Proverbs (Latin)

1

1:1b.PRO.001.001parabolae Salomonis filii David regis Israhel

1:2b.PRO.001.002ad sciendam sapientiam et disciplinam

1:3b.PRO.001.003ad intellegenda verba prudentiae et suscipiendam eruditionem doctrinae iustitiam et iudicium et aequitatem

1:4b.PRO.001.004ut detur parvulis astutia adulescenti scientia et intellectus

1:5b.PRO.001.005audiens sapiens sapientior erit et intellegens gubernacula possidebit

1:6b.PRO.001.006animadvertet parabolam et interpretationem verba sapientium et enigmata eorum

1:7b.PRO.001.007timor Domini principium scientiae sapientiam atque doctrinam stulti despiciunt

1:8b.PRO.001.008audi fili mi disciplinam patris tui et ne dimittas legem matris tuae

1:9b.PRO.001.009ut addatur gratia capiti tuo et torques collo tuo

1:10b.PRO.001.010fili mi si te lactaverint peccatores ne adquiescas

1:11b.PRO.001.011si dixerint veni nobiscum insidiemur sanguini abscondamus tendiculas contra insontem frustra

1:12b.PRO.001.012degluttiamus eum sicut infernus viventem et integrum quasi descendentem in lacum

1:13b.PRO.001.013omnem pretiosam substantiam repperiemus implebimus domos nostras spoliis

1:14b.PRO.001.014sortem mitte nobiscum marsuppium unum sit omnium nostrum

1:15b.PRO.001.015fili mi ne ambules cum eis prohibe pedem tuum a semitis eorum

1:16b.PRO.001.016pedes enim illorum ad malum currunt et festinant ut effundant sanguinem

1:17b.PRO.001.017frustra autem iacitur rete ante oculos pinnatorum

1:18b.PRO.001.018ipsique contra sanguinem suum insidiantur et moliuntur fraudes contra animas suas

1:19b.PRO.001.019sic semitae omnis avari animas possidentium rapiunt

1:20b.PRO.001.020sapientia foris praedicat in plateis dat vocem suam

1:21b.PRO.001.021in capite turbarum clamitat in foribus portarum urbis profert verba sua dicens

1:22b.PRO.001.022usquequo parvuli diligitis infantiam et stulti ea quae sibi sunt noxia cupiunt et inprudentes odibunt scientiam

1:23b.PRO.001.023convertimini ad correptionem meam en proferam vobis spiritum meum et ostendam verba mea

1:24b.PRO.001.024quia vocavi et rennuistis extendi manum meam et non fuit qui aspiceret

1:25b.PRO.001.025despexistis omne consilium meum et increpationes meas neglexistis

1:26b.PRO.001.026ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo cum vobis quod timebatis advenerit

1:27b.PRO.001.027cum inruerit repentina calamitas et interitus quasi tempestas ingruerit quando venerit super vos tribulatio et angustia

1:28b.PRO.001.028tunc invocabunt me et non exaudiam mane consurgent et non invenient me

1:29b.PRO.001.029eo quod exosam habuerint disciplinam et timorem Domini non susceperint

1:30b.PRO.001.030nec adquieverint consilio meo et detraxerint universae correptioni meae

1:31b.PRO.001.031comedent igitur fructus viae suae suisque consiliis saturabuntur

1:32b.PRO.001.032aversio parvulorum interficiet eos et prosperitas stultorum perdet illos

1:33b.PRO.001.033qui autem me audierit absque terrore requiescet et abundantia perfruetur malorum timore sublato

2

2:1b.PRO.002.001fili mi si susceperis sermones meos et mandata mea absconderis penes te

2:2b.PRO.002.002ut audiat sapientiam auris tua inclina cor tuum ad noscendam prudentiam

2:3b.PRO.002.003si enim sapientiam invocaveris et inclinaveris cor tuum prudentiae

2:4b.PRO.002.004si quaesieris eam quasi pecuniam et sicut thesauros effoderis illam

2:5b.PRO.002.005tunc intelleges timorem Domini et scientiam Dei invenies

2:6b.PRO.002.006quia Dominus dat sapientiam et ex ore eius scientia et prudentia

2:7b.PRO.002.007custodiet rectorum salutem et proteget gradientes simpliciter

2:8b.PRO.002.008servans semitas iustitiae et vias sanctorum custodiens

2:9b.PRO.002.009tunc intelleges iustitiam et iudicium et aequitatem et omnem semitam bonam

2:10b.PRO.002.010si intraverit sapientia cor tuum et scientia animae tuae placuerit

2:11b.PRO.002.011consilium custodiet te prudentia servabit te

2:12b.PRO.002.012ut eruaris de via mala ab homine qui perversa loquitur

2:13b.PRO.002.013qui relinquunt iter rectum et ambulant per vias tenebrosas

2:14b.PRO.002.014qui laetantur cum malefecerint et exultant in rebus pessimis

2:15b.PRO.002.015quorum viae perversae et infames gressus eorum

2:16b.PRO.002.016ut eruaris a muliere aliena et ab extranea quae mollit sermones suos

2:17b.PRO.002.017et relinquit ducem pubertatis suae

2:18b.PRO.002.018et pacti Dei sui oblita est inclinata est enim ad mortem domus eius et ad impios semitae ipsius

2:19b.PRO.002.019omnes qui ingrediuntur ad eam non revertentur nec adprehendent semitas vitae

2:20b.PRO.002.020ut ambules in via bona et calles iustorum custodias

2:21b.PRO.002.021qui enim recti sunt habitabunt in terra et simplices permanebunt in ea

2:22b.PRO.002.022impii vero de terra perdentur et qui inique agunt auferentur ex ea

3

3:1b.PRO.003.001fili mi ne obliviscaris legis meae et praecepta mea custodiat cor tuum

3:2b.PRO.003.002longitudinem enim dierum et annos vitae et pacem adponent tibi

3:3b.PRO.003.003misericordia et veritas non te deserant circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis cordis tui

3:4b.PRO.003.004et invenies gratiam et disciplinam bonam coram Deo et hominibus

3:5b.PRO.003.005habe fiduciam in Domino ex toto corde tuo et ne innitaris prudentiae tuae

3:6b.PRO.003.006in omnibus viis tuis cogita illum et ipse diriget gressus tuos

3:7b.PRO.003.007ne sis sapiens apud temet ipsum time Dominum et recede a malo

3:8b.PRO.003.008sanitas quippe erit umbilico tuo et inrigatio ossuum tuorum

3:9b.PRO.003.009honora Dominum de tua substantia et de primitiis omnium frugum tuarum

3:10b.PRO.003.010et implebuntur horrea tua saturitate et vino torcularia redundabunt

3:11b.PRO.003.011disciplinam Domini fili mi ne abicias nec deficias cum ab eo corriperis

3:12b.PRO.003.012quem enim diligit Dominus corripit et quasi pater in filio conplacet sibi

3:13b.PRO.003.013beatus homo qui invenit sapientiam et qui affluit prudentia

3:14b.PRO.003.014melior est adquisitio eius negotiatione argenti et auro primo fructus eius

3:15b.PRO.003.015pretiosior est cunctis opibus et omnia quae desiderantur huic non valent conparari

3:16b.PRO.003.016longitudo dierum in dextera eius in sinistra illius divitiae et gloria

3:17b.PRO.003.017viae eius viae pulchrae et omnes semitae illius pacificae

3:18b.PRO.003.018lignum vitae est his qui adprehenderint eam et qui tenuerit eam beatus

3:19b.PRO.003.019Dominus sapientia fundavit terram stabilivit caelos prudentia

3:20b.PRO.003.020sapientia illius eruperunt abyssi et nubes rore concrescunt

3:21b.PRO.003.021fili mi ne effluant haec ab oculis tuis custodi legem atque consilium

3:22b.PRO.003.022et erit vita animae tuae et gratia faucibus tuis

3:23b.PRO.003.023tunc ambulabis fiducialiter in via tua et pes tuus non inpinget

3:24b.PRO.003.024si dormieris non timebis quiesces et suavis erit somnus tuus

3:25b.PRO.003.025ne paveas repentino terrore et inruentes tibi potentias impiorum

3:26b.PRO.003.026Dominus enim erit in latere tuo et custodiet pedem tuum ne capiaris

3:27b.PRO.003.027noli prohibere benefacere eum qui potest si vales et ipse benefac

3:28b.PRO.003.028ne dicas amico tuo vade et revertere et cras dabo tibi cum statim possis dare

3:29b.PRO.003.029ne moliaris amico tuo malum cum ille in te habeat fiduciam

3:30b.PRO.003.030ne contendas adversus hominem frustra cum ipse tibi nihil mali fecerit

3:31b.PRO.003.031ne aemuleris hominem iniustum nec imiteris vias eius

3:32b.PRO.003.032quia abominatio Domini est omnis inlusor et cum simplicibus sermocinatio eius

3:33b.PRO.003.033egestas a Domino in domo impii habitacula autem iustorum benedicentur

3:34b.PRO.003.034inlusores ipse deludet et mansuetis dabit gratiam

3:35b.PRO.003.035gloriam sapientes possidebunt stultorum exaltatio ignominia

4

4:1b.PRO.004.001audite filii disciplinam patris et adtendite ut sciatis prudentiam

4:2b.PRO.004.002donum bonum tribuam vobis legem meam ne derelinquatis

4:3b.PRO.004.003nam et ego filius fui patris mei tenellus et unigenitus coram matre mea

4:4b.PRO.004.004et docebat me atque dicebat suscipiat verba mea cor tuum custodi praecepta mea et vives

4:5b.PRO.004.005posside sapientiam posside prudentiam ne obliviscaris neque declines a verbis oris mei

4:6b.PRO.004.006ne dimittas eam et custodiet te dilige eam et servabit te

4:7b.PRO.004.007principium sapientiae posside sapientiam et in omni possessione tua adquire prudentiam

4:8b.PRO.004.008arripe illam et exaltabit te glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus

4:9b.PRO.004.009dabit capiti tuo augmenta gratiarum et corona inclita proteget te

4:10b.PRO.004.010audi fili mi et suscipe verba mea ut multiplicentur tibi anni vitae

4:11b.PRO.004.011viam sapientiae monstravi tibi duxi te per semitas aequitatis

4:12b.PRO.004.012quas cum ingressus fueris non artabuntur gressus tui et currens non habebis offendiculum

4:13b.PRO.004.013tene disciplinam ne dimittas eam custodi illam quia ipsa est vita tua

4:14b.PRO.004.014ne delecteris semitis impiorum nec tibi placeat malorum via

4:15b.PRO.004.015fuge ab ea ne transeas per illam declina et desere eam

4:16b.PRO.004.016non enim dormiunt nisi malefecerint et rapitur somnus ab eis nisi subplantaverint

4:17b.PRO.004.017comedunt panem impietatis et vinum iniquitatis bibunt

4:18b.PRO.004.018iustorum autem semita quasi lux splendens procedit et crescit usque ad perfectam diem

4:19b.PRO.004.019via impiorum tenebrosa nesciunt ubi corruant

4:20b.PRO.004.020fili mi ausculta sermones meos et ad eloquia mea inclina aurem tuam

4:21b.PRO.004.021ne recedant ab oculis tuis custodi ea in medio cordis tui

4:22b.PRO.004.022vita enim sunt invenientibus ea et universae carni sanitas

4:23b.PRO.004.023omni custodia serva cor tuum quia ex ipso vita procedit

4:24b.PRO.004.024remove a te os pravum et detrahentia labia sint procul a te

4:25b.PRO.004.025oculi tui recta videant et palpebrae tuae praecedant gressus tuos

4:26b.PRO.004.026dirige semitam pedibus tuis et omnes viae tuae stabilientur

4:27b.PRO.004.027ne declines ad dexteram et ad sinistram averte pedem tuum a malo

5

5:1b.PRO.005.001fili mi adtende sapientiam meam et prudentiae meae inclina aurem tuam

5:2b.PRO.005.002ut custodias cogitationes et disciplinam labia tua conservent

5:3b.PRO.005.003favus enim stillans labia meretricis et nitidius oleo guttur eius

5:4b.PRO.005.004novissima autem illius amara quasi absinthium et acuta quasi gladius biceps

5:5b.PRO.005.005pedes eius descendunt in mortem et ad inferos gressus illius penetrant

5:6b.PRO.005.006per semitam vitae non ambulat vagi sunt gressus eius et investigabiles

5:7b.PRO.005.007nunc ergo fili audi me et ne recedas a verbis oris mei

5:8b.PRO.005.008longe fac ab ea viam tuam et ne adpropinques foribus domus eius

5:9b.PRO.005.009ne des alienis honorem tuum et annos tuos crudeli

5:10b.PRO.005.010ne forte impleantur extranei viribus tuis et labores tui sint in domo aliena

5:11b.PRO.005.011et gemas in novissimis quando consumpseris carnes et corpus tuum et dicas

5:12b.PRO.005.012cur detestatus sum disciplinam et increpationibus non adquievit cor meum

5:13b.PRO.005.013nec audivi vocem docentium me et magistris non inclinavi aurem meam

5:14b.PRO.005.014paene fui in omni malo in medio ecclesiae et synagogae

5:15b.PRO.005.015bibe aquam de cisterna tua et fluenta putei tui

5:16b.PRO.005.016deriventur fontes tui foras et in plateis aquas tuas divide

5:17b.PRO.005.017habeto eas solus nec sint alieni participes tui

5:18b.PRO.005.018sit vena tua benedicta et laetare cum muliere adulescentiae tuae

5:19b.PRO.005.019cerva carissima et gratissimus hinulus ubera eius inebrient te omni tempore in amore illius delectare iugiter

5:20b.PRO.005.020quare seduceris fili mi ab aliena et foveris sinu alterius

5:21b.PRO.005.021respicit Dominus vias hominis et omnes gressus illius considerat

5:22b.PRO.005.022iniquitates suae capiunt impium et funibus peccatorum suorum constringitur

5:23b.PRO.005.023ipse morietur quia non habuit disciplinam et multitudine stultitiae suae decipietur

6

6:1b.PRO.006.001fili mi si spoponderis pro amico tuo defixisti apud extraneum manum tuam

6:2b.PRO.006.002inlaqueatus es verbis oris tui et captus propriis sermonibus

6:3b.PRO.006.003fac ergo quod dico fili mi et temet ipsum libera quia incidisti in manu proximi tui discurre festina suscita amicum tuum

6:4b.PRO.006.004ne dederis somnum oculis tuis nec dormitent palpebrae tuae

6:5b.PRO.006.005eruere quasi dammula de manu et quasi avis de insidiis aucupis

6:6b.PRO.006.006vade ad formicam o piger et considera vias eius et disce sapientiam

6:7b.PRO.006.007quae cum non habeat ducem nec praeceptorem nec principem

6:8b.PRO.006.008parat aestate cibum sibi et congregat in messe quod comedat

6:9b.PRO.006.009usquequo piger dormis quando consurges ex somno tuo

6:10b.PRO.006.010paululum dormies paululum dormitabis paululum conseres manus ut dormias

6:11b.PRO.006.011et veniet tibi quasi viator egestas et pauperies quasi vir armatus

6:12b.PRO.006.012homo apostata vir inutilis graditur ore perverso

6:13b.PRO.006.013annuit oculis terit pede digito loquitur

6:14b.PRO.006.014pravo corde machinatur malum et in omni tempore iurgia seminat

6:15b.PRO.006.015huic extemplo veniet perditio sua et subito conteretur nec habebit ultra medicinam

6:16b.PRO.006.016sex sunt quae odit Dominus et septimum detestatur anima eius

6:17b.PRO.006.017oculos sublimes linguam mendacem manus effundentes innoxium sanguinem

6:18b.PRO.006.018cor machinans cogitationes pessimas pedes veloces ad currendum in malum

6:19b.PRO.006.019proferentem mendacia testem fallacem et eum qui seminat inter fratres discordias

6:20b.PRO.006.020conserva fili mi praecepta patris tui et ne dimittas legem matris tuae

6:21b.PRO.006.021liga ea in corde tuo iugiter et circumda gutturi tuo

6:22b.PRO.006.022cum ambulaveris gradiantur tecum cum dormieris custodiant te et evigilans loquere cum eis

6:23b.PRO.006.023quia mandatum lucerna est et lex lux et via vitae increpatio disciplinae

6:24b.PRO.006.024ut custodiant te a muliere mala et a blanda lingua extraneae

6:25b.PRO.006.025non concupiscat pulchritudinem eius cor tuum nec capiaris nutibus illius

6:26b.PRO.006.026pretium enim scorti vix unius est panis mulier autem viri pretiosam animam capit

6:27b.PRO.006.027numquid abscondere potest homo ignem in sinu suo ut vestimenta illius non ardeant

6:28b.PRO.006.028aut ambulare super prunas et non conburentur plantae eius

6:29b.PRO.006.029sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui non erit mundus cum tetigerit eam

6:30b.PRO.006.030non grandis est culpae cum quis furatus fuerit furatur enim ut esurientem impleat animam

6:31b.PRO.006.031deprehensus quoque reddet septuplum et omnem substantiam domus suae tradet

6:32b.PRO.006.032qui autem adulter est propter cordis inopiam perdet animam suam

6:33b.PRO.006.033turpitudinem et ignominiam congregat sibi et obprobrium illius non delebitur

6:34b.PRO.006.034quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae

6:35b.PRO.006.035nec adquiescet cuiusquam precibus nec suscipiet pro redemptione dona plurima

7

7:1b.PRO.007.001fili mi custodi sermones meos et praecepta mea reconde tibi

7:2b.PRO.007.002serva mandata mea et vives et legem meam quasi pupillam oculi tui

7:3b.PRO.007.003liga eam in digitis tuis scribe illam in tabulis cordis tui

7:4b.PRO.007.004dic sapientiae soror mea es et prudentiam voca amicam tuam

7:5b.PRO.007.005ut custodiat te a muliere extranea et ab aliena quae verba sua dulcia facit

7:6b.PRO.007.006de fenestra enim domus meae per cancellos prospexi

7:7b.PRO.007.007et video parvulos considero vecordem iuvenem

7:8b.PRO.007.008qui transit in platea iuxta angulum et propter viam domus illius graditur

7:9b.PRO.007.009in obscuro advesperascente die in noctis tenebris et caligine

7:10b.PRO.007.010et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas garrula et vaga

7:11b.PRO.007.011quietis inpatiens nec valens in domo consistere pedibus suis

7:12b.PRO.007.012nunc foris nunc in plateis nunc iuxta angulos insidians

7:13b.PRO.007.013adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens

7:14b.PRO.007.014victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea

7:15b.PRO.007.015idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi

7:16b.PRO.007.016intexui funibus lectum meum stravi tapetibus pictis ex Aegypto

7:17b.PRO.007.017aspersi cubile meum murra et aloe et cinnamomo

7:18b.PRO.007.018veni inebriemur uberibus donec inlucescat dies et fruamur cupitis amplexibus

7:19b.PRO.007.019non est enim vir in domo sua abiit via longissima

7:20b.PRO.007.020sacculum pecuniae secum tulit in die plenae lunae reversurus est domum suam

7:21b.PRO.007.021inretivit eum multis sermonibus et blanditiis labiorum protraxit illum

7:22b.PRO.007.022statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam et quasi agnus lasciviens et ignorans quod ad vincula stultus trahatur

7:23b.PRO.007.023donec transfigat sagitta iecur eius velut si avis festinet ad laqueum et nescit quia de periculo animae illius agitur

7:24b.PRO.007.024nunc ergo fili audi me et adtende verba oris mei

7:25b.PRO.007.025ne abstrahatur in viis illius mens tua neque decipiaris semitis eius

7:26b.PRO.007.026multos enim vulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea

7:27b.PRO.007.027viae inferi domus eius penetrantes interiora mortis

8

8:1b.PRO.008.001numquid non sapientia clamitat et prudentia dat vocem suam

8:2b.PRO.008.002in summis excelsisque verticibus super viam in mediis semitis stans

8:3b.PRO.008.003iuxta portas civitatis in ipsis foribus loquitur dicens

8:4b.PRO.008.004o viri ad vos clamito et vox mea ad filios hominum

8:5b.PRO.008.005intellegite parvuli astutiam et insipientes animadvertite

8:6b.PRO.008.006audite quoniam de rebus magnis locutura sum et aperientur labia mea ut recta praedicent

8:7b.PRO.008.007veritatem meditabitur guttur meum et labia mea detestabuntur impium

8:8b.PRO.008.008iusti sunt omnes sermones mei non est in eis pravum quid neque perversum

8:9b.PRO.008.009recti sunt intellegentibus et aequi invenientibus scientiam

8:10b.PRO.008.010accipite disciplinam meam et non pecuniam doctrinam magis quam aurum eligite

8:11b.PRO.008.011melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis et omne desiderabile ei non potest conparari

8:12b.PRO.008.012ego sapientia habito in consilio et eruditis intersum cogitationibus

8:13b.PRO.008.013timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue detestor

8:14b.PRO.008.014meum est consilium et aequitas mea prudentia mea est fortitudo

8:15b.PRO.008.015per me reges regnant et legum conditores iusta decernunt

8:16b.PRO.008.016per me principes imperant et potentes decernunt iustitiam

8:17b.PRO.008.017ego diligentes me diligo et qui mane vigilant ad me invenient me

8:18b.PRO.008.018mecum sunt divitiae et gloria opes superbae et iustitia

8:19b.PRO.008.019melior est fructus meus auro et pretioso lapide et genimina mea argento electo

8:20b.PRO.008.020in viis iustitiae ambulo in medio semitarum iudicii

8:21b.PRO.008.021ut ditem diligentes me et thesauros eorum repleam

8:22b.PRO.008.022Dominus possedit me initium viarum suarum antequam quicquam faceret a principio

8:23b.PRO.008.023ab aeterno ordita sum et ex antiquis antequam terra fieret

8:24b.PRO.008.024necdum erant abyssi et ego iam concepta eram necdum fontes aquarum eruperant

8:25b.PRO.008.025necdum montes gravi mole constiterant ante colles ego parturiebar

8:26b.PRO.008.026adhuc terram non fecerat et flumina et cardines orbis terrae

8:27b.PRO.008.027quando praeparabat caelos aderam quando certa lege et gyro vallabat abyssos

8:28b.PRO.008.028quando aethera firmabat sursum et librabat fontes aquarum

8:29b.PRO.008.029quando circumdabat mari terminum suum et legem ponebat aquis ne transirent fines suos quando adpendebat fundamenta terrae

8:30b.PRO.008.030cum eo eram cuncta conponens et delectabar per singulos dies ludens coram eo omni tempore

8:31b.PRO.008.031ludens in orbe terrarum et deliciae meae esse cum filiis hominum

8:32b.PRO.008.032nunc ergo filii audite me beati qui custodiunt vias meas

8:33b.PRO.008.033audite disciplinam et estote sapientes et nolite abicere eam

8:34b.PRO.008.034beatus homo qui audit me qui vigilat ad fores meas cotidie et observat ad postes ostii mei

8:35b.PRO.008.035qui me invenerit inveniet vitam et hauriet salutem a Domino

8:36b.PRO.008.036qui autem in me peccaverit laedet animam suam omnes qui me oderunt diligunt mortem

9

9:1b.PRO.009.001sapientia aedificavit sibi domum excidit columnas septem

9:2b.PRO.009.002immolavit victimas suas miscuit vinum et proposuit mensam suam

9:3b.PRO.009.003misit ancillas suas ut vocarent ad arcem et ad moenia civitatis

9:4b.PRO.009.004si quis est parvulus veniat ad me et insipientibus locuta est

9:5b.PRO.009.005venite comedite panem meum et bibite vinum quod miscui vobis

9:6b.PRO.009.006relinquite infantiam et vivite et ambulate per vias prudentiae

9:7b.PRO.009.007qui erudit derisorem ipse sibi facit iniuriam et qui arguit impium generat maculam sibi

9:8b.PRO.009.008noli arguere derisorem ne oderit te argue sapientem et diliget te

9:9b.PRO.009.009da sapienti et addetur ei sapientia doce iustum et festinabit accipere

9:10b.PRO.009.010principium sapientiae timor Domini et scientia sanctorum prudentia

9:11b.PRO.009.011per me enim multiplicabuntur dies tui et addentur tibi anni vitae

9:12b.PRO.009.012si sapiens fueris tibimet ipsi eris si inlusor solus portabis malum

9:13b.PRO.009.013mulier stulta et clamosa plenaque inlecebris et nihil omnino sciens

9:14b.PRO.009.014sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco

9:15b.PRO.009.015ut vocaret transeuntes viam et pergentes itinere suo

9:16b.PRO.009.016quis est parvulus declinet ad me et vecordi locuta est

9:17b.PRO.009.017aquae furtivae dulciores sunt et panis absconditus suavior

9:18b.PRO.009.018et ignoravit quod gigantes ibi sint et in profundis inferni convivae eius

10

10:1b.PRO.010.001parabolae Salomonis filius sapiens laetificat patrem filius vero stultus maestitia est matris suae

10:2b.PRO.010.002non proderunt thesauri impietatis iustitia vero liberabit a morte

10:3b.PRO.010.003non adfliget Dominus fame animam iusti et insidias impiorum subvertet

10:4b.PRO.010.004egestatem operata est manus remissa manus autem fortium divitias parat

10:5b.PRO.010.005qui congregat in messe filius sapiens est qui autem stertit aestate filius confusionis

10:6b.PRO.010.006benedictio super caput iusti os autem impiorum operit iniquitatem

10:7b.PRO.010.007memoria iusti cum laudibus et nomen impiorum putrescet

10:8b.PRO.010.008sapiens corde praecepta suscipiet stultus caeditur labiis

10:9b.PRO.010.009qui ambulat simpliciter ambulat confidenter qui autem depravat vias suas manifestus erit

10:10b.PRO.010.010qui annuit oculo dabit dolorem stultus labiis verberabitur

10:11b.PRO.010.011vena vitae os iusti et os impiorum operiet iniquitatem

10:12b.PRO.010.012odium suscitat rixas et universa delicta operit caritas

10:13b.PRO.010.013in labiis sapientis invenietur sapientia et virga in dorso eius qui indiget corde

10:14b.PRO.010.014sapientes abscondunt scientiam os autem stulti confusioni proximum est

10:15b.PRO.010.015substantia divitis urbs fortitudinis eius pavor pauperum egestas eorum

10:16b.PRO.010.016opus iusti ad vitam fructus impii ad peccatum

10:17b.PRO.010.017via vitae custodienti disciplinam qui autem increpationes relinquit errat

10:18b.PRO.010.018abscondunt odium labia mendacia qui profert contumeliam insipiens est

10:19b.PRO.010.019in multiloquio peccatum non deerit qui autem moderatur labia sua prudentissimus est

10:20b.PRO.010.020argentum electum lingua iusti cor impiorum pro nihilo

10:21b.PRO.010.021labia iusti erudiunt plurimos qui autem indocti sunt in cordis egestate morientur

10:22b.PRO.010.022benedictio Domini divites facit nec sociabitur ei adflictio

10:23b.PRO.010.023quasi per risum stultus operatur scelus sapientia autem est viro prudentia

10:24b.PRO.010.024quod timet impius veniet super eum desiderium suum iustis dabitur

10:25b.PRO.010.025quasi tempestas transiens non erit impius iustus autem quasi fundamentum sempiternum

10:26b.PRO.010.026sicut acetum dentibus et fumus oculis sic piger his qui miserunt eum

10:27b.PRO.010.027timor Domini adponet dies et anni impiorum breviabuntur

10:28b.PRO.010.028expectatio iustorum laetitia spes autem impiorum peribit

10:29b.PRO.010.029fortitudo simplicis via Domini et pavor his qui operantur malum

10:30b.PRO.010.030iustus in aeternum non commovebitur impii autem non habitabunt in terram

10:31b.PRO.010.031os iusti parturiet sapientiam lingua pravorum peribit

10:32b.PRO.010.032labia iusti considerant placita et os impiorum perversa

11

11:1b.PRO.011.001statera dolosa abominatio apud Dominum et pondus aequum voluntas eius

11:2b.PRO.011.002ubi fuerit superbia ibi erit et contumelia ubi autem humilitas ibi et sapientia

11:3b.PRO.011.003simplicitas iustorum diriget eos et subplantatio perversorum vastabit illos

11:4b.PRO.011.004non proderunt divitiae in die ultionis iustitia autem liberabit a morte

11:5b.PRO.011.005iustitia simplicis diriget viam eius et in impietate sua corruet impius

11:6b.PRO.011.006iustitia rectorum liberabit eos et in insidiis suis capientur iniqui

11:7b.PRO.011.007mortuo homine impio nulla erit ultra spes et expectatio sollicitorum peribit

11:8b.PRO.011.008iustus de angustia liberatus est et tradetur impius pro eo

11:9b.PRO.011.009simulator ore decipit amicum suum iusti autem liberabuntur scientia

11:10b.PRO.011.010in bonis iustorum exultabit civitas et in perditione impiorum erit laudatio

11:11b.PRO.011.011benedictione iustorum exaltabitur civitas et ore impiorum subvertetur

11:12b.PRO.011.012qui despicit amicum suum indigens corde est vir autem prudens tacebit

11:13b.PRO.011.013qui ambulat fraudulenter revelat arcana qui autem fidelis est animi celat commissum

11:14b.PRO.011.014ubi non est gubernator populus corruet salus autem ubi multa consilia

11:15b.PRO.011.015adfligetur malo qui fidem facit pro extraneo qui autem cavet laqueos securus erit

11:16b.PRO.011.016mulier gratiosa inveniet gloriam et robusti habebunt divitias

11:17b.PRO.011.017benefacit animae suae vir misericors qui autem crudelis est et propinquos abicit

11:18b.PRO.011.018impius facit opus instabile seminanti autem iustitiam merces fidelis

11:19b.PRO.011.019clementia praeparat vitam et sectatio malorum mortem

11:20b.PRO.011.020abominabile Domino pravum cor et voluntas eius in his qui simpliciter ambulant

11:21b.PRO.011.021manus in manu non erit innocens malus semen autem iustorum salvabitur

11:22b.PRO.011.022circulus aureus in naribus suis mulier pulchra et fatua

11:23b.PRO.011.023desiderium iustorum omne bonum est praestolatio impiorum furor

11:24b.PRO.011.024alii dividunt propria et ditiores fiunt alii rapiunt non sua et semper in egestate sunt

11:25b.PRO.011.025anima quae benedicit inpinguabitur et qui inebriat ipse quoque inebriabitur

11:26b.PRO.011.026qui abscondit frumenta maledicetur in populis benedictio autem super caput vendentium

11:27b.PRO.011.027bene consurgit diluculo qui quaerit bona qui autem investigator malorum est opprimetur ab eis

11:28b.PRO.011.028qui confidet in divitiis suis corruet iusti autem quasi virens folium germinabunt

11:29b.PRO.011.029qui conturbat domum suam possidebit ventos et qui stultus est serviet sapienti

11:30b.PRO.011.030fructus iusti lignum vitae et qui suscipit animas sapiens est

11:31b.PRO.011.031si iustus in terra recipit quanto magis impius et peccator

12

12:1b.PRO.012.001qui diligit disciplinam diligit scientiam qui autem odit increpationes insipiens est

12:2b.PRO.012.002qui bonus est hauriet a Domino gratiam qui autem confidit cogitationibus suis impie agit

12:3b.PRO.012.003non roborabitur homo ex impietate et radix iustorum non commovebitur

12:4b.PRO.012.004mulier diligens corona viro suo et putredo in ossibus eius quae confusione res dignas gerit

12:5b.PRO.012.005cogitationes iustorum iudicia et consilia impiorum fraudulentia

12:6b.PRO.012.006verba impiorum insidiantur sanguini os iustorum liberabit eos

12:7b.PRO.012.007verte impios et non erunt domus autem iustorum permanebit

12:8b.PRO.012.008doctrina sua noscetur vir qui autem vanus et excors est patebit contemptui

12:9b.PRO.012.009melior est pauper et sufficiens sibi quam gloriosus et indigens pane

12:10b.PRO.012.010novit iustus animas iumentorum suorum viscera autem impiorum crudelia

12:11b.PRO.012.011qui operatur terram suam saturabitur panibus qui autem sectatur otium stultissimus est

12:12b.PRO.012.012desiderium impii munimentum est pessimorum radix autem iustorum proficiet

12:13b.PRO.012.013propter peccata labiorum ruina proximat malo effugiet autem iustus de angustia

12:14b.PRO.012.014de fructu oris sui unusquisque replebitur bonis et iuxta opera manuum suarum retribuetur ei

12:15b.PRO.012.015via stulti recta in oculis eius qui autem sapiens est audit consilia

12:16b.PRO.012.016fatuus statim indicat iram suam qui autem dissimulat iniuriam callidus est

12:17b.PRO.012.017qui quod novit loquitur index iustitiae est qui autem mentitur testis est fraudulentus

12:18b.PRO.012.018est qui promittit et quasi gladio pungitur conscientiae lingua autem sapientium sanitas est

12:19b.PRO.012.019labium veritatis firmum erit in perpetuum qui autem testis est repentinus concinnat linguam mendacii

12:20b.PRO.012.020dolus in corde cogitantium mala qui autem ineunt pacis consilia sequitur eos gaudium

12:21b.PRO.012.021non contristabit iustum quicquid ei acciderit impii autem replebuntur malo

12:22b.PRO.012.022abominatio Domino labia mendacia qui autem fideliter agunt placent ei

12:23b.PRO.012.023homo versutus celat scientiam et cor insipientium provocabit stultitiam

12:24b.PRO.012.024manus fortium dominabitur quae autem remissa est tributis serviet

12:25b.PRO.012.025maeror in corde viri humiliabit illud et sermone bono laetificabitur

12:26b.PRO.012.026qui neglegit damnum propter amicum iustus est iter autem impiorum decipiet eos

12:27b.PRO.012.027non inveniet fraudulentus lucrum et substantia hominis erit auri pretium

12:28b.PRO.012.028in semita iustitiae vita iter autem devium ducit ad mortem

13

13:1b.PRO.013.001filius sapiens doctrina patris qui autem inlusor est non audit cum arguitur

13:2b.PRO.013.002de fructu oris homo saturabitur bonis anima autem praevaricatorum iniqua

13:3b.PRO.013.003qui custodit os suum custodit animam suam qui autem inconsideratus est ad loquendum sentiet mala

13:4b.PRO.013.004vult et non vult piger anima autem operantium inpinguabitur

13:5b.PRO.013.005verbum mendax iustus detestabitur impius confundit et confundetur

13:6b.PRO.013.006iustitia custodit innocentis viam impietas vero peccato subplantat

13:7b.PRO.013.007est quasi dives cum nihil habeat et est quasi pauper cum in multis divitiis sit

13:8b.PRO.013.008redemptio animae viri divitiae suae qui autem pauper est increpationem non sustinet

13:9b.PRO.013.009lux iustorum laetificat lucerna autem impiorum extinguetur

13:10b.PRO.013.010inter superbos semper iurgia sunt qui autem agunt cuncta consilio reguntur sapientia

13:11b.PRO.013.011substantia festinata minuetur quae autem paulatim colligitur manu multiplicabitur

13:12b.PRO.013.012spes quae differtur adfligit animam lignum vitae desiderium veniens

13:13b.PRO.013.013qui detrahit alicui rei ipse se in futurum obligat qui autem timet praeceptum in pace versabitur

13:14b.PRO.013.014lex sapientis fons vitae ut declinet a ruina mortis

13:15b.PRO.013.015doctrina bona dabit gratiam in itinere contemptorum vorago

13:16b.PRO.013.016astutus omnia agit cum consilio qui autem fatuus est aperit stultitiam

13:17b.PRO.013.017nuntius impii cadet in malum legatus fidelis sanitas

13:18b.PRO.013.018egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam qui autem adquiescit arguenti glorificabitur

13:19b.PRO.013.019desiderium si conpleatur delectat animam detestantur stulti eos qui fugiunt mala

13:20b.PRO.013.020qui cum sapientibus graditur sapiens erit amicus stultorum efficietur similis

13:21b.PRO.013.021peccatores persequetur malum et iustis retribuentur bona

13:22b.PRO.013.022bonus relinquet heredes filios et nepotes et custoditur iusto substantia peccatoris

13:23b.PRO.013.023multi cibi in novalibus patrum et alii congregantur absque iudicio

13:24b.PRO.013.024qui parcit virgae suae odit filium suum qui autem diligit illum instanter erudit

13:25b.PRO.013.025iustus comedit et replet animam suam venter autem impiorum insaturabilis

14

14:1b.PRO.014.001sapiens mulier aedificavit domum suam insipiens instructam quoque destruet manibus

14:2b.PRO.014.002ambulans recto itinere et timens Deum despicitur ab eo qui infami graditur via

14:3b.PRO.014.003in ore stulti virga superbiae labia sapientium custodiunt eos

14:4b.PRO.014.004ubi non sunt boves praesepe vacuum est ubi autem plurimae segetes ibi manifesta fortitudo bovis

14:5b.PRO.014.005testis fidelis non mentietur profert mendacium testis dolosus

14:6b.PRO.014.006quaerit derisor sapientiam et non inveniet doctrina prudentium facilis

14:7b.PRO.014.007vade contra virum stultum et nescito labia prudentiae

14:8b.PRO.014.008sapientia callidi est intellegere viam suam et inprudentia stultorum errans

14:9b.PRO.014.009stultis inludet peccatum inter iustos morabitur gratia

14:10b.PRO.014.010cor quod novit amaritudinem animae suae in gaudio eius non miscebitur extraneus

14:11b.PRO.014.011domus impiorum delebitur tabernacula iustorum germinabunt

14:12b.PRO.014.012est via quae videtur homini iusta novissima autem eius deducunt ad mortem

14:13b.PRO.014.013risus dolore miscebitur et extrema gaudii luctus occupat

14:14b.PRO.014.014viis suis replebitur stultus et super eum erit vir bonus

14:15b.PRO.014.015innocens credit omni verbo astutus considerat gressus suos

14:16b.PRO.014.016sapiens timet et declinat malum stultus transilit et confidit

14:17b.PRO.014.017inpatiens operabitur stultitiam et vir versutus odiosus est

14:18b.PRO.014.018possidebunt parvuli stultitiam et astuti expectabunt scientiam

14:19b.PRO.014.019iacebunt mali ante bonos et impii ante portas iustorum

14:20b.PRO.014.020etiam proximo suo pauper odiosus erit amici vero divitum multi

14:21b.PRO.014.021qui despicit proximum suum peccat qui autem miseretur pauperi beatus erit

14:22b.PRO.014.022errant qui operantur malum misericordia et veritas praeparant bona

14:23b.PRO.014.023in omni opere erit abundantia ubi autem verba sunt plurima frequenter egestas

14:24b.PRO.014.024corona sapientium divitiae eorum fatuitas stultorum inprudentia

14:25b.PRO.014.025liberat animas testis fidelis et profert mendacia versipellis

14:26b.PRO.014.026in timore Domini fiducia fortitudinis et filiis eius erit spes

14:27b.PRO.014.027timor Domini fons vitae ut declinet a ruina mortis

14:28b.PRO.014.028in multitudine populi dignitas regis et in paucitate plebis ignominia principis

14:29b.PRO.014.029qui patiens est multa gubernatur prudentia qui autem inpatiens exaltat stultitiam suam

14:30b.PRO.014.030vita carnium sanitas cordis putredo ossuum invidia

14:31b.PRO.014.031qui calumniatur egentem exprobrat factori eius honorat autem eum qui miseretur pauperis

14:32b.PRO.014.032in malitia sua expelletur impius sperat autem iustus in morte sua

14:33b.PRO.014.033in corde prudentis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet

14:34b.PRO.014.034iustitia elevat gentem miseros facit populos peccatum

14:35b.PRO.014.035acceptus est regi minister intellegens iracundiam eius inutilis sustinebit

15

15:1b.PRO.015.001responsio mollis frangit iram sermo durus suscitat furorem

15:2b.PRO.015.002lingua sapientium ornat scientiam os fatuorum ebullit stultitiam

15:3b.PRO.015.003in omni loco oculi Domini contemplantur malos et bonos

15:4b.PRO.015.004lingua placabilis lignum vitae quae inmoderata est conteret spiritum

15:5b.PRO.015.005stultus inridet disciplinam patris sui qui autem custodit increpationes astutior fiet

15:6b.PRO.015.006domus iusti plurima fortitudo et in fructibus impii conturbatur

15:7b.PRO.015.007labia sapientium disseminabunt scientiam cor stultorum dissimile erit

15:8b.PRO.015.008victimae impiorum abominabiles Domino vota iustorum placabilia

15:9b.PRO.015.009abominatio est Domino via impii qui sequitur iustitiam diligetur ab eo

15:10b.PRO.015.010doctrina mala deserenti viam qui increpationes odit morietur

15:11b.PRO.015.011infernus et perditio coram Domino quanto magis corda filiorum hominum

15:12b.PRO.015.012non amat pestilens eum qui se corripit nec ad sapientes graditur

15:13b.PRO.015.013cor gaudens exhilarat faciem in maerore animi deicitur spiritus

15:14b.PRO.015.014cor sapientis quaerit doctrinam et os stultorum pascetur inperitia

15:15b.PRO.015.015omnes dies pauperis mali secura mens quasi iuge convivium

15:16b.PRO.015.016melius est parum cum timore Domini quam thesauri magni et insatiabiles

15:17b.PRO.015.017melius est vocare ad holera cum caritate quam ad vitulum saginatum cum odio

15:18b.PRO.015.018vir iracundus provocat rixas qui patiens est mitigat suscitatas

15:19b.PRO.015.019iter pigrorum quasi sepes spinarum via iustorum absque offendiculo

15:20b.PRO.015.020filius sapiens laetificat patrem et stultus homo despicit matrem suam

15:21b.PRO.015.021stultitia gaudium stulto et vir prudens dirigit gressus

15:22b.PRO.015.022dissipantur cogitationes ubi non est consilium ubi vero plures sunt consiliarii confirmantur

15:23b.PRO.015.023laetatur homo in sententia oris sui et sermo oportunus est optimus

15:24b.PRO.015.024semita vitae super eruditum ut declinet de inferno novissimo

15:25b.PRO.015.025domum superborum demolietur Dominus et firmos facit terminos viduae

15:26b.PRO.015.026abominatio Domini cogitationes malae et purus sermo pulcherrimus

15:27b.PRO.015.027conturbat domum suam qui sectatur avaritiam qui autem odit munera vivet

15:28b.PRO.015.028mens iusti meditatur oboedientiam os impiorum redundat malis

15:29b.PRO.015.029longe est Dominus ab impiis et orationes iustorum exaudiet

15:30b.PRO.015.030lux oculorum laetificat animam fama bona inpinguat ossa

15:31b.PRO.015.031auris quae audit increpationes vitae in medio sapientium commorabitur

15:32b.PRO.015.032qui abicit disciplinam despicit animam suam qui adquiescit increpationibus possessor est cordis

15:33b.PRO.015.033timor Domini disciplina sapientiae et gloriam praecedit humilitas

16

16:1b.PRO.016.001hominis est animum praeparare et Dei gubernare linguam

16:2b.PRO.016.002omnes viae hominum patent oculis eius spirituum ponderator est Dominus

16:3b.PRO.016.003revela Domino opera tua et dirigentur cogitationes tuae

16:4b.PRO.016.004universa propter semet ipsum operatus est Dominus impium quoque ad diem malum

16:5b.PRO.016.005abominatio Domini omnis arrogans etiam si manus ad manum fuerit non erit innocens

16:6b.PRO.016.006misericordia et veritate redimitur iniquitas et in timore Domini declinatur a malo

16:7b.PRO.016.007cum placuerint Domino viae hominis inimicos quoque eius convertet ad pacem

16:8b.PRO.016.008melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate

16:9b.PRO.016.009cor hominis disponet viam suam sed Domini est dirigere gressus eius

16:10b.PRO.016.010divinatio in labiis regis in iudicio non errabit os eius

16:11b.PRO.016.011pondus et statera iudicia Domini sunt et opera eius omnes lapides sacculi

16:12b.PRO.016.012abominabiles regi qui agunt impie quoniam iustitia firmatur solium

16:13b.PRO.016.013voluntas regum labia iusta qui recta loquitur diligetur

16:14b.PRO.016.014indignatio regis nuntii mortis et vir sapiens placabit eam

16:15b.PRO.016.015in hilaritate vultus regis vita et clementia eius quasi imber serotinus

16:16b.PRO.016.016posside sapientiam quia auro melior est et adquire prudentiam quia pretiosior est argento

16:17b.PRO.016.017semita iustorum declinat mala custos animae suae servat viam suam

16:18b.PRO.016.018contritionem praecedit superbia et ante ruinam exaltatur spiritus

16:19b.PRO.016.019melius est humiliari cum mitibus quam dividere spolia cum superbis

16:20b.PRO.016.020eruditus in verbo repperiet bona et qui in Domino sperat beatus est

16:21b.PRO.016.021qui sapiens corde est appellabitur prudens et qui dulcis eloquio maiora percipiet

16:22b.PRO.016.022fons vitae eruditio possidentis doctrina stultorum fatuitas

16:23b.PRO.016.023cor sapientis erudiet os eius et labiis illius addet gratiam

16:24b.PRO.016.024favus mellis verba conposita dulcedo animae et sanitas ossuum

16:25b.PRO.016.025est via quae videtur homini recta et novissimum eius ducit ad mortem

16:26b.PRO.016.026anima laborantis laborat sibi quia conpulit eum os suum

16:27b.PRO.016.027vir impius fodit malum et in labiis eius ignis ardescit

16:28b.PRO.016.028homo perversus suscitat lites et verbosus separat principes

16:29b.PRO.016.029vir iniquus lactat amicum suum et ducit eum per viam non bonam

16:30b.PRO.016.030qui adtonitis oculis cogitat prava mordens labia sua perficit malum

16:31b.PRO.016.031corona dignitatis senectus in viis iustitiae repperietur

16:32b.PRO.016.032melior est patiens viro forte et qui dominatur animo suo expugnatore urbium

16:33b.PRO.016.033sortes mittuntur in sinu sed a Domino temperantur

17

17:1b.PRO.017.001melior est buccella sicca cum gaudio quam domus plena victimis cum iurgio

17:2b.PRO.017.002servus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem dividet

17:3b.PRO.017.003sicut igne probatur argentum et aurum camino ita corda probat Dominus

17:4b.PRO.017.004malus oboedit linguae iniquae et fallax obtemperat labiis mendacibus

17:5b.PRO.017.005qui despicit pauperem exprobrat factori eius et qui in ruina laetatur alterius non erit inpunitus

17:6b.PRO.017.006corona senum filii filiorum et gloria filiorum patres sui

17:7b.PRO.017.007non decent stultum verba conposita nec principem labium mentiens

17:8b.PRO.017.008gemma gratissima expectatio praestolantis quocumque se verterit prudenter intellegit

17:9b.PRO.017.009qui celat delictum quaerit amicitias qui altero sermone repetit separat foederatos

17:10b.PRO.017.010plus proficit correptio apud prudentem quam centum plagae apud stultum

17:11b.PRO.017.011semper iurgia quaerit malus angelus autem crudelis mittetur contra eum

17:12b.PRO.017.012expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua

17:13b.PRO.017.013qui reddit mala pro bonis non recedet malum de domo eius

17:14b.PRO.017.014qui dimittit aquam caput est iurgiorum et antequam patiatur contumeliam iudicium deserit

17:15b.PRO.017.015et qui iustificat impium et qui condemnat iustum abominabilis est uterque apud Dominum

17:16b.PRO.017.016quid prodest habere divitias stultum cum sapientiam emere non possit

17:17b.PRO.017.017omni tempore diligit qui amicus est et frater in angustiis conprobatur

17:18b.PRO.017.018homo stultus plaudet manibus cum spoponderit pro amico suo

17:19b.PRO.017.019qui meditatur discordiam diligit rixas et qui exaltat ostium quaerit ruinam

17:20b.PRO.017.020qui perversi cordis est non inveniet bonum et qui vertit linguam incidet in malum

17:21b.PRO.017.021natus est stultus in ignominiam suam sed nec pater in fatuo laetabitur

17:22b.PRO.017.022animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccat ossa

17:23b.PRO.017.023munera de sinu impius accipit ut pervertat semitas iudicii

17:24b.PRO.017.024in facie prudentis lucet sapientia oculi stultorum in finibus terrae

17:25b.PRO.017.025ira patris filius stultus et dolor matris quae genuit eum

17:26b.PRO.017.026non est bonum damnum inferre iusto nec percutere principem qui recta iudicat

17:27b.PRO.017.027qui moderatur sermones suos doctus et prudens est et pretiosi spiritus vir eruditus

17:28b.PRO.017.028stultus quoque si tacuerit sapiens putabitur et si conpresserit labia sua intellegens

18

18:1b.PRO.018.001occasiones quaerit qui vult recedere ab amico omni tempore erit exprobrabilis

18:2b.PRO.018.002non recipit stultus verba prudentiae nisi ea dixeris quae versantur in corde eius

18:3b.PRO.018.003impius cum in profundum venerit peccatorum contemnit sed sequitur eum ignominia et obprobrium

18:4b.PRO.018.004aqua profunda verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae

18:5b.PRO.018.005accipere personam impii non est bonum ut declines a veritate iudicii

18:6b.PRO.018.006labia stulti inmiscunt se rixis et os eius iurgia provocat

18:7b.PRO.018.007os stulti contritio eius et labia illius ruina animae eius

18:8b.PRO.018.008verba bilinguis quasi simplicia et ipsa perveniunt usque ad interiora ventris

18:9b.PRO.018.009qui mollis et dissolutus est in opere suo frater est sua opera dissipantis

18:10b.PRO.018.010turris fortissima nomen Domini ad ipsum currit iustus et exaltabitur

18:11b.PRO.018.011substantia divitis urbs roboris eius et quasi murus validus circumdans eum

18:12b.PRO.018.012antequam conteratur exaltatur cor hominis et antequam glorificetur humiliatur

18:13b.PRO.018.013qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum

18:14b.PRO.018.014spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere

18:15b.PRO.018.015cor prudens possidebit scientiam et auris sapientium quaerit doctrinam

18:16b.PRO.018.016donum hominis dilatat viam eius et ante principes spatium ei facit

18:17b.PRO.018.017iustus prior est accusator sui venit amicus eius et investigavit eum

18:18b.PRO.018.018contradictiones conprimit sors et inter potentes quoque diiudicat

18:19b.PRO.018.019frater qui adiuvatur a fratre quasi civitas firma et iudicia quasi vectes urbium

18:20b.PRO.018.020de fructu oris viri replebitur venter eius et genimina labiorum illius saturabunt eum

18:21b.PRO.018.021mors et vita in manu linguae qui diligunt eam comedent fructus eius

18:22b.PRO.018.022qui invenit mulierem invenit bonum et hauriet iucunditatem a Domino

18:23b.PRO.018.023cum obsecrationibus loquetur pauper et dives effabitur rigide

18:24b.PRO.018.024vir amicalis ad societatem magis amicus erit quam frater

19

19:1b.PRO.019.001melior est pauper qui ambulat in simplicitate sua quam torquens labia insipiens

19:2b.PRO.019.002ubi non est scientia animae non est bonum et qui festinus est pedibus offendit

19:3b.PRO.019.003stultitia hominis subplantat gressus eius et contra Deum fervet animo suo

19:4b.PRO.019.004divitiae addunt amicos plurimos a paupere autem et hii quos habuit separantur

19:5b.PRO.019.005testis falsus non erit inpunitus et qui mendacia loquitur non effugiet

19:6b.PRO.019.006multi colunt personam potentis et amici sunt dona tribuenti

19:7b.PRO.019.007fratres hominis pauperis oderunt eum insuper et amici procul recesserunt ab eo qui tantum verba sectatur nihil habebit

19:8b.PRO.019.008qui autem possessor est mentis diligit animam suam et custos prudentiae inveniet bona

19:9b.PRO.019.009testis falsus non erit inpunitus et qui loquitur mendacia peribit

19:10b.PRO.019.010non decent stultum deliciae nec servum dominari principibus

19:11b.PRO.019.011doctrina viri per patientiam noscitur et gloria eius est iniqua praetergredi

19:12b.PRO.019.012sicut fremitus leonis ita et regis ira et sicut ros super herbam ita hilaritas eius

19:13b.PRO.019.013dolor patris filius stultus et tecta iugiter perstillantia litigiosa mulier

19:14b.PRO.019.014domus et divitiae dantur a patribus a Domino autem proprie uxor prudens

19:15b.PRO.019.015pigredo inmittit soporem et anima dissoluta esuriet

19:16b.PRO.019.016qui custodit mandatum custodit animam suam qui autem neglegit vias suas mortificabitur

19:17b.PRO.019.017feneratur Domino qui miseretur pauperis et vicissitudinem suam reddet ei

19:18b.PRO.019.018erudi filium tuum ne desperes ad interfectionem autem eius ne ponas animam tuam

19:19b.PRO.019.019qui inpatiens est sustinebit damnum et cum rapuerit aliud adponet

19:20b.PRO.019.020audi consilium et suscipe disciplinam ut sis sapiens in novissimis tuis

19:21b.PRO.019.021multae cogitationes in corde viri voluntas autem Domini permanebit

19:22b.PRO.019.022homo indigens misericors est et melior pauper quam vir mendax

19:23b.PRO.019.023timor Domini ad vitam et in plenitudine commorabitur absque visitatione pessimi

19:24b.PRO.019.024abscondit piger manum suam sub ascella nec ad os suum adplicat eam

19:25b.PRO.019.025pestilente flagellato stultus sapientior erit sin autem corripueris sapientem intelleget disciplinam

19:26b.PRO.019.026qui adfligit patrem et fugat matrem ignominiosus est et infelix

19:27b.PRO.019.027non cesses fili audire doctrinam nec ignores sermones scientiae

19:28b.PRO.019.028testis iniquus deridet iudicium et os impiorum devorat iniquitatem

19:29b.PRO.019.029parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corporibus

20

20:1b.PRO.020.001luxuriosa res vinum et tumultuosa ebrietas quicumque his delectatur non erit sapiens

20:2b.PRO.020.002sicut rugitus leonis ita terror regis qui provocat eum peccat in animam suam

20:3b.PRO.020.003honor est homini qui separat se a contentionibus omnes autem stulti miscentur contumeliis

20:4b.PRO.020.004propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei

20:5b.PRO.020.005sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud

20:6b.PRO.020.006multi homines misericordes vocantur virum autem fidelem quis inveniet

20:7b.PRO.020.007iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet

20:8b.PRO.020.008rex qui sedet in solio iudicii dissipat omne malum intuitu suo

20:9b.PRO.020.009quis potest dicere mundum est cor meum purus sum a peccato

20:10b.PRO.020.010pondus et pondus mensura et mensura utrumque abominabile est apud Deum

20:11b.PRO.020.011ex studiis suis intellegitur puer si munda et si recta sint opera eius

20:12b.PRO.020.012aurem audientem et oculum videntem Dominus fecit utrumque

20:13b.PRO.020.013noli diligere somnum ne te egestas opprimat aperi oculos tuos et saturare panibus

20:14b.PRO.020.014malum est malum est dicit omnis emptor et cum recesserit tunc gloriabitur

20:15b.PRO.020.015est aurum et multitudo gemmarum vas autem pretiosum labia scientiae

20:16b.PRO.020.016tolle vestimentum eius qui fideiussor extitit alieni et pro extraneis aufer pignus ab eo

20:17b.PRO.020.017suavis est homini panis mendacii et postea implebitur os eius calculo

20:18b.PRO.020.018cogitationes consiliis roborantur et gubernaculis tractanda sunt bella

20:19b.PRO.020.019ei qui revelat mysteria et ambulat fraudulenter et dilatat labia sua ne commiscearis

20:20b.PRO.020.020qui maledicit patri suo et matri extinguetur lucerna eius in mediis tenebris

20:21b.PRO.020.021hereditas ad quam festinatur in principio in novissimo benedictione carebit

20:22b.PRO.020.022ne dicas reddam malum expecta Dominum et liberabit te

20:23b.PRO.020.023abominatio est apud Deum pondus et pondus statera dolosa non est bona

20:24b.PRO.020.024a Domino diriguntur gressus viri quis autem hominum intellegere potest viam suam

20:25b.PRO.020.025ruina est hominis devorare sanctos et post vota tractare

20:26b.PRO.020.026dissipat impios rex sapiens et curvat super eos fornicem

20:27b.PRO.020.027lucerna Domini spiraculum hominis quae investigat omnia secreta ventris

20:28b.PRO.020.028misericordia et veritas custodiunt regem et roboratur clementia thronus eius

20:29b.PRO.020.029exultatio iuvenum fortitudo eorum et dignitas senum canities

20:30b.PRO.020.030livor vulneris absterget mala et plagae in secretioribus ventris

21

21:1b.PRO.021.001sicut divisiones aquarum ita cor regis in manu Domini quocumque voluerit inclinabit illud

21:2b.PRO.021.002omnis via viri recta sibi videtur adpendit autem corda Dominus

21:3b.PRO.021.003facere misericordiam et iudicium magis placent Domino quam victimae

21:4b.PRO.021.004exaltatio oculorum et dilatatio cordis lucerna impiorum peccatum

21:5b.PRO.021.005cogitationes robusti semper in abundantia omnis autem piger semper in egestate

21:6b.PRO.021.006qui congregat thesauros lingua mendacii vanus est et inpingetur ad laqueos mortis

21:7b.PRO.021.007rapinae impiorum detrahent eos quia noluerunt facere iudicium

21:8b.PRO.021.008perversa via viri aliena est qui autem mundus est rectum opus eius

21:9b.PRO.021.009melius est sedere in angulo domatis quam cum muliere litigiosa et in domo communi

21:10b.PRO.021.010anima impii desiderat malum non miserebitur proximo suo

21:11b.PRO.021.011multato pestilente sapientior erit parvulus et si sectetur sapientem sumet scientiam

21:12b.PRO.021.012excogitat iustus de domo impii ut detrahat impios in malum

21:13b.PRO.021.013qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis et ipse clamabit et non exaudietur

21:14b.PRO.021.014munus absconditum extinguet iras et donum in sinu indignationem maximam

21:15b.PRO.021.015gaudium iusto est facere iudicium et pavor operantibus iniquitatem

21:16b.PRO.021.016vir qui erraverit a via doctrinae in coetu gigantum commorabitur

21:17b.PRO.021.017qui diligit epulas in egestate erit qui amat vinum et pinguia non ditabitur

21:18b.PRO.021.018pro iusto datur impius et pro rectis iniquus

21:19b.PRO.021.019melius est habitare in terra deserta quam cum muliere rixosa et iracunda

21:20b.PRO.021.020thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti et inprudens homo dissipabit illud

21:21b.PRO.021.021qui sequitur iustitiam et misericordiam inveniet vitam et iustitiam et gloriam

21:22b.PRO.021.022civitatem fortium ascendit sapiens et destruxit robur fiduciae eius

21:23b.PRO.021.023qui custodit os suum et linguam suam custodit ab angustiis animam suam

21:24b.PRO.021.024superbus et arrogans vocatur indoctus qui in ira operatur superbiam

21:25b.PRO.021.025desideria occidunt pigrum noluerunt enim quicquam manus eius operari

21:26b.PRO.021.026tota die concupiscit et desiderat qui autem iustus est tribuet et non cessabit

21:27b.PRO.021.027hostiae impiorum abominabiles quia offeruntur ex scelere

21:28b.PRO.021.028testis mendax peribit vir oboediens loquitur victoriam

21:29b.PRO.021.029vir impius procaciter obfirmat vultum suum qui autem rectus est corrigit viam suam

21:30b.PRO.021.030non est sapientia non est prudentia non est consilium contra Dominum

21:31b.PRO.021.031equus paratur ad diem belli Dominus autem salutem tribuet

22

22:1b.PRO.022.001melius est nomen bonum quam divitiae multae super argentum et aurum gratia bona

22:2b.PRO.022.002dives et pauper obviaverunt sibi utriusque operator est Dominus

22:3b.PRO.022.003callidus vidit malum et abscondit se innocens pertransiit et adflictus est damno

22:4b.PRO.022.004finis modestiae timor Domini divitiae et gloria et vita

22:5b.PRO.022.005arma et gladii in via perversi custos animae suae longe recedit ab eis

22:6b.PRO.022.006proverbium est adulescens iuxta viam suam etiam cum senuerit non recedet ab ea

22:7b.PRO.022.007dives pauperibus imperat et qui accipit mutuum servus est fenerantis

22:8b.PRO.022.008qui seminat iniquitatem metet mala et virga irae suae consummabitur

22:9b.PRO.022.009qui pronus est ad misericordiam benedicetur de panibus enim suis dedit pauperi

22:10b.PRO.022.010eice derisorem et exibit cum eo iurgium cessabuntque causae et contumeliae

22:11b.PRO.022.011qui diligit cordis munditiam propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem

22:12b.PRO.022.012oculi Domini custodiunt scientiam et subplantantur verba iniqui

22:13b.PRO.022.013dicit piger leo foris in medio platearum occidendus sum

22:14b.PRO.022.014fovea profunda os alienae cui iratus est Dominus incidet in eam

22:15b.PRO.022.015stultitia conligata est in corde pueri et virga disciplinae fugabit eam

22:16b.PRO.022.016qui calumniatur pauperem ut augeat divitias suas dabit ipse ditiori et egebit

22:17b.PRO.022.017inclina aurem tuam et audi verba sapientium adpone autem cor ad doctrinam meam

22:18b.PRO.022.018quae pulchra erit tibi cum servaveris eam in ventre tuo et redundabit in labiis tuis

22:19b.PRO.022.019ut sit in Domino fiducia tua unde et ostendi eam tibi hodie

22:20b.PRO.022.020ecce descripsi eam tibi tripliciter in cogitationibus et scientia

22:21b.PRO.022.021ut ostenderem tibi firmitatem et eloquia veritatis respondere ex his illi qui misit te

22:22b.PRO.022.022non facias violentiam pauperi quia pauper est neque conteras egenum in porta

22:23b.PRO.022.023quia Dominus iudicabit causam eius et configet eos qui confixerint animam eius

22:24b.PRO.022.024noli esse amicus homini iracundo neque ambules cum viro furioso

22:25b.PRO.022.025ne forte discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae

22:26b.PRO.022.026noli esse cum his qui defigunt manus suas et qui vades se offerunt pro debitis

22:27b.PRO.022.027si enim non habes unde restituas quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo

22:28b.PRO.022.028ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui

22:29b.PRO.022.029vidisti virum velocem in opere suo coram regibus stabit nec erit ante ignobiles

23

23:1b.PRO.023.001quando sederis ut comedas cum principe diligenter adtende quae posita sunt ante faciem tuam

23:2b.PRO.023.002et statue cultrum in gutture tuo si tamen habes in potestate animam tuam

23:3b.PRO.023.003ne desideres de cibis eius in quo est panis mendacii

23:4b.PRO.023.004noli laborare ut diteris sed prudentiae tuae pone modum

23:5b.PRO.023.005ne erigas oculos tuos ad opes quas habere non potes quia facient sibi pinnas quasi aquilae et avolabunt in caelum

23:6b.PRO.023.006ne comedas cum homine invido et ne desideres cibos eius

23:7b.PRO.023.007quoniam in similitudinem arioli et coniectoris aestimat quod ignorat comede et bibe dicet tibi et mens eius non est tecum

23:8b.PRO.023.008cibos quos comederas evomes et perdes pulchros sermones tuos

23:9b.PRO.023.009in auribus insipientium ne loquaris quia despicient doctrinam eloquii tui

23:10b.PRO.023.010ne adtingas terminos parvulorum et agrum pupillorum ne introeas

23:11b.PRO.023.011propinquus enim eorum Fortis est et ipse iudicabit contra te causam illorum

23:12b.PRO.023.012ingrediatur ad doctrinam cor tuum et aures tuae ad verba scientiae

23:13b.PRO.023.013noli subtrahere a puero disciplinam si enim percusseris eum virga non morietur

23:14b.PRO.023.014tu virga percuties eum et animam eius de inferno liberabis

23:15b.PRO.023.015fili mi si sapiens fuerit animus tuus gaudebit tecum cor meum

23:16b.PRO.023.016et exultabunt renes mei cum locuta fuerint rectum labia tua

23:17b.PRO.023.017non aemuletur cor tuum peccatores sed in timore Domini esto tota die

23:18b.PRO.023.018quia habebis spem in novissimo et praestolatio tua non auferetur

23:19b.PRO.023.019audi fili mi et esto sapiens et dirige in via animum tuum

23:20b.PRO.023.020noli esse in conviviis potatorum nec in comesationibus eorum qui carnes ad vescendum conferunt

23:21b.PRO.023.021quia vacantes potibus et dantes symbola consumentur et vestietur pannis dormitatio

23:22b.PRO.023.022audi patrem tuum qui genuit te et ne contemnas cum senuerit mater tua

23:23b.PRO.023.023veritatem eme et noli vendere sapientiam et doctrinam et intellegentiam

23:24b.PRO.023.024exultat gaudio pater iusti qui sapientem genuit laetabitur in eo

23:25b.PRO.023.025gaudeat pater tuus et mater tua et exultet quae genuit te

23:26b.PRO.023.026praebe fili mi cor tuum mihi et oculi tui vias meas custodiant

23:27b.PRO.023.027fovea enim profunda est meretrix et puteus angustus aliena

23:28b.PRO.023.028insidiatur in via quasi latro et quos incautos viderit interficit

23:29b.PRO.023.029cui vae cuius patri vae cui rixae cui foveae cui sine causa vulnera cui suffusio oculorum

23:30b.PRO.023.030nonne his qui morantur in vino et student calicibus epotandis

23:31b.PRO.023.031ne intuearis vinum quando flavescit cum splenduerit in vitro color eius ingreditur blande

23:32b.PRO.023.032sed in novissimo mordebit ut coluber et sicut regulus venena diffundet

23:33b.PRO.023.033oculi tui videbunt extraneas et cor tuum loquetur perversa

23:34b.PRO.023.034et eris sicut dormiens in medio mari et quasi sopitus gubernator amisso clavo

23:35b.PRO.023.035et dices verberaverunt me sed non dolui traxerunt me et ego non sensi quando evigilabo et rursum vina repperiam

24

24:1b.PRO.024.001ne aemuleris viros malos nec desideres esse cum eis

24:2b.PRO.024.002quia rapinas meditatur mens eorum et fraudes labia eorum loquuntur

24:3b.PRO.024.003sapientia aedificabitur domus et prudentia roborabitur

24:4b.PRO.024.004in doctrina replebuntur cellaria universa substantia pretiosa et pulcherrima

24:5b.PRO.024.005vir sapiens et fortis est et vir doctus robustus et validus

24:6b.PRO.024.006quia cum dispositione initur bellum et erit salus ubi multa consilia sunt

24:7b.PRO.024.007excelsa stulto sapientia in porta non aperiet os suum

24:8b.PRO.024.008qui cogitat malefacere stultus vocabitur

24:9b.PRO.024.009cogitatio stulti peccatum est et abominatio hominum detractor

24:10b.PRO.024.010si desperaveris lassus in die angustiae inminuetur fortitudo tua

24:11b.PRO.024.011erue eos qui ducuntur ad mortem et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses

24:12b.PRO.024.012si dixeris vires non suppetunt qui inspector est cordis ipse intellegit et servatorem animae tuae nihil fallit reddetque homini iuxta opera sua

24:13b.PRO.024.013comede fili mi mel quia bonum est et favum dulcissimum gutturi tuo

24:14b.PRO.024.014sic et doctrina sapientiae animae tuae quam cum inveneris habebis in novissimis et spes tua non peribit

24:15b.PRO.024.015ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neque vastes requiem eius

24:16b.PRO.024.016septies enim cadet iustus et resurget impii autem corruent in malum

24:17b.PRO.024.017cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum

24:18b.PRO.024.018ne forte videat Dominus et displiceat ei et auferat ab eo iram suam

24:19b.PRO.024.019ne contendas cum pessimis nec aemuleris impios

24:20b.PRO.024.020quoniam non habent futurorum spem mali et lucerna impiorum extinguetur

24:21b.PRO.024.021time Dominum fili mi et regem et cum detractoribus non commiscearis

24:22b.PRO.024.022quoniam repente consurget perditio eorum et ruinam utriusque quis novit

24:23b.PRO.024.023haec quoque sapientibus cognoscere personam in iudicio non est bonum

24:24b.PRO.024.024qui dicit impio iustus es maledicent ei populi et detestabuntur eum tribus

24:25b.PRO.024.025qui arguunt laudabuntur et super ipsos veniet benedictio

24:26b.PRO.024.026labia deosculabitur qui recta verba respondet

24:27b.PRO.024.027praepara foris opus tuum et diligenter exerce agrum tuum ut postea aedifices domum tuam

24:28b.PRO.024.028ne sis testis frustra contra proximum tuum nec lactes quemquam labiis tuis

24:29b.PRO.024.029ne dicas quomodo fecit mihi sic faciam ei reddam unicuique secundum opus suum

24:30b.PRO.024.030per agrum hominis pigri transivi et per vineam viri stulti

24:31b.PRO.024.031et ecce totum repleverant urticae operuerant superficiem eius spinae et maceria lapidum destructa erat

24:32b.PRO.024.032quod cum vidissem posui in corde meo et exemplo didici disciplinam

24:33b.PRO.024.033parum inquam dormies modicum dormitabis pauxillum manus conseres ut quiescas

24:34b.PRO.024.034et veniet quasi cursor egestas tua et mendicitas quasi vir armatus

25

25:1b.PRO.025.001haec quoque parabolae Salomonis quas transtulerunt viri Ezechiae regis Iuda

25:2b.PRO.025.002gloria Dei celare verbum et gloria regum investigare sermonem

25:3b.PRO.025.003caelum sursum et terra deorsum et cor regum inscrutabile

25:4b.PRO.025.004aufer robiginem de argento et egredietur vas purissimum

25:5b.PRO.025.005aufer impietatem de vultu regis et firmabitur iustitia thronus eius

25:6b.PRO.025.006ne gloriosus appareas coram rege et in loco magnorum ne steteris

25:7b.PRO.025.007melius est enim ut dicatur tibi ascende huc quam ut humilieris coram principe

25:8b.PRO.025.008quae viderunt oculi tui ne proferas in iurgio cito ne postea emendare non possis cum dehonestaveris amicum tuum

25:9b.PRO.025.009causam tuam tracta cum amico tuo et secretum extraneo non reveles

25:10b.PRO.025.010ne forte insultet tibi cum audierit et exprobrare non cesset

25:11b.PRO.025.011mala aurea in lectis argenteis qui loquitur verbum in tempore suo

25:12b.PRO.025.012inauris aurea et margaritum fulgens qui arguit sapientem et aurem oboedientem

25:13b.PRO.025.013sicut frigus nivis in die messis ita legatus fidelis ei qui misit eum animam illius requiescere facit

25:14b.PRO.025.014nubes et ventus et pluviae non sequentes vir gloriosus et promissa non conplens

25:15b.PRO.025.015patientia lenietur princeps et lingua mollis confringet duritiam

25:16b.PRO.025.016mel invenisti comede quod sufficit tibi ne forte saturatus evomas illud

25:17b.PRO.025.017subtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te

25:18b.PRO.025.018iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum

25:19b.PRO.025.019dens putridus et pes lapsus qui sperat super infideli in die angustiae

25:20b.PRO.025.020et amittit pallium in die frigoris acetum in nitro et qui cantat carmina cordi pessimo

25:21b.PRO.025.021si esurierit inimicus tuus ciba illum et si sitierit da ei aquam bibere

25:22b.PRO.025.022prunam enim congregabis super caput eius et Dominus reddet tibi

25:23b.PRO.025.023ventus aquilo dissipat pluvias et facies tristis linguam detrahentem

25:24b.PRO.025.024melius est sedere in angulo domatis quam cum muliere litigiosa et in domo communi

25:25b.PRO.025.025aqua frigida animae sitienti et nuntius bonus de terra longinqua

25:26b.PRO.025.026fons turbatus pede et vena corrupta iustus cadens coram impio

25:27b.PRO.025.027sicut qui mel multum comedit non est ei bonum sic qui scrutator est maiestatis opprimitur gloria

25:28b.PRO.025.028sicut urbs patens et absque murorum ambitu ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum

26

26:1b.PRO.026.001quomodo nix aestate et pluvia in messe sic indecens est stulto gloria

26:2b.PRO.026.002sicut avis ad alia transvolans et passer quolibet vadens sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet

26:3b.PRO.026.003flagellum equo et camus asino et virga dorso inprudentium

26:4b.PRO.026.004ne respondeas stulto iuxta stultitiam suam ne efficiaris ei similis

26:5b.PRO.026.005responde stulto iuxta stultitiam suam ne sibi sapiens esse videatur

26:6b.PRO.026.006claudus pedibus et iniquitatem bibens qui mittit verba per nuntium stultum

26:7b.PRO.026.007quomodo pulchras frustra habet claudus tibias sic indecens est in ore stultorum parabola

26:8b.PRO.026.008sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii ita qui tribuit insipienti honorem

26:9b.PRO.026.009quomodo si spina nascatur in manu temulenti sic parabola in ore stultorum

26:10b.PRO.026.010iudicium determinat causas et qui inponit stulto silentium iras mitigat

26:11b.PRO.026.011sicut canis qui revertitur ad vomitum suum sic inprudens qui iterat stultitiam suam

26:12b.PRO.026.012vidisti hominem sapientem sibi videri magis illo spem habebit stultus

26:13b.PRO.026.013dicit piger leaena in via leo in itineribus

26:14b.PRO.026.014sicut ostium vertitur in cardine suo ita piger in lectulo suo

26:15b.PRO.026.015abscondit piger manus sub ascellas suas et laborat si ad os suum eas converterit

26:16b.PRO.026.016sapientior sibi piger videtur septem viris loquentibus sententias

26:17b.PRO.026.017sicut qui adprehendit auribus canem sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius

26:18b.PRO.026.018sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem

26:19b.PRO.026.019sic vir qui fraudulenter nocet amico suo et cum fuerit deprehensus dicit ludens feci

26:20b.PRO.026.020cum defecerint ligna extinguetur ignis et susurrone subtracto iurgia conquiescunt

26:21b.PRO.026.021sicut carbones ad prunam et ligna ad ignem sic homo iracundus suscitat rixas

26:22b.PRO.026.022verba susurronis quasi simplicia et ipsa perveniunt ad intima ventris

26:23b.PRO.026.023quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile sic labia tumentia cum pessimo corde sociata

26:24b.PRO.026.024labiis suis intellegitur inimicus cum in corde tractaverit dolos

26:25b.PRO.026.025quando submiserit vocem suam ne credideris ei quoniam septem nequitiae sunt in corde illius

26:26b.PRO.026.026qui operit odium fraudulenter revelabitur malitia eius in concilio

26:27b.PRO.026.027qui fodit foveam incidet in eam et qui volvit lapidem revertetur ad eum

26:28b.PRO.026.028lingua fallax non amat veritatem et os lubricum operatur ruinas

27

27:1b.PRO.027.001ne glorieris in crastinum ignorans quid superventura pariat dies

27:2b.PRO.027.002laudet te alienus et non os tuum extraneus et non labia tua

27:3b.PRO.027.003grave est saxum et onerosa harena sed ira stulti utroque gravior

27:4b.PRO.027.004ira non habet misericordiam nec erumpens furor et impetum concitati ferre quis poterit

27:5b.PRO.027.005melior est manifesta correptio quam amor absconditus

27:6b.PRO.027.006meliora sunt vulnera diligentis quam fraudulenta odientis oscula

27:7b.PRO.027.007anima saturata calcabit favum anima esuriens et amarum pro dulce sumet

27:8b.PRO.027.008sicut avis transmigrans de nido suo sic vir qui relinquit locum suum

27:9b.PRO.027.009unguento et variis odoribus delectatur cor et bonis amici consiliis anima dulcoratur

27:10b.PRO.027.010amicum tuum et amicum patris tui ne dimiseris et domum fratris tui ne ingrediaris in die adflictionis tuae melior est vicinus iuxta quam frater procul

27:11b.PRO.027.011stude sapientiae fili mi et laetifica cor meum ut possim exprobranti respondere sermonem

27:12b.PRO.027.012astutus videns malum absconditus est parvuli transeuntes sustinuere dispendia

27:13b.PRO.027.013tolle vestimentum eius qui spopondit pro extraneo et pro alienis auferto pignus

27:14b.PRO.027.014qui benedicit proximo suo voce grandi de nocte consurgens maledicenti similis erit

27:15b.PRO.027.015tecta perstillantia in die frigoris et litigiosa mulier conparantur

27:16b.PRO.027.016qui retinet eam quasi qui ventum teneat et oleum dexterae suae vocabit

27:17b.PRO.027.017ferrum ferro acuitur et homo exacuit faciem amici sui

27:18b.PRO.027.018qui servat ficum comedet fructus eius et qui custos est domini sui glorificabitur

27:19b.PRO.027.019quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium sic corda hominum manifesta sunt prudentibus

27:20b.PRO.027.020infernus et perditio non replentur similiter et oculi hominum insatiabiles

27:21b.PRO.027.021quomodo probatur in conflatorio argentum et in fornace aurum sic probatur homo ore laudantis

27:22b.PRO.027.022si contuderis stultum in pila quasi tisanas feriente desuper pilo non auferetur ab eo stultitia eius

27:23b.PRO.027.023diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera

27:24b.PRO.027.024non enim habebis iugiter potestatem sed corona tribuetur in generatione generationum

27:25b.PRO.027.025aperta sunt prata et apparuerunt herbae virentes et collecta sunt faena de montibus

27:26b.PRO.027.026agni ad vestimentum tuum et hedi agri pretium

27:27b.PRO.027.027sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos in necessaria domus tuae et ad victum ancillis tuis

28

28:1b.PRO.028.001fugit impius nemine persequente iustus autem quasi leo confidens absque terrore erit

28:2b.PRO.028.002propter peccata terrae multi principes eius et propter hominis sapientiam et horum scientiam quae dicuntur vita ducis longior erit

28:3b.PRO.028.003vir pauper calumnians pauperes similis imbri vehementi in quo paratur fames

28:4b.PRO.028.004qui derelinquunt legem laudant impium qui custodiunt succenduntur contra eum

28:5b.PRO.028.005viri mali non cogitant iudicium qui autem requirunt Dominum animadvertunt omnia

28:6b.PRO.028.006melior est pauper ambulans in simplicitate sua quam dives pravis itineribus

28:7b.PRO.028.007qui custodit legem filius sapiens est qui pascit comesatores confundit patrem suum

28:8b.PRO.028.008qui coacervat divitias usuris et fenore liberali in pauperes congregat eas

28:9b.PRO.028.009qui declinat aurem suam ne audiat legem oratio eius erit execrabilis

28:10b.PRO.028.010qui decipit iustos in via mala in interitu suo corruet et simplices possidebunt bona

28:11b.PRO.028.011sapiens sibi videtur vir dives pauper autem prudens scrutabitur eum

28:12b.PRO.028.012in exultatione iustorum multa gloria regnantibus impiis ruinae hominum

28:13b.PRO.028.013qui abscondit scelera sua non dirigetur qui confessus fuerit et reliquerit ea misericordiam consequetur

28:14b.PRO.028.014beatus homo qui semper est pavidus qui vero mentis est durae corruet in malum

28:15b.PRO.028.015leo rugiens et ursus esuriens princeps impius super populum pauperem

28:16b.PRO.028.016dux indigens prudentia multos opprimet per calumniam qui autem odit avaritiam longi fient dies eius

28:17b.PRO.028.017hominem qui calumniatur animae sanguinem si usque ad lacum fugerit nemo sustentet

28:18b.PRO.028.018qui ambulat simpliciter salvus erit qui perversis ingreditur viis concidet semel

28:19b.PRO.028.019qui operatur terram suam saturabitur panibus qui sectatur otium replebitur egestate

28:20b.PRO.028.020vir fidelis multum laudabitur qui autem festinat ditari non erit innocens

28:21b.PRO.028.021qui cognoscit in iudicio faciem non facit bene iste et pro buccella panis deserit veritatem

28:22b.PRO.028.022vir qui festinat ditari et aliis invidet ignorat quod egestas superveniat ei

28:23b.PRO.028.023qui corripit hominem gratiam postea inveniet apud eum magis quam ille qui per linguae blandimenta decipit

28:24b.PRO.028.024qui subtrahit aliquid a patre suo et matre et dicit hoc non est peccatum particeps homicidae est

28:25b.PRO.028.025qui se iactat et dilatat iurgia concitat qui sperat in Domino saginabitur

28:26b.PRO.028.026qui confidit in corde suo stultus est qui autem graditur sapienter iste salvabitur

28:27b.PRO.028.027qui dat pauperi non indigebit qui despicit deprecantem sustinebit penuriam

28:28b.PRO.028.028cum surrexerint impii abscondentur homines cum illi perierint multiplicabuntur iusti

29

29:1b.PRO.029.001viro qui corripientem dura cervice contemnit repentinus superveniet interitus et eum sanitas non sequitur

29:2b.PRO.029.002in multiplicatione iustorum laetabitur vulgus cum impii sumpserint principatum gemet populus

29:3b.PRO.029.003vir qui amat sapientiam laetificat patrem suum qui autem nutrit scorta perdet substantiam

29:4b.PRO.029.004rex iustus erigit terram vir avarus destruet eam

29:5b.PRO.029.005homo qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo rete expandit gressibus eius

29:6b.PRO.029.006peccantem virum iniquum involvet laqueus et iustus laudabit atque gaudebit

29:7b.PRO.029.007novit iustus causam pauperum impius ignorat scientiam

29:8b.PRO.029.008homines pestilentes dissipant civitatem sapientes avertunt furorem

29:9b.PRO.029.009vir sapiens si cum stulto contenderit sive irascatur sive rideat non inveniet requiem

29:10b.PRO.029.010viri sanguinum oderunt simplicem iusti quaerunt animam eius

29:11b.PRO.029.011totum spiritum suum profert stultus sapiens differt et reservat in posterum

29:12b.PRO.029.012princeps qui libenter audit verba mendacii omnes ministros habebit impios

29:13b.PRO.029.013pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus

29:14b.PRO.029.014rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur

29:15b.PRO.029.015virga atque correptio tribuet sapientiam puer autem qui dimittitur voluntati suae confundet matrem suam

29:16b.PRO.029.016in multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt

29:17b.PRO.029.017erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delicias animae tuae

29:18b.PRO.029.018cum prophetia defecerit dissipabitur populus qui custodit legem beatus est

29:19b.PRO.029.019servus verbis non potest erudiri quia quod dicis intellegit et respondere contemnit

29:20b.PRO.029.020vidisti hominem velocem ad loquendum stulti magis speranda est quam illius correptio

29:21b.PRO.029.021qui delicate a pueritia nutrit servum suum postea illum sentiet contumacem

29:22b.PRO.029.022vir iracundus provocat rixas et qui ad indignandum facilis est erit ad peccata proclivior

29:23b.PRO.029.023superbum sequitur humilitas et humilem spiritu suscipiet gloria

29:24b.PRO.029.024qui cum fure partitur odit animam suam adiurantem audit et non indicat

29:25b.PRO.029.025qui timet hominem cito corruet qui sperat in Domino sublevabitur

29:26b.PRO.029.026multi requirunt faciem principis et a Domino iudicium egreditur singulorum

29:27b.PRO.029.027abominantur iusti virum impium et abominantur impii eos qui in recta sunt via

30

30:1b.PRO.030.001verba Congregantis filii Vomentis visio quam locutus est vir cum quo est Deus et qui Deo secum morante confortatus ait

30:2b.PRO.030.002stultissimus sum virorum et sapientia hominum non est mecum

30:3b.PRO.030.003non didici sapientiam et non novi sanctorum scientiam

30:4b.PRO.030.004quis ascendit in caelum atque descendit quis continuit spiritum manibus suis quis conligavit aquas quasi in vestimento quis suscitavit omnes terminos terrae quod nomen eius et quod nomen filii eius si nosti

30:5b.PRO.030.005omnis sermo Dei ignitus clypeus est sperantibus in se

30:6b.PRO.030.006ne addas quicquam verbis illius et arguaris inveniarisque mendax

30:7b.PRO.030.007duo rogavi te ne deneges mihi antequam moriar

30:8b.PRO.030.008vanitatem et verba mendacia longe fac a me mendicitatem et divitias ne dederis mihi tribue tantum victui meo necessaria

30:9b.PRO.030.009ne forte saturatus inliciar ad negandum et dicam quis est Dominus et egestate conpulsus furer et peierem nomen Dei mei

30:10b.PRO.030.010ne accuses servum ad dominum suum ne forte maledicat tibi et corruas

30:11b.PRO.030.011generatio quae patri suo maledicit et quae non benedicit matri suae

30:12b.PRO.030.012generatio quae sibi munda videtur et tamen non est lota a sordibus suis

30:13b.PRO.030.013generatio cuius excelsi sunt oculi et palpebrae eius in alta subrectae

30:14b.PRO.030.014generatio quae pro dentibus gladios habet et commandit molaribus suis ut comedat inopes de terra et pauperes ex hominibus

30:15b.PRO.030.015sanguisugae duae sunt filiae dicentes adfer adfer tria sunt insaturabilia et quartum quod numquam dicit sufficit

30:16b.PRO.030.016infernus et os vulvae et terra quae non satiatur aqua ignis vero numquam dicit sufficit

30:17b.PRO.030.017oculum qui subsannat patrem et qui despicit partum matris suae effodiant corvi de torrentibus et comedant illum filii aquilae

30:18b.PRO.030.018tria sunt difficilia mihi et quartum penitus ignoro

30:19b.PRO.030.019viam aquilae in caelo viam colubri super petram viam navis in medio mari et viam viri in adulescentula

30:20b.PRO.030.020talis est via mulieris adulterae quae comedit et tergens os suum dicit non sum operata malum

30:21b.PRO.030.021per tria movetur terra et quartum non potest sustinere

30:22b.PRO.030.022per servum cum regnaverit per stultum cum saturatus fuerit cibo

30:23b.PRO.030.023per odiosam mulierem cum in matrimonio fuerit adsumpta et per ancillam cum heres fuerit dominae suae

30:24b.PRO.030.024quattuor sunt minima terrae et ipsa sunt sapientiora sapientibus

30:25b.PRO.030.025formicae populus infirmus quae praeparant in messe cibum sibi

30:26b.PRO.030.026lepusculus plebs invalida quae conlocat in petra cubile suum

30:27b.PRO.030.027regem lucusta non habet et egreditur universa per turmas

30:28b.PRO.030.028stilio manibus nititur et moratur in aedibus regis

30:29b.PRO.030.029tria sunt quae bene gradiuntur et quartum quod incedit feliciter

30:30b.PRO.030.030leo fortissimus bestiarum ad nullius pavebit occursum

30:31b.PRO.030.031gallus succinctus lumbos et aries nec est rex qui resistat ei

30:32b.PRO.030.032et qui stultus apparuit postquam elatus est in sublime si enim intellexisset ori inposuisset manum

30:33b.PRO.030.033qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac exprimit butyrum et qui vehementer emungitur elicit sanguinem et qui provocat iras producit discordias

31

31:1b.PRO.031.001verba Lamuhel regis visio qua erudivit eum mater sua

31:2b.PRO.031.002quid dilecte mi quid dilecte uteri mei quid dilecte votorum meorum

31:3b.PRO.031.003ne dederis mulieribus substantiam tuam et vias tuas ad delendos reges

31:4b.PRO.031.004noli regibus o Lamuhel noli regibus dare vinum quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas

31:5b.PRO.031.005ne forte bibat et obliviscatur iudiciorum et mutet causam filiorum pauperis

31:6b.PRO.031.006date siceram maerentibus et vinum his qui amaro sunt animo

31:7b.PRO.031.007bibant ut obliviscantur egestatis suae et doloris non recordentur amplius

31:8b.PRO.031.008aperi os tuum muto et causis omnium filiorum qui pertranseunt

31:9b.PRO.031.009aperi os tuum decerne quod iustum est et iudica inopem et pauperem

31:10b.PRO.031.010aleph mulierem fortem quis inveniet procul et de ultimis finibus pretium eius

31:11b.PRO.031.011beth confidit in ea cor viri sui et spoliis non indigebit

31:12b.PRO.031.012gimel reddet ei bonum et non malum omnibus diebus vitae suae

31:13b.PRO.031.013deleth quaesivit lanam et linum et operata est consilio manuum suarum

31:14b.PRO.031.014he facta est quasi navis institoris de longe portat panem suum

31:15b.PRO.031.015vav et de nocte surrexit deditque praedam domesticis suis et cibaria ancillis suis

31:16b.PRO.031.016zai consideravit agrum et emit eum de fructu manuum suarum plantavit vineam

31:17b.PRO.031.017heth accinxit fortitudine lumbos suos et roboravit brachium suum

31:18b.PRO.031.018teth gustavit quia bona est negotiatio eius non extinguetur in nocte lucerna illius

31:19b.PRO.031.019ioth manum suam misit ad fortia et digiti eius adprehenderunt fusum

31:20b.PRO.031.020caph manum suam aperuit inopi et palmas suas extendit ad pauperem

31:21b.PRO.031.021lameth non timebit domui suae a frigoribus nivis omnes enim domestici eius vestiti duplicibus

31:22b.PRO.031.022mem stragulam vestem fecit sibi byssus et purpura indumentum eius

31:23b.PRO.031.023nun nobilis in portis vir eius quando sederit cum senatoribus terrae

31:24b.PRO.031.024samech sindonem fecit et vendidit et cingulum tradidit Chananeo

31:25b.PRO.031.025ain fortitudo et decor indumentum eius et ridebit in die novissimo

31:26b.PRO.031.026phe os suum aperuit sapientiae et lex clementiae in lingua eius

31:27b.PRO.031.027sade considerat semitas domus suae et panem otiosa non comedet

31:28b.PRO.031.028coph surrexerunt filii eius et beatissimam praedicaverunt vir eius et laudavit eam

31:29b.PRO.031.029res multae filiae congregaverunt divitias tu supergressa es universas

31:30b.PRO.031.030sin fallax gratia et vana est pulchritudo mulier timens Dominum ipsa laudabitur

31:31b.PRO.031.031thau date ei de fructu manuum suarum et laudent eam in portis opera eius