır.

10:19b.PRO.010.019 Çok konuşanın günahı eksik olmaz, Sağduyulu kişiyse dilini tutar.

10:20b.PRO.010.020 Doğru kişinin dili saf gümüş gibidir, Kötünün niyetleriyse değersizdir.

10:21b.PRO.010.021 Doğru kişinin sözleri birçoklarını besler, Ahmaklarsa sağduyu yoksunluğundan ölür.

10:22b.PRO.010.022 RABbin bereketidir kişiyi zengin eden, RAB buna dert katmaz.

10:23b.PRO.010.023 Kötülük akılsızlar için eğlence gibidir. Aklı başında olanlar içinse bilgelik aynı şeydir.

10:24b.PRO.010.024 Kötü kişinin korktuğu başına gelir, Doğru kişiyse dileğine erişir.

10:25b.PRO.010.025 Kasırga gelince kötü kişiyi silip götürür; Ama doğru kişi sonsuza dek ayakta kalır.

10:26b.PRO.010.026 Dişler için sirke, Gözler için duman neyse, Tembel ulak da kendisini gönderen için öyledir.

10:27b.PRO.010.027 RAB korkusu ömrü uzatır, Kötülerin yıllarıysa kısadır.

10:28b.PRO.010.028 Doğrunun umudu onu sevindirir, Kötünün beklentileriyse boşa çıkar.

10:29b.PRO.010.029 RABbin yolu dürüst için sığınak, Fesatçı içinse yıkımdır.

10:30b.PRO.010.030 Doğru kişi hiçbir zaman sarsılmaz, Ama kötüler ülkede kalamaz.

10:31b.PRO.010.031 Doğru kişinin ağzı bilgelik üretir, Sapık dilse kesilir.

10:32b.PRO.010.032 Doğru kişinin dudakları söylenecek sözü bilir, Kötünün ağzındansa sapık sözler çıkar.

11

11:1b.PRO.011.001 RAB hileli teraziden iğrenir, Hilesiz tartıdansa hoşnut kalır.

11:2b.PRO.011.002 Küstahlığın ardından utanç gelir, Ama bilgelik alçakgönüllülerdedir.

11:3b.PRO.011.003 Erdemlinin dürüstlüğü ona yol gösterir, Hainin yalancılığıysa yıkıma götürür.

11:4b.PRO.011.004 Gazap günü servet işe yaramaz, Oysa doğruluk ölümden kurtarır.

11:5b.PRO.011.005 Dürüst insanın doğruluğu onun yolunu düzler, Kötü kişiyse kötülüğü yüzünden yıkılıp düşer.

11:6b.PRO.011.006 Erdemlinin doğruluğu onu kurtarır, Ama haini kendi hırsı ele verir.

11:7b.PRO.011.007 Kötü kişi öldüğünde umutları yok olur, Güvendiği güç de biter.

11:8b.PRO.011.008 Doğru kişi sıkıntıdan kurtulur, Onun yerine sıkıntıyı kötü kişi çeker.

11:9b.PRO.011.009 Tanrısız kişi başkalarını ağzıyla yıkıma götürür, Oysa doğrular bilgi sayesinde kurtulur.

11:10b.PRO.011.010 Doğruların başarısına kent bayram eder, Kötülerin ölümüne sevinç çığlıkları atılır.

11:11b.PRO.011.011 Dürüstlerin kutsamasıyla kent gelişir, Ama kötülerin ağzı kenti yerle bir eder.

11:12b.PRO.011.012 Başkasını küçük gören sağduyudan yoksundur, Akıllı kişiyse dilini tutar.

11:13b.PRO.011.013 Dedikoducu sır saklayamaz, Oysa güvenilir insan sırdaş olur.

11:14b.PRO.011.014 Yol göstereni olmayan ulus düşer, Danışmanı bol olan zafere gider.

11:15b.PRO.011.015 Yabancıya kefil olan mutlaka zarar görür, Kefaletten kaçınan güvenlik içinde yaşar.

11:16b.PRO.011.016 Sevecen kadın onurfç, Zorbalarsa yalnızca servet kazanır. geçiyor: ‹‹Ama doğruluktan nefret eden kadın onursuzluk tahtıdır. Tembeller servetten yoksun olur.››

11:17b.PRO.011.017 İyilikseverin yararı kendinedir, Gaddarsa kendi başına bela getirir.

11:18b.PRO.011.018 Kötü kişinin kazancı aldatıcıdır, Doğruluk ekenin ödülüyse güvenlidir.

11:19b.PRO.011.019 Yürekten doğru olan yaşama kavuşur, Kötülüğün ardından giden ölümünü hazırlar.

11:20b.PRO.011.020 RAB sapık yürekliden iğrenir, Dürüst yaşayandan hoşnut kalır.

11:21b.PRO.011.021 Bilin ki, kötü kişi cezasız kalmaz, Doğruların soyuysa kurtulur.

11:22b.PRO.011.022 Sağduyudan yoksun kadının güzelliği, Domuzun burnundaki altın halkaya benzer.

11:23b.PRO.011.023 Doğruların isteği hep iyilikle sonuçlanır, Kötülerin umutlarıysa gazapla.

11:24b.PRO.011.024 Eliaçık olan daha çok kazanır, Hak yiyenin sonuysa yoksulluktur.

11:25b.PRO.011.025 Cömert olan bolluğa erecek, Başkasına su verene su verilecek.

11:26b.PRO.011.026 Halk buğday istifleyeni lanetler, Ama buğday satanı kutsar.

11:27b.PRO.011.027 İyiliği amaç edinen beğeni kazanır, Kötülüğü amaç edinense kötülüğe uğrar.

11:28b.PRO.011.028 Zenginliğine güvenen tepetaklak gidecek, Oysa doğrular dalındaki yaprak gibi gelişecek.

11:29b.PRO.011.029 Ailesine sıkıntı çektirenin mirası yeldir, Ahmaklar da bilgelerin kulu olur.

11:30b.PRO.011.030 Doğru kişinin işleri yaşam ağacının meyvesine benzer, Bilge kişi insanları kazanır.

11:31b.PRO.011.031 Bu dünyada doğru kişi bile cezalandırılırsa, Kötülerle günahlıların cezalandırılacağı kesindir.

12

12:1b.PRO.012.001 Terbiye edilmeyi seven bilgiyi de sever, Azarlanmaktan nefret eden budaladır.

12:2b.PRO.012.002 İyi kişi RABbin lütfuna erer, Ama düzenbazı RAB mahkûm eder.

12:3b.PRO.012.003 Kötülük kişiyi güvenliğe kavuşturmaz, Ama doğruların kökü kazılamaz.

12:4b.PRO.012.004 Erdemli kadın kocasının tacıdır, Edepsiz kadınsa kocasını yer bitirir.

12:5b.PRO.012.005 Doğruların tasarıları adil, Kötülerin öğütleri aldatıcıdır.

12:6b.PRO.012.006 Kötülerin sözleri ölüm tuzağıdır, Doğruların konuşmasıysa onları kurtarır.

12:7b.PRO.012.007 Kötüler yıkılıp yok olur, Doğru kişinin evi ayakta kalır.

12:8b.PRO.012.008 Kişi sağduyusu oranında övülür, Çarpık düşünceliyse küçümsenir.

12:9b.PRO.012.009 Köle sahibi olup aşağılanan Büyüklük taslayıp ekmeğe muhtaç olandan yeğdir.

12:10b.PRO.012.010 Doğru kişi hayvanıyla ilgilenir, Ama kötünün sevecenliği bile zalimcedir.

12:11b.PRO.012.011 Toprağını işleyenin ekmeği bol olur, Hayal peşinde koşansa sağduyudan yoksundur.

12:12b.PRO.012.012 Kötü kişi kötülerin ganimetini ister, Ama doğru kişilerin kökü ürün verir.

12:13b.PRO.012.013 Kötü kişinin günahlı sözleri kendisi için tuzaktır, Ama doğru kişi sıkıntıyı atlatır.

12:14b.PRO.012.014 İnsan ağzının ürünüyle iyiliğe doyar, Elinin emeğine göre de karşılığını alır.

12:15b.PRO.012.015 Ahmağın yolu kendi gözünde doğrudur, Bilge kişiyse öğüde kulak verir.

12:16b.PRO.012.016 Ahmak sinirlendiğini hemen belli eder, Ama ihtiyatlı olan aşağılanmaya aldırmaz.

12:17b.PRO.012.017 Dürüst tanık doğruyu söyler, Yalancı tanıksa hile solur.

12:18b.PRO.012.018 Düşünmeden söylenen sözler kılıç gibi keser, Bilgelerin diliyse şifa verir.

12:19b.PRO.012.019 Gerçek sözler sonsuza dek kalıcıdır, Oysa yalanın ömrü bir anlıktır.

12:20b.PRO.012.020 Kötülük tasarlayanın yüreği hileci, Barışı öğütleyenin yüreğiyse sevinçlidir.

12:21b.PRO.012.021 Doğru kişiye hiç zarar gelmez, Kötünün başıysa beladan kurtulmaz.

12:22b.PRO.012.022 RAB yalancı dudaklardan iğrenir, Ama gerçeğe uyanlardan hoşnut kalır.

12:23b.PRO.012.023 İhtiyatlı kişi bilgisini kendine saklar, Oysa akılsızın yüreği ahmaklığını ilan eder.

12:24b.PRO.012.024 Çalışkanların eli egemenlik sürer, Tembellikse köleliğe götürür.

12:25b.PRO.012.025 Kaygılı yürek insanı çökertir, Ama güzel söz sevindirir.

12:26b.PRO.012.026 Doğru kişi arkadaşına da yol gösterir, Kötünün tuttuğu yolsa kendini saptırır.

12:27b.PRO.012.027 Tembel kişi işini bitirmez, Oysa çalışkan değerli bir servet kazanır.

12:28b.PRO.012.028 Doğru yol yaşam kaynağıdır, Bu yol ölümsüzlüğe götürür.

13

13:1b.PRO.013.001 Bilge kişi terbiye edilmeyi sever, Alaycı kişi azarlansa da aldırmaz.

13:2b.PRO.013.002 İyi insan ağzından çıkan sözler için ödüllendirilir, Ama hainlerin soluduğu zorbalıktır.

13:3b.PRO.013.003 Dilini tutan canını korur, Ama boşboğazın sonu yıkımdır.

13:4b.PRO.013.004 Tembel canının çektiğini elde edemez, Çalışkanın istekleriyse tümüyle yerine gelir.

13:5b.PRO.013.005 Doğru kişi yalandan nefret eder, Kötünün sözleriyse iğrençtir, yüzkarasıdır.

13:6b.PRO.013.006 Doğruluk dürüst yaşayanı korur, Kötülük günahkârı yıkar.

13:7b.PRO.013.007 Kimi hiçbir şeyi yokken kendini zengin gösterir, Kimi serveti çokken kendini yoksul gösterir.

13:8b.PRO.013.008 Kişinin serveti gün gelir canına fidye olur, Oysa yoksul kişi tehdide aldırmaz.

13:9b.PRO.013.009 Doğruların ışığı parlak yanar, Kötülerin çırası söner.

13:10b.PRO.013.010 Kibirden ancak kavga çıkar, Öğüt dinleyense bilgedir.

13:11b.PRO.013.011 Havadan kazanılan para yok olur, Azar azar biriktirenin serveti çok olur.

13:12b.PRO.013.012 Ertelenen umut hayal kırıklığına uğratır, Yerine gelen dilekse yaşam verir.

13:13b.PRO.013.013 Uyarılara kulak asmayan bedelini öder, Buyruklara saygılı olansa ödülünü alır.

13:14b.PRO.013.014 Bilgelerin öğrettikleri yaşam kaynağıdır, İnsanı ölüm tuzaklarından uzaklaştırır.

13:15b.PRO.013.015 Sağduyulu davranış saygınlık kazandırır, Hainlerin yoluysa yıkıma götürür. Masoretik metin ‹‹Sürer›› ya da ‹‹Çetindir››.

13:16b.PRO.013.016 İhtiyatlı kişi işini bilerek yapar, Akılsız kişiyse ahmaklığını sergiler.

13:17b.PRO.013.017 Kötü ulak belaya düşer, Güvenilir elçiyse şifa getirir.

13:18b.PRO.013.018 Terbiye edilmeye yanaşmayanı Yokluk ve utanç bekliyor, Ama azara kulak veren onurlandırılır.

13:19b.PRO.013.019 Yerine getirilen dilek mutluluk verir. Akılsız kötülükten uzak kalamaz.

13:20b.PRO.013.020 Bilgelerle oturup kalkan bilge olur, Akılsızlarla dost olansa zarar görür.

13:21b.PRO.013.021 Günahkârın peşini felaket bırakmaz, Doğruların ödülüyse gönençtir.

13:22b.PRO.013.022 İyi kişi torunlarına miras bırakır, Günahkârın servetiyse doğru kişiye kalır.

13:23b.PRO.013.023 Yoksulun tarlası bol ürün verebilir, Ama haksızlık bunu alıp götürür.

13:24b.PRO.013.024 Oğlundan değneği esirgeyen, onu sevmiyor demektir. Seven baba özenle terbiye eder.

13:25b.PRO.013.025 Doğru kişinin yeterince yiyeceği vardır, Kötünün karnıysa aç kalır.

14

14:1b.PRO.014.001 Bilge kadın evini yapar, Ahmak kadın evini kendi eliyle yıkar.

14:2b.PRO.014.002 Doğru yolda yürüyen, RABden korkar, Yoldan sapan, RABbi hor görür.

14:3b.PRO.014.003 Ahmağın sözleri sırtına kötektir, Ama bilgenin dudakları kendisini korur.

14:4b.PRO.014.004 Öküz yoksa yemlik boş kalır, Çünkü bol ürünü sağlayan öküzün gücüdür.

14:5b.PRO.014.005 Güvenilir tanık yalan söylemez, Yalancı tanıksa yalan solur.

14:6b.PRO.014.006 Alaycı bilgeliği arasa da bulamaz, Akıllı içinse bilgi edinmek kolaydır.

14:7b.PRO.014.007 Akılsız kişiden uzak dur, Çünkü sana öğretecek bir şeyi yok.

14:8b.PRO.014.008 İhtiyatlı kişinin bilgeliği, ne yapacağını bilmektir, Akılsızların ahmaklığıysa aldanmaktır.

14:9b.PRO.014.009 Ahmaklar suç sunusuyla alay eder, Dürüstler ise iyi niyetlidir.

14:10b.PRO.014.010 Yürek kendi acısını bilir, Sevinciniyse kimse paylaşmaz.

14:11b.PRO.014.011 Kötü kişinin evi yerle bir edilecek, Doğru kişinin konutuysa bayındır olacak.

14:12b.PRO.014.012 Öyle yol var ki, insana düz gibi görünür, Ama sonu ölümdür.

14:13b.PRO.014.013 Gülerken bile yürek sızlayabilir, Sevinç bitince acı yine görünebilir.

14:14b.PRO.014.014 Yüreği dönek olan tuttuğu yolun, İyi kişi de yaptıklarının ödülünü alacaktır.

14:15b.PRO.014.015 Saf kişi her söze inanır, İhtiyatlı olansa attığı her adımı hesaplar.

14:16b.PRO.014.016 Bilge kişi korktuğu için kötülükten uzaklaşır, Akılsızsa büyüklük taslayıp kendine güvenir.

14:17b.PRO.014.017 Çabuk öfkelenen ahmakça davranır, Düzenbazdan herkes nefret eder.

14:18b.PRO.014.018 Saf kişilerin mirası akılsızlıktır, İhtiyatlı kişilerin tacı ise bilgidir.

14:19b.PRO.014.019 Alçaklar iyilerin önünde, Kötüler doğruların kapısında eğilirler.

14:20b.PRO.014.020 Komşusu bile yoksulu sevmez, Oysa zenginin dostu çoktur.

14:21b.PRO.014.021 Komşuyu hor görmek günahtır, Ne mutlu mazluma lütfedene!

14:22b.PRO.014.022 Kötülük tasarlayan yolunu şaşırmaz mı? Oysa iyilik tasarlayan sevgi ve sadakat kazanır.

14:23b.PRO.014.023 Her emek kazanç getirir, Ama boş lakırdı yoksulluğa götürür.

14:24b.PRO.014.024 Bilgelerin tacı servetleridir, Akılsızlarsa ahmaklıklarıyla tanınır. ‹‹Akılsızların çelengiyse ahmaklıktır››.

14:25b.PRO.014.025 Dürüst tanık can kurtarır, Yalancı tanık aldatıcıdır.

14:26b.PRO.014.026 RABden korkan tam güvenliktedir, RAB onun çocuklarına da sığınak olacaktır.

14:27b.PRO.014.027 RAB korkusu yaşam kaynağıdır, İnsanı ölüm tuzaklarından uzaklaştırır.

14:28b.PRO.014.028 Kralın yüceliği halkının çokluğuna bağlıdır, Halk yok olursa hükümdar da mahvolur.

14:29b.PRO.014.029 Geç öfkelenen akıllıdır, Çabuk sinirlenen ahmaklığını gösterir.

14:30b.PRO.014.030 Huzurlu yürek bedenin yaşam kaynağıdır, Hırs ise insanı için için yer bitirir.

14:31b.PRO.014.031 Muhtacı ezen, Yaradanını hor görüyor demektir. Yoksula acıyansa Yaradanı yüceltir.

14:32b.PRO.014.032 Kötü kişi uğradığı felaketle yıkılır, Doğru insanın ölümde bile sığınacak yeri var.

14:33b.PRO.014.033 Bilgelik akıllı kişinin yüreğinde barınır, Akılsızlar arasında bile kendini belli eder.

14:34b.PRO.014.034 Doğruluk bir ulusu yüceltir, Oysa günah herhangi bir halk için utançtır.

14:35b.PRO.014.035 Kral sağduyulu kulunu beğenir, Utanç getirene öfkelenir.

15

15:1b.PRO.015.001 Yumuşak yanıt gazabı yatıştırır, Oysa yaralayıcı söz öfkeyi alevlendirir.

15:2b.PRO.015.002 Bilgenin dili bilgiyi iyi kullanır, Akılsızın ağzındansa ahmaklık akar.

15:3b.PRO.015.003 RABbin gözü her yerde olanı görür, Kötüleri de iyileri de gözler.

15:4b.PRO.015.004 Okşayıcı dil yaşam verirfı, Çarpık dilse ruhu yaralar.

15:5b.PRO.015.005 Ahmak babasının uyarılarını küçümser, İhtiyatlı kişi azara kulak verir.

15:6b.PRO.015.006 Doğru kişinin evi büyük hazine gibidir, Kötünün geliriyse sıkıntı kaynağıdır.

15:7b.PRO.015.007 Bilgelerin dudakları bilgi yayar, Ama akılsızların yüreği öyle değildir.

15:8b.PRO.015.008 RAB kötülerin kurbanından iğrenir, Ama doğruların duası Onu hoşnut eder.

15:9b.PRO.015.009 RAB kötü kişinin yolundan iğrenir, Doğruluğun ardından gideni sever.

15:10b.PRO.015.010 Yoldan sapan şiddetle cezalandırılır Ve azarlanmaktan nefret eden ölüme gider.

15:11b.PRO.015.011 RAB, ölüm ve yıkım diyarında olup biteni bilir, Nerde kaldı ki insanın yüreği!

15:12b.PRO.015.012 Alaycı kişi azarlanmaktan hoşlanmaz, Bilgelere gidip danışmaz.

15:13b.PRO.015.013 Mutlu yürek yüzü neşelendirir, Acılı yürek ruhu ezer.

15:14b.PRO.015.014 Akıllı yürek bilgi arar, Akılsızın ağzıysa ahmaklıkla beslenir.

15:15b.PRO.015.015 Mazlumun bütün günleri sıkıntı doludur, Mutlu bir yürekse sahibine sürekli ziyafettir.

15:16b.PRO.015.016 Yoksul olup RABden korkmak, Zengin olup kaygı içinde yaşamaktan yeğdir.

15:17b.PRO.015.017 Sevgi dolu bir ortamdaki sebze yemeği, Nefret dolu bir ortamdaki besili danadan yeğdir.

15:18b.PRO.015.018 Huysuz kişi çekişme yaratır, Sabırlı kişi kavgayı yatıştırır.

15:19b.PRO.015.019 Tembelin yolu dikenli çit gibidir, Doğrunun yoluysa ana caddeye benzer.

15:20b.PRO.015.020 Bilge çocuk babasını sevindirir, Akılsız çocuksa annesini küçümser.

15:21b.PRO.015.021 Sağduyudan yoksun kişi ahmaklığıyla sevinir, Ama akıllı insan dürüst bir yaşam sürer.

15:22b.PRO.015.022 Karşılıklı danışılmazsa tasarılar boşa çıkar, Danışmanların çokluğuyla başarıya ulaşılır.

15:23b.PRO.015.023 Uygun yanıt sahibini mutlu eder, Yerinde söylenen söz ne güzeldir!

15:24b.PRO.015.024 Sağduyulu kişi yukarıya, yaşama giden yoldadır, Bu da ölüler diyarına inmesini önler.

15:25b.PRO.015.025 RAB kibirlinin evini yıkar, Dul kadının sınırını korur.

15:26b.PRO.015.026 RAB kötünün tasarılarından iğrenir, Temiz düşüncelerden hoşnut kalır. temizdir››.

15:27b.PRO.015.027 Kazanca düşkün kişi kendi evine sıkıntı verir, Rüşvetten nefret edense rahat yaşar.

15:28b.PRO.015.028 Doğru kişinin aklı yanıtını iyi tartar, Kötünün ağzı kötülük saçar.

15:29b.PRO.015.029 RAB kötülerden uzak durur, Oysa doğruların duasını duyar.

15:30b.PRO.015.030 Gülen gözler yüreği sevindirir, İyi haber bedeni ferahlatır.

15:31b.PRO.015.031 Yaşam veren uyarıları dinleyen, Bilgeler arasında konaklar.

15:32b.PRO.015.032 Terbiyeden kaçan kendine zarar verir, Azara kulak verense sağduyu kazanır.

15:33b.PRO.015.033 RAB korkusu bilgelik öğretir, Alçakgönüllülük de onurun önkoşuludur.

16

16:1b.PRO.016.001 İnsan aklıyla çok şey tasarlayabilir, Ama dilin vereceği yanıt RABdendir.

16:2b.PRO.016.002 İnsan her yaptığını temiz sanır, Ama niyetlerini tartan RABdir.

16:3b.PRO.016.003 Yapacağın işleri RABbe emanet et, O zaman tasarıların gerçekleşir.

16:4b.PRO.016.004 RAB her şeyi amacına uygun yapar, Kötü kişinin yıkım gününü de O hazırlar.

16:5b.PRO.016.005 RAB yüreği küstah olandan iğrenir, Bilin ki, öyleleri cezasız kalmaz.

16:6b.PRO.016.006 Sevgi ve bağlılık suçları bağışlatır, RAB korkusu insanı kötülükten uzaklaştırır.

16:7b.PRO.016.007 RAB kişinin yaşayışından hoşnutsa Düşmanlarını bile onunla barıştırır.

16:8b.PRO.016.008 Doğrulukla kazanılan az şey Haksızlıkla kazanılan büyük gelirden iyidir.

16:9b.PRO.016.009 Kişi yüreğinde gideceği yolu tasarlar, Ama adımlarını RAB yönlendirir.

16:10b.PRO.016.010 Tanrı buyruklarını kralın ağzıyla açıklar, Bu nedenle kral adaleti çiğnememelidir.

16:11b.PRO.016.011 Doğru terazi ve baskül RABbindir, Bütün tartı ağırlıklarını O belirler.

16:12b.PRO.016.012 Krallar kötülükten iğrenir, Çünkü tahtın güvencesi adalettir.

16:13b.PRO.016.013 Kral doğru söyleyenden hoşnut kalır, Dürüst konuşanı sever.

16:14b.PRO.016.014 Kralın öfkesi ölüm habercisidir, Ama bilge kişi onu yatıştırır.

16:15b.PRO.016.015 Kralın yüzü gülüyorsa, yaşam demektir. Lütfu son yağmuru getiren bulut gibidir.

16:16b.PRO.016.016 Bilgelik kazanmak altından daha değerlidir, Akla sahip olmak da gümüşe yeğlenir.

16:17b.PRO.016.017 Dürüstlerin tuttuğu yol kötülükten uzaklaştırır, Yoluna dikkat eden, canını korur.

16:18b.PRO.016.018 Gururun ardından yıkım, Kibirli ruhun ardından da düşüş gelir.

16:19b.PRO.016.019 Mazlumlar arasında alçakgönüllü biri olmak, Kibirlilerle çapul malı paylaşmaktan iyidir.

16:20b.PRO.016.020 Öğüde kulak veren başarıya ulaşır, RABbe güvenen mutlu olur.

16:21b.PRO.016.021 Bilge yüreklilere akıllı denir, Tatlı söz ikna gücünü artırır.

16:22b.PRO.016.022 Sağduyu, sahibine yaşam kaynağı, Ahmaklıksa ahmaklara cezadır.

16:23b.PRO.016.023 Bilgenin aklı diline yön verir, Dudaklarının ikna gücünü artırır.

16:24b.PRO.016.024 Hoş sözler petek balı gibidir, Cana tatlı ve bedene şifadır.

16:25b.PRO.016.025 Öyle yol var ki, insana düz gibi görünür, Ama sonu ölümdür.

16:26b.PRO.016.026 Emekçinin iştahıdır onu çalıştıran, Çünkü açlığı onu kamçılar.

16:27b.PRO.016.027 Alçaklar başkalarına kötülük tasarlar, Konuşmaları kavurucu ateş gibidir.

16:28b.PRO.016.028 Huysuz kişi çekişmeyi körükler, Dedikoducu can dostları ayırır.

16:29b.PRO.016.029 Zorba kişi başkalarını ayartır Ve onları olumsuz yola yöneltir.

16:30b.PRO.016.030 Göz kırpmak düzenbazlığa, Sinsi gülücükler kötülüğe işarettir.

16:31b.PRO.016.031 Ağarmış saçlar onur tacıdır, Doğru yaşayışla kazanılır.

16:32b.PRO.016.032 Sabırlı kişi yiğitten üstündür, Kendini denetleyen de kentler fethedenden üstündür.

16:33b.PRO.016.033 İnsan kura atar, Ama her kararı RAB verir.

17

17:1b.PRO.017.001 Huzur içinde kuru bir lokma, Kavga ve ziyafet dolu evden iyidir.

17:2b.PRO.017.002 Sağduyulu köle, Ailesini utanca sokan oğula egemen olur Ve kardeşlerle birlikte mirastan pay alır.

17:3b.PRO.017.003 Altın ocakta, gümüş potada arıtılır, Yüreği arıtansa RABdir.

17:4b.PRO.017.004 Kötü kişi fesat yüklü dudakları dinler, Yalancı da yıkıcı dile kulak verir.

17:5b.PRO.017.005 Yoksulla alay eden, onu yaratanı hor görür. Felakete sevinen cezasız kalmaz.

17:6b.PRO.017.006 Torunlar yaşlıların tacıdır, Çocukların övüncü anne babalarıdır.

17:7b.PRO.017.007 Kurumlu sözler ahmağa nasıl yakışmazsa, Soyluya da yalancı dudaklar hiç yakışmaz.

17:8b.PRO.017.008 Sahibinin gözünde rüşvet bir tılsımdır. Ne yapsa başarılı olur.

17:9b.PRO.017.009 Sevgi isteyen kişi suçları bağışlar, Olayı diline dolayansa can dostları ayırır.

17:10b.PRO.017.010 Akıllı kişiyi azarlamak, Akılsıza yüz darbe vurmaktan etkilidir.

17:11b.PRO.017.011 Kötü kişi ancak başkaldırmaya eğilimlidir, Ona gönderilecek ulak acımasız olacaktır.

17:12b.PRO.017.012 Azgınlığı üstünde bir akılsızla karşılaşmak, Yavrularından edilmiş dişi ayıyla karşılaşmaktan beterdir.

17:13b.PRO.017.013 İyiliğin karşılığını kötülükle ödeyenin Evinden kötülük eksik olmaz.

17:14b.PRO.017.014 Kavganın başlangıcı su sızıntısına benzer, Bir patlamaya yol açmadan çekişmeyi bırak.

17:15b.PRO.017.015 Kötüyü aklayan da, doğruyu mahkûm eden de RABbi tiksindirir.

17:16b.PRO.017.016 Akılsız biri bilgelik satın almak için niye para harcasın? Zaten sağduyudan yoksun!

17:17b.PRO.017.017 Dost her zaman sever, Kardeş sıkıntılı günde belli olur.

17:18b.PRO.017.018 Sağduyudan yoksun kişi el sıkışıp Başkasına kefil olur.

17:19b.PRO.017.019 Başkaldırıyı seven kavgayı sever, Kapısını yüksek yapan yıkımına davetiye çıkarır.

17:20b.PRO.017.020 Sapık yürekli kişi iyilik beklememeli. Diliyle aldatan da belaya düşer.

17:21b.PRO.017.021 Akılsız kendisini doğurana derttir, Ahmağın babası sevinç nedir bilmez.

17:22b.PRO.017.022 İç ferahlığı sağlık getirir, Ezik ruh ise bedeni yıpratır.

17:23b.PRO.017.023 Kötü kişi adaleti saptırmak için Gizlice rüşvet alır.

17:24b.PRO.017.024 Akıllı kişi gözünü bilgelikten ayırmaz, Akılsızın gözüyse hep sağda soldadır.

17:25b.PRO.017.025 Akılsız çocuk babasına üzüntü, Annesine acı verir.

17:26b.PRO.017.026 Ne suçsuza ceza kesmek iyidir, Ne de görevliyi dürüst davrandığı için dövmek...

17:27b.PRO.017.027 Bilgili kişi az konuşur, Akıllı kişi sakin ruhludur.

17:28b.PRO.017.028 Çenesini tutup susan ahmak bile Bilge ve akıllı sayılır.

18

18:1b.PRO.018.001 Geçimsiz kişi kendi çıkarı peşindedir, İyi öğüde hep karşı çıkar.

18:2b.PRO.018.002 Akılsız kişi bir şey anlamaktan çok Kendi düşüncelerini açmaktan hoşlanır.

18:3b.PRO.018.003 Kötülüğü aşağılanma, Ayıbı utanç izler.

18:4b.PRO.018.004 Bilge kişinin ağzından çıkan sözler derin sular gibidir, Bilgelik pınarı da coşkun bir akarsu.

18:5b.PRO.018.005 Kötüyü kayırmak da, Suçsuzdan adaleti esirgemek de iyi değildir.

18:6b.PRO.018.006 Akılsızın dudakları çekişmeye yol açar, Ağzı da dayağı davet eder.

18:7b.PRO.018.007 Akılsızın ağzı kendisini mahveder, Dudakları da canına tuzaktır.

18:8b.PRO.018.008 Dedikodu tatlı lokma gibidir, İnsanın ta içine işler.

18:9b.PRO.018.009 İşini savsaklayan kişi Yıkıcıya kardeştir.

18:10b.PRO.018.010 RABbin adı güçlü kuledir, Ona sığınan doğru kişi için korunaktır.

18:11b.PRO.018.011 Zengin servetini bir kale, Aşılmaz bir sur sanır.

18:12b.PRO.018.012 Yürekteki gururu düşüş, Alçakgönüllülüğü ise onur izler.

18:13b.PRO.018.013 Dinlemeden yanıt vermek Ahmaklık ve utançtır.

18:14b.PRO.018.014 İnsanın ruhu hastalıkta ona destektir. Ama ezik ruh nasıl dayanabilir?

18:15b.PRO.018.015 Akıllı kişi bilgiyi satın alır, Bilgenin kulağı da bilgi peşindedir.

18:16b.PRO.018.016 Armağan, verenin yolunu açar Ve kendisini büyüklerin önüne çıkartır.

18:17b.PRO.018.017 Duruşmada ilk konuşan haklı görünür, Başkası çıkıp onu sorgulayana dek.

18:18b.PRO.018.018 Kura çekişmeleri sona erdirir, Güçlü rakipleri uzlaştırır.

18:19b.PRO.018.019 Gücenmiş kardeş surlu kentten daha zor elde edilir. Çekişme sürgülü kale kapısı gibidir.

18:20b.PRO.018.020 İnsanın karnı ağzının meyvesiyle, Dudaklarının ürünüyle doyar.

18:21b.PRO.018.021 Dil ölüme de götürebilir, yaşama da; Konuşmayı seven, dilin meyvesine katlanmak zorundadır.

18:22b.PRO.018.022 İyi bir eş bulan iyilik bulur Ve RABbin lütfuna erer.

18:23b.PRO.018.023 Yoksul acınma dilenir, Zenginin yanıtıysa serttir.

18:24b.PRO.018.024 Yıkıma götüren dostlar vardır, Ama öyle dost var ki, kardeşten yakındır insana. yıkıma gider››.

19

19:1b.PRO.019.001 Dürüst yaşayan bir yoksul olmak, Yalancı bir akılsız olmaktan yeğdir.

19:2b.PRO.019.002 Bilgisiz heves işe yaramaz, Acelecilik insanı yanılgıya düşürür.

19:3b.PRO.019.003 İnsanın ahmaklığı yaşamını yıkar, Yine de içinden RABbe öfkelenir.

19:4b.PRO.019.004 Zenginlik dost üstüne dost kazandırır. Oysa yoksulun dostu onu yüzüstü bırakır.

19:5b.PRO.019.005 Yalancı tanık cezasız kalmaz, Yalan soluyan kurtulamaz.

19:6b.PRO.019.006 Birçokları önemli kişinin gözüne girmek Ve eli açık olanın dostu olmak ister.

19:7b.PRO.019.007 Yoksulun akrabaları bile onu sevmezse, Dostlarının ondan uzak duracağı daha da kesindir. Ne kadar yalvarsa ona yaklaşmazlar.

19:8b.PRO.019.008 Sağduyulu olan canını sever, Aklı izleyen bolluğa kavuşur.

19:9b.PRO.019.009 Yalancı tanık cezasız kalmaz, Yalan soluyan yok olur.

19:10b.PRO.019.010 Akılsızın gösterişli bir yaşam sürmesi uygun değilse, Kölelerin önderlere egemen olması Hiç uygun değildir.

19:11b.PRO.019.011 Sağduyulu kişi sabırlıdır, Kusurları hoş görmesi ona onur kazandırır.

19:12b.PRO.019.012 Kralın öfkesi genç aslanın kükreyişine benzer, Lütfuysa otların üzerine düşen çiy gibidir.

19:13b.PRO.019.013 Akılsız çocuk babasının başına beladır, Dırdır eden kadın sürekli damlayan su gibidir.

19:14b.PRO.019.014 Ev ve servet babadan mirastır, Ama sağduyulu kadın RABbin armağanıdır.

19:15b.PRO.019.015 Tembellik insanı uyuşukluğa iter, Haylaz kişi de aç kalır.

19:16b.PRO.019.016 Tanrı buyruğuna uyan canını korur, Gitmesi gereken yolları umursamayan ölür.

19:17b.PRO.019.017 Yoksula acıyan kişi RABbe ödünç vermiş olur, Yaptığı iyilik için RAB onu ödüllendirir.

19:18b.PRO.019.018 Henüz umut varken çocuğunu eğit, Onun yıkımına neden olma.

19:19b.PRO.019.019 Huysuz insan cezasını çekmelidir. Onu bir kere kurtarsan da, hep aynı şeyi yapman gerekir.

19:20b.PRO.019.020 Öğüde kulak ver, terbiyeyi kabul et ki, Ömrünün kalan kısmı boyunca bilge olasın.

19:21b.PRO.019.021 İnsan yüreğinde çok şey tasarlar, Ama gerçekleşen, RABbin amacıdır.

19:22b.PRO.019.022 İnsandan istenen vefadır, Yoksul olmak yalancı olmaktan yeğdir.

19:23b.PRO.019.023 RAB korkusu Doygun ve dertsiz bir yaşama kavuşturur.

19:24b.PRO.019.024 Tembel sahana daldırdığı elini Ağzına geri götürmek bile istemez.

19:25b.PRO.019.025 Alaycıyı döversen bön kişi ibret alır, Akıllı kişiyi azarlarsan bilgisine bilgi katar.

19:26b.PRO.019.026 Babasına saldıran, annesini kovan çocuk, Ailesinin utancı ve yüzkarasıdır.

19:27b.PRO.019.027 Oğlum, uyarılara kulağını tıkarsan, Bilgi kaynağı sözlerden saparsın.

19:28b.PRO.019.028 Niyeti bozuk tanık adaletle eğlenir, Kötülerin ağzı fesatla beslenir.

19:29b.PRO.019.029 Alaycılar için ceza, Akılsızların sırtı için kötek hazırdır.

20

20:1b.PRO.020.001 Şarap insanı alaycı, içki gürültücü yapar, Onun etkisiyle yoldan sapan bilge değildir.

20:2b.PRO.020.002 Kralın öfkesi genç aslanın kükreyişine benzer, Onu kızdıran canından olur.

20:3b.PRO.020.003 Kavgadan kaçınmak insan için onurdur, Oysa her ahmak tartışmaya hazırdır.

20:4b.PRO.020.004 Sonbaharda çift sürmeyen tembel, Hasatta aradığını bulamaz.

20:5b.PRO.020.005 İnsanın niyetleri derin bir kuyunun suları gibidir, Akıllı kişi onları açığa çıkarır.

20:6b.PRO.020.006 İnsanların çoğu, ‹‹Vefalıyım›› der. Ama sadık birini kim bulabilir?

20:7b.PRO.020.007 Doğru ve dürüst bir babaya Sahip olan çocuklara ne mutlu!

20:8b.PRO.020.008 Yargı kürsüsünde oturan kral, Kötülüğü gözleriyle ayıklar.

20:9b.PRO.020.009 Kim, ‹‹Yüreğimi pak kıldım, Günahımdan arındım›› diyebilir?

20:10b.PRO.020.010 RAB hileli tartıdan da, hileli ölçüden de tiksinir.

20:11b.PRO.020.011 Çocuk bile eylemleriyle kendini belli eder, Yaptıkları pak ve doğru mu, değil mi, anlaşılır.

20:12b.PRO.020.012 İşiten kulağı da gören gözü de RAB yaratmıştır.

20:13b.PRO.020.013 Uykuyu seversen yoksullaşırsın, Uyanık durursan ekmeğin bol olur.

20:14b.PRO.020.014 Alıcı, ‹‹İşe yaramaz, işe yaramaz›› der, Ama alıp gittikten sonra aldığıyla övünür.

20:15b.PRO.020.015 Bol bol altının, mücevherin olabilir, Ama bilgi akıtan dudaklar daha değerlidir.

20:16b.PRO.020.016 Tanımadığı birine kefil olanın giysisini al; Bir yabancı için yapıyorsa bunu, Giysisini rehin tut.

20:17b.PRO.020.017 Hileyle kazanılan yiyecek insana tatlı gelir, Ama sonra ağza dolan çakıl gibidir.

20:18b.PRO.020.018 Tasarılarını danışarak yap, Yöntemlere uyarak savaş.

20:19b.PRO.020.019 Dedikoducu sır saklayamaz, Bu nedenle ağzı gevşek olanla arkadaşlık etme.

20:20b.PRO.020.020 Annesine ya da babasına sövenin Işığı zifiri karanlıkta sönecek.

20:21b.PRO.020.021 Tez elde edilen mirasın Sonu bereketli olmaz.

20:22b.PRO.020.022 ‹‹Bu kötülüğü sana ödeteceğim›› deme; RABbi bekle, O seni kurtarır.

20:23b.PRO.020.023 RAB hileli tartıdan tiksinir, Hileli teraziden hoşlanmaz.

20:24b.PRO.020.024 İnsanın adımlarını RAB yönlendirir; Öyleyse insan tuttuğu yolu nasıl anlayabilir?

20:25b.PRO.020.025 Düşünmeden adakta bulunmak Sakıncalıdır.

20:26b.PRO.020.026 Bilge kral kötüleri ayıklar, Harman döver gibi cezalandırır.

20:27b.PRO.020.027 İnsanın ruhu RABbin ışığıdır, İç varlığın derinliklerine işler.

20:28b.PRO.020.028 Sevgi ve sadakat kralın güvencesidir. Onun tahtını sağlamlaştıran sevgidir.

20:29b.PRO.020.029 Gençlerin görkemi güçleri, Yaşlıların onuru ağarmış saçlardır.

20:30b.PRO.020.030 Yaralayan darbeler kötülüğü temizler, Kötek iç varlığın derinliklerini paklar.

21

21:1b.PRO.021.001 Kralın yüreği RABbin elindedir, Kanaldaki su gibi onu istediği yöne çevirir.

21:2b.PRO.021.002 İnsan izlediği her yolun doğru olduğunu sanır, Ama niyetlerini tartan RABdir.

21:3b.PRO.021.003 RAB kendisine kurban sunulmasından çok, Doğruluğun ve adaletin yerine getirilmesini ister.

21:4b.PRO.021.004 Küstah bakışlar ve kibirli yürek Kötülerin çırası ve günahıdır.

21:5b.PRO.021.005 Çalışkanın tasarıları hep bollukla, Her türlü acelecilik hep yoklukla sonuçlanır.

21:6b.PRO.021.006 Yalan dolanla yapılan servet, Sis gibi geçicidir ve ölüm tuzağıdır.

21:7b.PRO.021.007 Kötülerin zorbalığı kendilerini süpürüp götürür, Çünkü doğru olanı yapmaya yanaşmazlar.

21:8b.PRO.021.008 Suçlunun yolu dolambaçlı, Pak kişinin yaptıklarıysa dosdoğrudur.

21:9b.PRO.021.009 Kavgacı kadınla aynı evde oturmaktansa, Damın köşesinde oturmak yeğdir.

21:10b.PRO.021.010 Kötünün can attığı kötülüktür, Hiç kimseye acımaz.

21:11b.PRO.021.011 Alaycı cezalandırılınca bön kişi akıllanır, Bilge olan öğretilenden bilgi kazanır.

21:12b.PRO.021.012 Adil Olan, kötünün evini dikkatle gözler Ve kötüleri yıkıma uğratır.

21:13b.PRO.021.013 Yoksulun feryadına kulağını tıkayanın Feryadına yanıt verilmeyecektir.

21:14b.PRO.021.014 Gizlice verilen armağan öfkeyi, Koyna sokuşturulan rüşvet de kızgın gazabı yatıştırır.

21:15b.PRO.021.015 Hak yerine gelince doğru kişi sevinir, Fesatçı dehşete düşer.

21:16b.PRO.021.016 Sağduyudan uzaklaşan, Kendini ölüler arasında bulur.

21:17b.PRO.021.017 Zevkine düşkün olan yoksullaşır, Şaraba ve zeytinyağına düşkün kişi de zengin olmaz.

21:18b.PRO.021.018 Kötü kişi doğru kişinin fidyesidir, Hain de dürüstün.

21:19b.PRO.021.019 Çölde yaşamak, Can sıkıcı ve kavgacı kadınla yaşamaktan yeğdir.

21:20b.PRO.021.020 Bilgenin evi değerli eşya ve zeytinyağıyla doludur, Akılsızsa malını har vurup harman savurur.

21:21b.PRO.021.021 Doğruluğun ve sevginin ardından koşan, Yaşam, gönenç ve onur bulur.

21:22b.PRO.021.022 Bilge kişi güçlülerin kentine saldırıp Güvendikleri kaleyi yıkar.

21:23b.PRO.021.023 Ağzını ve dilini tutan Başını beladan korur.

21:24b.PRO.021.024 Gururlu, küstah ve alaycı: Bunlar kas kas kasılan insanın adlarıdır.

21:25b.PRO.021.025 Tembelin isteği onu ölüme götürür, Çünkü elleri çalışmaktan kaçınır;

21:26b.PRO.021.026 Bütün gün isteklerini sıralar durur, Oysa doğru kişi esirgemeden verir.

21:27b.PRO.021.027 Kötülerin sunduğu kurban iğrençtir, Hele bunu kötü niyetle sunarlarsa.

21:28b.PRO.021.028 Yalancı tanık yok olur, Dinlemeyi bilenin tanıklığıysa inandırıcıdır.

21:29b.PRO.021.029 Kötü kişi kendine güçlü bir görünüm verir, Erdemli insansa tuttuğu yoldan emindir.

21:30b.PRO.021.030 RABbe karşı başarılı olabilecek Bilgelik, akıl ve tasarı yoktur.

21:31b.PRO.021.031 At savaş günü için hazır tutulur, Ama zafer sağlayan RAB'dir.

22

22:1b.PRO.022.001 İyi ad büyük servetten, Saygınlık gümüş ve altından yeğdir.

22:2b.PRO.022.002 Zenginle yoksulun ortak yönü şu: Her ikisini de RAB yarattı.

22:3b.PRO.022.003 İhtiyatlı kişi tehlikeyi görünce saklanır, Bönse öne atılır ve zarar görür.

22:4b.PRO.022.004 Alçakgönüllülüğün ve RAB korkusunun ödülü, Zenginlik, onur ve yaşamdır.

22:5b.PRO.022.005 Kötünün yolu diken ve tuzakla doludur. Canını korumak isteyen bunlardan uzak durur.

22:6b.PRO.022.006 Çocuğu tutması gereken yola göre yetiştir, Yaşlandığında o yoldan ayrılmaz.

22:7b.PRO.022.007 Zengin yoksullara egemen olur, Borç alan borç verenin kulu olur.

22:8b.PRO.022.008 Fesat eken dert biçer, Gazabının değneği yok olur.

22:9b.PRO.022.009 Cömert olan kutsanır, Çünkü yemeğini yoksullarla paylaşır.

22:10b.PRO.022.010 Alaycıyı kov, kavga biter; Çekişme ve aşağılamalar da sona erer.

22:11b.PRO.022.011 Yürek temizliğini ve güzel sözleri seven, Kralın dostluğunu kazanır.

22:12b.PRO.022.012 RAB bilgiyi gözetip korur, Hainin sözlerini ise altüst eder.

22:13b.PRO.022.013 Tembel der ki, ‹‹Dışarda aslan var, Sokağa çıksam beni parçalar.››

22:14b.PRO.022.014 Sokak kadınının ağzı dipsiz çukur gibidir, RABbin gazabına uğrayan oraya düşer.

22:15b.PRO.022.015 Akılsızlık çocuğun öz yapısındadır, Değnekle terbiye edilirse akılsızlıktan uzaklaşır.

22:16b.PRO.022.016 Servetini büyütmek için yoksulu ezenle Zengine armağan verenin sonu yoksulluktur.

22:17b.PRO.022.017 Kulak ver, bilgelerin sözlerini dinle, Öğrettiğimi zihnine işle.

22:18b.PRO.022.018 Sözlerimi yüreğinde saklarsan mutlu olursun, Onlar hep hazır olsun dudaklarında.

22:19b.PRO.022.019 RABbe güvenmen için Bugün bunları sana, evet sana da bildiriyorum.

22:20b.PRO.022.020 Senin için otuz söz yazdım, Bilgi ve öğüt sözleri...

22:21b.PRO.022.021 Öyle ki, güvenilir, doğru sözleri bilesin, Böylece seni gönderene güvenilir yanıt verebilesin.

22:22b.PRO.022.022 Yoksulu, yoksul olduğu için soymaya kalkma, Düşkünü mahkemede ezme. Masoretik metinde geçmemektedir.

22:23b.PRO.022.023 Çünkü onların davasını RAB yüklenecek Ve onları soyanların canını alacak.

22:24b.PRO.022.024 Huysuz kişiyle arkadaşlık etme; Tez öfkelenenle yola çıkma.

22:25b.PRO.022.025 Yoksa onun yollarına alışır, Kendini tuzağa düşmüş bulursun.

22:26b.PRO.022.026 El sıkışıp Başkasının borcuna kefil olmaktan kaçın.

22:27b.PRO.022.027 Ödeyecek paran olmazsa, Altındaki döşeğe bile el koyarlar.

22:28b.PRO.022.028 Atalarının belirlediği Eski sınır taşlarının yerini değiştirme.

22:29b.PRO.022.029 İşinde usta birini görüyor musun? Öylesi sıradan kişilere değil, Krallara bile hizmet eder.

23

23:1b.PRO.023.001 Bir önderle yemeğe oturduğunda Önüne konulana dikkat et.

23:2b.PRO.023.002 İştahına yenilecek olursan, Daya bıçağı kendi boğazına.

23:3b.PRO.023.003 Onun lezzetli yemeklerini çekmesin canın, Böyle yemeğin ardında hile olabilir.

23:4b.PRO.023.004 Zengin olmak için didinip durma, Çıkar bunu aklından.

23:5b.PRO.023.005 Servet göz açıp kapayana dek yok olur, Kanatlanıp kartal gibi göklere uçar.

23:6b.PRO.023.006 Cimrinin verdiği yemeği yeme, Lezzetli yemeklerini çekmesin canın.

23:7b.PRO.023.007 Çünkü yediğin her şeyin hesabını tutar, ‹‹Ye, iç›› der sana, Ama yüreği senden yana değildir.

23:8b.PRO.023.008 Yediğin azıcık yemeği kusarsın, Söylediğin güzel sözler de boşa gider.

23:9b.PRO.023.009 Akılsıza öğüt vermeye kalkma, Çünkü senin sözlerindeki sağduyuyu küçümser.

23:10b.PRO.023.010 Eski sınır taşlarının yerini değiştirme, Öksüzlerin toprağına el sürme.

23:11b.PRO.023.011 Çünkü onların Velisi güçlüdür Ve onların davasını sana karşı O yürütür. kurtarıcılığı vurguluyor.

23:12b.PRO.023.012 Uyarıları zihnine işle, Bilgi dolu sözlere kulak ver.

23:13b.PRO.023.013 Çocuğunu terbiye etmekten geri kalma, Onu değnekle dövsen de ölmez.

23:14b.PRO.023.014 Onu değnekle döversen, Canını ölüler diyarından kurtarırsın.

23:15b.PRO.023.015 Oğlum, bilge yürekli olursan, Benim yüreğim de sevinir.

23:16b.PRO.023.016 Dudakların doğru konuştuğunda Gönlüm de coşar.

23:17b.PRO.023.017 Günahkârlara imrenmektense, Sürekli RAB korkusunda yaşa.

23:18b.PRO.023.018 Böylece bir geleceğin olur Ve umudun boşa çıkmaz.

23:19b.PRO.023.019 Oğlum, dinle ve bilge ol, Yüreğini doğru yolda tut.

23:20b.PRO.023.020 Aşırı şarap içenlerle, Ete düşkün oburlarla arkadaşlık etme.

23:21b.PRO.023.021 Çünkü ayyaş ve obur kişi yoksullaşır, Uyuşukluk da insana paçavra giydirir.

23:22b.PRO.023.022 Sana yaşam veren babanın sözlerine kulak ver, Yaşlandığı zaman anneni hor görme.

23:23b.PRO.023.023 Gerçeği satın al ve satma; Bilgeliği, terbiyeyi, aklı da.

23:24b.PRO.023.024 Doğru kişinin babası coştukça coşar, Bilgece davranan oğulun babası sevinir.

23:25b.PRO.023.025 Annenle baban seninle coşsun, Seni doğuran sevinsin.

23:26b.PRO.023.026 Oğlum, beni yürekten dinle, Gözünü gittiğim yoldan ayırma.

23:27b.PRO.023.027 Çünkü fahişe derin bir çukur, Ahlaksız kadın dar bir kuyudur.

23:28b.PRO.023.028 Evet, soyguncu gibi pusuda bekler Ve birçok erkeği yoldan çıkarır.

23:29b.PRO.023.029 Ah çeken kim? Vah çeken kim? Kimdir çekişip duran? Yakınan kim? Boş yere yaralanan kim? Gözleri kanlı olan kim?

23:30b.PRO.023.030 İçmeye oturup kalkamayanlar, Karışık şarapları denemeye gidenlerdir.

23:31b.PRO.023.031 Şarabın kızıl rengine, Kadehte ışımasına, Boğazdan aşağı süzülüvermesine bakma.

23:32b.PRO.023.032 Sonunda yılan gibi ısırır, Engerek gibi sokar.

23:33b.PRO.023.033 Gözlerin garip şeyler görür, Aklından ahlaksızlıklar geçer.

23:34b.PRO.023.034 Kendini kâh denizin ortasında, Kâh gemi direğinin tepesinde yatıyor sanırsın.

23:35b.PRO.023.035 ‹‹Dövdüler beni ama incinmedim, Vurdular ama farketmedim›› dersin, ‹‹Yeniden içmek için ne zaman ayılacağım?››

24

24:1b.PRO.024.001 Kötülere imrenme, Onlarla birlikte olmayı isteme.

24:2b.PRO.024.002 Çünkü yürekleri zorbalık tasarlar, Dudakları belalardan söz eder.

24:3b.PRO.024.003 Ev bilgelikle yapılır, Akılla pekiştirilir.

24:4b.PRO.024.004 Bilgi sayesinde odaları Her türlü değerli, güzel eşyayla dolar.

24:5b.PRO.024.005 Bilgelik güçten, Bilgi kaba kuvvetten üstündür. üstündür›› (bkz. Septuaginta), Masoretik metin ‹‹Bilge güçlü olur, bilgi sahibi gücünü artırır.››

24:6b.PRO.024.006 Savaşmak için yöntem, Zafer kazanmak için birçok danışman gerekli.

24:7b.PRO.024.007 Ahmak için bilgelik ulaşılamayacak kadar yüksektir, Kent kurulunda ağzını açamaz.

24:8b.PRO.024.008 Kötülük tasarlayan kişi Düzenbaz olarak bilinecektir.

24:9b.PRO.024.009 Ahmakça tasarılar günahtır, Alaycı kişiden herkes iğrenir.

24:10b.PRO.024.010 Sıkıntılı günde cesaretini yitirirsen, Gücün kıt demektir.

24:11b.PRO.024.011 Ölüm tehlikesi içinde olanları kurtar, Ölmek üzere olanları esirge.

24:12b.PRO.024.012 ‹‹İşte bunu bilmiyordum›› desen de, İnsanın yüreğindekini bilen sezmez mi? Senin canını koruyan anlamaz mı? Ödetmez mi herkese yaptığını?

24:13b.PRO.024.013 Oğlum, bal ye, çünkü iyidir, Süzme bal damağa tatlı gelir.

24:14b.PRO.024.014 Bilgelik de canın için öyledir, bilmiş ol. Bilgeliği bulursan bir geleceğin olur Ve umudun boşa çıkmaz.

24:15b.PRO.024.015 Ey kötü adam, doğru kişinin evine karşı pusuya yatma, Konutunu yıkmaya kalkma.

24:16b.PRO.024.016 Çünkü doğru kişi yedi kez düşse yine kalkar, Ama kötüler felakette yıkılır.

24:17b.PRO.024.017 Düşmanın düşüşüne keyiflenme, Sendelemesine sevinme.

24:18b.PRO.024.018 Yoksa RAB görür ve hoşnut kalmaz Ve düşmanına duyduğu öfke yatışır.

24:19b.PRO.024.019 Kötülük edenlere kızıp üzülme, Onlara özenme.

24:20b.PRO.024.020 Çünkü kötülerin geleceği yok, Çırası sönecek onların.

24:21b.PRO.024.021 Oğlum, RABbe ve krala saygı göster, Onlara başkaldıranlarla arkadaşlık etme.

24:22b.PRO.024.022 Çünkü onlar ansızın felakete uğrar, İnsanın başına ne belalar getireceklerini kim bilir?

24:23b.PRO.024.023 Şunlar da bilgelerin sözleridir: Yargılarken yan tutmak iyi değildir.

24:24b.PRO.024.024 Kötüye, ‹‹Suçsuzsun›› diyen yargıcı Halklar lanetler, uluslar kınar.

24:25b.PRO.024.025 Ne mutlu suçluyu mahkûm edene! Herkes onu candan kutlar.

24:26b.PRO.024.026 Dürüst yanıt Gerçek dostluğun işaretidir. ‹‹Dürüst yanıt veren dudakları öper.››

24:27b.PRO.024.027 İlkin dışardaki işini bitirip tarlanı hazırla, Ondan sonra evini yap.

24:28b.PRO.024.028 Başkalarına karşı nedensiz tanıklık etme Ve dudaklarınla aldatma.

24:29b.PRO.024.029 ‹‹Bana yaptığını ben de ona yapacağım, Ödeteceğim bana yaptığını›› deme.

24:30b.PRO.024.030 Tembelin tarlasından, Sağduyudan yoksun kişinin bağından geçtiğimde

24:31b.PRO.024.031 Her yanı dikenlerin, otların Kapladığını gördüm; Taş duvar da yıkılmıştı.

24:32b.PRO.024.032 Gördüklerimi derin derin düşündüm, Seyrettiklerimden ibret aldım.

24:33b.PRO.024.033 ‹‹Biraz kestireyim, biraz uyuklayayım, Ellerimi kavuşturup şöyle bir uyuyayım›› demeye kalmadan,

24:34b.PRO.024.034 Yokluk bir haydut gibi, Yoksulluk bir akıncı gibi gelir üzerine.

25

25:1b.PRO.025.001 Bundan sonrakiler de Süleymanın özdeyişleridir. Bunları Yahuda Kralı Hizkiyanın adamları derledi.

25:2b.PRO.025.002 Tanrıyı gizli tuttuğu şeyler için, Krallarıysa açığa çıkardıkları için yüceltiriz.

25:3b.PRO.025.003 Göğün yüksekliği, yerin derinliği gibi, Kralların aklından geçen de kestirilemez.

25:4b.PRO.025.004 Cürufu gümüşten ayırınca, Kuyumcunun işleyeceği madde kalır.

25:5b.PRO.025.005 Kötüleri kralın huzurundan uzaklaştırırsan Kralın tahtı adaletle pekişir.

25:6b.PRO.025.006 Kralın önünde kendini yüceltme, Önemli kişiler arasında yer edinmeye çalışma.

25:7b.PRO.025.007 Çünkü kralın seni bir soylunun önünde alaşağı etmesindense, Sana, ‹‹Yukarıya gel›› demesi yeğdir.

25:8b.PRO.025.008 Gördüklerinle hemencecik mahkemeye başvurma; Çünkü başkası seni utandırabilir, Sonra ne yapacağını bilemezsin.

25:9b.PRO.025.009 Davanı doğrudan komşunla gör; Başkasının sırrını açıklama.

25:10b.PRO.025.010 Yoksa işiten seni utandırabilir Ve bu kötü ün yakanı bırakmaz.

25:11b.PRO.025.011 Yerinde söylenen söz, Gümüş oymalardaki altın elmafö gibidir.

25:12b.PRO.025.012 Altın küpe ya da altın bir süs neyse, Dinleyen kulak için bilgenin azarlaması da öyledir.

25:13b.PRO.025.013 Hasatta kar serinliği nasılsa, Güvenilir ulak da kendisini gönderenler için öyledir. Böyle biri efendilerinin canına can katar.

25:14b.PRO.025.014 Yağmursuz bulut ve yel nasılsa, Vermediği armağanla övünen kişi de öyledir.

25:15b.PRO.025.015 Sabırla bir hükümdar bile ikna edilir, Tatlı dil en güçlü direnci kırar.

25:16b.PRO.025.016 Bal buldun mu yeteri kadar ye, Fazla doyarsan kusarsın.

25:17b.PRO.025.017 Başkalarının evine seyrek git, Yoksa onları bezdirir, nefretini kazanırsın.

25:18b.PRO.025.018 Başkasına karşı yalancı tanıklık eden Topuz, kılıç ya da sivri ok gibidir.

25:19b.PRO.025.019 Sıkıntılı günde haine güvenmek, Çürük dişe ya da sakat ayağa güvenmek gibidir.

25:20b.PRO.025.020 Dertli kişiye ezgi söylemek, Soğuk günde giysilerini üzerinden almaya, Ya da sodaya sirke katmaya benzer.

25:21b.PRO.025.021 Düşmanın acıkmışsa doyur, Susamışsa su ver.

25:22b.PRO.025.022 Bunu yapmakla onu utanca boğarsın Ve RAB seni ödüllendirir.

25:23b.PRO.025.023 Kuzeyden esen rüzgar nasıl yağmur getirirse, İftiracı dil de öfkeli bakışlara yol açar.

25:24b.PRO.025.024 Kavgacı kadınla aynı evde oturmaktansa, Damın köşesinde oturmak yeğdir.

25:25b.PRO.025.025 Susamış kişi için soğuk su neyse, Uzak ülkeden gelen iyi haber de öyledir.

25:26b.PRO.025.026 Kötünün önünde pes eden doğru kişi, Suyu bulanmış pınar, kirlenmiş kuyu gibidir.

25:27b.PRO.025.027 Fazla bal yemek iyi değildir; Hep yüceltilmeyi beklemek de...

25:28b.PRO.025.028 Kendini denetleyemeyen kişi Yıkılmış sursuz kent gibidir.

26

26:1b.PRO.026.001 Yaz ortasında kar, hasatta yağmur uygun olmadığı gibi, Akılsıza da onur yakışmaz.

26:2b.PRO.026.002 Öteye beriye uçuşan serçe Ve kırlangıç gibi, Hak edilmemiş lanet de tutmaz.

26:3b.PRO.026.003 Ata kırbaç, eşeğe gem, Akılsızın sırtına da değnek gerek.

26:4b.PRO.026.004 Akılsıza ahmaklığına göre karşılık verme, Yoksa sen de onun düzeyine inersin.

26:5b.PRO.026.005 Akılsıza ahmaklığına uygun karşılık ver, Yoksa kendini bilge sanır.

26:6b.PRO.026.006 Akılsızın eliyle haber gönderen, Kendi ayaklarını kesen biri gibi, Kendine zarar verir.

26:7b.PRO.026.007 Akılsızın ağzında özdeyiş, Kötürümün sarkan bacakları gibidir.

26:8b.PRO.026.008 Akılsızı onurlandırmak, Taşı sapana bağlamak gibidir.

26:9b.PRO.026.009 Sarhoşun elindeki dikenli dal ne ise, Akılsızın ağzında özdeyiş de odur.

26:10b.PRO.026.010 Oklarını gelişigüzel fırlatan okçu neyse, Yoldan geçen akılsızı ya da sarhoşu ücretle tutan da öyledir.

26:11b.PRO.026.011 Ahmaklığını tekrarlayan akılsız, Kusmuğuna dönen köpek gibidir.

26:12b.PRO.026.012 Kendini bilge gören birini tanıyor musun? Akılsız bile ondan daha umut vericidir.

26:13b.PRO.026.013 Tembel, ‹‹Yolda aslan var, Sokaklarda aslan dolaşıyor›› der.

26:14b.PRO.026.014 Menteşeleri üzerinde dönen kapı gibi, Tembel de yatağında döner durur.

26:15b.PRO.026.015 Tembel elini sahana daldırır, Yeniden ağzına götürmeye üşenir.

26:16b.PRO.026.016 Tembel kendini, Akıllıca yanıt veren yedi kişiden daha bilge sanır.

26:17b.PRO.026.017 Kendini ilgilendirmeyen bir kavgaya bulaşan kişi, Yoldan geçen köpeği kulaklarından tutana benzer.

26:18b.PRO.026.018 Ateşli ve öldürücü oklar savuran bir deli neyse, Komşusunu aldatıp, ‹‹Şaka yapıyordum›› Diyen de öyledir.

26:20b.PRO.026.020 Odun bitince ateş söner, Dedikoducu yok olunca kavga diner.

26:21b.PRO.026.021 Kor için kömür, ateş için odun neyse, Çekişmeyi alevlendirmek için kavgacı da öyledir.

26:22b.PRO.026.022 Dedikodu tatlı lokma gibidir, İnsanın ta içine işler.

26:23b.PRO.026.023 Okşayıcı dudaklarla kötü yürek, Sırlanmış toprak kaba benzer.

26:24b.PRO.026.024 Yüreği nefret dolu kişi sözleriyle niyetini gizlemeye çalışır, Ama içi hile doludur.

26:25b.PRO.026.025 Güzel sözlerine kanma, Çünkü yüreğinde yedi iğrenç şey vardır.

26:26b.PRO.026.026 Nefretini hileyle örtse bile, Kötülüğü toplumun önünde ortaya çıkar.

26:27b.PRO.026.027 Başkasının kuyusunu kazan içine kendi düşer, Taşı yuvarlayan altında kalır.

26:28b.PRO.026.028 Yalancı dil incittiği kişilerden nefret eder, Yaltaklanan ağızdan yıkım gelir.

27

27:1b.PRO.027.001 Yarınla övünme, Çünkü ne getireceğini bilemezsin.

27:2b.PRO.027.002 Seni kendi ağzın değil, başkaları övsün, Kendi dudakların değil, yabancı övsün.

27:3b.PRO.027.003 Taş ağırdır, kum bir yüktür, Ama ahmağın kışkırtması ikisinden de ağırdır.

27:4b.PRO.027.004 Öfke zalim, hiddet azgındır, Ama kıskançlığa kim dayanabilir?

27:5b.PRO.027.005 Açık bir azar, Gizli tutulan sevgiden iyidir.

27:6b.PRO.027.006 Düşmanın öpücükleri aldatıcıdır, Ama dostun seni iyiliğin için yaralar.

27:7b.PRO.027.007 Tok insanın canı balı bile çekmez, Aç kişiye en acı şey tatlı gelir.

27:8b.PRO.027.008 Yuvasından uzak kalan kuş nasılsa, Yurdundan uzak kalan insan da öyledir.

27:9b.PRO.027.009 Güzel koku ve buhur canı ferahlatır, Dostun verdiği öğüt insana tatlı gelir.

27:10b.PRO.027.010 Kendi dostunu da babanın dostunu da bırakma Ve felakete uğradığın gün kardeşinin evine gitme; Yakın komşun uzaktaki kardeşten yeğdir.

27:11b.PRO.027.011 Oğlum, bilgece davran ki yüreğim sevinsin, Beni ayıplayana yanıt vereyim.

27:12b.PRO.027.012 İhtiyatlı kişi tehlikeyi görünce saklanır, Bönse öne atılır ve zarar görür.

27:13b.PRO.027.013 Tanımadığı birine kefil olanın giysisini al; Bir yabancı için yapıyorsa bunu, Giysisini rehin tut.

27:14b.PRO.027.014 Sabah sabah komşuya verilen gürültülü bir selam Küfür sayılır.

27:15b.PRO.027.015 Kavgacı kadının dırdırı Yağmurlu günde damlaların dinmeyen sesi gibidir.

27:16b.PRO.027.016 Böyle bir kadını dizginlemeye kalkmak, Rüzgarı ya da yağı avuçta tutmaya çalışmak gibidir.

27:17b.PRO.027.017 Demir demiri biler, İnsan da insanı...

27:18b.PRO.027.018 İncir ağacını budayan meyvesini yer, Efendisine hizmet eden onurlandırılır.

27:19b.PRO.027.019 Su görüntümüzü nasıl yansıtıyorsa, Yürek de insanın içini yansıtır.

27:20b.PRO.027.020 Ölüm ve yıkım diyarı insana doymaz, İnsanın gözü de hiç doymaz.

27:21b.PRO.027.021 Altın ocakta, gümüş potada sınanır, İnsansa aldığı övgüyle sınanır.

27:22b.PRO.027.022 Ahmağı buğdayla birlikte dibekte tokmakla dövsen bile, Ahmaklığından kurtulmaz.

27:23b.PRO.027.023 Davarına iyi bak, Sığırlarına dikkat et.

27:24b.PRO.027.024 Çünkü zenginlik kalıcı değildir Ve taç kuşaktan kuşağa geçmez.

27:25b.PRO.027.025 Çayır biçilince, yeni çimen çıkınca, Dağlardaki otlar toplanınca,

27:26b.PRO.027.026 Kuzular seni giydirir, Tekeler tarlanın bedeli olur.

27:27b.PRO.027.027 Keçilerin sütü yalnız seni değil, Ev halkını, hizmetçilerini de doyurmaya yeter.

28

28:1b.PRO.028.001 Kötü kişi kendisini kovalayan olmasa bile kaçar, Doğrularsa genç aslan gibi yüreklidir.

28:2b.PRO.028.002 Ayaklanan ülke çok başlı olur, Ama akıllı, bilgili kişi düzeni sağlar.

28:3b.PRO.028.003 Yoksulu ezen yoksul, Ürünü harap eden sağanak yağmur gibidir.

28:4b.PRO.028.004 Yasayı terk eden kötüyü över, Yerine getirense kötüye karşı çıkar.

28:5b.PRO.028.005 Kötüler adaletten anlamaz, RABbe yönelenlerse her yönüyle anlar.

28:6b.PRO.028.006 Dürüst bir yoksul olmak, Yolsuzlukla zengin olmaktan yeğdir.

28:7b.PRO.028.007 Kutsal Yasayı yerine getiren çocuk akıllıdır, Oburlarla arkadaşlık edense babasını utandırır.

28:8b.PRO.028.008 Faiz ve tefecilikle malına mal katan kişi, Bunu yoksullara acıyan için biriktirir.

28:9b.PRO.028.009 Yasaya kulağını tıkayanın Duası da iğrençtir.

28:10b.PRO.028.010 Dürüst kişileri kötü yola saptıran Kendi kazdığı çukura düşer. İyiliği, özü sözü bir olanlar miras alacak.

28:11b.PRO.028.011 Zengin kendini bilge sanır, Ama akıllı yoksul onun içini okur.

28:12b.PRO.028.012 Doğruların zaferi coşkuyla kutlanır, Ama kötüler egemen olunca insan kaçacak yer arar.

28:13b.PRO.028.013 Günahlarını gizleyen başarılı olmaz, İtiraf edip bırakansa merhamet bulur.

28:14b.PRO.028.014 Günahtan çekinen ne mutludur! İnatçılık edense belaya düşer.

28:15b.PRO.028.015 Yoksul halkı yöneten kötü kişi Kükreyen aslan, saldırgan ayı gibidir.

28:16b.PRO.028.016 Gaddar önderin aklı kıttır; Haksız kazançtan nefret edense uzun ömürlü olur.

28:17b.PRO.028.017 Adam öldürmekten vicdan azabı çeken, mezara dek kaçacaktır; Kimse ona yardım etmesin.

28:18b.PRO.028.018 Alnı ak yaşayan kurtulur, Yolsuzluk yapan ansızın yıkıma uğrar.

28:19b.PRO.028.019 Toprağını işleyenin ekmeği bol olur, Hayal peşinde koşansa yoksulluğa doyar.

28:20b.PRO.028.020 Güvenilir kişi bolluğa erer, Zengin olmaya can atansa beladan kurtulamaz.

28:21b.PRO.028.021 Hatır gözetmek iyi değildir, Çünkü insan bir lokma ekmek için bile suç işler.

28:22b.PRO.028.022 Cimri servet peşinde koşar, Yoksulluğa uğrayacağını düşünmez.

28:23b.PRO.028.023 Başkasını azarlayan sonunda Pohpohlayandan daha çok beğeni kazanır.

28:24b.PRO.028.024 Annesini ya da babasını soymayı günah saymayan, Haydutla birdir.

28:25b.PRO.028.025 Açgözlü kavga çıkarır, RABbe güvenense bolluk içinde yaşar.

28:26b.PRO.028.026 Kendine güvenen akılsızdır, Bilgece davranan güvenlikte olur.

28:27b.PRO.028.027 Yoksula verenin eksiği olmaz, Yoksulu görmezden gelense bir sürü lanete uğrar.

28:28b.PRO.028.028 Kötüler egemen olunca insan kaçacak yer arar, Ama kötüler yok olunca doğrular çoğalır.

29

29:1b.PRO.029.001 Defalarca azarlandığı halde dikbaşlılık eden, Ansızın yıkıma uğrayacak, çare yok.

29:2b.PRO.029.002 Doğru kişiler çoğalınca halk sevinir, Kötü kişi hükümdar olunca halk inler.

29:3b.PRO.029.003 Bilgeliği seven babasını sevindirir, Fahişelerle dostluk eden malını yitirir.

29:4b.PRO.029.004 Adaletle yöneten kral ülkesini ayakta tutar, Ağır vergiler koyansa çökertir.

29:5b.PRO.029.005 Başkasını pohpohlayan kişi, Ona tuzak kurar.

29:6b.PRO.029.006 Kötünün başkaldırısı kendine tuzak olur, Doğru kişiyse ezgi söyler ve sevinir.

29:7b.PRO.029.007 Doğru kişi yoksulların hakkını verir, Kötü kişi hak hukuk nedir bilmez.

29:8b.PRO.029.008 Alaycı kişiler kentleri bile karıştırır, Bilgelerse öfkeyi yatıştırır.

29:9b.PRO.029.009 Bilge kişiyle davası olan ahmak Kızar, alay eder ve rahat vermez.

29:10b.PRO.029.010 Kana susamışlar dürüst kişiden nefret eder, Doğrularsa onun canını korur.

29:11b.PRO.029.011 Akılsız hep patlamaya hazırdır, Bilgeyse öfkesini dizginler.

29:12b.PRO.029.012 Hükümdar yalana kulak verirse, Bütün görevlileri de kötü olur.

29:13b.PRO.029.013 Zorbayla yoksulun ortak bir noktası var: İkisinin de gözünü açan RABdir.

29:14b.PRO.029.014 Yoksulları adaletle yöneten kralın Tahtı hep güvenlikte olur.

29:15b.PRO.029.015 Değnekle terbiye bilgelik kazandırır, Kendi haline bırakılan çocuksa annesini utandırır.

29:16b.PRO.029.016 Kötüler çoğalınca başkaldırı da çoğalır, Ama doğrular onların düşüşünü görecektir.

29:17b.PRO.029.017 Oğlunu terbiye et, o da sana huzur verecek Ve gönlünü hoşnut edecektir.

29:18b.PRO.029.018 Tanrısal esinden yoksun olan halk Sınır tanımaz olur. Ne mutlu Kutsal Yasayı yerine getirene!

29:19b.PRO.029.019 Köle salt sözle terbiye edilemez, Çünkü anlasa da kulak asmaz.

29:20b.PRO.029.020 Sözünü tartmadan konuşan birini tanıyor musun? Akılsızın durumu bile onunkinden daha umut vericidir.

29:21b.PRO.029.021 Çocukluğundan beri kölesini şımartan, Sonunda cezasını çeker.

29:22b.PRO.029.022 Öfkeli kişi çekişme yaratır, Huysuz kişinin başkaldırısı eksik olmaz.

29:23b.PRO.029.023 Kibir insanı küçük düşürür, Alçakgönüllülükse onur kazandırır.

29:24b.PRO.029.024 Hırsızla ortak olanın düşmanı kendisidir, Mahkemede yemin etse de bildiğini söylemez.

29:25b.PRO.029.025 İnsandan korkmak tuzaktır, Ama RABbe güvenen güvenlikte olur.

29:26b.PRO.029.026 Hükümdarın gözüne girmek isteyen çoktur, Ama RABdir insana adalet sağlayan.

29:27b.PRO.029.027 Doğrular haksızlardan iğrenir, Kötüler de dürüst yaşayanlardan.

30

30:1b.PRO.030.001 Massalı Yake oğlu Agurun sözleri: Bu adam şöyle diyor: ‹‹Yoruldum, ey Tanrım, yoruldum ve tükendim. ve tükendim› ›› ya da ‹‹Bu adam İtiele, İtiele ve Ukkala şöyle diyor››.

30:2b.PRO.030.002 Gerçekten ben insanların en cahiliyim, Bende insan aklı yok.

30:3b.PRO.030.003 Bilgeliği öğrenmedim, Kutsal Olana ilişkin bilgiden de yoksunum.

30:4b.PRO.030.004 Kim göklere çıkıp indi? Kim yeli avuçlarında topladı? Suları giysisiyle sarıp sarmalayan kim? Kim belirledi dünyanın sınırlarını? Adı nedir, oğlunun adı nedir, biliyorsan söyle!

30:5b.PRO.030.005 Tanrının her sözü güvenilirdir, O kendisine sığınan herkese kalkandır.

30:6b.PRO.030.006 Onun sözüne bir şey katma, Yoksa seni azarlar, yalancı çıkarsın.

30:7b.PRO.030.007 Ey Tanrı, iki şey diledim senden: Ben ölmeden bunları esirgeme benden.

30:8b.PRO.030.008 Sahtekârlığı, yalanı benden uzak tut, Bana ne yoksulluk ne de zenginlik ver; Payıma düşen ekmeği ver, yeter.

30:9b.PRO.030.009 Yoksa bolluktan, ‹Kimmiş RAB?› diye seni yadsır, Ya da yoksulluktan çalar Ve Tanrımın adını lekelemiş olurum.

30:10b.PRO.030.010 ‹‹Köleyi efendisine çekiştirme, Yoksa sana lanet eder, sen de suçlu çıkarsın.

30:11b.PRO.030.011 Öyleleri var ki, babalarına lanet eder, Annelerine değer vermezler.

30:12b.PRO.030.012 Öyleleri var ki, kendilerini tertemiz sanırlar, Oysa kötülüklerinden arınmış değiller.

30:13b.PRO.030.013 Öyleleri var ki, kendilerinden üstün kimse yok sanır, Herkese tepeden bakarlar.

30:14b.PRO.030.014 Öyleleri var ki, dişleri kılıç, çeneleri bıçaktır, Mazlumlarla yoksulları yutup yeryüzünden yok ederler.

30:15b.PRO.030.015 Sülüğün iki kızı vardır, adları ‹Ver, ver›dir. Hiç doymayan üç şey, ‹Yeter› demeyen dört şey vardır:

30:16b.PRO.030.016 Ölüler diyarı, kısır rahim, Suya doymayan toprak ve ‹Yeter› demeyen ateş.

30:17b.PRO.030.017 Babasıyla alay edenin, annesinin sözünü hor görenin Gözünü vadideki kargalar oyacak; O akbabalara yem olacak.

30:18b.PRO.030.018 Aklımın ermediği üç şey, Anlamadığım dört şey var:

30:19b.PRO.030.019 Kartalın gökyüzünde, Yılanın kayada, Geminin denizde izlediği yol Ve erkeğin genç kızla tuttuğu yol.

30:20b.PRO.030.020 Zina eden kadının yolu da şöyledir: Yer, ağzını siler, Sonra da, ‹Suç işlemedim› der.

30:21b.PRO.030.021 Yeryüzü üç şeyin altında sarsılır; Katlanamadığı dört şey vardır:

30:22b.PRO.030.022 Kölenin kral olması, Budalanın doyması,

30:23b.PRO.030.023 Nefret edilen kadının evlenmesi Ve hizmetçinin hanımının yerine geçmesi.

30:24b.PRO.030.024 ‹‹Dünyada dört küçük yaratık var ki, Çok bilgece davranırlar:

30:25b.PRO.030.025 Karıncalar güçlü olmayan bir topluluktur, Ama yiyeceklerini yazdan biriktirirler.

30:26b.PRO.030.026 Kaya tavşanları da güçsüz bir topluluktur, Ama yuvalarını kaya kovuklarında yaparlar.

30:27b.PRO.030.027 Çekirgelerin kralı yoktur, Ama bölük bölük ilerlerler.

30:28b.PRO.030.028 Kertenkele elle bile yakalanır, Ama kral saraylarında bulunur.

30:29b.PRO.030.029 ‹‹Yürüyüşü gösterişli üç yaratık, Davranışı gösterişli dört yaratık var:

30:30b.PRO.030.030 Hayvanların en güçlüsü olan Ve hiçbir şeyin önünde pes etmeyen aslan,

30:31b.PRO.030.031 Tazıfş, teke Ve ordusunun başındaki kral. sözcüğün anlamı tam bilinmiyor.

30:32b.PRO.030.032 ‹‹Eğer budala gibi kendini yücelttinse Ya da kötülük tasarladınsa, Dur ve düşün!

30:33b.PRO.030.033 Çünkü nasıl sütü dövünce tereyağı, Burnu sıkınca kan çıkarsa, Öfkeyi kurcalayınca da kavga çıkar.››

31

31:1b.PRO.031.001 Massa Kralı Lemuelin sözleri, Annesinin ona öğrettikleri:

31:2b.PRO.031.002 ‹‹Oğlum, rahmimin ürünü, ne diyeyim? Adaklarımın yanıtı oğlum, ne diyeyim?

31:3b.PRO.031.003 Gücünü kadınlara, Gençliğini kralları mahvedenlere kaptırma!

31:4b.PRO.031.004 ‹‹Şarap içmek krallara yakışmaz, ey Lemuel, Krallara yakışmaz! İçkiyi özlemek hükümdarlara yaraşmaz.

31:5b.PRO.031.005 Çünkü içince kuralları unutur, Mazlumun hakkını yerler.

31:6b.PRO.031.006 İçkiyi çaresize, Şarabı kaygı çekene verin.

31:7b.PRO.031.007 İçsin ki yoksulluğunu unutsun, Artık sefaletini anmasın.

31:8b.PRO.031.008 Ağzını hakkını savunamayan için, Kimsesizin davasını gütmek için aç.

31:9b.PRO.031.009 Ağzını aç ve adaletle yargıla, Mazlumun, yoksulun hakkını savun.››

31:10b.PRO.031.010 Erdemli kadını kim bulabilir? Onun değeri mücevherden çok üstündür. sırayla İbranice alfabenin değişik bir harfiyle başlar.

31:11b.PRO.031.011 Kocası ona yürekten güvenir Ve kazancı eksilmez.

31:12b.PRO.031.012 Kadın ona kötülükle değil, Yaşamı boyunca iyilikle karşılık verir.

31:13b.PRO.031.013 Yün, keten bulur, Zevkle elleriyle işler.

31:14b.PRO.031.014 Ticaret gemileri gibidir, Yiyeceğini uzaktan getirir.

31:15b.PRO.031.015 Gün ağarmadan kalkar, Ev halkına yiyecek, hizmetçilerine paylarını verir.

31:16b.PRO.031.016 Bir tarlayı gözüne kestirip satın alır, El emeğiyle kazandığı parayla bağ diker.

31:17b.PRO.031.017 Giyinip kollarını sıvar, Canla başla çalışır.

31:18b.PRO.031.018 Ticaretinin kârlı olduğunu bilir, Çırası gece boyunca yanar.

31:19b.PRO.031.019 Eliyle örekeyi tutar, Avucunda iği tutar.

31:20b.PRO.031.020 Mazluma kollarını açar, Yoksula elini uzatır.

31:21b.PRO.031.021 Kar yağınca ev halkı için kaygılanmaz, Çünkü hepsinin iki katfü giysisi vardır.

31:22b.PRO.031.022 Yatak örtüleri dokur, Kendi giysileri ince mor ketendendir.

31:23b.PRO.031.023 Kocası ülkenin ileri gelenleriyle oturup kalkar, Kent kurulunda iyi tanınır.

31:24b.PRO.031.024 Kadın diktiği keten giysilerle Ördüğü kuşakları tüccara satar.

31:25b.PRO.031.025 Güç ve onurla kuşanmıştır, Geleceğe güvenle bakar.

31:26b.PRO.031.026 Ağzından bilgelik akar, Dili iyilik öğütler.

31:27b.PRO.031.027 Ev halkının işlerini yönetir, Tembellik nedir bilmez.

31:28b.PRO.031.028 Çocukları önünde ayağa kalkıp onu kutlar, Kocası onu över.

31:29b.PRO.031.029 ‹‹Soylu işler yapan çok kadın var, Ama sen hepsinden üstünsün›› der.

31:30b.PRO.031.030 Çekicilik aldatıcı, güzellik boştur; Ama RABbe saygılı kadın övülmeye layıktır.

31:31b.PRO.031.031 Ellerinin hak ettiğini verin kendisine, Yaptıkları için kent kurulunda övülsün.