Matthew (Jakalteko)

Matthew (Jakalteko)

1

1:1b.MAT.001.001 Haˈ icham Abraham yeb naj rey David, haˈ yichmam Comam Jesucristo. Hac tiˈ ye istxolal yichmam Comam hacaˈ tiˈ:

1:2b.MAT.001.002 Icham Abraham, haˈ icham ismam naj Isaac, naj Isaac haˈ naj ismam naj Jacob, naj Jacob, haˈ naj ismam naj Judá yeb huntekˈanxa yuẍtaj.

1:3b.MAT.001.003 Naj Judá, haˈ naj ismam naj Fares yeb naj Zara, haˈ xin ismiˈ ebnaj cawan̈ tuˈ haˈ ton ix Tamar. Naj Fares haˈ naj ismam naj Esrom, naj Esrom haˈ naj ismam naj Aram.

1:4b.MAT.001.004 Naj Aram, haˈ naj ismam naj Aminadab, naj Aminadab, haˈ naj ismam naj Naasón, naj Naasón, haˈ naj ismam naj Salmón.

1:5b.MAT.001.005 Naj Salmón, haˈ naj ismam naj Booz, wal ismiˈ naj Booz, haˈ ton ix Rahab. Naj Booz, haˈ naj ismam naj Obed, wal ismiˈ naj Obed tuˈ, haˈ ton ix Rut. Naj Obed, haˈ naj ismam naj Isaí.

1:6b.MAT.001.006 Naj Isaí, haˈ naj ismam naj rey David. Haxa naj David, haˈ naj ismam naj Salomón, ismiˈ naj Salomón tuˈ xin, haˈ ton ix yixalticˈa naj Urías yet yalan̈tocanoj.

1:7b.MAT.001.007 Wal naj Salomón, haˈ naj ismam naj Roboam, naj Roboam, haˈ naj ismam naj Abías, naj Abías, haˈ naj ismam naj Asa.

1:8b.MAT.001.008 Naj Asa, haˈ naj ismam naj Josafat, naj Josafat haˈ naj ismam naj Joram, naj Joram, haˈ naj ismam naj Uzías.

1:9b.MAT.001.009 Naj Uzías, haˈ naj ismam naj Jotam, naj Jotam, haˈ naj ismam naj Acaz, naj Acaz haˈ naj ismam naj Ezequías.

1:10b.MAT.001.010 Naj Ezequías, haˈ naj ismam naj Manasés, naj Manasés, haˈ naj ismam naj Amón, naj Amón haˈ naj ismam naj Josías.

1:11b.MAT.001.011 Naj Josías, haˈ naj ismam naj Jeconías yeb huntekˈanxa yuẍtaj. Haˈ yin̈ istiempohal naj Jeconías tuˈ ilaxto ebnaj Israel preso yul con̈ob Babilonia.

1:12b.MAT.001.012 Hayet yelti ebnaj yalan̈ yip Babilonia tuˈ xin haˈ naj Jeconías, haˈ naj ismam naj Salatiel, naj Salatiel, haˈ naj ismam naj Zorobabel.

1:13b.MAT.001.013 Naj Zorobabel, haˈ naj ismam naj Abiud, naj Abiud, haˈ naj ismam naj Eliaquim, naj Eliaquim, haˈ naj ismam naj Azor.

1:14b.MAT.001.014 Naj Azor, haˈ naj ismam naj Sadoc, naj Sadoc haˈ naj ismam naj Aquim, haxa naj Aquim, haˈ naj ismam naj Eliud.

1:15b.MAT.001.015 Naj Eliud, haˈ naj ismam naj Eleazar, naj Eleazar, haˈ naj ismam naj Matán, haxa naj Matán, haˈ naj ismam naj Jacob.

1:16b.MAT.001.016 Naj Jacob, haˈ naj ismam naj José, naj José tuˈ haˈ naj yichamil ix María. Ix María tuˈ haˈ ix ismiˈ Comam Jesús, haˈ ton Comam Cristo.

1:17b.MAT.001.017 Wal xin ay can̈lahon̈wan̈ mame yin̈ istxolal yichmam Comam Jesucristo chiichiti yin̈ icham Abraham masanta yin̈ naj rey David. Tzujanilo yinta naj rey David tuˈ yichipaxti can̈lahon̈wan̈ mame istxolal yichmam Comam masanta yet yilaxto ebnaj Israel preso bey Babilonia. Tzujanxa yet yilaxto ebnaj Israel preso yul con̈ob Babilonia tuˈ yichipaxti can̈lahon̈wan̈xa ebnaj mame yin̈ istxolal yichmam Comam Jesucristo masanto yin̈ istiempohal yet ispitzcˈa Comam.

1:18b.MAT.001.018 Hac tiˈ ye istzotiˈal yin̈ yet ispitzcˈa Comam Jesucristo. Wal ix María takˈwebilxa yu ix ismohyi yeb naj José, yajaˈ yet maẍto chiyikˈ isba, ispitzcˈatiˈ nichˈan unin yin̈ ix yu yip Comam Espíritu Santo.

1:19b.MAT.001.019 Wal naj José waxan̈ca caw yijem naj tet isley naj Moisés, yajaˈ mach isje iscˈul naj iskˈanaˈ yin̈ ix María tuˈ, yoc yin̈ isnabal naj isbejnicano ix yin̈ ewantajil.

1:20b.MAT.001.020 Hayet lan̈an yecˈ huneˈ tuˈ yin̈ isnabal naj, isyeni isba huneˈ yángel Comam Dios tet naj yul iswayic; yalni naj ángel tuˈ hacaˈ tiˈ: ―José, hach titnajach yin̈ yuninal naj rey David, mach chinanon hacˈul hamohyi yeb ix María, yuto haˈ nichˈan unin ijbilico yu ix yet Comam Espíritu Santo.

1:21b.MAT.001.021 Nichˈan unin chipitzcˈa tuˈ, Jesús chawaco isbihoj, yuto haˈ naj chicolnilti yet con̈ob yalan̈ ismul, ẍi naj ángel.

1:22b.MAT.001.022 Hac tuˈ yu yijni isba tzet yalcano Comam Dios tet huneˈ ischejab yet payat, yet istzˈibn̈encano hacaˈ tiˈ:

1:23b.MAT.001.023 Ay huneˈ ix kˈopo maẍto hunu winaj chikˈle, yajaˈ chipitzcˈati nichˈan winaj unin yin̈ ix, nichˈan unin chipitzcˈa tuˈ Emanuel chiyij isbi, ẍiayoj. Emanuel, haˈ chaliloj ayco Comam Dios coxol.

1:24b.MAT.001.024 Lahwi tuˈ yel iswayan̈ naj José, isyijen naj yin̈ tzet yal yángel Comam Dios, ismohyi naj yeb ix María.

1:25b.MAT.001.025 Yajaˈ mach ishunba isba masanto yet ispitzcˈa nichˈan yunin ix. Haˈ nichˈan unin pitzcˈa tuˈ xin, Jesús yaco naj isbihoj.

2

2:1b.MAT.002.001 Bey yul con̈ob Belén ayco yul ismajul txˈotxˈ Judea, haˈ tuˈ pitzcˈa nichˈan Jesús. Yet huneˈ tiempohal tuˈ haˈ naj Herodes ayco isreyalo txˈotxˈ Judea. Ay xin huntekˈan ebnaj caw ay ishelanil chicuyni yin̈ tzettaj ye txˈumel, ispeto ebnaj yin̈ yetcˈulal bay chiahilo tzˈayic. Yet yapni ebnaj bey con̈ob Jerusalén,

2:2b.MAT.002.002 iskˈamben ebnaj: ―¿Baytuˈwal ay huneˈ naj nichˈan xapitzcˈahi, naj chioc isreyalo anma Israel tiˈ? Jilan̈ yahilo huneˈ txˈumel yin̈ yetcˈulal bay chiahilo tzˈayic, haˈ xin akˈni cotxumulojan̈ tato xapitzcˈa naj. Yuxin macon̈titan̈ jikˈayo cobahan̈ tet naj, ẍi ebnaj.

2:3b.MAT.002.003 Yet yaben naj rey Herodes huneˈ tuˈ, caw somchacan̈ yul iswiˈ naj yeb sunil anma ay yul con̈ob Jerusalén.

2:4b.MAT.002.004 Yuxin yawte naj Herodes tuˈ ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote Israel, yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés; iskˈamben naj tet ebnaj: ―¿Baytaxca tuˈ chipitzcˈa naj Cristo? ẍi naj.

2:5b.MAT.002.005 Istakˈwi ebnaj tet naj: ―Yul con̈ob Belén yul ismajul Judea chipitzcˈa naj, yuto hac tuˈ yu istzˈibn̈elaxcanayo yul Yum Comam Dios yu huneˈ ischejab yet payat, bay chal hacaˈ tiˈ:

2:6b.MAT.002.006 Con̈ob Belén, haˈ caw nichˈanchˈan sata hunuxa con̈ob ay yul ismajul txˈotxˈ Judea, yajaˈ caw ecˈbalto yelapno ye sata huntekˈan con̈ob tuˈ, yuto haˈ bey tuˈ chipitzcˈa huneˈ naj yahaw. Haˈ naj xin chioc tan̈eno con̈ob Israel, ẍiayoj, ẍi ebnaj.

2:7b.MAT.002.007 Lahwi tuˈ xin, yawten naj rey Herodes ebnaj mago yin̈ ewantajil, yoc naj iskˈambeno tet ebnaj yin̈ tzet tiempohal isye isba huneˈ txˈumel tuˈ tet ebnaj.

2:8b.MAT.002.008 Lahwi tuˈ xin ischejnito naj Herodes tuˈ ebnaj bey con̈ob Belén, yalni naj tet ebnaj: ―Asiwe bey Belén tuˈ, caw xin chekˈambe yin̈ tzet caw ye nichˈan unin tuˈ. Lahwi yilcha naj heyu cat heyul heyalno wetan cat intopaxojan winayo inbahan tet naj, ẍi naj.

2:9b.MAT.002.009 Lahwi yalni naj Herodes huneˈ tuˈ isto ebnaj. Wal huneˈ txˈumel yil ebnaj yin̈ yetcˈulal bay chiahilo tzˈayic babel sata ebnaj, yoc lin̈no bay ay nichˈan Jesús tuˈ.

2:10b.MAT.002.010 Hayet yilni ebnaj huneˈ txˈumel tuˈ caw tzalacan̈ ebnaj.

2:11b.MAT.002.011 Hayet yapni ebnaj xin yocto ebnaj yul n̈a. Yilni ebnaj nichˈan neneˈ tuˈ yeb ismiˈ, yay jahno ebnaj sata nichˈan neneˈ tuˈ, yalni ebnaj cˈulla tzotiˈ yin̈. Lahwi tuˈ ishajni ebnaj iscˈuwanbal, yakˈni ebnaj chˈen oro, yeb teˈ pom, yeb huntekˈan an̈ caw xukˈ sam chiyij mirra sabehal tet nichˈan Jesús tuˈ.

2:12b.MAT.002.012 Yajaˈ xin hallax tet ebnaj yul iswayic tato matxa chˈecˈ ebnaj yalaˈ tet naj rey Herodes yin̈ nichˈan Jesús tuˈ, yuxin nan behalxa bay to ebnaj yet ispaxto ebnaj bey iscon̈ob.

2:13b.MAT.002.013 Haxa yet xapaxto ebnaj mago hulicˈo ilno nichˈan Jesús, isyeni isba huneˈ yángel Comam Dios tet naj José yul iswayic, yalni naj ángel tuˈ: ―Ahan̈wano yin̈ an̈e, ito nichˈan unin tiˈ yeb ismiˈ cat hato bey Egipto. Wal haweh bey tuˈ masanto haninan chiwalan tawet bakˈin chachmeltzohi, yuto chati naj Herodes issayomal nichˈan unin tiˈ cat ispotxˈni naj yalni, ẍi naj ángel tet naj José.

2:14b.MAT.002.014 Lahwi tuˈ yahwano naj José, yinito naj nichˈan Jesús tuˈ, isto naj yin̈ isbel yeb ix María bey Egipto yin̈ akˈbalil.

2:15b.MAT.002.015 Haˈ bey tuˈ xin ehayo naj yeb ix masanto cam naj rey Herodes. Hac tuˈ yu yijnicano isba tzet halbilcano yu Comam Dios tet huneˈ ischejab yet payat yet istzˈibn̈encano naj hacaˈ tiˈ: “Bey Egipto chiwawteti Incˈaholan,” ẍiayoj.

2:16b.MAT.002.016 Hayet yilni naj rey Herodes tato matxa ecˈ ebnaj mago yalaˈ tet naj yin̈ naj nichˈan Jesús, caw tit ishowal naj yuto etli ebnaj yin̈ naj yabe. Ischejni naj potxˈlaxo sunil niẍte winaj unin, neneˈ masanta niẍte yin̈ cab habil ay yul con̈ob Belén yeb huntekˈanxa con̈ob ayco yin̈ ishoyanil, yuto hac tuˈ chielico istiempohal yin̈ tzet yal ebnaj mago tet naj.

2:17b.MAT.002.017 Hac tuˈ yu yijnicano isba tzet tzˈibn̈ebilcano yu naj Jeremías, huneˈ ischejab Comam Dios yet payat bay chala:

2:18b.MAT.002.018 Abelax huneˈ aw yul con̈ob Ramá, caw ay okˈil yeb nimeta biscˈulal. Haˈ ton ix Raquel chiokˈ yin̈ej yunin, machi xin chisje ix chiakˈlax isnimanbal iscˈul ix, yuto camnaxa ej yunin ix tuˈ, ẍiayoj.

2:19b.MAT.002.019 Haxa yet xacam naj rey Herodes, isyeni isba huneˈ yángel Comam Dios tet naj José yul iswayic bey Egipto, yalni naj ángel tuˈ:

2:20b.MAT.002.020 ―Ahan̈wanoj cat hameltzo yeb nichˈan unin tiˈ yeb ismiˈ bey hacon̈ob Israel, yuto xacam ebnaj ochen potxˈno camo nichˈan unin tiˈ, ẍi naj ángel.

2:21b.MAT.002.021 Haxa yet yaben naj José huneˈ tuˈ yahwano naj, yinito naj naj nichˈan Jesús tuˈ yeb ismiˈ, ispaxti naj sat txˈotxˈ Israel hunelxa.

2:22b.MAT.002.022 Yajaˈ yabelo naj tato naj Arquelao, iscˈahol naj rey Herodes tuˈ oc reyalo selelo bey Judea, yuxin xiw naj yapni bey tuˈ. Yajaˈ xin hallax tet naj yul iswayic yu Comam Dios tato chito naj yul ismajul Galilea.

2:23b.MAT.002.023 Yet yapni naj bey tuˈ yehayo naj yeb ix María yeb naj nichˈan Jesús yul con̈ob Nazaret. Hac tuˈ yu yijni isba tzet tzˈibn̈ebilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat bay chala tato nazareno chihallax yin̈ Comam Jesús.

3

3:1b.MAT.003.001 Yet huneˈ tiempohal tuˈ xin apni naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma bey txˈotxˈ desierto, yul ismajul Judea.

3:2b.MAT.003.002 Yalni naj tet anma apni bey tuˈ: ―Bejwecano hewatxˈen istxˈojal, yuto yocxa Comam Dios ay yul satcan̈ yahawo teyin̈, ẍi naj.

3:3b.MAT.003.003 Haˈ ton yin̈ naj Juan tiˈ bay yal naj Isaías, huneˈ ischejab Comam Dios yet payat, yet istzˈibn̈encano naj hacaˈ tiˈ: Ay huneˈ naj chiawi yin̈ caw ip bey huneˈ txˈotxˈ desierto, chalni naj: “Watxˈeweco heyanma yuto chihul Comam Dios Jahawil. Hacaˈ chu istoholban̈elax hunu beh yet chihul hunu naj jahaw, hac tuˈ cheyute hayanma,” ẍi naj, ẍi yul Yum Comam Dios.

3:4b.MAT.003.004 Wal naj Juan tuˈ, xil noˈ camello watxˈebilayo xilo iskˈap naj, tzˈum noˈ xin ayco istxˈambalo naj. Haˈ tzet chislo naj haˈ ton noˈ niẍte nokˈ hacaˈ noˈ litˈ yeb noˈ cab ay xolaj telaj.

3:5b.MAT.003.005 Hantan̈e xin anma yul con̈ob Jerusalén yeb yul ismajul Judea, yebpaxo anma ayayo istila haˈ niman Jordán apni abeno tzet yal naj.

3:6b.MAT.003.006 Yet chalnati anma ismul xin, cat yahcano haˈ iswiˈ yu naj Juan yul haˈ niman Jordán.

3:7b.MAT.003.007 Hayet yilni naj Juan tato txˈiˈal ebnaj fariseo yeb ebnaj saduceo apni iscˈatan̈ yu yah haˈ iswiˈ, yalni naj tet ebnaj: ―Hex tiˈ caw hacaˈtan̈e heyicˈal heba yeb noˈ laba, caw helanex hecolni heba. ¿Mac halni teyet ta yun̈e chˈah haˈ hewiˈ yuxin chexcolcha tet huneˈ isyaˈtajil chati Comam Dios?

3:8b.MAT.003.008 Tato caw yeli xaheyacano sunilal istxˈojal, yilal heyenilo yu iscˈulal chewatxˈe.

3:9b.MAT.003.009 Tajca chetxum hacaˈ tiˈ: “Han̈on̈tiˈan̈ jichmaman̈ ye icham Abraham, yuxin xacon̈colchahan̈ yalan̈ isyaˈtajil chatiˈ Comam Dios, tajca quexchi. Wal xin chiwalan teyet, tato choche Comam Dios chu yanico Comam huntekˈan chˈen chˈen tiˈ yuninalo icham Abraham heseleloj.

3:10b.MAT.003.010 Cawilxa yeti huneˈ isyaˈtajil chati Comam Dios, lahan hacaˈ yet yocxa chˈen eche yich xeˈ hunu te teˈ yu istzˈocˈlaxayo teˈ. Yuxin sunil te teˈ mach cˈulo issatni chitzocˈlaxayo teˈ cat iskˈojlaxto teˈ yul kˈaˈ.

3:11b.MAT.003.011 Yin̈ caw yeli hanintiˈan han̈e ha haˈ chiwakˈan yahbalo haˈ hewiˈ yun̈e isyenicanilo isba tato caw yeli xahebejcano istxˈojal. Yaj ay huneˈ naj tzujan yul wintajan, naj tuˈ chiyacan̈ naj haˈ hewiˈ, yaj yu iskˈakˈal yip Comam Espíritu Santo. Haˈ naj tuˈ caw ecˈbalcano yelapno ye naj insatajan, walinan xin caw matzet welapnojan chiwabehan, nitam intˈun̈nihan isxan̈ab naj.

3:12b.MAT.003.012 Naj chul tuˈ lahan naj hacaˈ hunu naj chixunilo iskˈal ixim trigo, nan chakˈ naj ixim sat, nan chakˈpaxo naj ixim yoj, wal ixim sat tuˈ chiscˈubato naj ixim yul iscˈun̈a, haxa ixim yoj tuˈ xin chiskˈojto naj ixim xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal,” ẍi naj Juan tuˈ.

3:13b.MAT.003.013 Yet huneˈ tiempohal tuˈ el Comam Jesús bey Galilea, isto Comam istiˈ haˈ niman Jordán iscˈatan̈ naj Juan, yu yah haˈ iswiˈ Comam yu naj.

3:14b.MAT.003.014 Wal naj Juan tuˈ mach chisje naj yakˈaˈcan̈ haˈ iswiˈ Comam. Yalni naj tet Comam: ―Machoj, wal xin haˈ hawet hach yilal hawanican̈ haˈ inwiˈan, maẍtajach chachhul incˈatan̈an yu wanican̈an haˈ hawiˈ, ẍi naj.

3:15b.MAT.003.015 Yajaˈ takˈwi Comam tet naj: ―Mach chu haman̈cˈon huneˈ tiˈ, wal xin yilal coyijen tzet chal Comam Dios, ẍi Comam. Hac tuˈ xin yu isyijen naj Juan yanican̈ haˈ iswiˈ Comam Jesús.

3:16b.MAT.003.016 Yet lahwi yah haˈ iswiˈ Comam tuˈ, yahti Comam xol haˈ, yin̈n̈ena tuˈ ishajni isba satcan̈. Yilni Comam yayilo Comam Espíritu Santo yiban̈ hacaˈ hunu noˈ cuwis.

3:17b.MAT.003.017 Yabelax huneˈ yul nukˈe satcan̈, halni hacaˈ tiˈ: ―Haˈ naj tiˈ Incˈaholan, caw xahan ay wuhan, caw chintzalahan yin̈ naj, ẍiaytij.

4

4:1b.MAT.004.001 Lahwi tuˈ yilaxto Comam Jesús yu Comam Espíritu Santo bey txˈotxˈ desierto yu yilwelax Comam yu naj matzwalil.

4:2b.MAT.004.002 Caw xin yulbal cawina tzˈayic yeb cawina akˈbal mach waˈ Comam, lahwi tuˈ isn̈ohchacan̈.

4:3b.MAT.004.003 Yapni naj matzwalil yilweno Comam, yalni naj tet Comam: ―Ta yeli Iscˈahol Dios hawehi, hal tet huntekˈan chˈen chˈen tiˈ meltzojabico chˈen wahil, ẍi naj.

4:4b.MAT.004.004 Istakˈwi Comam tet naj: ―Wal xin tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios tato maẍn̈etaj yu tzet chicolo yuxin ay cokˈinal, to yupaxo Istzotiˈ Comam, ẍiayoj, ẍi Comam tet naj.

4:5b.MAT.004.005 Lahwi tuˈ yinito naj matzwalil Comam yul con̈ob Jerusalén, iscon̈ob Comam Dios, yinato naj Comam yin̈ iswiˈ yatut Comam bey tuˈ,

4:6b.MAT.004.006 yalni naj tet Comam: ―Tato caw yeli Iscˈahol Dios hawehi kˈojayto haba bey tiˈ, yuto tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios hacaˈ tiˈ: Chakˈati Comam Dios yángel chachistan̈eˈ yun̈e mach chaẍischayo ebnaj sat txˈotxˈ, haxinwal mach chilahwi hawoj yin̈ chˈen chˈen, ẍiayoj, ẍi naj.

4:7b.MAT.004.007 Istakˈwi Comam Jesús tet naj: ―Tzˈibn̈ebilpaxcanayo yul Yum Comam Dios hacaˈ tiˈ: “Mach chinheyacojan yin̈ ilwebal yuto Heyahawil yeb heDiosal wehan,” ẍiayoj, ẍi Comam.

4:8b.MAT.004.008 Lahwi tuˈ yinito naj Comam yin̈ iswiˈ huneˈ witz caw nahat yecanocan̈, isyeni naj sunilej con̈ob ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yeb iskˈalomal con̈ob tuˈ tet Comam.

4:9b.MAT.004.009 Yalni naj tet Comam: ―Sunil huntekˈan chawil tiˈ chiwakˈan tawet, yaj tato chaẍay jahno insatajan cat hawinayo haba wetan, ẍi naj tet Comam.

4:10b.MAT.004.010 Istakˈwi Comam: ―Ach matzwalil hitzan̈ilo incˈatan̈an yuto chal yul Yum Comam Dios hacaˈ tiˈ: “Iweyo heba tet Comam Dios yuto Heyahawil yeb heDiosal ye Comam, han̈e tet Comam xin cheyije tzet chala,” ẍiayoj, ẍi Comam.

4:11b.MAT.004.011 Yet yalni Comam Jesús hacaˈ tuˈ isbejnicano naj Comam, yapni huntekˈan ebnaj ángel colwal yin̈ Comam.

4:12b.MAT.004.012 Hayet yaben Comam Jesús tato alaxicto naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma yul preso, isto Comam yul ismajul Galilea.

4:13b.MAT.004.013 Yajaˈ xin mach cancano Comam yul con̈ob Nazaret, wal xin to Comam yul con̈ob Capernaum, haˈ tuˈ xin ehayo Comam. Huneˈ con̈ob tuˈ ayayo istiˈ haˈ mar Galilea, txˈotxˈ chiyij Zabulón yeb Neftalí.

4:14b.MAT.004.014 Hac tuˈ yu yijni isba tzet tzˈibn̈ebilcano yu naj Isaías, ischejab Comam Dios yet payat, bay chala:

4:15b.MAT.004.015 Txˈotxˈ Zabulón yeb txˈotxˈ Neftalí, txˈotxˈ ayicˈto satacˈto haˈ Jordán, txˈotxˈ ayayo istiˈ haˈ mar, yul ismajul txˈotxˈ Galilea bay ay txˈiˈal anma mach Israeloj.

4:16b.MAT.004.016 Huntekˈan anma tuˈ ayticˈaco xol kˈejholo yajaˈ wal tinan̈ xin xaapni issajilkˈinal tet. Huntekˈan anma tuˈ iscambalxaticˈa, yajaˈ wal tinan̈ xaapni issajilkˈinal yakˈlobal yanma, ẍiayoj.

4:17b.MAT.004.017 Haˈ bey tuˈ xin ichico Comam Jesús yalnicˈo Istzotiˈ Comam Dios, chalni Comam: ―Bejwecano hewatxˈen istxˈojal yuto yocxa Comam Dios ay yul satcan̈ Yahawo teyin̈, ẍi Comam.

4:18b.MAT.004.018 Hayet lan̈an isbelwi Comam Jesús istiˈ haˈ lago Galilea, yapni Comam iscˈatan̈ cawan̈ ebnaj ikˈomati cay, lan̈an yanayto ebnaj ishacˈ chiinahti noˈ cay xol haˈ. Ebnaj cawan̈ tiˈ yuẍta isba ebnaj, haˈ ton naj Simón, naj chihallaxpaxo Pedro, yeb xin naj Andrés.

4:19b.MAT.004.019 Yalni Comam tet ebnaj: ―Ocan̈we tzujno wintajan, wal tinan̈ haxa anma chexoc heyikˈahtij cat yoc yul inkˈaban, ẍi Comam.

4:20b.MAT.004.020 Yet yaben ebnaj yalni Comam hacaˈ tuˈ, isbejnicano ebnaj ishacˈ, yoc tzujno ebnaj yinta Comam.

4:21b.MAT.004.021 Haniqˈuixto chito Comam Jesús xin yilnipaxo Comam cawan̈xa ebnaj yuẍta isba, haˈ ton naj Jacobo yeb naj Juan, ebnaj iscˈahol icham Zebedeo. Ayahto ebnaj yul isbarco yeb ismam tuˈ, lan̈an xin isbujni ebnaj ishacˈ. Yalnipaxo Comam tet ebnaj tato chioc tzujno ebnaj yinta Comam.

4:22b.MAT.004.022 Yet yaben ebnaj huneˈ tuˈ yanicano ebnaj isbarco yeb ismam, yoc tzujno ebnaj yinta Comam.

4:23b.MAT.004.023 Caw sunil yul ismajul Galilea ecˈ Comam Jesús, iscuyni Comam anma yul hunun iscapilla ebnaj Israel, yalni Comam tzotiˈ cˈul yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios. Yakˈni cawxo Comam anma yin̈ sunilal yabil ayco yin̈, yeb anma chiecˈyaˈ yanma.

4:24b.MAT.004.024 Caw xin pujnacan̈ iskˈumal Comam yul ismajul Siria, chiniti anma macta ayco yabil yin̈. Ay mac chˈecˈyaˈ yanma yu yabil, ay mac ayco ischejab naj matzwalil yin̈, aypaxo mac chilow yaxcamic yin̈, yeb aypaxo mac camnajilo isnimanil. Sunil huntekˈan anma tuˈ yakˈ cawxo Comam.

4:25b.MAT.004.025 Caw hantan̈e anma oc tzujno yinta Comam; ay anma ah Galilea, ay anma ah Decápolis, ay anma ah Jerusalén yeb anma ah Judea, yebpaxo anma ay iskˈaxepicˈto haˈ niman Jordán.

5

5:1b.MAT.005.001 Hayet yilni Comam Jesús tato caw hantan̈e anma apni iscˈatan̈, yahto Comam yin̈ istzalanil huneˈ won̈an, yay tzˈon̈no Comam, ishitzico ebnaj iscuywom Comam iscˈatan̈.

5:2b.MAT.005.002 Yoc Comam iscuyno ebnaj iscuywom tuˈ, yichico Comam yalni hacaˈ tiˈ:

5:3b.MAT.005.003 ―Sakˈal yet mac chitxumchalo yu ta mach chu iscolni isba ischuquil, yuxin yin̈n̈e Comam chicawxi iscˈul. Huneˈ mac tuˈ yet ay yoc yul iskˈab Comam Dios.

5:4b.MAT.005.004 Sakˈal yet mac chiyikˈ biscˈulal yu istxˈojal chiswatxˈe, yuto chiakˈlax yakˈlobal iscˈul yu Comam Dios.

5:5b.MAT.005.005 Sakˈal yet mac chewchotan̈e chute isba yuto chischah huneˈ txˈotxˈ haltebilcano yu Comam Dios.

5:6b.MAT.005.006 Sakˈal yet mac choche iscˈul iswatxˈeˈ tzet chal Comam Dios yuto chij isba tzet choche.

5:7b.MAT.005.007 Sakˈal yet mac chitzˈay iscˈul yin̈ yet anmahil, yuto hac tuˈ chu istzˈaypaxo iscˈul Comam Dios yin̈.

5:8b.MAT.005.008 Sakˈal yet mac sajxa ye yanma yul sat Comam Dios, yuto haˈ anma tuˈ chiapni iscˈatan̈ Comam.

5:9b.MAT.005.009 Sakˈal yet mac chisayni akˈancˈulal yuto chal Comam Dios yuninaloj.

5:10b.MAT.005.010 Sakˈal yet mac caj chiillaxi yu chiswatxˈe istoholal hacaˈ choche Comam, yuto ayxaco yul iskˈab Comam Dios ay yul satcan̈.

5:11b.MAT.005.011 Sakˈal heyet yet chexbahlaxi yeb yet chexetalaxi, cat ishoblaxcan̈ lekˈtiˈal teyin̈ yuto tzujanex wintajan.

5:12b.MAT.005.012 Caw akˈwe tzalaho heyanma ta hac tuˈ chexutelaxi yuto chˈakˈlax ispaj selel teyet bey satcan̈. Yuto hacaˈ heyilni isyaˈtajil tiˈ, hac tuˈ yu yecˈyaˈ yanma ebnaj ischejab Comam Dios ecˈlena yet payat, ẍi Comam.

5:13b.MAT.005.013 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hex tiˈ, hacaˈ atzˈam atzˈam, hac tuˈ heye yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Kˈinalo ta chiel iscˈachiˈal atzˈam matxa chu yoc iscˈachiˈal atzˈam hunelxa, hacˈ tuˈ xin matxa tzet chˈocnico atzˈam, to chitirlaxtoj cat isxan̈laxicˈo yu anma, ẍi Comam.

5:14b.MAT.005.014 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hex tiˈ hacaˈpaxo sajilkˈinal heye yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Kˈinalo ta ay hunu con̈ob yin̈ iswiˈ hunu witz, caw haban jilnilto nahat.

5:15b.MAT.005.015 Yet chicotzujbanico kˈaˈ yin̈ hunu cantil, mach chicon̈ohbaco hunu almuh yiban̈, wal xin chicotˈun̈bacan̈ yun̈e ismujli yin̈ anma ayicto yul n̈a tuˈ.

5:16b.MAT.005.016 Hacojab tuˈ xin istzejla huneˈ sajilkˈinal ayxaco teyin̈ yin̈ sat anma, haxinwal chil anma iscˈulal chewatxˈe. Hac tuˈ xin cˈul istzotel anma yin̈ Comam ay yul satcan̈, ẍi Comam.

5:17b.MAT.005.017 Yalnipaxo Comam Jesús hacaˈ tiˈ: ―Tajca chetxumu ta yu intan̈tzenilojan isley naj Moisés yeb cuybanile aycano yu ebnaj ischejab Comam Dios yuxin quinhulan, machoj, walxinto yun̈e wakˈnihan ohtan̈elaxilo yin̈ tzet chaliloj yuxin quinhulan.

5:18b.MAT.005.018 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet ta caw yilal yijni isba sunil tzet tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios. Yulbal yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yeb satcan̈, machi hun txˈinano ayayo yin̈ ley mach chˈecˈto yet yijni isba.

5:19b.MAT.005.019 Yuxin haˈ mac mach chiyijen hunu chejbanile ayco yin̈ ley, waxan̈ca machi bin tzet chaliloj, machi xin chiscuypaxo yet anmahil isyijeni, haˈ huneˈ mac tuˈ machi yelapno chuco xol mac chioc yul iskˈab Comam Dios. Wal mac chiyijen xin cat iscuynipaxo yet anmahil isyijeni, haˈ huneˈ mac tuˈ caw ay yelapno chuco xol anma chˈoc yul iskˈab Comam Dios.

5:20b.MAT.005.020 Yuxin chiwalan teyet tato mach ecˈbalto cˈul cheyute heyijen yin̈ tzet halbilcano yu Comam Dios tuˈ sata ebnaj chicuywa yin̈ ley yeb ebnaj fariseo, mach chexoc yul iskˈab Comam Dios, ẍi Comam Jesús.

5:21b.MAT.005.021 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hex tiˈ heyohtaj tato hallax tet ebnaj jichmam hacaˈ tiˈ: “Mach chepotxˈcamo heyet anmahil, yuto haˈ mac chipotxˈni hunu yet anmahil yilal yilaxto sata naj juez cat yoc yin̈ isyaˈtajil yu naj,” ẍi.

5:22b.MAT.005.022 Yajaˈ haninan chiwalan teyet, haˈ mac chichiwa iscˈul yin̈ yet anmahil chiay isyaˈtajil yiban̈ yu Comam Dios. Haˈ mac chibuchwa yin̈ yet anmahil xin, haˈ ebnaj iswiˈehal yin̈ lahtiˈ yul con̈ob chiilni tzet chielicoj. Haxa mac chibahni yet anmahil cat yakˈni taco iscˈul, haˈ huneˈ mac tuˈ ay ismay isto xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal.

5:23b.MAT.005.023 Kˈinalo tato yet lan̈an heyinito heyofrenda tet Comam Dios sat altar cat henanitij tato ay hemul tet hunu maca,

5:24b.MAT.005.024 awecano heyofrenda tuˈ yich ismeẍahil bay chiakˈlax xahanbal tuˈ, cat heto heyanoco heba yin̈ akˈancˈulal yeb huneˈ mac tuˈ, tzujan tuˈ xin xaisje heyakˈni heyofrenda tuˈ tet Comam Dios.

5:25b.MAT.005.025 Tato ay hunu mac chikˈanni teyin̈ yu hunu istxˈojal chewatxˈe, watxˈeweyo huneˈ tuˈ yin̈ akˈancˈulal yeb huneˈ mac tuˈ yet yalan̈to maẍto chexto sata naj alcal. Yuto ta chexapni sata naj, chexyaco naj yul iskˈab ebnaj mayor, haxa ebnaj mayor tuˈ xin chexanicto yul preso.

5:26b.MAT.005.026 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, mach chexelti yul preso tuˈ ta mach tzˈajano cheyakˈ hemulta, ẍi Comam.

5:27b.MAT.005.027 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hex tiˈ heyohtaj tato hallax hacaˈ tiˈ: “Mach chexixli,” ẍi.

5:28b.MAT.005.028 Yajaˈ hanintiˈan chiwalan teyet, mac xan̈eticˈa chiilni hunu ix ix cat isnanico istxˈojal yin̈ ix cat yochenico ix, haˈ huneˈ mac tuˈ xayanaco ismul yul sat Comam Dios.

5:29b.MAT.005.029 Kˈinalo tato isbakˈ hesat yin̈ hewatxˈkˈab chexakˈni aycˈayoj yin̈ hunu istxˈojal, cˈulmi tato cheyilti huneˈ isbakˈ hesat tuˈ cat hekˈojnito nahat. Wal xin ecˈbal cˈul tato ayto hunu tzet mach tzˈajano yin̈ henimanil sata ta tzˈajan sunil henimanil cat heyalaxto xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal.

5:30b.MAT.005.030 Kˈinalo tato hewatxˈkˈab chexakˈni aycˈayo yin̈ hunu istxˈojal, cˈulmi ta chetzoqˈuilto huneˈ hekˈab tuˈ, cat hekˈojnito nahat. Wal xin ecˈbal cˈul tato matxa huneˈ hekˈab satato tzˈajan henimanil cat heyalaxto xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal, ẍi Comam.

5:31b.MAT.005.031 Yalnipaxo Comam: ―Hallaxpaxo yet payat hacaˈ tiˈ: “Ta ay hunu naj chispoh isba yeb yixal, yilal iswatxˈicano yumal cat yakˈnicano naj huneˈ hum tuˈ tet ix,” ẍiayoj.

5:32b.MAT.005.032 Yajaˈ wal intiˈan chiwalan, tato ay hunu naj chispoh isba yeb yixal, yajaˈ ta mach yuho issayni ix ismul yeb hunuxa winaj, huneˈ naj tuˈ lan̈an istubtento naj ix issayaˈ ismul yikˈni hunuxa yichamil. Haˈ xin naj chiikˈni ix chispoh isba yeb yichamil tuˈ, haˈ hun naj chahpaxico ismul, ẍi Comam.

5:33b.MAT.005.033 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hex tiˈ, heyohtapaxoj tato hallax tet ebnaj jichmam hacaˈ tiˈ: “Ta cheyawte isbi Comam Dios yin̈ hunu tzet chetakˈwe teyin̈, yilal heyijen huneˈ tuˈ,” ẍiayoj.

5:34b.MAT.005.034 Yajaˈ wal intiˈan chiwalan teyet, mach cheyakˈ binaho isbi Comam Dios yin̈ tzet chetakˈweco teyiban̈. Mach cheyakˈ binaho satcan̈ yet chetakˈwenico hunu tzet ye tuˈ teyiban̈, yuto haˈ bey tuˈ tzˈon̈an Comam Dios Jahawil.

5:35b.MAT.005.035 Mach cheyakˈpaxo binaho txˈo txˈotxˈ yet chetakˈwenico hunu tzet ye tuˈ teyiban̈, yuto txˈo txˈotxˈ isbatxobal yoj Comam ye txˈotxˈ. Mach cheyakˈ binaho isbi con̈ob Jerusalén yet chetakˈwenico hunu tzet ye tuˈ teyiban̈, yuto iscon̈ob Comam Dios Jahawil caw ay yelapno yehi.

5:36b.MAT.005.036 Mach cheyakˈ binaho hewiˈ yin̈ tzet chetakˈweco teyiban̈, yuto mach chu hesajn̈en maca hekˈejn̈en hunu xil hewiˈ.

5:37b.MAT.005.037 Wal xin tato cheyal hoˈ, yelojab cheyala, taca machoj ta quexchi, machojabi; yuto ta cheyakˈ binaho isbi huntekˈan tuˈ yakˈni isba yin̈ tzet cheyala, wal xin yin̈ naj matzwalil chitit huntekˈan tuˈ, ẍi Comam.

5:38b.MAT.005.038 Yalnipaxo Comam Jesús hacaˈ tiˈ: ―Hex tiˈ heyohtaj tato hallaxpaxo hacaˈ tiˈ: “Tato ay hunu mac chimakˈni poho isbakˈsat hunu maca, makˈlaxojabpaxo poho isbakˈsat huneˈ mac tuˈ. Tato ay hunu mac chimakˈnilti yeh hunu maca, makˈlaxojabpaxilti yeh huneˈ mac tuˈ,” ẍiayoj.

5:39b.MAT.005.039 Yajaˈ wal intiˈan chiwalan, mach chu hepajtzen istxˈojal chiswatxˈe hunu mac teyin̈. Wal xin tato ay mac chipakˈnilto hecotxˈ, meltzowepaxto kˈaxepxa tet.

5:40b.MAT.005.040 Ta ay hunu mac chikˈanni teyin̈ tet naj alcal, cat yinito hecamiẍ yalni, matzet cheyala ta chipaxto hechumpa.

5:41b.MAT.005.041 Yeb xin ta ay hunu mac chalni teyet tato cheyijto yijatz yictajo legua, colwahan̈we yin̈, iweto yijatz tuˈ hunu legua.

5:42b.MAT.005.042 Ta ay mac chikˈanni hunu tzet ye tuˈ teyet, akˈwe tet. Tato ay hunu mac chikˈanni hunu tzet ye tuˈ cˈamil teyet, colwahan̈we yin̈ huneˈ mac tuˈ, ẍi Comam.

5:43b.MAT.005.043 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hex tiˈ heyohtaj tato hallax hacaˈ tiˈ: “Xahan cheyil mac xahan chexilni. Mac ayco ishowal teyin̈ xin, ocojabpaxo hehowal yin̈,” ẍiayoj.

5:44b.MAT.005.044 Yajaˈ wal intiˈan chiwalan teyet, xahan cheyil mac ayco ishowal teyin̈. Kˈanwe iscˈulal Comam Dios yiban̈ macta chexetani.

5:45b.MAT.005.045 Ta cheyije hacaˈ tuˈ, hac tuˈ chu heyeniloj tato quexyuninal Comam Dios ay yul satcan̈, yuto haˈ Comam Dios chiakˈni aholo tzˈayic yiban̈ anma cˈul yeb yiban̈ anma txˈoj. Lahan chapaxayo Comam haˈ n̈ab yiban̈ mac cˈul yeb yiban̈ mac txˈoj.

5:46b.MAT.005.046 Wal xin tato han̈cˈan̈e anma xahan chexilni, haˈn̈e xin xahan cheyilpaxoj, ¿mataxca chechah ispaj huneˈ tuˈ tet Comam Dios? Machoj, yuto hac tuˈ chute isbeybaln̈e ebnaj mulum, hacaˈ ebnaj ikˈomilo tohlabal chito bey Roma.

5:47b.MAT.005.047 Yeb xin tato han̈cˈan̈e tet heyuẍtaj chextioẍli, ¿cˈulmi huneˈ tuˈ? Machoj. Wal xin haˈ anma mach ohtan̈eho Comam Dios hac tuˈ chisbeybaln̈e.

5:48b.MAT.005.048 Tzˈajanojab chu hebeybaln̈e sunil iscˈulal, yuto Comam Dios ay yul satcan̈ tzˈajan lahan yehi, ẍi Comam.

6

6:1b.MAT.006.001 Yalni Comam Jesús: ―Caw nann̈e heyu yin̈ tzet chewatxˈe, machn̈ehojab yin̈ sat anma cˈul cheyute heba, yuto ta yun̈e heyillaxi yuxin chewatxˈe iscˈulal, mach chechah ispaj selel tet Comam Dios ay yul satcan̈.

6:2b.MAT.006.002 Yuxin yet chexcolwa yin̈ hunu mebaˈ, mach chepujbacˈo hacaˈ chute ebnaj chal isba cˈulal. Ebnaj tuˈ chˈakˈ ebnaj issabehal yulaj capilla yeb yulaj calle, yun̈e yallax ebnaj cˈulal. Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, yet chihallax cˈulla tzotiˈ yin̈ ebnaj tuˈ lan̈an ischahnina ebnaj ispaj selel.

6:3b.MAT.006.003 Wal hex tiˈ xin, hayet chexcolwa yin̈ anma mebaˈ machi mac tet cheyala, nitam tet hunu heyamigo.

6:4b.MAT.006.004 Wal xin yin̈ ewantajil cheyakˈ tet, haxinwal Comam ay yul satcan̈ chiilni tzet chawatxˈe yin̈ ewantajil, cat yakˈni Comam ispaj selel teyet, ẍi Comam.

6:5b.MAT.006.005 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hayet chextxahli tet Comam Dios, mach cheyute hacaˈ chute ebnaj chal isba cˈulal. Haˈ ebnaj tuˈ yun̈e yillax ebnaj yu anma, yuxin ton̈eticˈa choche islin̈ba isba istxahli yulaj iscapilla ebnaj Israel, yebpaxo yin̈la istxiquin txon̈bal. Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, yet chitxahli ebnaj hacaˈ tuˈ chischahnina ebnaj ispaj selel tet anma.

6:6b.MAT.006.006 Walex hex tiˈ, mach cheyute hacaˈ tuˈ. Wal xin hayet chextxahli, chexocto yul heyatut cat hepeban ispultahil teˈ, cat hetxahli tet Comam Dios, Comam chiaben tzet cheyala. Chil Comam sunil tzet cheyu yin̈ ewantajil cat yakˈni Comam ispaj selel teyet.

6:7b.MAT.006.007 Hayet chextxahli, machojab chexoc hecayen̈e tzotiˈ matzet chaliloj hacaˈ chute anma maẍto ohtan̈eho Comam Dios. Yuto chistxum ebnaj ta yu caw nimej chute ebnaj yoj istxah, caw chabe Comam Dios tzet chal ebnaj yalni.

6:8b.MAT.006.008 Wal xin mach cheyute hacaˈ tuˈ, yuto Comam Dios yohtaxa tzet chiocnico heyu yalan̈to yet maẍto chekˈan tet Comam.

6:9b.MAT.006.009 Hayet chextxahli, hac tiˈ cheyute heyalni hacaˈ tiˈ: Hach Comam, hach coDios, ayach yul satcan̈, nimanojab yelapno habi yul sat anma.

6:10b.MAT.006.010 Hulan̈ cat hawoc jahawilojan̈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Yijab isba tzet chawoche sat txˈo txˈotxˈ tiˈ hacaˈ chu yijni isba yul satcan̈.

6:11b.MAT.006.011 Mamin, chicokˈanan̈ tawet, akˈ tzet chicolohan̈ hunun tzˈayic.

6:12b.MAT.006.012 Akˈ nimancˈulal yin̈ istxˈojal chicowatxˈehan̈, hacaˈ chu jakˈni nimancˈulalan̈ yin̈ anma chiwatxˈen istxˈojal jin̈an̈.

6:13b.MAT.006.013 Mach chon̈hachayojan̈ xol ilwebal, caw colon̈ilojan̈ yul iskˈab naj matzwalil, quexchi yin̈ hetxah, ẍi Comam.

6:14b.MAT.006.014 Yalnipaxo Comam: ―Ta cheyakˈ nimancˈulal yin̈ anma chiwatxˈen istxˈojal teyin̈, haˈ Comam Dios ay yul satcan̈ chˈakˈnipaxo nimancˈulal teyin̈.

6:15b.MAT.006.015 Yaj ta mach cheyakˈ nimancˈulal yin̈ heyet anmahil chiwatxˈen istxˈojal teyin̈, mach chakˈpaxo nimancˈulal Comam Dios teyin̈, ẍi Comam.

6:16b.MAT.006.016 Lahwi tuˈ yalnipaxo Comam Jesús: ―Hayet mach chexwaˈ yu hetxahli tet Comam Dios, mach biscˈulalo cheyute hesat hacaˈ chute ebnaj chal isba cˈulal, yuto ebnaj tuˈ caw biscˈulal chute ebnaj sat yun̈e yillax ebnaj yu anma tato ayco ebnaj yin̈ yet mach chon̈wahi yu cotxahli tet Comam Dios. Yin̈ caw yeli chiwalan teyet chischahna ebnaj ispaj selel yet chiillax ebnaj yu anma tuˈ.

6:17b.MAT.006.017 Walex tiˈ xin, yet mach chexwaˈ yu hetxahli tet Comam Dios, chetxˈahwe hesat cat hexínito xil hewiˈ,

6:18b.MAT.006.018 yun̈e mach chalilo isba tato ayexico yin̈ yet mach chexwaˈ yu hetxahli tet Comam Dios. Wal xin han̈cˈan̈e Comam ewan yehi, haˈ chiilni tzet cheyu cat yakˈni Comam ispaj selel teyet, ẍi Comam.

6:19b.MAT.006.019 Yalnipaxo Comam Jesús hacaˈ tiˈ: ―Mach chetenba hekˈalomal sat txˈo txˈotxˈ tiˈ, yuto chioc noˈ ih yetaˈtoj, cat xin yocpaxo iskˈuxewal. Macato chul ebnaj elkˈom yin̈ cat yinito ebnaj.

6:20b.MAT.006.020 Wal xin haˈ huneˈ cheyute, tenbawe hekˈalomal yul satcan̈ bay machi noˈ ih chietantoj, bay mach chiocpaxo iskˈuxewal, yeb bay mach chiapni ebnaj elkˈom yin̈.

6:21b.MAT.006.021 Yuxin haˈ bay ay hekˈalomal haˈ tuˈ cheyapaxico heyanma, ẍi Comam.

6:22b.MAT.006.022 Isbakˈ cosat cantil yehico yin̈ conimanil, yuxin ta han̈cˈan̈e iscˈulal choche yilaˈ hesat tuˈ, sunil henimanil ayco yin̈ sajilkˈinal.

6:23b.MAT.006.023 Yajaˈ ta yin̈n̈e istxˈojal ayco hemujlubal; sunil henimanil ayco yin̈ kˈejholo. Ta huneˈ issajilkˈinal ayco teyin̈ tuˈ chimeltzoco yin̈ kˈejholohal, chexcancano xol kˈejholo, ẍi Comam.

6:24b.MAT.006.024 Yalnipaxo Comam Jesús hacaˈ tiˈ: ―Machi hunu mac chu yoc chejabo tet cawan̈ patrón, yuto ta chisyije naj tzet chal naj babel, chisman̈cˈo naj tzet chal naj iscab. Yeb xin tato xahan chil naj naj babel, chisyah naj naj iscab. Hac tuˈ heye hex tiˈ, mach chu heyijen tzet chal Comam Dios tato ecˈbal cheyaco heyanma yin̈ kˈalomal, ẍi Comam.

6:25b.MAT.006.025 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Yuxin chiwalan teyet, mach cheyaco yin̈ hecˈul yin̈ tzet chelo, yeb yin̈ tzet chu yoc xil hekˈap yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Ta chakˈ Comam Dios cocawil, ¿haˈ tom xin tzet chicolo mach chakˈ Comam, heyalni? Ta haˈ Comam akˈn̈e conimanil, ¿haˈ tom xil cokˈap mach chakˈ Comam?

6:26b.MAT.006.026 Ilwecˈanab noˈ chˈic chiecˈ satcan̈, machi yawal noˈ chacoj, mach chihatxˈwi noˈ, machipaxo iscˈun̈a noˈ, yajaˈ xin chiakˈlax tzet chislo noˈ yu Comam ay yul satcan̈. ¡Hajxamex to caw ecˈbal heyelapno sata noˈ!

6:27b.MAT.006.027 ¿Aymi hunujex tiˈ yu caw cheyaco yin̈ hecˈul yuxin chu heyanico hanicˈoxa yakˈbil hakˈinal yul sat yiban̈kˈinal tiˈ?

6:28b.MAT.006.028 ¿Tzet yin̈ xin caw cheyaco yin̈ hecˈul yin̈ tzet chu yoc xil hekˈap? Ilwecˈanab teˈ caj chichˈib xol kˈebtaj, mach chimunla teˈ, mach chichemlipaxo teˈ,

6:29b.MAT.006.029 yajaˈ chiwalan teyet, naj rey Salomón yet payat mach apni iskˈaptzen isba naj hacaˈ iscˈulchˈanil teˈ.

6:30b.MAT.006.030 Walca caw cˈulchˈan jilni isxumaquil teˈ tinan̈, yajaˈ yet hecal cabe chin̈uslaxto teˈ yul horno. Ta chakˈ Comam iscˈulchˈanil teˈ caj tuˈ, ¿haˈ tom xin xil hekˈap mach chakˈ Comam? Hex tiˈ caw mach cheyaco heyanma yin̈ Comam Dios.

6:31b.MAT.006.031 Yuxin mach cheyaco yin̈ hecˈul cheyalni hacaˈ tiˈ: ¿Baytaxca chitit tzet chicolo yeb xil cokˈap?

6:32b.MAT.006.032 Yuto haˈ anma mach ohtan̈e Comam Dios chianico huntekˈan tuˈ yin̈ iscˈul. Yajaˈ wal Comam Dios ay yul satcan̈, yohtaxa Comam tato chiocnico huntekˈan tuˈ heyu.

6:33b.MAT.006.033 Wal xin aweco yin̈ hecˈul hesaynilo Comam Dios babel cat heyijen tzet chala, walpaxo tzet chiocnico heyu yul sat yiban̈kˈinal tiˈ xaticˈa yakˈaˈ Comam Dios teyet.

6:34b.MAT.006.034 Mach cheyaco yin̈ hecˈul yin̈ tzet chu yecˈ heyu yet hecal, yuto yet hecal tuˈ nanto tzet cheyaco yin̈ hecˈul yin̈ tzet cheyu, yuto masan ay isyaˈtajil yetbi hunun tzˈayic, ẍi Comam.

7

7:1b.MAT.007.001 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Mach comono chexoc heyilaˈ tzet ye hunu heyet anmahil, haˈ xin wal mach chiocpaxo Comam Dios yilaˈ tzet heyehi.

7:2b.MAT.007.002 Yuto hacaˈticˈa chu heyilni tzet ye heyet anmahil, hac tuˈ chu quexyilnipaxo Comam. Wal xin hacaˈticˈa hemal cheyacoj yet cheyilni tzet yeco hunu heyet anmahil, haˈticˈa xin chexmalenpaxo yu Comam.

7:3b.MAT.007.003 Kˈinalo tato ay hunu hawuẍtaj ayicto iskˈal teˈ chˈim yul isbakˈsat, wal hachpaxo xin patzab teˈ aypaxicto yul isbakˈ hasat. Ta mach chawilti teˈ patzab ayicto yul isbakˈ hasat tuˈ, ¿hatocˈanab nichˈan iskˈalemal teˈ chˈim ayicto yul isbakˈsat hawuẍta tuˈ chu hawiniltij? ¡Machoj!

7:4b.MAT.007.004 ¿Mataxca xin chu hawalni tet heyuẍta tuˈ hacaˈ tiˈ: “Wuẍtaj, wikˈaltijan huneˈ iskˈal teˈ chˈim ayicto yul isbakˈ hasat,” ta cachi? Wal hachpaxo xin kˈatanicto huneˈ teˈ patzab yul isbakˈ hasat.

7:5b.MAT.007.005 Tato hac tuˈ hawalni, ¡lekˈtiˈach! Wal xin icanilti teˈ patzab ayicto yul isbakˈ hasat babel, lahwi tuˈ cat hawinilti iskˈal teˈ chˈim ayicto yul isbakˈsat hawuẍtaj.

7:6b.MAT.007.006 Istzotiˈ Comam Dios lahan yeb huntekˈan chˈen chˈen perla isbi, caw ay istohol. Yuxin mach chu jakˈni Istzotiˈ Comam tet hunu mac machi yelapno Comam yul sat, yuto lahan yeb metx txˈiˈ caw how, chitit lemna jin̈. Aypaxo mac hacaˈ noˈ txitam, ton̈e chioc isxan̈aˈto tzet chˈakˈlax tet, ẍi Comam.

7:7b.MAT.007.007 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Kˈanwe tet Comam Dios cat yakˈni Comam teyet, saywej cat yilcha heyu, elojabico heyaw sat pulta cat ishajlax teyet.

7:8b.MAT.007.008 Yuto haˈ mac chikˈanni chischah, haˈ mac chisayni chiilcha yu. Haˈ mac chielico yaw sat pulta chihajlax tet.

7:9b.MAT.007.009 Kˈinalo tato chiskˈan heyuninal tzet chislo teyet, ¿tom cheyakˈ hunu chˈen chˈen tet?

7:10b.MAT.007.010 Maca tato chiskˈan hunu noˈ cay iscˈuxuˈ, ¿tom cheyakˈ hunu noˈ laba tet?

7:11b.MAT.007.011 Yajaˈ waxan̈ca caw txˈojex heyohta heyakˈni iscˈulal tet heyuninal, hajxam xin Comam Dios ay yul satcan̈, ¿tom mach chˈakˈ iscˈulal teyet, ta chekˈana?

7:12b.MAT.007.012 Ta cheyoche cˈul chute iscˈul anma teyin̈, hex babel cˈul cheyute hecˈul yin̈ anma tuˈ, yuto hac tuˈ yalni yin̈ ley yeb yin̈ tzet tzˈibn̈ebilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat, ẍi Comam.

7:13b.MAT.007.013 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Wal ispultahil satcan̈ bay ay Comam Dios, lahan hacaˈ hunu pulta nichˈanchˈan sat, haˈ tuˈ xin chexoctoj. Yuto huneˈ pulta yeb huneˈ beh caw nimajal sat, yul cambal chitohi. Caw xin niman anma chito yul huneˈ pulta yeb huneˈ beh tuˈ.

7:14b.MAT.007.014 Wal huneˈ pulta yeb huneˈ beh nichˈanchˈan sat xin chon̈yito bay ay kˈinale mach istan̈bal, yajaˈ haywan̈n̈e mac chiocto yul huneˈ pulta tuˈ, ẍi Comam.

7:15b.MAT.007.015 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Caw cheyil heba tet ebnaj lekˈtiˈwom chisbalico isba ischejabo Comam Dios, yuto hayet chitzotel ebnaj teyet, caw cˈulchˈan chute iscˈul ebnaj hacaˈ noˈ meˈ, yajaˈ wal yanma ebnaj xin lahan hacaˈ noˈ oj chon̈cˈuxnitoj.

7:16b.MAT.007.016 Ixtan̈ hetxumilo tzet nabil yu ebnaj yuto haˈ tzet chiswatxˈe ebnaj chihalniloj. Kˈinalo teˈ uva tinan̈, ¿tom chakˈ teˈ sat teˈ txˈix? Maca teˈ higo, ¿tom satpaxo teˈ txˈix chakˈ teˈ? ¡Machoj!

7:17b.MAT.007.017 Wal xin teˈ satnom teˈ cˈul, cˈul sat teˈ chakˈa. Yajaˈ wal teˈ mach cˈuluj xin machiswalil sat teˈ chakˈa.

7:18b.MAT.007.018 Teˈ satnom teˈ cˈul, ¿tom machiswalil sat teˈ chakˈa? ¡Machoj! Yeb te teˈ machiswalil, ¿tom cˈul sat teˈ chakˈa? ¡Machoj!

7:19b.MAT.007.019 Yuxin ebnaj chal isba ischejabo Comam Dios, yin̈ tzet chiswatxˈe ebnaj haˈ yin̈ chetxumiloj tzet nabil yu ebnaj. Hacaˈ chu istzocˈlaxcan̈ te teˈ mach cˈulo sat chakˈa, chilahwi tuˈ xin cat isn̈uslaxto teˈ xol kˈa kˈaˈ, hac tuˈ chiutelax huntekˈan ebnaj tuˈ, ẍi Comam.

7:21b.MAT.007.021 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Mach sunilo mac chihalni: “Mamin, Mamin,” win̈an, chioc yul iskˈab Comam Dios, wal xin han̈e mac chiyijen tzet chal Inmaman ay yul satcan̈.

7:22b.MAT.007.022 Hayet chiapni islahobal tzˈayic hantan̈e mac chihalni hacaˈ tiˈ: “Mamin, Mamin, han̈on̈tiˈan̈ con̈ecˈan̈ jalaˈan̈ hatzotiˈ tet anma. Jinipaxilojan̈ ischejab naj matzwalil yin̈ anma yin̈ habi, yeb xin txˈiˈal cˈaybalcˈule coyehan̈ tet anma,” ẍi anma yin̈ huneˈ tzˈayic tuˈ.

7:23b.MAT.007.023 Yajaˈ chintakˈwihan tet hacaˈ tiˈ: “Mach quexwohtajojan, hitzan̈welo yin̈ insatan. Hex tiˈ istxˈojaln̈eticˈa hewatxˈe,” quinchin̈eticˈahan, ẍi Comam.

7:24b.MAT.007.024 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Mac chiaben Intzotiˈan cat isyijeni, lahan yeb huneˈ naj caw ay yitzˈatil iswiˈ, yuto hayet yanican̈ naj yatut, yiban̈ chˈen chˈen yayto naj isxeˈal teˈ.

7:25b.MAT.007.025 Lahwi tuˈ xin istit huneˈ niman jakˈekˈ n̈ab, isnohcan̈ ha haˈ, ismakˈnico isba haˈ yin̈ teˈ n̈a tuˈ, yajaˈ xin mach aycˈay teˈ, yuto caw cˈul yehayto xeˈ teˈ yiban̈ chˈen chˈen.

7:26b.MAT.007.026 Yajaˈ wal mac chiaben Intzotiˈan, machi xin chisyije tzet chala, lahan yeb huneˈ naj mach isnabal, yiban̈ arena yayo xeˈ yatut.

7:27b.MAT.007.027 Lahwi tuˈ, yakˈni huneˈ niman jakˈekˈ n̈ab, ischˈibcan̈ ha haˈ, ismakˈnico isba haˈ yin̈ teˈ yaycˈay teˈ, yuchcˈacanto teˈ, ẍi Comam.

7:28b.MAT.007.028 Hayet lahwi istzotel Comam Jesús tuˈ xin, caw sunil anma cˈaycanocan̈ iscˈul yaben iscuywa Comam,

7:29b.MAT.007.029 yu caw ay yip Comam iscuywahi, mach hacaˈo chu iscuywa ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés.

8

8:1b.MAT.008.001 Yet ispaxayti Comam Jesús iswiˈ huneˈ won̈an tuˈ, caw hantan̈e anma oc tzujno yinta Comam.

8:2b.MAT.008.002 Yelilo huneˈ naj yul beh, ayco huneˈ yabil chiyij lepra yin̈. Ishitzico naj iscˈatan̈ Comam, yay jahno naj sata Comam, yalni naj: ―Mamin, ta chawoche chu hawinilo huneˈ yabil tiˈ win̈an, ẍi naj tet Comam.

8:3b.MAT.008.003 Yanayo Comam iskˈab yiban̈ naj, yalni Comam: ―Hoˈ, chiwochehan ta chiel huneˈ yabil tiˈ tawin̈, ẍi Comam. Yin̈n̈ena xin yel huneˈ yabil tuˈ yin̈ naj.

8:4b.MAT.008.004 Lahwi tuˈ, yalni Comam tet naj: ―Machi mac tet chawalicˈo huneˈ tiˈ, wal xin as ye haba tet naj sacerdote, cat hawakˈni haxahanbal hacaˈ yalni isley naj Moisés, yun̈e yohtan̈encanilo anma tato xaelcano huneˈ yabil tiˈ tawin̈, ẍi Comam tet naj.

8:5b.MAT.008.005 Hayet yoc apno Comam Jesús yul con̈ob Capernaum, yapni huneˈ naj capitán romano iscˈatan̈ Comam, iskˈanni naj ta chakˈ cawxo Comam huneˈ ischejab naj.

8:6b.MAT.008.006 Yalni naj tet Comam: ―Mamin, ay huneˈ inchejaban caw yaˈay, mach chibili isnimanil, caw xin chˈecˈyaˈ yanma naj yu huneˈ yabil tuˈ, ẍi naj tet Comam.

8:7b.MAT.008.007 Yalni Comam tet naj: ―Cˈulticˈa, chintohan wakˈaˈ cawxojan naj, ẍi Comam.

8:8b.MAT.008.008 Istakˈwi naj capitán tuˈ tet Comam: ―Mamin, caw mach chu hawapni yul watutan chiwabehan yuto caw matzet welapnojan. Wal xin ton̈e chachtzotelnato yin̈ hacn̈e tiˈ cat iscawxican̈ inchejabtuˈan.

8:9b.MAT.008.009 Wohtajan huneˈ tiˈ, yuto hanintiˈan ayinictojan yalan̈ ischejbanil ebnaj wahawan, aypaxo xin ebnaj soldado ayico yalan̈ wipan. Ta chiwalan tet hunu naj: “Asiˈ bey tuˈ,” ta quinchiyan, cat isto naj. Taca chiwalan tet hunuxa naj: “Cata,” ta quinchiyan, cat istit naj. Yebpaxo xin ta chiwalan tet hunuxa naj inchejaban: “Watxˈe huneˈ tilah,” ta quinchiyan, cat yoc naj iswatxˈenoj, ẍi naj.

8:10b.MAT.008.010 Hayet yaben Comam yalni naj hacaˈ tuˈ, caw cˈayilo iscˈul Comam, yalni Comam tet anma tzujanico yinta tuˈ: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, maẍto hunu mac chiwilan yanico yanma yin̈ Comam Dios yul con̈ob Israel hacaˈ huneˈ naj tiˈ.

8:11b.MAT.008.011 Wal xin chiwalan teyet, chitit anma bay chiahilo tzˈayic, yeb bay chito tzˈayic cat iscutxbanico isba yeb naj Abraham, naj Isaac yeb naj Jacob sat ismeẍa Comam Dios bey satcan̈.

8:12b.MAT.008.012 Haˈ anma Israel yetticˈa ay yoc sat huneˈ meẍa tuˈ, yaj ay ebnaj chicancano yintajilo xol kˈejholo. Haˈ bey tuˈ xin chˈoc okˈoj cat isn̈etxˈla yeh yu isyaˈtajil, ẍi Comam tet anma.

8:13b.MAT.008.013 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam tet naj capitán: ―Paxan̈to hawatut, yubojab hacaˈ chawoche yuto maxawayto yul hawanma win̈an, ẍi Comam tet naj. Yin̈ticˈa huneˈ orahil tuˈ xin cawxican̈ ischejab naj capitán.

8:14b.MAT.008.014 Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús yatut naj Pedro. Yet yapni Comam yilni tato hilanto ismiˈ yixal naj Pedro tuˈ sat txˈat yu huneˈ niman kˈaˈ.

8:15b.MAT.008.015 Yoc tzabno Comam yin̈ iskˈab ixnam, yelna huneˈ kˈaˈ tuˈ yin̈ ixnam, iscawxican̈ ixnam. Lahwi tuˈ yahwano ixnam, yoc ixnam iswatxˈeno tzet chislo Comam.

8:16b.MAT.008.016 Hayet lan̈anxa yay numnahi caw hantan̈e anma ayco ischejab naj matzwalil yin̈ ilaxto iscˈatan̈ Comam. Caw xin huneˈn̈echˈan tzotiˈ chal Comam cat yel ischejab naj matzwalil yin̈ anma. Yakˈnipaxo cawxo Comam anma yaˈay.

8:17b.MAT.008.017 Yin̈ huntekˈan iswatxˈe Comam tuˈ yijcano isba tzet halbilcano yu naj Isaías, huneˈ ischejab Comam yet payat, yet yalni naj hacaˈ tiˈ: “Yiban̈ naj chitocano yabil ayco jin̈, cat xin yabenpaxo isyaˈil coseleloj,” ẍi naj Isaías tuˈ.

8:18b.MAT.008.018 Hayet yilni Comam Jesús tato caw hantan̈e anma hoyanico yin̈, yalni Comam tet ebnaj iscuywom tato chiecˈto ebnaj yeb Comam iskˈaxepicˈto haˈ lago.

8:19b.MAT.008.019 Yajaˈ yet yalan̈to maẍto chito Comam yeb ebnaj, ishitzico huneˈ naj chicuywa yin̈ isley naj Moisés iscˈatan̈ Comam, yalni naj: ―Mam cuywawom, chinoc tzujnojan tawintaj bajxan̈etuˈwal chachtohi, ẍi naj.

8:20b.MAT.008.020 Yalni Comam tet naj: ―Noˈ wech ay isn̈achˈen noˈ bay chiwayi, yebpaxo noˈ chˈic ay yatut noˈ. Yajaˈ Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, machi watutan bay chinxewninojan, ẍi Comam.

8:21b.MAT.008.021 Yalnipaxo huneˈxa naj iscuywom Comam: ―Mamin, chinoc tzujnojan tawintaj, yaj estam chawakˈ inhamanilan chito inmujcano inmaman babel, ẍi naj.

8:22b.MAT.008.022 Yalni Comam tet naj: ―Wal xin ocan̈ tzujno wintajan yuto haˈ mac camom yul sat Comam Dios, haˈ chimujni yet camomal, ẍi Comam tet naj.

8:23b.MAT.008.023 Lahwi tuˈ xin, yocto Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom yul huneˈ teˈ barco.

8:24b.MAT.008.024 Hayet lan̈an yecˈto Comam yeb ebnaj yiban̈ ha haˈ tuˈ xin, yichico yecˈ huneˈ niman jakˈekˈ caw how. Toxan̈e chitiẍla yah ha haˈ tuˈ yin̈ teˈ barco, wal Comam Jesús xin wayo chu yul teˈ.

8:25b.MAT.008.025 Hayet yilni ebnaj iscuywom Comam huneˈ tuˈ, yoc ebnaj yinolo iswayan̈ Comam, yalni ebnaj: ―¡Mamin colon̈an̈, yuto lan̈an coto yich haˈ! ẍi ebnaj tet Comam.

8:26b.MAT.008.026 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―¿Tzet yin̈ xin caw chexxiwi? ¡Caw mach cheyaco heyanma yin̈ Comam Dios! ẍi Comam tet ebnaj. Lahwi tuˈ xin yahwano Comam, iscachni Comam jakˈekˈ yeb ha haˈ. Hac tuˈ yu islin̈ban isbili ha haˈ tuˈ yeb jakˈekˈ, ispaxtzˈin̈nahi.

8:27b.MAT.008.027 Wal ebnaj iscuywom Comam tuˈ, caw cˈaycanilo iscˈul ebnaj, yalni ebnaj tet hunun: ―¿Mac anmahil huneˈ yaˈ tiˈ yuxin chisyije jakˈekˈ yeb ha haˈ tzet chal yaˈ? ẍi ebnaj yin̈ Comam.

8:28b.MAT.008.028 Hayet yapni Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom iskˈaxepicˈto haˈ lago bey huneˈ txˈotxˈ chiyij Gadara, yapni cawan̈ ebnaj ayco ischejab naj matzwalil yin̈ iscˈatan̈ Comam; ispeto ebnaj yul camposanto. Ebnaj cawan̈ tuˈ caw chixiw anma tet ebnaj yuto caw aycano yip ebnaj. Caw xin machi hunu mac chiecˈ bay ay ebnaj tuˈ.

8:29b.MAT.008.029 Yah yaw ebnaj tet Comam yin̈ caw ip: ―¿Tzet hawoc jin̈an̈ hach Jesús Iscˈahol Dios? ¿Tom chachhul hawakˈaˈ ecˈoyaˈ janmahan̈ yalan̈to maẍto chiapni istiempohal? ẍi ebnaj tet Comam.

8:30b.MAT.008.030 Iscawilal tuˈ, ay huntekˈan noˈ txitam lan̈an istan̈elaxi,

8:31b.MAT.008.031 yuxin iskˈan ebnaj ischejab naj matzwalil tuˈ tet Comam hacaˈ tiˈ: ―Tato chon̈hawilojan̈ yin̈ ebnaj tiˈ, chicokˈanan̈ tawet, chejon̈tojan̈ yin̈ noˈ txitam tuˈ lah, ẍi ebnaj tet Comam.

8:32b.MAT.008.032 Istakˈwi Comam: ―Cˈulticˈa, asiˈwej, ẍi Comam. Hac tuˈ xin yu yel ebnaj ischejab naj matzwalil yin̈ ebnaj cawan̈ tuˈ, istocano ebnaj yin̈ noˈ txitam. Lahwi tuˈ xin yelcan̈ noˈ txitam tuˈ, iskˈojnito isba noˈ sat pahaw, yay apno noˈ xol ha haˈ, ishikˈnito noˈ haˈ.

8:33b.MAT.008.033 Wal ebnaj tan̈em txitam xin elcan̈ ebnaj. Hayet yapni ebnaj yul con̈ob yalni ebnaj tet anma yin̈ tzet yu ebnaj cawan̈ bay ayticˈaco ebnaj ischejab naj matzwalil.

8:34b.MAT.008.034 Yuxin sunil anma yul con̈ob tuˈ to ilno Comam. Hayet yapni anma iscˈatan̈ Comam tuˈ xin, yoc anma iskˈanno tet Comam tato chiel Comam yul ismajul istxˈotxˈ ebnaj tuˈ.

9

9:1b.MAT.009.001 Lahwi tuˈ xin yocto Comam Jesús yul teˈ barco, ismeltzoti Comam iskˈaxepxacˈti haˈ lago tuˈ, yapni Comam yul iscon̈ob.

9:2b.MAT.009.002 Yilaxto huneˈ naj mach chibili isnimanil iscˈatan̈ Comam sat batxteˈ. Hayet yilni Comam xin tato caw ayco yanma ebnaj initi naj tuˈ yin̈ Comam, yalni Comam tet naj yaˈay tuˈ: ―Hach wet anmahil aco yip hawanma, tinan̈ chiakˈlaxcano nimancˈulal yin̈ hamul, ẍi Comam tet naj.

9:3b.MAT.009.003 Ay xin huntekˈan ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés, istxum hacaˈ tiˈ: “Huneˈ naj tiˈ caw txˈoj istzotel naj yin̈ Comam Dios, yuto chaco isba naj Diosal,” ẍi ebnaj yul yet ischuquil.

9:4b.MAT.009.004 Wal Comam xin, yohta tzet chiecˈ yin̈ isnabal ebnaj, yuxin yal Comam: ―¿Tzet yin̈ xin caw txˈoj chiecˈ yin̈ henabal?

9:5b.MAT.009.005 ¿Baytet subuta walnihan heyalni, tom “chˈakˈlax nimancˈulal yin̈ hamul,” mato “ahan̈wanoj cat hapaxtoj?”.

9:6b.MAT.009.006 Tinan̈ xin chinyehan heyilaˈ tato Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ay wipan wakˈnihan nimancˈulal yin̈ ismul anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ẍi Comam. Yalni Comam tet naj yaˈay tuˈ: ―Ahan̈wanoj, ican̈ habatxteˈ tiˈ cat hapaxto hawatut, ẍi Comam tet naj.

9:7b.MAT.009.007 Yin̈n̈ena tuˈ xin yahwano naj, ispaxto naj yatut.

9:8b.MAT.009.008 Hayet yilni anma huneˈ tuˈ caw xiwcanocan̈, yoc anma yakˈno tzalaho iscˈul yin̈ Comam Dios, yuto caw txˈiˈal yip Comam isye tet anma.

9:9b.MAT.009.009 Lahwi tuˈ isto Comam Jesús. Hayet yecˈto Comam xin, yilni Comam huneˈ naj ikˈomilo tohlabal, Mateo isbi. Tzˈon̈anayo naj bay chiel chˈen tohlabal chialaxto bey Roma. Yalni Comam Jesús tet naj: ―Ocan̈ tzujno wintajan incuywomojan, ẍi Comam. Hayet yaben naj huneˈ tuˈ, yahwano naj, yoc tzujno naj yinta Comam.

9:10b.MAT.009.010 Lahwi tuˈ yawtelax Comam waˈo yu naj yul yatut, yoc Comam sat meẍa yeb ebnaj iscuywom, yebpaxo xin huntekˈanxa ebnaj ikˈomilo tohlabal, yeb huntekˈan anma txˈoj isbeybal.

9:11b.MAT.009.011 Hayet yilni ebnaj fariseo huneˈ tuˈ, yalni ebnaj tet ebnaj iscuywom Comam: ―¿Tzet yin̈ xin chiwaˈ naj hecuywawom tiˈ xol ebnaj ikˈomilo tohlabal, yeb xol ebnaj txˈoj isbeybal? ẍi ebnaj.

9:12b.MAT.009.012 Hayet yaben Comam huneˈ tuˈ xin, yalni Comam tet ebnaj: ―Haˈ anma mach yaˈo ay, matzet chiocnico naj an̈lom yu, to haˈ anma yaˈay haˈ chiocnico naj an̈lom yu.

9:13b.MAT.009.013 Yuxin chiwalan teyet, saywe yul Yum Comam Dios cat hetxumni yin̈ bay chal hacaˈ tiˈ: “Haˈ huneˈ chiwochehan ta chitzˈay hecˈul yin̈ heyet anmahil, maẍn̈etaj heyakˈni hexahanbal wetan,” ẍiayoj. Mach hulnajojinan wawteˈan anma chalni ta cˈul yecoj, ¡machoj! Walxinto yu anma chistxumu ta mulum, yuxin hulnajinan, yun̈e isbejnicano yanico ismul, ẍi Comam.

9:14b.MAT.009.014 Yet hunel apni ebnaj ischejab naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma iscˈatan̈ Comam Jesús, iskˈamben ebnaj tet Comam: ―Han̈on̈tiˈan̈ yeb ebnaj fariseo caw chicoyijehan̈ huneˈ yet mach chon̈waˈ cotxahli. Walpaxo ebnaj hacuywom xin, ¿tzet yin̈ xin mach chisyije ebnaj huneˈ tuˈ? ẍi ebnaj.

9:15b.MAT.009.015 Yalni Comam tet ebnaj: ―Kˈinalo tato ay hunu mohyilal tinan̈, aypaxo xin anma awtebil yin̈ mohyilal tuˈ. ¿Tom xin chioc anma tuˈ yijle wahil yet aycˈo naj mohyom tuˈ? ¡Machoj! Wal xin hato yet chiapni istiempohal yilaxilo naj mohyom tuˈ xol anma, catto yoc anma yin̈ yijlen wahil, ẍi Comam.

9:16b.MAT.009.016 Yalnipaxo Comam: ―Mach chu yalaxico hunu kˈap kˈap acˈto isbujilo huno xilkˈape xilxa, yuto hayet chitxˈahlax kˈap, chimoqˈui kˈap acˈ ayco isbujilo kˈap xilxa tuˈ, cat xin istzilmocanto huneˈ xilkˈape tuˈ.

9:17b.MAT.009.017 Hacpax tuˈ xin, mach chu yalaxayto acˈ vino yul noˈ tzˈum xilxa yuto chilin̈mo noˈ cat ismalto vino tuˈ, cat yetaxpaxcanto noˈ tzˈum tuˈ. Wal xin yul noˈ tzˈum acˈto chialaxayto acˈ vino, hac tuˈ xin mach chietaxto teˈ vino yeb noˈ tzˈum, ẍi Comam Jesús tet ebnaj iscuywom naj Juan.

9:18b.MAT.009.018 Hayet lan̈an yalni Comam Jesús huntekˈan cuybanile tuˈ, yapni huneˈ naj yahawil yin̈ ebnaj Israel iscˈatan̈ Comam, yalni naj tet Comam: ―Mamin, ay huneˈ nichˈan incutzˈinan lan̈anto iscamayoj, yaj ta chachto wintajan cat hawanayo hakˈab yiban̈ ix, chihulcan̈ iscˈul ix, ẍi naj tet Comam.

9:19b.MAT.009.019 Lahwi tuˈ yah lin̈no Comam, isto yinta naj yeb ebnaj iscuywom.

9:20b.MAT.009.020 Xol anma tzujan yinta Comam tuˈ xin, ay huneˈ ix yaˈay, cablahon̈ebxa habil mach chilin̈i yay istxˈahwobal ix. Yuxin hitzico ix iscˈatan̈ Comam, ispitni ix istiˈ xil iskˈap Comam,

9:21b.MAT.009.021 yuto istxum ix hacaˈ tiˈ: “Walca han̈e istiˈ xil iskˈap Comam chinpitan cat incawxocan̈an,” ẍi ix.

9:22b.MAT.009.022 Wal Comam xin, ismeltzo isba Comam, yoc tˈan̈no Comam yin̈ ix, yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―Aco yip hawanma miyay. Macachcawxican̈ tinan̈ yuto maxawaco hawanma win̈an, ẍi Comam tet ix. Yin̈n̈ena tuˈ xin iscawxican̈ ix.

9:23b.MAT.009.023 Hayet yapni Comam Jesús bey yatut naj yahawil ebnaj Israel tuˈ xin, yilni Comam tato ayxacˈo ebnaj chianico teˈ suˈ yin̈ ismujubal ix nichˈan iscutzˈin naj Jairo tuˈ, yebpaxo xin wejanxan̈e anma yokˈi.

9:24b.MAT.009.024 Hayet yilni Comam huneˈ tuˈ, yalni Comam tet anma: ―Elan̈wetoj, ix nichˈan tiˈ mach camnajo ix, ton̈e chiway ix, ẍi Comam. Wal anma tuˈ xin oc tzebo yin̈ tzet yal Comam.

9:25b.MAT.009.025 Lahwi ischejni Comam eloti sunil anma yul n̈a, yocto Comam iscˈatan̈ ix nichˈan tuˈ. Yoc tzabno Comam yin̈ iskˈab ix, yahwano ix.

9:26b.MAT.009.026 Sunil anma ay yul ismajul huneˈ con̈ob tuˈ, abenilo tzet yuhi.

9:27b.MAT.009.027 Yet yel Comam bey tuˈ, ay cawan̈ ebnaj mach chu yilni oc tzujno yinta Comam. Chi‑xin‑awito ebnaj tet Comam hacaˈ tiˈ: ―Mamin, iscˈahol jichmam David, tzˈayojab hacˈul jin̈an̈, ẍi ebnaj.

9:28b.MAT.009.028 Hayet yapni Comam yul n̈a, yocpaxto ebnaj yul n̈a yinta Comam, yalni Comam tet ebnaj: ―¿Chimheyayto yul heyanma tato chu wakˈni hajlojan hesat? ẍi Comam. Istakˈwi ebnaj tet Comam: ―Hoˈ Mamin, chijaytojan̈ yul janmahan̈, ẍi ebnaj.

9:29b.MAT.009.029 Yanico Comam iskˈab yin̈ isbakˈsat ebnaj, yalni Comam tet ebnaj: ―Yubojab hacaˈ cheyoche yuto maxeyaco heyanma win̈an, ẍi Comam tet ebnaj.

9:30b.MAT.009.030 Hac tuˈ xin yu ishajlo isbakˈsat ebnaj, yalnicano Comam tet ebnaj: ―Tinan̈ xin, machi mac tet cheyalicˈo huneˈ tiˈ, ẍi Comam.

9:31b.MAT.009.031 Yajaˈ haniqˈuixto chito ebnaj, yichico ebnaj yalni tet anma yin̈ tzet yu ishajlo isbakˈsat ebnaj.

9:32b.MAT.009.032 Hayet caw lan̈an ispaxto ebnaj hajlo isbakˈsat yu Comam Jesús tuˈ, yapni huntekˈan ebnaj yakˈnocano huneˈ naj iscˈatan̈ Comam. Huneˈ naj tuˈ mach chu istzotel naj yuto ayco ischejab naj matzwalil yin̈ naj.

9:33b.MAT.009.033 Hayet ischejnilo Comam ischejab naj matzwalil yin̈ naj, yichico naj istzoteli. Wal anma ilni huneˈ tuˈ xin caw cˈaycanocan̈ iscˈul. Yalni anma hacaˈ tiˈ: ―Maẍto hunelo chijil yuni yul con̈ob Israel hacaˈ huneˈ tiˈ, ẍi anma.

9:34b.MAT.009.034 Wal ebnaj fariseo xin yal ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Huneˈ naj tiˈ chílo naj ischejab naj matzwalil yin̈ anma yu yip naj matzwalil, ẍi ebnaj yin̈ Comam.

9:35b.MAT.009.035 Caw sunil yulajla con̈ob yeb yulajla aldea bay ecˈ Comam Jesús, iscuyni Comam anma yulaj iscapilla ebnaj Israel yul hunu con̈ob tuˈ. Yalnicˈo Comam yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios, yakˈni cawxo Comam anma tzijxan̈e yabilal ayco yin̈.

9:36b.MAT.009.036 Hayet yilnico Comam yin̈ anma xin caw tzˈaycan̈ iscˈul yin̈ anma tuˈ, yuto bejbilcanoj, mach chitxumcha yu tzet wal yuten isba. Hacaˈ noˈ meˈ machi mac chitan̈eni, hac tuˈ ye anma.

9:37b.MAT.009.037 Yuxin yal Comam tet ebnaj iscuywom: ―Huntekˈan anma tiˈ lahan hacaˈ ixim trigo lan̈an iskˈanbiloj. Caw hantan̈e munil, yajaˈ haywan̈n̈e ebnaj munlawom.

9:38b.MAT.009.038 Yuxin kˈanwe tet Comam Dios yahaw munil, haxinwal chati Comam ismunlawom xol anma, ẍi Comam tet ebnaj.

10

10:1b.MAT.010.001 Lahwi tuˈ, iscutxbanico Comam Jesús ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom, yakˈni Comam yip ebnaj yinilo ischejab naj matzwalil yin̈ anma, yebpaxo xin yu yakˈni cawxo ebnaj anma yaˈay, yeb yu yinilo ebnaj tzettaj yaˈ yu anma.

10:2b.MAT.010.002 Hac tiˈ xin isbi ebnaj cablahon̈wan̈ ischejab Comam hacaˈ tiˈ: Naj Simón chiyijpaxo Pedro, naj Andrés yuẍta naj Simón, naj Jacobo yeb naj Juan, ebnaj cawan̈ tiˈ iscˈahol icham Zebedeo ye ebnaj.

10:3b.MAT.010.003 Naj Felipe, naj Bartolomé, naj Tomás, naj Mateo, naj chiticˈa inilo chˈen tohlabal chito bey Roma, naj Jacobo iscˈahol icham Alfeo, naj Tadeo.

10:4b.MAT.010.004 Yebpaxo xin naj Simón, ayticˈaco yin̈ huneˈ partido chiyij cananista, yeb naj Judas Iscariote, naj anico Comam yul iskˈab camical.

10:5b.MAT.010.005 Haˈ ebnaj cablahon̈wan̈ tiˈ ischejto Comam Jesús, yalni Comam ischejbanil ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Mach chexecˈ yulaj iscon̈ob anma mach Israeloj, yebpaxo xin mach chexecˈ yulajla con̈ob ay yul ismajul Samaria.

10:6b.MAT.010.006 Cachann̈e xol jet con̈ob Israel chextohi, yuto lahan anma hacaˈ noˈ meˈ chicˈayicˈoj.

10:7b.MAT.010.007 Asiˈwe xin, cat heyalni tet anma tato Comam Dios ay yul satcan̈ yocxa yahawo yin̈ anma.

10:8b.MAT.010.008 Akˈwe cawxo anma yaˈay, ta ay mac chicami cheyakˈ hulucan̈ iscˈul, ta ay mac ayco lepra yin̈ cheyakˈ cawxoj, cat heyinipaxilo ischejab naj matzwalil yin̈ anma. Huneˈ heyip chiwakˈtiˈan matanil chechah, yuxin mach chekˈan hetohol yet cheyakˈni cawxo anma.

10:9b.MAT.010.009 Yin̈ hebel tuˈ xin matzet cheyitoj; mach cheyito hemelyu, nitam hunu centavo,

10:10b.MAT.010.010 mach cheyipaxto hetzˈispa, yeb hehelbal, mach cheyipaxto ishelbal hexan̈ab, yebpaxo xin mach cheyikˈ hekˈojoch. Chiwalan huntekˈan tiˈ teyet yuto naj munlawom chiakˈlax tzet chislo naj yin̈ ismunil.

10:11b.MAT.010.011 Hayet chexapni yul hunu con̈ob maca yul hunu aldea chesay mac cˈulchˈan iscˈul, haˈ tuˈ xin chexcani masanto yet chexmeltzohi.

10:12b.MAT.010.012 Yet chexapni bey teˈ n̈a bay chexcancano tuˈ, cheyal tet anma tuˈ hacaˈ tiˈ: “Ayojab akˈancˈulal texol,” quexchi.

10:13b.MAT.010.013 Ta choche mac ay yul huneˈ n̈a tuˈ akˈancˈulal, chiakˈlax akˈancˈulal tuˈ tet, taca mach choche xin, mach chiakˈlax tet.

10:14b.MAT.010.014 Yajaˈ tato mach chexchahlaxi, yeb xin mach chiabelax tzet cheyala, chexel yatut anma tuˈ maca yul huneˈ con̈ob tuˈ, cat xin hetzicnilo pojoj yin̈ heyoj yun̈e heyeniloj tato matxa heyoc yin̈ anma tuˈ.

10:15b.MAT.010.015 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, yet chilni Comam yin̈ tzet chielico anma tuˈ, caw ecˈbalto isyaˈtajil chischah sata anma ay bey con̈ob Sodoma yeb con̈ob Gomorra, ẍi Comam Jesús.

10:16b.MAT.010.016 Yalnipaxo Comam Jesús tet ebnaj iscuywom tuˈ: ―Chexinchejtojan xol anma hacaˈ noˈ meˈ chito xol noˈ oj. Yuxin helan cheyute heba hacaˈ noˈ laba, yajaˈ huncuentan̈e cheyute hecˈul hacaˈ noˈ cuwis.

10:17b.MAT.010.017 Caw cheyil heba, yuto chexilaxto sata ebnaj iswiˈehal yin̈ lahtiˈ yul con̈ob. Chexmakˈlax yulajla capilla.

10:18b.MAT.010.018 Chexalaxico sata ebnaj gobernador, maca sat ebnaj nimeta yahaw, yuto ayexico yul inkˈaban. Hac tuˈ chu quinheyakˈnihan yohtan̈elo ebnaj, yeb tet anma mach Israeloj.

10:19b.MAT.010.019 Hayet chexalaxico sata ebnaj yahaw tuˈ, mach cheyaco yin̈ hecˈul yin̈ tzet chu hetzoteli, yuto haˈ Comam Dios chiakˈni hehelanil hetzoteli.

10:20b.MAT.010.020 Wal xin maẍtajex chextzoteli, to haˈ Yespíritu Comam chitzotel teyin̈.

10:21b.MAT.010.021 Yet chihul huneˈ tiempohal tuˈ ay ebnaj chianico yuẍta yul iskˈab camical, aypaxo ebnaj mame chianico iscˈahol yul iskˈab camical, aypaxo xin ebnaj cˈahole chianico howal yin̈ ismam cat ispotxˈni camo ebnaj ismam.

10:22b.MAT.010.022 Sunil anma chichiwa iscˈul teyin̈ yuto ayexxaco yul inkˈaban, yajaˈ wal mac chitecha yu masanto yet islahobal, chicolchahi.

10:23b.MAT.010.023 Hayet chextzumbelaxilo yul hunu con̈ob, chexel bey tuˈ cat heto yul hunuxa con̈ob, yuto yin̈ caw yeli chiwalan teyet; maẍtoticˈa chilahwi heyecˈ yul sunil con̈ob Israel tiˈ cat wul lemnahan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.

10:24b.MAT.010.024 Machi hunu naj lan̈an iscuylaxi chipalcˈonnacan̈ yiban̈ naj chicuyni tuˈ, yeb xin machi hunu naj chejab chipalcˈonnacan̈ yiban̈ ispatrón.

10:25b.MAT.010.025 Yajaˈ tato ay hunu naj chicuywi tuˈ chiapni yitzˈatil iswiˈ hacaˈ naj cuywawom tuˈ, caw cˈul huneˈ tuˈ, yeb xin tato ay hunu naj chejab chiapni islahann̈e isba yeb ispatrón, cˈulpaxo huneˈ tuˈ. Ta chinhallaxan Beelzebú, naj yahawil yin̈ ebnaj ischejab naj matzwalil, hajexxampaxoj, ¿tzet mach hallaxo teyin̈? ẍi Comam Jesús.

10:26b.MAT.010.026 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Mach chexxiw tet anma, yuto machi hunu tzet ye tuˈ ewan mach chiel yen̈el, yeb xin machi hunu tzet chihallax yin̈ ewantajil mach chiabchaloj.

10:27b.MAT.010.027 Sunil tzet chiwalan teyet yin̈ ewantajil tinan̈, pujbawecˈo tet anma. Yeb huntekˈan ton̈e chinsahan yul hetxiquin, halwecˈo yin̈ caw ip yulaj calle.

10:28b.MAT.010.028 Mach chexxiw tet ebnaj chipotxˈni henimanil, yuto wal heyanma mach chikˈoji ebnaj ispotxˈni. Wal xin han̈e tet Comam Dios bay wal hexiwi, yuto chu yanito Comam henimanil yeb heyanma xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal.

10:29b.MAT.010.029 Chisje hetxumni yin̈ noˈ niẍte chˈic tinan̈, cacˈon̈ noˈ chitxon̈lax yin̈ centavo. Yajaˈ machi hunu noˈ chicami tato maẍtaj Comam ay yul satcan̈ chihalni.

10:30b.MAT.010.030 Hajxam hex tiˈ to caw ecˈbal heyelapno sata noˈ niẍte chˈic tuˈ, caw bisbil xil hewiˈ yin̈ hununtajil yu Comam. Yuxin chiwalan teyet, mach chexxiwi, ẍi Comam.

10:32b.MAT.010.032 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Haˈ mac mach chitxˈixwi yalni yin̈ sat anma tato wetxahan yehi, haquintuˈan mach chintxˈixwihan walnihan tet Inmaman ay yul satcan̈ tato wetan yehi.

10:33b.MAT.010.033 Yajaˈ wal mac chihalni yin̈ sat anma tato mach wetojan yehi, chiwalpaxojan yin̈ sat Inmaman ay yul satcan̈ tato mach wetojan yehi, ẍi Comam.

10:34b.MAT.010.034 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Tajca chetxumu tato hulnajinan yu wanicojan akˈancˈulal xol anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, machoj, walxinto yu yakˈlencan̈ howal win̈an.

10:35b.MAT.010.035 Quinhulan yu yakˈnican̈ howal naj cˈahole yeb ismam, ix unine chioc ix howal yin̈ ismiˈ, ix alibe chioc ix howal yin̈ ixnam alibe,

10:36b.MAT.010.036 yuxin xolticˈa mac ayto yu isba chiah howal.

10:37b.MAT.010.037 Mac ecˈbal chaco yanma yin̈ ismam maca ismiˈ insatajan, mach istzano yoc wetojan, yeb xin haˈ mac ecˈbal ayco yanma yin̈ iscˈahol maca iscutzˈin insatajan, mach istzano yoc yul inkˈaban.

10:38b.MAT.010.038 Haˈ mac hinan yakˈlen isyaˈtajil win̈an, waxan̈ca chiakˈlax camo yin̈ culus, haˈ chu yoc wetojan.

10:39b.MAT.010.039 Haˈ mac ecˈbal chisyaˈiln̈e isba insatajan, chicˈaytoj, mach chikˈ iskˈinal mach istan̈bal. Wal mac hinan iscam win̈an xin chischah iskˈinal mach istan̈bal, ẍi Comam.

10:40b.MAT.010.040 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Haˈ mac chexchahni, haninan chinischahan, haˈ mac chinchahnihan chischah Mac an̈eintijan.

10:41b.MAT.010.041 Haˈ mac chichahni hunu ischejab Comam Dios, lahan ismatan chischah hacaˈ ischejab Comam tuˈ. Mac chichahni hunu mac iscˈulaln̈eticˈa chiswatxˈe, lahan ispaj chischah yeb mac iscˈulaln̈eticˈa chiswatxˈe tuˈ.

10:42b.MAT.010.042 Haxa mac chiakˈni hunu vaso chewalaˈ tet hunu incuywoman, waxan̈ca caw comon jilni, yin̈ caw yeli chiwalan teyet, huneˈ mac tuˈ chischah ispaj selel tet Comam Dios, ẍi Comam.

11

11:1b.MAT.011.001 Lahwi yalnicano Comam Jesús ischejbanil ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom, isto Comam cuywal; yecˈ Comam yalnocˈo Istzotiˈ Comam Dios yul hunun con̈ob ayco yin̈ ishoyanil bay ay Comam.

11:2b.MAT.011.002 Yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ ayicto naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma yul preso. Yabe naj iskˈumal yin̈ tzettaj chiswatxˈe Comam Cristo. Ischejnito naj cawan̈ ebnaj iscuywom

11:3b.MAT.011.003 iskˈambeno tet Comam: ―¿Ham hach tiˈ Cristo echmabil yul juhan̈, mato chijechmahan̈ yul hunuxa naj? ẍi ebnaj.

11:4b.MAT.011.004 Istakˈwi Comam: ―As halwe tet naj Juan tuˈ yin̈ sunil tzet maxeyabe yeb yin̈ tzet maxeyila.

11:5b.MAT.011.005 Halwe tet naj tato haˈ mac maẍticˈa chu yilni hajlocanocan̈ sat, haxa mac maẍticˈa chu yeqˈui, belwican̈. Haˈ mac ayco lepra yin̈ xin an̈chacanoj, haˈ mac maẍticˈa chabe, hajlo istxiquin. Aypaxo camom hulcan̈ iscˈul, cat xin yallaxpaxo Tzotiˈ yet colbanile tet anma machi bay chicawxi iscˈul.

11:6b.MAT.011.006 ¡Sakˈal yet mac mach chicabcon yanma win̈an! quexchi, ẍi Comam tet ebnaj.

11:7b.MAT.011.007 Hayet lahwi ispaxto ebnaj xin, yichico Comam yalni tet anma yin̈ tzet yelapno ye naj Juan, yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―Nawetij tzet quexbey heyilaˈ bey txˈotxˈ desierto, ¿tom haˈ huneˈ teˈ ah chˈecˈ kˈelah yu jakˈekˈ?

11:8b.MAT.011.008 ¿Mato hunu naj caw nanxa yoc xil iskˈap ayco quexbey heyilaˈ? ¡Machoj! Yuto ebnaj caw nanxa islow yehico xil iskˈap yuln̈e yatut ebnaj rey ay ebnaj.

11:9b.MAT.011.009 ¿Mac quexbey heyilaˈ? Wal xin huneˈ ischejab Comam Dios quexbey heyilaˈ. Yin̈ caw yeli huneˈ ischejab Comam Dios quexbey heyilaˈ tuˈ caw ecˈbalto yelapno ye ismunil naj sata ebnaj ischejab Comam Dios ecˈlena yet payat.

11:10b.MAT.011.010 Yin̈ naj Juan tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios bay chal hacaˈ tiˈ: Haninan chinchejtojan inchejaban babel tasataj, yun̈e iswatxˈen habeh yalan̈to maẍto chachapni, ẍiayoj.

11:11b.MAT.011.011 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, xol sunil anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ machi hunu mac ecˈbal yelapno yiban̈ naj Juan tuˈ. Yajaˈ wal mac chioc yul iskˈab Comam Dios xin waxan̈ca caw comonn̈e yeqˈui, ecˈbal sakˈal yet sata naj Juan.

11:12b.MAT.011.012 Yet taxticˈa yichiti naj Juan tuˈ yanican̈ haˈ iswiˈ anma masanta tinan̈, yin̈ isyaˈtajil choc anma yul iskˈab Comam Dios, yajaˈ han̈cˈan̈e mac chihti yanma yin̈, haˈ chitzujcha apno yu yoc yul iskˈab Comam.

11:13b.MAT.011.013 Sunil tzet yal ebnaj ischejab Comam Dios yet payat yeb sunil tzet yal isley naj Moisés yalan̈to maẍto chiichico ismunil naj Juan, ton̈e bina yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios.

11:14b.MAT.011.014 Ta cheyoche cheyayto yul heyanma yin̈ tzet chiwaltiˈan, txumchaojabilo heyu tato haˈ naj Juan tuˈ, haˈ naj hacaˈ naj Elías echmabil yul heyu.

11:15b.MAT.011.015 Maquex cheyabe huneˈ tiˈ akˈwe heyanma hetxumniloj.

11:16b.MAT.011.016 Anma ay yul huneˈ tiempohal tiˈ, cˈul inlahbanan yeb niẍte unin chiay tzˈon̈no yul txon̈bal cat issajchi, cat yahwi tet niẍte yet uninal, chalni:

11:17b.MAT.011.017 “Naban̈e jeta cobahan̈ jokˈtzenan̈ teˈ suˈ, yuto mach quexcan̈alwi. Naban̈e jacojan̈ bit caw biscˈulal yoqui, yuto mach quexokˈpaxoj,” ẍi niẍte unin tuˈ.

11:18b.MAT.011.018 Chiwalan huneˈ tiˈ, yuto yet yul naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma mach waˈ naj yeb anma, yuxin hallaxi tato ayco ischejab naj matzwalil yin̈ naj.

11:19b.MAT.011.019 Haxa Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chinwaˈan yeb anma yuxin chihallax win̈an hacaˈ tiˈ: “Wal naj Jesús tiˈ waˈon̈eticˈa chu naj yeb ucˈu vinon̈eticˈa chu naj, yamigo isba naj yeb ebnaj txˈoj chiswatxˈe yeb ebnaj ikˈomilo tohlabal chˈen chito bey Roma,” ẍi anma win̈an. Yajaˈ wal anma ayco ishelanil Comam Dios yin̈ haban isyenilo isba yin̈ tzettaj iscˈulal chi‑la‑iswatxˈe, ẍi Comam.

11:20b.MAT.011.020 Yet hunel xin oc Comam Jesús yalaˈ istxˈojal huntekˈan con̈ob bay caw txˈiˈal cˈaybalcˈule xaisye Comam, yuto anma ay yul huntekˈan con̈ob tuˈ maẍticˈa chisna isba isbejnicano iswatxˈen istxˈojal, yuxin yal Comam hacaˈ tiˈ:

11:21b.MAT.011.021 ―Hex ay yul con̈ob Corazín cˈanchˈanex, yeb hex ay yul con̈ob Betsaida, cˈanchˈanexpaxoj, yuto ta yul con̈ob Tiro yeb con̈ob Sidón yelax huntekˈan cˈaybalcˈule chiyelax texol tiˈ, payxam isbejcano anma iswatxˈen istxˈojal, yamahto anma tan̈ yin̈ iswiˈ, yeb yamico anma xil iskˈap chiyenilo biscˈulal.

11:22b.MAT.011.022 Yajaˈ chiwalan teyet, yet chiapni istzˈayical bay chil Comam Dios yin̈ tzet chielico anma, caw ecˈbalto isyaˈtajil chischah huntekˈan anma tiˈ sata anma ay yul con̈ob Tiro yeb anma ay yul con̈ob Sidón.

11:23b.MAT.011.023 Haxa hex ay yul con̈ob Capernaum, ham heyalni ta chexilaxcan̈ satcan̈, machoj; wal xin chexkˈojlaxayto xol camom. Yuto ta yul con̈ob Sodoma yelax huntekˈan cˈaybalcˈule chiyelax texol tiˈ, isbejmicano anma yanico ismul, aytomicˈo huneˈ con̈ob tuˈ tinan̈.

11:24b.MAT.011.024 Yuxin chiwalan teyet yet chilni Comam Dios yin̈ tzet chielico anma, caw ecˈbalto isyaˈtajil chechah sata anma ah Sodoma tuˈ, ẍi Comam.

11:25b.MAT.011.025 Hayet huneˈ tiempohal tuˈ txahli Comam Jesús, yalni Comam: ―Mamin, yahawil satcan̈ yeb txˈo txˈotxˈ, chiwakˈan yuchˈandios tawet yuto haweba huntekˈan tiˈ tet ebnaj ay ishelanil yeb tet ebnaj ay iscuyu yul sat anma, hawakˈni yohtan̈elo anma matzet yohtaj.

11:26b.MAT.011.026 Mamin, hac tuˈ chuhi yuto hac tuˈ el yin̈ hacˈul, ẍi Comam.

11:27b.MAT.011.027 Lahwi tuˈ yalni Comam tet anma: ―Sunil tzet ye tuˈ ayco yul inkˈaban yu Inmaman. Machi hunu mac ohtan̈einan hanin Cˈahole intiˈan, cachann̈e Inmaman ohtan̈einan. Machi hunu mac ohtan̈e Inmaman, cachann̈e haninan quiniscˈaholtiˈan wohtajan, cat wakˈnihan Inmamtuˈan yohtan̈elo tet mac bay chiwochehan.

11:28b.MAT.011.028 Maquex sicˈomexxa yu hemunil yeb hex xatibayo heyu yalan̈ yalil heyijatz, titan̈we incˈatan̈an, yuto haninan chexwakˈ xewojan.

11:29b.MAT.011.029 Ijwe huneˈ ijatz chiwakˈan heyijaˈ. Cuywan̈we wintajan haxinwal chixew heyanma, yuto hanintiˈan cˈulchˈan incˈulal yeb xin ay isnimanil incˈulan.

11:30b.MAT.011.030 Huneˈ ijatz chiwakˈan heyijaˈ tiˈ mach aloj, mach yaˈtajo heyijenpaxoj, ẍi Comam tet anma.

12

12:1b.MAT.012.001 Yin̈ huneˈ tzˈayical xewilal ecˈto Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom yul huneˈ nichˈan beh xol ixim trigo. Caw xin xan̈ohcha ebnaj yuxin oc ebnaj yikˈalo iswiˈ ixim trigo, ischilnilo ebnaj ixim iscˈuxuˈ.

12:2b.MAT.012.002 Hayet yilni ebnaj fariseo huneˈ tuˈ, yalni ebnaj tet Comam: ―Ilcˈanab tzet chu ebnaj hacuywom tilah, lan̈an yinilo ebnaj iswiˈ ixim trigo iscˈuxuˈ. Yajaˈ xin caw txahul comunla yin̈ istzˈayical xewilal, ẍi ebnaj.

12:3b.MAT.012.003 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―¿Tom maẍto cheyil yul Yum Comam Dios yin̈ tzet yakˈle naj rey David yet caw chin̈ohcha naj yeb ebnaj tzujan yintaj?

12:4b.MAT.012.004 Naj David tuˈ octo naj yul yatut Comam Dios iswahnito naj ixim pan haltebilxa tet Comam Dios, iswahnipaxo ebnaj tzujan yinta naj tuˈ ixim. Wal xin han̈cˈan̈e ebnaj sacerdote chu iswahni ixim.

12:5b.MAT.012.005 ¿Tom maẍto cheyilpaxo yin̈ isley naj Moisés yin̈ tzet yu ebnaj sacerdote ay yul yatut Comam Dios? Ebnaj sacerdote tuˈ mach chixew ebnaj yin̈ tzˈayic xewilal, yajaˈ mach chaco ebnaj ismul yul sat Comam Dios yin̈ huneˈ tuˈ.

12:6b.MAT.012.006 Yajaˈ yin̈ caw yeli chiwalan teyet: Hanintiˈan ecˈbal welapnojan sata yatut Comam Dios.

12:7b.MAT.012.007 Tzettam sakˈal tato chitxumchalo heyu bay chal yul Yum Comam Dios hacaˈ tiˈ: “Haˈ huneˈ chiwochehan tato chitzˈay hecˈul yin̈ heyet anmahil, maẍn̈etaj hen̈usni no nokˈ yin̈ xahanbalil wetan,” ẍiayoj. Ta chetxum huneˈ tiˈ mach chimcheyala tato ay ismul ebnaj, wal xin mach ismul ebnaj yin̈ huneˈ tiˈ.

12:8b.MAT.012.008 Wal Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios chu walnihan yin̈ tzet cheyu yin̈ istzˈayical xewilal, ẍi Comam tet ebnaj fariseo tuˈ.

12:9b.MAT.012.009 Lahwi tuˈ isto Comam Jesús, yocto Comam yul iscapilla ebnaj Israel,

12:10b.MAT.012.010 haˈ tuˈ xin ayicto huneˈ naj camnajilo huneˈ iskˈab. Yun̈e yoc ebnaj fariseo akˈocˈule yin̈ Comam, yuxin iskˈambe ebnaj tet Comam: ―¿Chimyu jakˈni cawxo hunu anma yaˈay yin̈ istzˈayical xewilal? ẍi ebnaj tet Comam.

12:11b.MAT.012.011 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Kˈinalo ta ay hunujex chitohcˈay hunu hemeˈ yul hunu cˈuh yin̈ istzˈayical xewilal, ¿mataxca mach chexto heyikˈahti noˈ?

12:12b.MAT.012.012 Hajxam hunu anma, to ecˈbalto yelapno sata noˈ meˈ tuˈ, yuxin chisje cowatxˈen hunu tzet ye tuˈ cˈul yin̈ istzˈayical xewilal, ẍi Comam.

12:13b.MAT.012.013 Lahwi tuˈ yalni Comam tet naj camnajilo huneˈ iskˈab tuˈ: ―Toholban̈elto hakˈab, ẍi Comam. Hayet istoholban̈enilto naj iskˈab tuˈ, iswatxˈicanilo.

12:14b.MAT.012.014 Hayet yilni ebnaj fariseo huneˈ tuˈ yelti ebnaj yul capilla, yoc ebnaj islahtiˈn̈en isba yin̈ tzet chu yakˈni camo ebnaj Comam Jesús.

12:15b.MAT.012.015 Hayet yabenilo Comam Jesús huneˈ tuˈ, isto Comam. Caw hantan̈e anma oc tzujno yinta Comam; yakˈni cawxo Comam macta yaˈay.

12:16b.MAT.012.016 Yalni Comam tet anma ta mach chispujbacˈo yin̈ tzet iswatxˈe Comam.

12:17b.MAT.012.017 Hac tuˈ yu yijnicano isba tzet tzˈibn̈ebilcano yu naj Isaías, ischejab Comam Dios yet payat, bay chal hacaˈ tiˈ:

12:18b.MAT.012.018 Haˈ naj tiˈ inchejaban sicˈbilico wuhan, caw xahan ay wuhan, caw chintzalahan yin̈ naj. Chiwacojan Wespírituhan yin̈ naj cat ispujbanicˈo naj tetej con̈ob mach Israelo yin̈ tzet chu isbeybaln̈en istoholal.

12:19b.MAT.012.019 Machi mac yeb chiah howal yu naj, machi xin caw chiel yaw naj yin̈ caw ip, machipaxo chiel yaw naj yulaj calle.

12:20b.MAT.012.020 Ay anma caw cˈanchˈan hacaˈ teˈ ah kˈahnatoj, maca hacaˈ teˈ tah ton̈e chimutzˈmun xaj kˈaˈ yin̈ hac tuˈ yehi. Yajaˈ haˈ naj xin chicolwa yin̈; mach chislah naj yetantoj. Hac tuˈ chute naj masanta chioc sunil yalan̈ istoholal yu naj.

12:21b.MAT.012.021 Sunilej con̈ob chicawxi iscˈul yin̈ naj, ẍiayoj.

12:22b.MAT.012.022 Yilaxto huneˈ naj mach chu yilni yeb mach chu istzotel yu ischejab naj matzwalil tet Comam Jesús, yakˈni cawxo Comam naj. Hac tuˈ xin yu ishajlo isbakˈsat naj, istzotelpaxocan̈ naj.

12:23b.MAT.012.023 Sunil anma ilni huneˈ tuˈ caw cˈayilo iscˈul, yalni hacaˈ tiˈ: ―¿Ham naj tiˈ, titna yin̈ yuninal naj rey David echmabil yul ju? ẍi anma.

12:24b.MAT.012.024 Yajaˈ hayet yaben ebnaj fariseo yalni anma huneˈ tuˈ, yalni ebnaj: ―Huneˈ naj tiˈ chilo naj ischejab naj matzwalil yin̈ anma, yaj yu ayco yip naj Beelzebú, naj yahawil ebnaj ischejab naj matzwalil yin̈ naj, ẍi ebnaj.

12:25b.MAT.012.025 Wal Comam yohtaxa tzet chiecˈ yin̈ isnabal ebnaj, yuxin yal Comam: ―Kˈinalo ta chispoh isba anma yul hunu niman con̈ob, huneˈ con̈ob tuˈ yin̈ an̈emi chipax yip. Maca ta hunu con̈ob maca hunu n̈ahil anma chispoh isba cat yanico howal yin̈ hunun, caw yin̈ an̈emi chitan̈iloj.

12:26b.MAT.012.026 Hac tuˈ ye naj matzwalil, ta chaco naj howal yin̈ yet matzwalilal, yin̈ticˈa naj chaco howal. ¿Tzet xin chu yikˈni yip naj yin̈ hacaˈ tuˈ?

12:27b.MAT.012.027 Hex tiˈ cheyala tato yu naj yahawil ebnaj matzwalil yuxin chiwilojan ischejab naj matzwalil yin̈ anma. Ta hac tuˈ, ¿mac xin chiakˈni yip ebnaj tzujan yin̈ hecuybanil yet chinilo ebnaj ischejab naj matzwalil yin̈ anma? Yuxin haˈ ebnaj tuˈ chiyenilo teyet tato mach cˈulo tzet cheyal win̈an.

12:28b.MAT.012.028 Yajaˈ ta yu Yespíritu Comam Dios chiwilojan ischejab naj matzwalil yin̈ anma, haˈ chalniloj tato ayxacˈo yip Comam Dios texol.

12:29b.MAT.012.029 Kˈinalo hunu naj yahaw n̈a caw ay yip, machi hunu mac chu yocto yul yatut naj cat yelkˈanilto tzet ay naj. Yajaˈ ta chicˈalbalax naj, wal tuˈ chu yilaxilo tzet ay naj.

12:30b.MAT.012.030 Haˈ mac mach ayoco wetbihojan ayco ishowal win̈an. Haˈ mac mach chicolwa yanico anma yul inkˈaban, haˈ istzumbenilo anma tuˈ haˈ chu.

12:31b.MAT.012.031 Yuxin chiwalan teyet, tzijxan̈e istxˈojal yeb ismul anma chacoj, ay nimancˈulal yin̈ yu Comam Dios. Yajaˈ tato ay hunu mac txˈoj istzotel yin̈ Comam Espíritu Santo, huneˈ mac tuˈ matxa bakˈinal ay nimancˈulal yin̈.

12:32b.MAT.012.032 Tato ay hunu mac txˈoj istzotel win̈an, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ayto nimancˈulal yin̈. Wal mac txˈoj istzotel yin̈ Comam Espíritu Santo matxa nimancˈulal yin̈, yin̈ huneˈ cotiempohal tiˈ yeb yin̈ huneˈ chihul cosataj, ẍi Comam.

12:33b.MAT.012.033 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Kˈinalo hunu te teˈ cˈul, cˈul sat teˈ chakˈa, wal teˈ machiswalil, mach cˈulo sat teˈ chakˈa. Yuxin yin̈ sat te teˈ chicotxumu tzet teˈal teˈ.

12:34b.MAT.012.034 Hex tiˈ lahanex yeb noˈ laba, caw txˈojex. ¿Tzet chu heyalni tzotiˈ cˈul tato txˈoj ayayto yul heyanma? Wal xin haˈ tzet ayayto yul heyanma haˈ chal hetiˈ.

12:35b.MAT.012.035 Haˈ mac iscˈulal ayayto yul yanma, cˈul tzotiˈ chala, haxaˈ mac istxˈojal ayayto yul yanma, haˈ istxˈojal chala.

12:36b.MAT.012.036 Yajaˈ chiwalan teyet, yet chilni Comam Dios yin̈ tzet chielico anma, sunil mac chiilchahoti yin̈ tzettaj tzotiˈal chielti yul istiˈ, waxan̈ca comon tzotiˈ.

12:37b.MAT.012.037 Hataticˈa hacaˈ hetzoteli hac tuˈ chu yilni Comam Dios yin̈ tzet chexelicoj, ta ay hemul maca machi hemul yin̈ tzet cheyala, ẍi Comam.

12:38b.MAT.012.038 Yet hunel tuˈ, ay huntekˈan ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés yeb ebnaj fariseo halni tet Comam: ―Mam cuywawom chijochehan̈ chaye hunu cˈaybalcˈule jilaˈan̈, ẍi ebnaj.

12:39b.MAT.012.039 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Hex ayex yul huneˈ tiempohal tiˈ caw txˈojexcanoj, caw man̈cˈomex tet Comam Dios. Chekˈan cˈaybalcˈule heyilaˈ, huneˈ chiyenilo ishelanil yip Comam Dios. Yajaˈ huneˈn̈e cˈaybalcˈule chiakˈlax heyilaˈ, haˈ ton huneˈ hacaˈ tzet yakˈle huneˈ ischejab Comam Dios yet payat chiyij Jonás, haˈ chiakˈlax heyilaˈ.

12:40b.MAT.012.040 Naj Jonás tuˈ oxeb tzˈayic yeb oxeb akˈbal ayayto naj yul iscˈul huneˈ noˈ niman cay. Hacaˈ yakˈle naj tuˈ, hac tuˈ chiwakˈlehan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios. Oxeb tzˈayic yeb oxeb akˈbal chinmujihan yul txˈotxˈ.

12:41b.MAT.012.041 Yet isbey naj Jonás tuˈ yalno Istzotiˈ Comam Dios tet anma ay yul con̈ob Nínive isbejnicano anma iswatxˈen istxˈojal. Wal tzet chiwaltiˈan ecˈbalto yelapno sata tzet yal naj Jonás tuˈ, yajaˈ mach chebejcano hetxˈojal. Yuxin hayet islahobal tzˈayic haˈ huneˈ con̈obal anma ah Nínive tuˈ haˈ chihalnilo hemul.

12:42b.MAT.012.042 Hacpax tuˈ yu ix reina ay yul ismajul txˈotxˈ Sabá, waxan̈ca caw nahat ay ix yajaˈ masan hul ix yabe yitzˈatil iswiˈ naj rey Salomón. Yajaˈ wal hanintiˈan ecˈbal welapnojan sata naj rey Salomón tuˈ, yajaˈ mach cheyaco yin̈ hecˈul yin̈ tzet chiwalan. Yuxin yet islahobal tzˈayic haˈ caw ix reina tuˈ chihalnilo hemul, ẍi Comam.

12:43b.MAT.012.043 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Kˈinalo ta ay hunu ischejab naj matzwalil chiel yul yanma hunu anma. Lahwi yel naj tuˈ cat isto naj bey txˈotxˈ desierto issayaˈ bay chixewi, yajaˈ mach chiilcha bay chixew naj tuˈ yu.

12:44b.MAT.012.044 Lahwi tuˈ cat yecˈ yin̈ isnabal naj hacaˈ tiˈ: “Etzan̈em cˈul inmeltzohan bayticˈa ayinan,” ẍi naj. Haxa yet chiapni naj xin cat yilni naj yanma huneˈ naj tuˈ hacaˈ hunu n̈a machi yahaw, caw cˈul yecan̈ kˈalem yul.

12:45b.MAT.012.045 Hayet chilni naj huneˈ tuˈ xin cat isto naj yinoti hujwan̈xa yetbi caw ecˈbalto istxˈojal sataj, cat yocto ebnaj ehoyo yul yanma huneˈ naj tuˈ. Huneˈ naj bay chiocto ebnaj tuˈ, caw ecˈbalto txˈoj chielico naj sata yet babelal. Hacaˈ chakˈle huneˈ naj tuˈ hac tuˈ chakˈle huntekˈan anma caw txˈoj tiˈ tinan̈, ẍi Comam.

12:46b.MAT.012.046 Hayet lan̈an istzotel Comam tet anma tuˈ xin yapni ismiˈ Comam yeb ebnaj yuẍta Comam, iscancano istiˈ ispultahil teˈ n̈a bay ayicto Comam. Yajaˈ xin yoche ismiˈ Comam yeb ebnaj yuẍta tuˈ tzotelo tet.

12:47b.MAT.012.047 Yuxin yal huneˈ naj tet Comam: ―Mamin, aycˈo hamiˈ yeb ebnaj hawuẍta istin̈a, choche ebnaj tzotelo tawet yalni, ẍi naj.

12:48b.MAT.012.048 Yajaˈ takˈwi Comam tet naj: ―¿Mac xin inmiˈan yeb wuẍtatuˈan hawalni? ẍi Comam.

12:49b.MAT.012.049 Lahwi tuˈ isyenito Comam tet ebnaj iscuywom, yalni Comam: ―Haˈ huntekˈan anma tiˈ haˈ hacaˈ inmiˈan yeb hacaˈ wuẍtajan.

12:50b.MAT.012.050 Yuto haˈ mac chiyijen tzet chal Inmaman ay yul satcan̈, haˈ ton wuẍtajan, wanaban yeb inmiˈan, ẍi Comam.

13

13:1b.MAT.013.001 Yin̈ticˈa huneˈ tzˈayic tuˈ, elti Comam Jesús yul n̈a, isto Comam istiˈ haˈ lago, yay tzˈon̈no Comam bey tuˈ.

13:2b.MAT.013.002 Yajaˈ caw txˈiˈal anma apni iscˈatan̈ Comam, yuxin ahto Comam yul huneˈ teˈ barco, yay tzˈon̈noj, yichico Comam iscuywahi. Wal anma xin cancano istiˈ haˈ lago tuˈ.

13:3b.MAT.013.003 Caw txˈiˈal yechel yaco Comam yet iscuyni Comam anma tuˈ, yichico Comam yalni hacaˈ tiˈ: ―Yet hunel ay huneˈ naj to txiho trigo.

13:4b.MAT.013.004 Yet lan̈an istxihni naj ixim, ay ixim apni cˈatna yul beh, yapni noˈ chˈic issicˈnocan̈ ixim.

13:5b.MAT.013.005 Aypaxo ixim apni cˈatna xolaj chˈen chˈen bay machi bin txˈo txˈotxˈ; caw xin pet ahilo ixim yuto mach nahato yehayto yich txˈotxˈ.

13:6b.MAT.013.006 Yajaˈ haxa yet yahilo tzˈayic yet yikˈnican̈ yip kˈaˈ istajilo ixim yuto machi bay yayto isxeˈ ixim yu chˈen chˈen tuˈ.

13:7b.MAT.013.007 Aypaxo ixim apni cˈatna xol yin̈atil teˈ txˈix, hayet ischˈibcan̈ ixim ischˈibpaxocan̈ teˈ txˈix tuˈ, hac tuˈ yu istzˈonbayo ixim xol teˈ.

13:8b.MAT.013.008 Walpaxo ixim hin̈at apni xol txˈo txˈotxˈ caw cˈul, caw sakˈal yu ischˈibcan̈ ixim. Yet yakˈni ixim sat, ay ixim akˈni cien yin̈ hunun iswiˈ, aypaxo ixim sesenta, aypaxo ixim yakˈ treinta sat yin̈ hunun iswiˈ.

13:9b.MAT.013.009 Maquex cheyabe huneˈ tiˈ akˈwe heyanma hetxumniloj, ẍi Comam tet anma.

13:10b.MAT.013.010 Lahwi tuˈ ishitzico ebnaj iscuywom Comam Jesús iscˈatan̈, iskˈamben ebnaj: ―Mamin, ¿tzet yin̈ yuxin yet chacuyni anma yecheln̈e chawakˈbaln̈e tet? ẍi ebnaj.

13:11b.MAT.013.011 Istakˈwi Comam: ―Teyetn̈e chakˈ Comam Dios heyohtan̈elo huntekˈan tzet ye tuˈ ewan yehi, yun̈e hetxumni yin̈ tzet chu heyoc yul iskˈab Comam Dios. Walpaxo tet huntekˈanxa anma xin mach chˈakˈlax yohtan̈eloj.

13:12b.MAT.013.012 Yuto haˈ mac chiyoche chiyohtan̈elo huntekˈan tiˈ caw ecˈnaxa chiakˈlax yohtan̈eloj, wal mac mach choche yohtan̈eloj, haˈ nichˈan etza chitxumcha yu chiilaxilo tet.

13:13b.MAT.013.013 Yuxinto yecheln̈e chiwacojan yet chincuynihan anma. Wal xin waxan̈ca chiyila, yajaˈ mach chinachalo yu, waxan̈ca chabe yajaˈ mach chitxumchalo yu.

13:14b.MAT.013.014 Yuto lan̈an yijni isba tzet tzˈibn̈ebilcano yin̈ huntekˈan anma tiˈ yu naj Isaías, ischejab Comam Dios yet payat, bay chal hacaˈ tiˈ: Wal huntekˈan anma tiˈ waxan̈ca chabe, yajaˈ mach chitxumchalo yu. Waxan̈ca chiyila, yaj mach chináchalo yu.

13:15b.MAT.013.015 Yuto huntekˈan anma tiˈ caw nohna yanma yu ecˈnajil, hacaˈtan̈e majan istxiquin yuxin mach chabe. Hacaˈtan̈e mutzˈan sat yuxin mach chila, hac tuˈ xin mach chistxum isba cat yanico isba yul inkˈaban cat yan̈chahi, ẍiayoj.

13:16b.MAT.013.016 Yajaˈ walex tiˈ sakˈal heyet, yuto haban istxumchalo heyu yet cheyilni, yeb xin yet cheyabeni haban henaniloj.

13:17b.MAT.013.017 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, caw txˈiˈal ebnaj ischejab Comam Dios, yeb txˈiˈal mac cˈul isbeybal yet payat yocheˈ yilaˈ huntekˈan cheyil tiˈ, yajaˈ mach yil ebnaj. Yochepaxo ebnaj yabe huntekˈan cheyabe tiˈ yajaˈ mach yabe ebnaj, ẍi Comam.

13:18b.MAT.013.018 Yalni Comam Jesús: ―Tinan̈ xin chiwalan teyet yin̈ tzet chal yelapno naj txihom trigo.

13:19b.MAT.013.019 Ixim hin̈at aycˈay yul beh, yechel yeco ixim yin̈ mac chiaben Istzotiˈ Comam Dios, yajaˈ mach chitxumchalo yu. Lahwi tuˈ cat yul naj matzwalil yinolo Istzotiˈ Comam tuˈ yul yanma.

13:20b.MAT.013.020 Haxa ixim hin̈at aycˈay yiban̈ chˈen chˈen, yechel huneˈ tuˈ yin̈ anma chiaben Istzotiˈ Comam Dios cat ischahni yul yanma yin̈ tzalahilal.

13:21b.MAT.013.021 Yajaˈ machi caw yip yanma yin̈ yet Comam, yeb xin mach huneln̈eho chucanico yin̈ yanma, yuxin hayet chihul ilwebal yin̈ yu Istzotiˈ Comam, yin̈ an̈e chicabconcan̈ iscˈul cat ismeltzo yintaj.

13:22b.MAT.013.022 Haxa ixim hin̈at apni cˈatna xol yin̈atil teˈ txˈix, yechel huneˈ tuˈ yin̈ mac chiaben Istzotiˈ Comam Dios yajaˈ yu ecˈbalto chaco yanma yin̈ kˈalomal yeb yin̈ tzet ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yuxin chilo yanma yin̈ Istzotiˈ Comam Dios. Haˈ huntekˈan anma tuˈ lahan hacaˈ ixim trigo tzˈonbayoj, machi sat yakˈa.

13:23b.MAT.013.023 Wal ixim hin̈at aycˈay bay caw cˈul txˈo txˈotxˈ xin, yechel huneˈ tuˈ yin̈ anma chiaben Istzotiˈ Comam Dios, caw cˈul istxumni cat ischahni yul yanma, lahan yeb ixim trigo caw niman sat yacoj. Ay mac hacaˈ ixim trigo yakˈ cien sat yin̈ hunun iswiˈ, aypaxo mac hacaˈ ixim yakˈ sesenta, aypaxo xin mac hacaˈ ixim yakˈ treinta yin̈ hunun iswiˈ, ẍi Comam.

13:24b.MAT.013.024 Yalnipaxo Comam Jesús huneˈ yechel hacaˈ tiˈ: ―Hayet chioc Comam Dios yahawilo anma, lahan hacaˈ chakˈle hunu naj chitxihni ixim hin̈at trigo caw cˈul sat istxˈotxˈ.

13:25b.MAT.013.025 Yajaˈ yet akˈbalil xin yet wayo chu naj, yapni huneˈ naj ayco ishowal yin̈ naj, istxihnayo naj yin̈atil teˈ chˈim hacaˈ ixim trigo tuˈ xol ixim, isto naj.

13:26b.MAT.013.026 Lahwi tuˈ ischˈibcan̈ ixim, haxa yet yoc iswiˈ ixim isyenilo isba teˈ chˈim tuˈ xol ixim.

13:27b.MAT.013.027 Hayet yilni ebnaj munlawom huneˈ tuˈ, isto ebnaj yalno tet naj yahaw munil hacaˈ ti: “Mamin, caw cˈul ixim hin̈at trigo cachbey hatxihayoj, yajaˈ ¿tzet yin̈ xin caw ay teˈ chˈim ahilo xol ixim?” ẍi ebnaj.

13:28b.MAT.013.028 Istakˈwi naj: “Ham hunu mac ayco ishowal win̈an txihnayo yin̈atil teˈ chˈim xol ixim,” ẍi naj. Iskˈambenpaxo ebnaj ismunlawom naj tuˈ: “Ta chisje hacˈul chon̈tohan̈ cohocˈocan̈an̈ teˈ chˈim tuˈ xol ixim,” ẍi ebnaj.

13:29b.MAT.013.029 Yalni naj: “Machoj, yuto ta chehocˈcan̈ teˈ ham hun ixim trigo chehocˈcan̈ yinta teˈ.

13:30b.MAT.013.030 Wal xin chˈibojabna teˈ xol ixim, hatojab yet chiapni istempohal bay chicˈuplaxcan̈ ixim cat yah teˈ, cat walnihan tet ebnaj inmunlawoman tato chiscˈupcan̈ ebnaj teˈ xol ixim cat iscˈalnayo ebnaj teˈ yin̈ hunun yachan, lahwi tuˈ cat isn̈uslaxto teˈ. Wal ixim trigo tuˈ xin chicˈubalaxto ixim yul incˈun̈ahan,” ẍi naj yahaw munil tuˈ, ẍi Comam.

13:31b.MAT.013.031 Yanipaxico Comam Jesús yin̈atil teˈ mostaza yechelo yet iscuywahi, yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―Chiwalpaxojan teyet yin̈ tzet chu ischˈib isbisil anma chioc yul iskˈab Comam Dios, lahan hacaˈ nichˈan yin̈atil teˈ mostaza chistzˈun hunu naj sat istxˈotxˈ.

13:32b.MAT.013.032 Yin̈ caw yeli, teˈ hin̈at mostaza tuˈ, haˈ teˈ caw niẍchˈan xol teˈ hin̈at, yaj haxa yet chiahilo teˈ cat ischˈibcan̈ teˈ, haˈ teˈ caw nimej chielico xol sunilej teˈ itah chitzˈunlaxi. Teˈ mostaza tuˈ nimej chu teˈ yuxin chiapni noˈ chˈic iswatxˈe yatut xol iskˈab teˈ, ẍi Comam.

13:33b.MAT.013.033 Yanipaxico Comam Jesús yan̈al ixim pan yechelo yet iscuywa tet anma, yalni Comam tet anma tuˈ: ―Chiwalpaxojan teyet yin̈ tzet chu ischˈib isbisil anma chaco isba yul iskˈab Comam Dios. Lahan hacaˈ nichˈan yan̈al ixim pan chaco hunu ix ix xol oxeb mal ixim harina. Haxa yet chissomni ix ixim cat issipcˈa ixim yu nichˈan yan̈al chioqui, ẍi Comam.

13:34b.MAT.013.034 Yet yakˈni Comam Jesús Istzotiˈ Comam Dios iscuyu anma naba yecheln̈e bay tzotel Comam,

13:35b.MAT.013.035 yun̈e yijni isba tzet tzˈibn̈ebilcano yu ischejab Comam Dios yet payat, bay chal hacaˈ tiˈ: Yecheln̈e chiwakˈan tet anma yet chintzotelan. Chiwalan tet yin̈ huntekˈan tzet ewan yehi yichitaxticˈa iswatxˈi yul sat yiban̈kˈinal ti, ẍiayoj.

13:36b.MAT.013.036 Lahwi tuˈ istakˈli Comam Jesús tet anma chiaben tzet chal tuˈ, yocto Comam yul n̈a yeb ebnaj iscuywom. Ishitzico ebnaj iscˈatan̈ Comam iskˈamben ebnaj yin̈ tzet chal yelapno teˈ chˈim ahilo xol ixim trigo.

13:37b.MAT.013.037 Yalni Comam tet ebnaj xin: ―Naj txihom trigo yechel yeco naj win̈an, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.

13:38b.MAT.013.038 Haˈ txˈo txˈotxˈ bay txihlaxayo ixim trigo, yechel anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ ye txˈotxˈ. Haˈ ixim hin̈at cˈul, yechel anma chioc yul iskˈab Comam Dios ye ixim. Haxa teˈ chˈim chˈibcan̈ xol ixim trigo tuˈ, yechel anma ayco yul iskˈab naj matzwalil ye teˈ.

13:39b.MAT.013.039 Naj txihnayo teˈ hin̈at chˈim xol ixim trigo tuˈ, yechel naj matzwalil ye naj. Yet chicˈuplaxcan̈ ixim trigo tuˈ xin, yechel yin̈ yet chilahwi yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Haxa ebnaj chicˈupni ixim trigo tuˈ, yechel ebnaj ángel ye ebnaj.

13:40b.MAT.013.040 Hacaˈ yet chiilaxilo teˈ chˈim xol ixim trigo cat isn̈uslaxto teˈ, hac tuˈ chiutelax anma mach chaco isba yul iskˈab Comam Dios yet chitan̈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.

13:41b.MAT.013.041 Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios tiˈ, chinchejtijan ebnaj ángel iscutxbaco sunil mac chˈakˈni aycˈayo yet anmahil yeb mac istxˈojaln̈eticˈa chiswatxˈe,

13:42b.MAT.013.042 cat yalaxto huntekˈan mac tuˈ xol kˈa kˈaˈ bay chˈokˈi, cat isn̈etxˈla yeh yu isyaˈil.

13:43b.MAT.013.043 Wal mac chiyijen tzet chal Comam Dios xin, chitzejla hacaˈ tzˈayic yul iskˈab Comam Dios ay yul satcan̈. Maquex cheyabe huneˈ tiˈ akˈwe heyanma hetxumniloj, ẍi Comam.

13:44b.MAT.013.044 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Anma chˈoc yul iskˈab Comam Dios, lahan yeb huneˈ kˈalomal caw ay istohol mujbil yul txˈo txˈotxˈ chiilcha yu huneˈ naj, lahwi tuˈ cat ismujnipaxo naj. Caw xin chitzala naj yin̈ huneˈ kˈalomal tuˈ cat isto naj istxon̈noto sunil tzet aya yun̈e islokˈni naj huneˈ txˈotxˈ bay mujan huneˈ kˈalomal tuˈ, ẍi Comam.

13:45b.MAT.013.045 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Haˈ anma chˈoc yul iskˈab Comam Dios, lahan hacaˈ hunu naj txon̈wom chiecˈ sayno huntekˈan chˈen chˈen caw ay istohol chiyij perla.

13:46b.MAT.013.046 Haxa yet chiilcha hunu chˈen yu naj, chito naj istxon̈oˈto sunil tzet aya cat islokˈni naj huneˈ chˈen perla caw cˈul tuˈ, ẍi Comam.

13:47b.MAT.013.047 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Chiwalpaxojan teyet, haˈ anma chioc yul iskˈab Comam Dios, lahan yeb huneˈ txˈan̈ hacˈ ikˈomati cay chayto huntekˈan ebnaj xol ha haˈ. Yet chibejlaxayto txˈan̈ xol haˈ caw txˈiˈal noˈ cay chioc yul txˈan̈.

13:48b.MAT.013.048 Haxa yet chinohilo txˈan̈ yu noˈ xin cat yilaxahti txˈan̈ xol haˈ, cat yay tzˈon̈no ebnaj istiˈ haˈ, cat issicˈnilo ebnaj noˈ cˈul cat yanayto ebnaj noˈ yul motx. Haxa noˈ mach cˈuluj xin, chiskˈojto ebnaj noˈ.

13:49b.MAT.013.049 Hac tuˈ chakˈle anma yet chilahwi huneˈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Chul ebnaj ángel ispoholo anma txˈoj xol anma cˈul.

13:50b.MAT.013.050 Haˈ huntekˈan anma txˈoj chialaxto xol kˈa kˈaˈ, haˈ bey tuˈ xin chiokˈ yin̈ cat isn̈etxˈla yeh yu isyaˈil, ẍi Comam.

13:51b.MAT.013.051 Lahwi tuˈ iskˈamben Comam Jesús tet ebnaj iscuywom hacaˈ tiˈ: ―¿Chimhetxum sunil huntekˈan yechel chiwaltiˈan? ẍi Comam. Istakˈwi ebnaj: ―Hoˈ Mamin, ẍi ebnaj.

13:52b.MAT.013.052 Yalni Comam xin: ―Haˈ chalilo huneˈ tiˈ, ta ay hunu naj cuywawom yin̈ ley chicuywa yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios, lahan hacaˈ hunu naj mame yohta yocnico huntekˈan tzet ye tuˈ acˈ yu yeb huntekˈan tzet ye tuˈ xilxa cˈuwan yul iscˈuwanbal, ẍi Comam.

13:53b.MAT.013.053 Lahwi yalnicano Comam huntekˈan cuybanile tuˈ, isto Comam.

13:54b.MAT.013.054 Yet yapni Comam yul iscon̈ob, iscuyni Comam anma yul iscapilla ebnaj Israel. Hayet yaben anma istzotel Comam, caw cˈayilo iscˈul, yuxin yal anma hacaˈ tiˈ: ―¿Bay chitit ishelanil huneˈ naj tiˈ, yeb bay chitit iscan̈il ye naj iswatxˈen huntekˈan cˈaybalcˈule tiˈ?

13:55b.MAT.013.055 Naj tiˈ iscˈahol naj hutxˈum teˈ ye naj, yebpaxo yunin ix María ye naj, yeb yuẍta isba naj yeb naj Jacobo, naj José, naj Simón yeb naj Judas.

13:56b.MAT.013.056 Yebpaxo xin ebix yanab naj, coxol tiˈ ay ebix. ¿Baytaxca xin chitit ishelanil naj tiˈ? ẍi ebnaj yin̈ Comam.

13:57b.MAT.013.057 Yuxin machi cam iscˈul anma yaben tzet chal Comam. Yalni Comam tet anma tuˈ: ―Sunil bay xahan chiillax ischejab Comam Dios yu anma, yajaˈ wal yul iscon̈ob yeb yul yatut chiyahlaxi, ẍi Comam.

13:58b.MAT.013.058 Wal Comam xin mach txˈiˈalo cˈaybalcˈule isye Comam yul iscon̈ob tuˈ, yuto mach chayto anma yul yanma yin̈ Comam.

14

14:1b.MAT.014.001 Yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ xin, yabelo naj rey Herodes, naj ayco gobernadoral bey Galilea, isbina Comam Jesús.

14:2b.MAT.014.002 Yuxin yal naj tet ebnaj chimunla yinta tuˈ: ―Huneˈ naj chibina tuˈ, ham naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma itzitzbican̈, yuxin ay yip naj iswatxˈen huntekˈan cˈaybalcˈule tuˈ, ẍi naj.

14:3b.MAT.014.003 Yal naj huneˈ tuˈ yuto haˈ naj chejni tzablaxoyo naj Juan, iscˈallaxayo naj yu chˈen cadena, yalaxicto naj yul preso yuto cachwa naj yin̈ naj Herodes tuˈ yet yikˈnican̈ naj ix Herodías, yixal yuẍtaj, haˈ ton naj Felipe.

14:4b.MAT.014.004 Caw xin txˈiˈal el yal naj Juan tuˈ tet naj Herodes hacaˈ tiˈ: ―Mach cˈulo hawikˈni yixal hawuẍtaj, ẍi naj.

14:5b.MAT.014.005 Wal naj Herodes tuˈ xin caw yoche naj ispotxˈoˈ naj Juan, yaj xin xiw naj yuto sunil anma chalni tato ischejab Comam Dios ye naj.

14:6b.MAT.014.006 Yet hunel xin, yecˈtze naj Herodes huneˈ kˈin̈ yuto tzˈajna naj yin̈ ishabilal, caw xin txˈiˈal anma yawte naj. Yin̈ kˈin̈ tuˈ, can̈alwi ix yunin ix Herodías yin̈ sat naj Herodes yeb yin̈ sat sunil anma awtebil. Caw xin cˈulchˈan yu iscan̈alwi ix yil naj,

14:7b.MAT.014.007 yuxin yalte naj tet ix tato chakˈ naj tzijxan̈e tzet chiskˈan ix.

14:8b.MAT.014.008 Yalni ismiˈ ix tet tato chiskˈan ix iswiˈ naj Juan; yuxin yal ix tet naj Herodes tuˈ: ―Haˈ iswiˈ naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma chawakˈ wetan yul hunu plato, ẍi ix tet naj.

14:9b.MAT.014.009 Hayet yaben naj Herodes huneˈ tuˈ yoc biscˈulal yin̈ iscˈul naj. Yajaˈ yu xayal naj yin̈ sat sunil anma tet ix tato chakˈ naj tzet chiskˈan ix, yuxin yal naj ta chiakˈlax tzet chiskˈan ix tuˈ.

14:10b.MAT.014.010 Ischejni naj yilaxolo iswiˈ naj Juan yul preso.

14:11b.MAT.014.011 Hac tuˈ xin yu yilaxti iswiˈ naj yul huneˈ plato yakˈlax tet ix, yinito ix tet ismiˈ.

14:12b.MAT.014.012 Lahwi tuˈ xin, yapni ebnaj iscuywom naj Juan tuˈ, yinito ebnaj isnimanil naj mujlaxoj. Tzujan tuˈ isbey ebnaj yalno tet Comam Jesús.

14:13b.MAT.014.013 Hayet yaben Comam Jesús ta cam naj Juan yel Comam bey tuˈ, yahto Comam yul huneˈ teˈ barco, yecˈ apno Comam iskˈaxepicˈto haˈ lago bay machi anma. Hayet yaben anma ay yulaj con̈ob xin tato to Comam, istopaxo anma yu yoj istiˈla haˈ bay chiapni Comam tuˈ.

14:14b.MAT.014.014 Hayet yelti Comam yul teˈ barco tuˈ xin yilnitoj ta tenanxato anma yechmani. Istzˈaycan̈ iscˈul Comam yin̈ anma, yakˈni cawxo Comam anma yaˈay ilaxto bey tuˈ.

14:15b.MAT.014.015 Haxa yet lan̈anxa iskˈejbayo xin, ishitzico ebnaj iscuywom Comam iscˈatan̈, yalni ebnaj tet Comam: ―Mamin, makˈejbi lah yebpaxo xin machi teˈ n̈a bey tiˈ, yuxin cˈulmi hachejnito anma tiˈ yulaj wayan̈bal cocawilal tiˈ islokˈo tzet chislo, ẍi ebnaj.

14:16b.MAT.014.016 Yalni Comam tet ebnaj: ―Mach yilalo chipaxto anma tiˈ, akˈwe tzet chislo, ẍi Comam.

14:17b.MAT.014.017 Istakˈwi ebnaj tet Comam: ―Mamin, caw han̈cˈan̈e howeb ixim pan yeb cacˈon̈ cay coxol tiˈ, ẍi ebnaj tet Comam.

14:18b.MAT.014.018 Yalni Comam: ―Iweti ixim yeb noˈ cay tuˈ bey tiˈ, ẍi Comam.

14:19b.MAT.014.019 Lahwi tuˈ ischejni Comam anma cutxanico tuˈ tato chiay tzˈon̈no sat chekˈan. Yinican̈ Comam ixim howeb pan yeb noˈ cacˈon̈ cay, yah tˈan̈no Comam satcan̈, yakˈni Comam yuchˈandiosal tet Comam Dios yin̈ ixim yeb yin̈ noˈ. Lahwi tuˈ iskˈaxponayo Comam ixim, yakˈni Comam ixim tet ebnaj iscuywom, yoc ebnaj yitxkˈanoto ixim yin̈ anma.

14:20b.MAT.014.020 Caw sunil anma waˈi hantaticˈa caw yoche iscˈul, caw xin cablahon̈ebto motx nohcan̈ yin̈ ixim matxa lahwi yu anma.

14:21b.MAT.014.021 Caw howeb mil ebnaj winaj waˈi, wal ebix ix yeb niẍte unin mach oc istzˈajo yin̈ huneˈ isbisil tuˈ.

14:22b.MAT.014.022 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam Jesús tet ebnaj iscuywom ta chˈocto ebnaj yul huneˈ teˈ barco yu isbabito ebnaj iskˈaxepxacˈto haˈ lago tuˈ. Wal Comam cancano Comam takˈlo tet anma.

14:23b.MAT.014.023 Hayet lahwi istakˈlicano Comam tet anma tuˈ xin, yahto Comam txahlo ischuquil istzalanil huneˈ witz. Haˈ tuˈ xin ah akˈbal yin̈ Comam.

14:24b.MAT.014.024 Wal ebnaj iscuywom Comam nahatxa chito ebnaj yiban̈ haˈ lago tuˈ, yaj xin ay huneˈ niman jakˈekˈ chimakˈnican̈ ha haˈ sata teˈ barco tuˈ.

14:25b.MAT.014.025 Haxa yet lan̈anxa issajbilo xin istzujcha ebnaj yu Comam, belwito Comam yiban̈ ha haˈ tuˈ.

14:26b.MAT.014.026 Hayet yilni ebnaj isbelwi Comam yiban̈ haˈ isxiwcan̈ ebnaj, yah yaw ebnaj yu xiwquilal, yalni ebnaj: ―¡Huneˈ tiˈ ispixan camom! ẍi ebnaj.

14:27b.MAT.014.027 Yalnican̈ Comam: ―Mach chexxiwi, haninan, ẍi Comam.

14:28b.MAT.014.028 Yalni naj Pedro tet Comam: ―Mamin, ta hach huneˈ tuˈ, hala ta chinbelwihan yiban̈ ha haˈ tiˈ cat wapnihan bay ayach tuˈ, ẍi naj.

14:29b.MAT.014.029 Yalni Comam tet naj xin: ―Cˈulticˈa, titan̈, ẍi Comam. Hayet yaben naj Pedro huneˈ tuˈ, yel naj yul teˈ barco, isto naj iscˈatan̈ Comam, yichico naj isbel yiban̈ haˈ.

14:30b.MAT.014.030 Yajaˈ yet yilni naj isbili haˈ tuˈ yu jakˈekˈ isxiwcan̈ naj, yichico naj isto xol haˈ, yah yaw naj tet Comam yin̈ caw ip: ―Mamin, colinan, ẍi naj.

14:31b.MAT.014.031 Yin̈ an̈e xin oc tzabno Comam yin̈ iskˈab naj, yalni Comam tet naj: ―Hach tiˈ caw mach ayoco hawanma win̈an. ¿Tzet yin̈ xin macabconcan̈ hacˈul? ẍi Comam.

14:32b.MAT.014.032 Haxa yet yahto Comam yul teˈ barco yeb naj, islin̈i yecˈ jakˈekˈ.

14:33b.MAT.014.033 Wal sunil ebnaj ayicto yul teˈ barco tuˈ xin ay jahno ebnaj sata Comam, yalni ebnaj hacaˈ tiˈ: ―¡Yin̈ caw yeli hach tiˈ Iscˈahol Comam Dios hawehi! ẍi ebnaj tet Comam.

14:34b.MAT.014.034 Hayet iskˈaxponicˈto Comam Jesús yiban̈ haˈ lago tuˈ yeb ebnaj iscuywom, yapni Comam yul ismajul txˈotxˈ Genesaret.

14:35b.MAT.014.035 Haxa yet yohtan̈enilo anma Comam xin, ispujbalaxicˈo iskˈumal Comam sunil yul ismajul txˈotxˈ Genesaret tuˈ. Caw xin hantan̈e anma yaˈay ilaxto tet Comam.

14:36b.MAT.014.036 Iskˈanni anma tet Comam ta waxan̈ca han̈echˈan istiˈ xil iskˈap Comam chistzab anma yaˈay, yuxin sunil anma yaˈay tzabni istiˈ xil iskˈap Comam tuˈ cawxicanocan̈.

15

15:1b.MAT.015.001 Yet hunel apni huntekˈan ebnaj fariseo yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés ilwal yin̈ Comam Jesús, ispeto ebnaj bey Jerusalén. Iskˈamben ebnaj tet Comam:

15:2b.MAT.015.002 ―¿Tzet yin̈ xin mach chisyije hacuywom tiˈ huntekˈan chejbanile yet ebnaj jichmam? Yuto ebnaj hacuywom tiˈ mach chistxˈah ebnaj iskˈab yet chiwaˈ ebnaj, ẍi ebnaj tet Comam.

15:3b.MAT.015.003 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Haquexpax tuˈ, ¿tzet yin̈ xin cheman̈cˈo ischejbanil Comam Dios cheyijento ischejbanil anma?

15:4b.MAT.015.004 Yuto chal yul Yum Comam hacaˈ tiˈ: “Ayojab yelapno hamam, hamiˈ yul hasat. Mac chitzˈactiˈn̈en ismam maca ismiˈ yilal iscami,” ẍiayoj.

15:5b.MAT.015.005 Yajaˈ hex tiˈ cheyala tato mach yilalo iscolwa anma yin̈ ismam maca ismiˈ ta chiyal hacaˈ tiˈ: “Mam, mach chu incolwahan tawin̈ yuto haˈ tzet ayintiˈan yetxa Comam Dios ye wuhan,” ta ẍi.

15:6b.MAT.015.006 Haˈ mac chihalni hacaˈ tuˈ matxa yilalo iscolwa yin̈ ismam maca ismiˈ, heyalni. Yajaˈ yin̈ hacaˈ tuˈ cheman̈cˈo ischejbanil Comam Dios yu heyijento ischejbanil anma.

15:7b.MAT.015.007 Wal xin nabn̈e cheyal heba cˈulal. Teyin̈ bay yalcano naj Isaías, ischejab Comam Dios yet payat yet yalnicano hacaˈ tiˈ:

15:8b.MAT.015.008 Huntekˈan anma tiˈ, istiˈn̈e chinakˈni binahojan, yajaˈ wal yanma nahat yehilo win̈an.

15:9b.MAT.015.009 Nabn̈e chala ta chiyo isba wetan, wal xin han̈cˈan̈e ischejbanil ebnaj winaj chakˈ ebnaj iscuyuˈ yet anmahil, ẍiayoj, ẍi Comam Jesús.

15:10b.MAT.015.010 Lahwi tuˈ yawtenti Comam anma iscˈatan̈, yalni Comam tet anma tuˈ: ―Abewej cat hetxumni yin̈ tzet chiwaltiˈan.

15:11b.MAT.015.011 Maẍtaj tzet chiocto yul istiˈ anma, haˈ chietanto yul sat Comam Dios, walxinto haˈ istxˈojal chiahti yul istiˈ, haˈ chietanto yul sat Comam, ẍi Comam.

15:12b.MAT.015.012 Ishitzico ebnaj iscuywom Comam iscˈatan̈, yalni ebnaj: ―Mamin, ¿mamxatxumu tato yet maxawalni huneˈ tiˈ machíwacan̈ iscˈul ebnaj fariseo? ẍi ebnaj.

15:13b.MAT.015.013 Istakˈwi Comam: ―Sunil te teˈ maẍtaj Inmaman ay yul satcan̈ tzˈunn̈e chihocˈlaxcan̈.

15:14b.MAT.015.014 Wal xin yilaˈxam ebnaj, lahan ebnaj hacaˈ anma mach chu yilni cat yocpaxo ebnaj yijbanpaxicˈo anma mach chu yilni. Kˈinalo ta ay hunu naj mach chu yilni chixecnito hunuxa naj mach chu yilni, chisxecleto isba ebnaj iscawan̈il yul xab, ẍi Comam.

15:15b.MAT.015.015 Yalni naj Pedro tet Comam hacaˈ tiˈ: ―Mamin, hal jetan̈ tzet chalilo huneˈ maxawal tet ebnaj fariseo tuˈ, ẍi naj.

15:16b.MAT.015.016 Istakˈwi Comam: ―¿Tom haˈ hunex machi maxetxumpaxo yin̈ tzet mawaltuˈan?

15:17b.MAT.015.017 ¿Tom mach heyohtajoj ta sunil tzet chiocto yul istiˈ anma yul iscˈul chiapni, chilahwi tuˈ xin cat yel yin̈?

15:18b.MAT.015.018 Yajaˈ haˈ tzotiˈ chiahti yul istiˈ anma, yin̈ yanma chitita, haˈ xin huntekˈan tuˈ chietanto yul sat Comam Dios.

15:19b.MAT.015.019 Yuto yul yanma anma chipitzcˈati sunil istxˈojal hacaˈ potxˈwal, ixloj, winajloj, elekˈ, lekˈtiˈal, yeb buchwal.

15:20b.MAT.015.020 Haˈ ton huntekˈan tuˈ chietanto anma yul sat Comam Dios, yaj wal huneˈ yet mach chicotxˈah cokˈab yet chon̈oc waˈoj, ischejbanil ebnaj winaj yehi, mach chetato janma yul sat Comam Dios, ẍi Comam Jesús.

15:21b.MAT.015.021 Lahwi tuˈ xin isto Comam Jesús yul ismajul txˈotxˈ Tiro yeb txˈotxˈ Sidón.

15:22b.MAT.015.022 Bey tuˈ ay huneˈ ix ix ah Cananea, mach Israeloj. Apni ix yilaˈ Comam Jesús, yalni ix yin̈ caw ip: ―Mamin, hach yuninal iscˈahol naj David, tzˈayojab hacˈul win̈an. Ay huneˈ nichˈan wuninan caw chietalax yu ischejab naj matzwalil, caw xin chiecˈyaˈ yanma ix yu naj, ẍi ix tet Comam.

15:23b.MAT.015.023 Yajaˈ xin machi takˈwi Comam tet ix, yuxin hitzico ebnaj iscuywom Comam tuˈ iscˈatan̈, yalni ebnaj: ―Mamin, hal tet ix paxojabto ix haxinwal chisbej ix yel yaw jin̈, ẍi ebnaj tet Comam.

15:24b.MAT.015.024 Istakˈwi Comam: ―Tetn̈e anma Israel chejbilintijan yu Comam Dios, yuto lahan anma tuˈ hacaˈ noˈ meˈ cˈaynatoj, ẍi Comam tet ebnaj.

15:25b.MAT.015.025 Yajaˈ hitzico ix, yay jahno ix sata Comam, yalni ix: ―Mamin, colwahan̈ nino win̈an, ẍi ix.

15:26b.MAT.015.026 Yalni Comam tet ix: ―Mach cˈulo ta chˈilaxilo tzet chislo ebnaj uninale cat yakˈlax tet metx txˈiˈ, ẍi Comam.

15:27b.MAT.015.027 Yalnipaxo ix: ―Hoˈ Mamin yeli, yajaˈ metx txˈiˈ tuˈ chi‑ticˈa‑yican̈ metx iskˈal istiˈ ebnaj uninale chiaycˈay yalan̈ meẍa yet chiwaˈ ebnaj, ẍi ix tet Comam.

15:28b.MAT.015.028 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam tet ix: ―Miyay, caw ayco hawanma yin̈ Comam Dios, yuxin yubojab hacaˈ choche hacˈul, ẍi Comam. Yin̈n̈ena tuˈ xin iscawxican̈ nichˈan yunin ix tuˈ.

15:29b.MAT.015.029 Yel Comam Jesús bey tuˈ, isto Comam istiˈ haˈ lago Galilea, haˈ tuˈ xin ahto Comam yin̈ huneˈ won̈an, yay tzˈon̈no Comam bey tuˈ.

15:30b.MAT.015.030 Caw xin hantan̈e anma apni iscˈatan̈ Comam. Ay mac ikˈn̈e anma yaˈay yeb ay mac ikˈn̈e anma mach chu yeqˈui, yeb anma mach chu yilni, yeb anma txˈoj ye iskˈab, yeb anma mach chu istzoteli; yalaxayo sunil anma tuˈ yich yoj Comam. Sunil anma tuˈ xin cawxicanocan̈ yu Comam.

15:31b.MAT.015.031 Hayet yilni anma huneˈ tuˈ caw cˈaycanilo iscˈul yuto yakˈ tzotelo Comam anma maẍticˈa chu istzoteli, yebpaxo anma txˈoj ye iskˈab watxˈicaniloj. Isbelwipaxocan̈ anma maẍticˈa chu yeqˈui, yeb anma maẍticˈa yu yilni hajlocanocan̈ issat yu Comam. Yu huneˈ tuˈ caw sunil anma yakˈ tzalaho iscˈul yin̈ Comam Dios, isDiosal Israel.

15:32b.MAT.015.032 Lahwi tuˈ, yawtenti Comam ebnaj iscuywom iscˈatan̈, yalni Comam tet ebnaj: ―Caw chitzˈay incˈulan yin̈ huntekˈan anma tiˈ yuto isyoxebxa tzˈayic yehicˈo incˈatan̈an, matxa xin tzet chislo. Mach chisje incˈulan inchejatojan yatut yuto tato mach chiwaˈi, chalotaxca ispaxilo yip yulaj beh, ẍi Comam.

15:33b.MAT.015.033 Yalni ebnaj iscuywom Comam tet: ―Mamin, caw txˈiˈal anma lah, ¿baytuˈwal xin chon̈tohan̈ jikˈatijan̈ tzet chislo anma tiˈ? Yuto bay ayon̈ tiˈ machi teˈ n̈a, ẍi ebnaj.

15:34b.MAT.015.034 Iskˈamben Comam tet ebnaj: ―¿Hayeb ixim pan coxol tiˈ? ẍi Comam. Istakˈwi ebnaj: ―Hujebchˈan ixim yeb haycˈon̈ noˈ niẍte cay, ẍi ebnaj.

15:35b.MAT.015.035 Yalni Comam tet anma tato chiay tzˈon̈no sat txˈotxˈ.

15:36b.MAT.015.036 Lahwi tuˈ xin yinican̈ Comam ixim hujeb pan yeb haycˈon̈ noˈ cay tuˈ, yakˈni Comam yuchˈandiosal tet Comam Dios. Lahwi tuˈ iskˈaxponayo Comam ixim, yakˈni Comam ixim yeb noˈ cay tuˈ tet ebnaj iscuywom, yoc ebnaj yitxkˈanto yin̈ anma.

15:37b.MAT.015.037 Caw sunil anma waˈi hantaticˈa yoche iscˈul, caw xin hujebto motx nohcan̈ yin̈ ixim matxa lahwi yu anma.

15:38b.MAT.015.038 Xol sunil anma waˈ tuˈ can̈eb mil isbisil ebnaj winaj, machi xin oc ebix ix yeb niẍte unin istzˈajo yin̈ huneˈ isbisil tiˈ.

15:39b.MAT.015.039 Lahwi istakˈlicano Comam Jesús tet anma, yahto Comam yul huneˈ teˈ barco, isto Comam yul ismajul txˈotxˈ Magdala.

16

16:1b.MAT.016.001 Ay huntekˈan ebnaj fariseo yeb ebnaj saduceo apni ilno Comam Jesús yun̈e yilwen ebnaj Comam. Yalni ebnaj tet Comam ta chisye hunu cˈaybalcˈule chiyeniloj tato caw yeli haˈ Comam Dios chejn̈eti Comam Jesús.

16:2b.MAT.016.002 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Yin̈ kˈejbiyalil yet cheyilni istzˈay moyan, cheyal hacaˈ tiˈ: “Wal tinan̈ yeloxa hajan, yuto lan̈an istzˈay moyan,” quexchi.

16:3b.MAT.016.003 Taca yet sacˈayal xin cheyal hacaˈ tiˈ: “Wal tinan̈ yocxa haˈ n̈ab yuto caw kˈej moyan,” quexchi. Hex tiˈ caw helanex hetxumni yin̈ tzet chute isba tiempo, ta chakˈ haˈ n̈ab maca machoj. Yajaˈ wal yin̈ huneˈ tiempohal bay ayex tiˈ, mach chitxumchalo heyu.

16:4b.MAT.016.004 Anma yin̈ huneˈ tiempohal tiˈ, caw txˈojcanoj yeb caw mach yijemoj. Chiskˈan cˈaybalcˈule yilaˈ, yajaˈ huneˈn̈echˈan cˈaybalcˈule chiakˈlax yilaˈ, hacaˈ huneˈ isye Comam Dios yin̈ naj Jonás, ẍi Comam Jesús. Lahwi tuˈ yel Comam iscˈatan̈ ebnaj, isto Comam.

16:5b.MAT.016.005 Yet yecˈ apno Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom iskˈaxepicˈto haˈ lago isnaniti ebnaj tato mach yito tzet chislo.

16:6b.MAT.016.006 Yalni Comam tet ebnaj: ―Cheyil heba tet yan̈al ispan ebnaj fariseo yeb ebnaj saduceo, ẍi Comam.

16:7b.MAT.016.007 Yet yaben ebnaj huneˈ tuˈ, yichico ebnaj yalni tet hunun: ―Chal Comam huneˈ tiˈ yumi machi majiti tzet chicolo, ẍi ebnaj.

16:8b.MAT.016.008 Yet yabenilo Comam huneˈ tuˈ, yalni Comam tet ebnaj: ―¿Tzet yin̈ xin cheyala ta machi hepan ikˈbil heyu? Caw mach chicawxi hecˈul yin̈ Comam Dios.

16:9b.MAT.016.009 ¿Tom mach chinachalo heyu? yeb ¿tom matxa chitit yul hecˈul yin̈ ixim howeb pan yabe yin̈ howeb mil ebnaj winaj? Tijab yin̈ henabal hayeb motx ixim matxa lahwi yu anma.

16:10b.MAT.016.010 Yeb xin, ¿tom matxa chenati yin̈ ixim hujeb pan yabe yin̈ ebnaj can̈eb mil? Yeb xin, ¿tom matxa chenapaxtij hayeb motx ixim matxa lahwi yu anma tuˈ?

16:11b.MAT.016.011 ¿Tzet yin̈ xin machi matxumchalo heyu tato maẍtaj yin̈ ixim pan mantzotelan yet mawalnihan teyet ta cheyil heba tet yan̈al ispan ebnaj fariseo yeb ebnaj saduceo? ẍi Comam.

16:12b.MAT.016.012 Lahwi tuˈ istxumnilo ebnaj tato maẍtaj yin̈ yan̈al ixim pan tzotel Comam, to yin̈ cuybanile chakˈ ebnaj fariseo yeb ebnaj saduceo.

16:13b.MAT.016.013 Yet yapni Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom bey Cesarea yul ismajul Filipo, iskˈamben Comam tet ebnaj iscuywom tuˈ hacaˈ tiˈ: ―Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ¿mac anmahilinan yalni anma? ẍi Comam.

16:14b.MAT.016.014 Istakˈwi ebnaj: ―Ay mac chalni ta hach tiˈ naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, aypaxo mac chalni tato Elías hach, aypaxo mac chalni tato hach tiˈ naj Jeremías, maca to hunuxa ischejab Comam Dios ecˈlena yet payat, ẍi ebnaj.

16:15b.MAT.016.015 Iskˈambenpaxo Comam tet ebnaj: ―Haxaca hex tiˈ, ¿mac anmahilinan heyalni? ẍi Comam.

16:16b.MAT.016.016 Istakˈwi naj Simón Pedro: ―Hach tiˈ, Cristo hach, Iscˈahol Comam Dios itzitz, ẍi naj.

16:17b.MAT.016.017 Yalni Comam tet naj: ―Simón, iscˈahol naj Jonás, caw sakˈal hawet yuto huneˈ maxawal tiˈ mach anmaho chiyenilo tawet. Walxinto haˈ Inmaman ay yul satcan̈, haˈ chiakˈni hatxumuˈ.

16:18b.MAT.016.018 Haquinpaxtuˈan chiwalan tato Pedro chijcano habi. Yiban̈ huneˈ chˈen niman chˈen tiˈ chiwacan̈an wiglesiahan, machi xin chikˈoji camical istan̈tzeniloj.

16:19b.MAT.016.019 Chiwacanicojan lawe tawet yun̈e chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios. Haˈ tzet mach tˈin̈ano yeco yul sat yiban̈kˈinal tiˈ hawalni, mach tˈin̈ano chucano yul satcan̈. Haxa tzet tˈin̈an yeco sat txˈo txˈotxˈ tiˈ hawalni, huneˈ tuˈ tˈin̈an chucano yul satcan̈, ẍi Comam.

16:20b.MAT.016.020 Lahwi yalni Comam huntekˈan tuˈ xin, yalnicano Comam tet ebnaj iscuywom tato machi bay chalicˈo ebnaj tato haˈ Comam Jesús haˈ ton Cristo.

16:21b.MAT.016.021 Haˈ yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ ichico Comam yalni tet ebnaj iscuywom tato yilal yul isyaˈtajil yiban̈, yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―Caw yilal intohan bey Jerusalén, cat xin yecˈyaˈ wanmahan yu ebnaj ichamta winaj iswiˈehal con̈ob Israel, yeb yu ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés. Chinispotxˈan ebnaj, yajaˈ yin̈ yox tzˈayic cat witzitzbican̈an hunelxa, ẍi Comam.

16:22b.MAT.016.022 Hayet yaben naj Pedro huneˈ tuˈ, yawtenilo naj Comam Jesús, iscachwa naj yin̈ Comam hacaˈ tiˈ: ―Mamin, ¡haˈojab Comam Dios chachcolni yin̈ huneˈ isyaˈtajil tuˈ! Machojab chachyaco yul iskˈab, ẍi naj.

16:23b.MAT.016.023 Istˈan̈xico Comam yin̈ naj, yalni Comam: ―Ach matzwalil, elan̈ yin̈ insatan yuto chachoc quinhawakˈaˈ aycˈayojan, wal xin maẍtaj haˈ tzet nabil yu Comam Dios chiecˈ yin̈ hanabal, walxinto hacaˈ tzet chisna anma haˈ chiecˈ yin̈ hanabal, ẍi Comam.

16:24b.MAT.016.024 Lahwi tuˈ yalni Comam tet ebnaj iscuywom: ―Tato ay hunu mac choche chioc incuywomojan, caw matxahojab yeto isba ischuquil, yeb xin caw hinanojab yaben isyaˈtajil win̈an. Ta hinan yetan yanma hacaˈ tuˈ ecˈojab tzujtzun wintajan.

16:25b.MAT.016.025 Yuto haˈ mac mach hinan iscam win̈an yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, chiscˈayto iskˈinal mach istan̈bal. Wal mac chishin isba iscam win̈an xin chischah iskˈinal yin̈ huneln̈e.

16:26b.MAT.016.026 Kˈinalo ta ay hunu mac chikˈoji ismajnilo sunil tzet ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yaj ta chiscˈayto iskˈinal mach istan̈bal, ¿tzettaxca chischah huneˈ mac tuˈ selelo iskˈinal chiscˈayto tuˈ?

16:27b.MAT.016.027 Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios chinhulan yeb iskˈakˈal yip Inmaman yeb ebnaj ángel, cat wakˈnihan ispaj selel tet hunun anma, hataticˈa tzet chiswatxˈe.

16:28b.MAT.016.028 Yin̈ caw yeli, chiwalan teyet, ay haywan̈ mac texol tiˈ maẍto chicami masanto chiyil wulan cat wocan Yahawoj, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ẍi Comam Jesús.

17

17:1b.MAT.017.001 Wajebxa tzˈayic xin, ishecˈnilo isba Comam Jesús xol anma yinito Comam naj Pedro, naj Jacobo yeb yuẍtaj, haˈ ton naj Juan, yin̈ iswiˈ huneˈ witz caw nahat yecan̈.

17:2b.MAT.017.002 Haˈ bey tuˈ xin ishel isba yillax yin̈ Comam, caw toxan̈e chitzejtzon sat Comam hacaˈ tzˈayic. Wal xil iskˈap Comam xin, caw sajhopon̈e elicoj.

17:3b.MAT.017.003 Lan̈antoticˈa xin yilni ebnaj naj Elías yeb naj Moisés, lan̈an istzotel ebnaj yeb Comam.

17:4b.MAT.017.004 Yalnican̈ naj Pedro tet Comam Jesús: ―Mamin, caw cˈul ta wal je bey tiˈ, ta chisje hacˈul chu cowatxˈenan̈ oxebo niẍte pat; hunu hawet, hunu yet naj Moisés, yeb hunu yet naj Elías tiˈ, ẍi naj Pedro.

17:5b.MAT.017.005 Hayet lan̈an yalni naj Pedro huneˈ tuˈ xin, yayilo huneˈ moyan caw sajhopon̈e, yoc hoyno yin̈ ebnaj yeb Comam. Yaben ebnaj iscuywom Comam tuˈ huneˈ yul nukˈe xol moyan tuˈ yalni hacaˈ tiˈ: ―Haˈ naj tiˈ Incˈaholan caw xahan ay wuhan, caw chintzalahan yin̈ naj; abewe tzet chal naj, ẍiayti xol moyan.

17:6b.MAT.017.006 Hayet yaben ebnaj oxwan̈ iscuywom Comam huneˈ tuˈ, caw xiwcan̈ ebnaj, yaycano xulno ebnaj sat txˈotxˈ.

17:7b.MAT.017.007 Lahwi tuˈ, ishitzico Comam iscˈatan̈ ebnaj, yanayo Comam iskˈab yiban̈ ebnaj, yalni Comam: ―Ahan̈wewanoj, mach chexxiwi, ẍi Comam.

17:8b.MAT.017.008 Hayet yilniti ebnaj xin, matxa mac lin̈ancan̈ iscˈatan̈ Comam.

17:9b.MAT.017.009 Haxa yet lan̈an yayti Comam yin̈ iswiˈ huneˈ witz tuˈ yeb ebnaj iscuywom, yalni Comam: ―Machi bay cheyal huneˈ maxeyil tiˈ masanto yet chinitzitzbican̈an xol camom, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ẍi Comam tet ebnaj.

17:10b.MAT.017.010 Lahwi tuˈ iskˈamben ebnaj tet Comam: ―¿Tzet yin̈ xin chal ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés tato yilal babel chul naj Elías sata naj Cristo? ẍi ebnaj tet Comam.

17:11b.MAT.017.011 Istakˈwi Comam tet ebnaj iscuywom tuˈ: ―Yeli hac tuˈ, yilal yul naj Elías tuˈ babel yun̈e isnani isba anma cat yoc yin̈ istoholal.

17:12b.MAT.017.012 Yajaˈ chiwalan teyet tato xahul naj Elías tuˈ yajaˈ mach txumchalo naj yu ebnaj, yuxin iswatxˈe ebnaj baytet yal iscˈul yin̈ naj Elías tuˈ. Hac tuˈ xin chinutelaxan Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chiecˈyaˈ wanmahan yu ebnaj, ẍi Comam.

17:13b.MAT.017.013 Lahwi tuˈ xin, istxumchalo yu ebnaj tato haˈ yin̈ naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma tzotel Comam.

17:14b.MAT.017.014 Yet yayilo Comam yeb iscuywom xol anma xin, ishitzico huneˈ naj iscˈatan̈ Comam, yay jahno naj sata Comam, yalni naj tet Comam:

17:15b.MAT.017.015 ―Mamin, caw tzˈayojab hacˈul yin̈ incˈaholtiˈan yuto caw chilow huneˈ yaxcamic yin̈ naj, caw chiecˈyaˈ yanma naj yu. Txˈiˈalxa el chito naj yul kˈaˈ yeb xol ha haˈ.

17:16b.MAT.017.016 Mawitijan naj tet ebnaj hacuywom tiˈ, yajaˈ xin machi yu yakˈni cawxo ebnaj naj, ẍi naj tet Comam.

17:17b.MAT.017.017 Istakˈwi Comam: ―Hex tiˈ, caw mach cheyaco heyanma yin̈ Comam Dios, caw txˈojexcanoj. Caw nimanxa tiempo ayinicˈojan texol. ¿Hantatocˈanab tiempo chextecha wuhan? Caw yaˈxa wanmahan heyu. Iweti naj bey tiˈ, ẍi Comam.

17:18b.MAT.017.018 Ischejnilo Comam ischejab naj matzwalil ayco yin̈ naj tzeh tuˈ. Lan̈antoticˈa xin iscawxilo naj.

17:19b.MAT.017.019 Haxa yet ischuquilxan̈e Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom tuˈ, iskˈamben ebnaj tet Comam: ―Mamin, ¿tzet yin̈ xin machi mayu jinilojan̈ ischejab naj matzwalil yin̈ naj tzeh tiˈ? ẍi ebnaj.

17:20b.MAT.017.020 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Yuto hex tiˈ ayto mach chiapni heyanico heyanma yin̈ Comam Dios. Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet ta chicawxi hecˈul yin̈ Comam Dios waxan̈ca txann̈e yeco heyanma yin̈ Comam hacaˈn̈e hunu nichˈan yin̈atil teˈ mostaza, chu heyalni tet hunu witz hacaˈ tiˈ: “Heqˈuilo haba bey tiˈ, asiˈ hunuxa bayah,” ta quexchi, chisyije huneˈ witz tuˈ tzet cheyala. Sunil chu hewatxˈeni ta ayco heyanma yin̈ Comam Dios.

17:21b.MAT.017.021 Yuto huntekˈan ischejab naj matzwalil tiˈ, machi el yin̈ anma ta mach chextxahli yeb heyakˈlen wahil hetxahli tet Comam Dios, ẍi Comam Jesús.

17:22b.MAT.017.022 Hayet yecˈ Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom yul ismajul Galilea, yalni Comam tet ebnaj: ―Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios chinálaxicojan yul iskˈab anma.

17:23b.MAT.017.023 Chinakˈlax camojan, yajaˈ yin̈ yox tzˈayic xin cat witzitzbican̈an hunelxa, ẍi Comam. Hayet yaben ebnaj huneˈ tuˈ caw occano biscˈulal yin̈ yanma ebnaj.

17:24b.MAT.017.024 Hayet yapni Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom bey con̈ob Capernaum, yapni ebnaj chiinilo chˈen tohlabal yin̈ yatut Comam Dios iscˈatan̈ naj Pedro. Iskˈamben ebnaj tet naj: ―¿Chimyakˈ naj chachcuyni istohlabal yin̈ yatut Comam Dios? ẍi ebnaj.

17:25b.MAT.017.025 Istakˈwi naj Pedro: ―Hoˈ chitohlawi yaˈ, ẍi naj. Hayet yocto naj Pedro tuˈ yul n̈a haˈ Comam babel kˈamben tet naj: ―Simón, ¿tzet chu hatxumni yin̈ huneˈ tiˈ? Mac tet chiskˈan ebnaj yahaw con̈ob chˈen tohlabal, ¿ham tet yet con̈ob ebnaj, mato tet anma nan con̈obal? ẍi Comam.

17:26b.MAT.017.026 Istakˈwi naj Pedro: ―Haˈ anma nan con̈obal, haˈ chˈakˈni chˈen, ẍi naj. Yalni Comam: ―Ta hac tuˈ, haˈ mac yuninalticˈa con̈ob yehi mach yilalo chakˈ chˈen.

17:27b.MAT.017.027 Yajaˈ yun̈e mach chˈoc ishowal ebnaj jin̈, asiˈ istiˈ haˈ lago cat hawanayto chˈen ikˈomati cay xol haˈ. Haˈ xin yul istiˈ noˈ babel cay chiahti hawu ayicto huneˈ chˈen melyu cˈuxan iskˈoji istohlan hawet yeb wetan. Chawiti chˈen cat hato hawakˈnocano chˈen tet ebnaj chichahni chˈen tohlabal tuˈ, ẍi Comam tet naj Pedro.

18

18:1b.MAT.018.001 Yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, iskˈambe ebnaj iscuywom Comam Jesús tet hacaˈ tiˈ: ―¿Mac ecˈbal yelapno xol anma ayxaco yul iskˈab Comam Dios? ẍi ebnaj.

18:2b.MAT.018.002 Yawtenti Comam huneˈ nichˈan unin yanico Comam xolbal ebnaj.

18:3b.MAT.018.003 Yalni Comam: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, ta mach chehel hebeybal, yeb ta mach cheyiyo heba hacaˈ nichˈan unin tiˈ, mach chu heyoc yul iskˈab Comam Dios.

18:4b.MAT.018.004 Yuxin mac chiyiyo isba hacaˈ nichˈan unin tiˈ, haˈ ecˈbal yelapno xol mac ayxaco yul iskˈab Comam Dios.

18:5b.MAT.018.005 Yuxin haˈ mac chichahni hunu nichˈan unin yuto wetan yehi, haninan chinischahan, ẍi Comam Jesús.

18:6b.MAT.018.006 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Haˈ mac chiakˈni lectaho hunu mac uninto yanico isba yul inkˈaban, cˈul iscˈallaxico hunu niman ischˈenal chˈen molino yet trigo yin̈ isnukˈ, cat iskˈojlaxayto xol haˈ mar, sata ta chioc yakˈaˈ aycˈayo hunu maca.

18:7b.MAT.018.007 Caw biscˈulal yet anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yuto hantan̈e tzet bay wal yaycˈayi. Wal tuˈ caw yeli, yul sat yiban̈kˈinal tiˈ ayn̈eticˈa yin̈ bay chaycˈay anma, yajaˈ xin cˈanchˈan mac chiakˈni aycˈayo hunu maca.

18:8b.MAT.018.008 Yuxin tato hekˈab maca heyoj chexakˈni aycˈayo yin̈ istxˈojal, cˈulmi hetzocˈniltoj cat hekˈojnito nahat. Waxan̈ca matxa tzˈajano henimanil yet chechahni hekˈinal mach istan̈bal ecˈbalto cˈul sata ta tzˈajan henimanil yet chexalaxto xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal.

18:9b.MAT.018.009 Ta isbakˈ hesat chexakˈni aycˈayo xin, cˈulmi heyiniltij cat hekˈojnito nahat, wal xin waxan̈ca hunxan̈e isbakˈ hesat ayicto yet chechahni hekˈinal mach istan̈bal sakˈalmi heyet sata ta chexalaxto xol kˈa kˈaˈ yeb iscabil isbakˈ hesat, ẍi Comam.

18:10b.MAT.018.010 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Nann̈e heyu, tajca chehincˈuln̈e hunu mac uninto yanico isba yul inkˈaban, chiwalan teyet, ebnaj ángel chitan̈en ebnaj tiˈ ayco ebnaj yin̈ sat Inmaman yul satcan̈,

18:11b.MAT.018.011 yuto Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, hulnajinan insayaˈan mac cˈaynatoj.

18:12b.MAT.018.012 Kˈinalo ta ay hunu naj ay cien ismeˈ cat xin iscˈayto hunu noˈ, ¿mataxca xin mach chacano naj noˈ noventa y nueve, cat isto naj issayno noˈ cˈaynato tuˈ?

18:13b.MAT.018.013 Yajaˈ ta chiilcha noˈ yu naj xin, yin̈ caw yeli chiwalan teyet tato ecˈbalto chitzala naj yin̈ noˈ cˈaynaticˈato tuˈ sata yin̈ noˈ noventa y nueve mach cˈaynahotoj.

18:14b.MAT.018.014 Hac tuˈ Comam ay yul satcan̈, mach chisje iscˈul tato ay hunu mac uninto yul inkˈaban chicˈaytoj, ẍi Comam. Yalnipaxo Comam Jesús:

18:15b.MAT.018.015 ―Ta ay hunu hawuẍta chiwatxˈen hunu istxˈojal tawin̈, as tzotelan̈ tet naj hachuquil, cat xin hacachni naj. Ta chabeto naj tzet chawala, yocxa akˈancˈulal texol chal tuˈ.

18:16b.MAT.018.016 Yajaˈ ta mach chabeto naj tzet chawala, awteti hunuj maca cawan̈o mac chito tawintaj, haxinwal chiwatxˈicanayo tzet cheyal tuˈ yin̈ sat cawan̈ maca oxwan̈ testigo.

18:17b.MAT.018.017 Yajaˈ ta mach chabeto naj yin̈ hacaˈ tuˈ, hal tet ebnaj juẍtaj. Taca mach chabeto naj tzet chal ebnaj juẍta tuˈ xin, hacaˈ hunu mac mach ohtan̈eho Comam Dios, hac tuˈ chucano naj yul hesat, maca hacaˈ hunu ebnaj chiinilo chˈen tohlabal.

18:18b.MAT.018.018 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, sunil tzet checˈalba yul sat yiban̈kˈinal tiˈ chicˈalbalaxpaxo yul satcan̈, yebpaxo tzet chepuhilo yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, chipuhlaxpaxo yul satcan̈.

18:19b.MAT.018.019 Chiwalpaxojan teyet: Tato ay cawan̈ojex hun chu hekˈanni hunu tzet ye tuˈ yin̈ hetxah tet Comam Dios yul sat yiban̈kˈinal tiˈ chiakˈlax teyet yu Inmaman ay yul satcan̈.

18:20b.MAT.018.020 Yuxin haˈ bay chiscutxba isba cawan̈ maca oxwan̈ mac yu yinayo isba wetan, ayinicojan xolbal, ẍi Comam.

18:21b.MAT.018.021 Lahwi tuˈ, ishitzico naj Pedro iscˈatan̈ Comam, iskˈamben naj: ―Mamin, ta ay hunu wuẍtajan chiyaco ismul wetan, ¿hayelmi chiwakˈ nimancˈulalan yin̈, tom hujel mato hantaj? ẍi naj.

18:22b.MAT.018.022 Istakˈwi Comam: ―Mach chiwalan tawet tato hujeln̈e, walxinto hujel el chielto setenta chawakˈ nimancˈulal yin̈ hawuẍtaj, ẍi Comam.

18:23b.MAT.018.023 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Chiwalpaxojan teyet yin̈ anma ayxaco yul iskˈab Comam Dios, lahan hacaˈ huneˈ naj rey ilni hanta iscˈas ebnaj ismunlawom.

18:24b.MAT.018.024 Hayet lan̈an yichico naj yilni hanta iscˈas ebnaj tuˈ, yilaxti huneˈ naj caw ismilalxa iscˈas tet naj.

18:25b.MAT.018.025 Yajaˈ huneˈ naj tuˈ, mach chikˈoji naj istohlan sunil iscˈas tuˈ. Yuxin ischej naj rey tuˈ txon̈laxoto naj yeb yixal, yeb yuninal, yeb sunil tzet aya.

18:26b.MAT.018.026 Wal naj ay iscˈas tuˈ xin ay jahno naj sata naj rey, yoc naj yalno tet naj hacaˈ tiˈ: “Mamin, caw niman chawute hacˈul win̈an hayeboxa tzˈayic, chinkˈuyayojan chˈen cat wakˈnihan sunil incˈastuˈan tawet,” ẍi naj.

18:27b.MAT.018.027 Wal naj rey tuˈ, caw tzˈaycan̈ iscˈul naj yin̈ naj, yakˈni tan̈o naj iscˈas naj tuˈ sunil, isbejtzolax naj.

18:28b.MAT.018.028 Haxa yet yelti naj sata naj rey tuˈ, yilnayo naj huneˈ naj yet munlawomal, ay xin hanicˈ iscˈas naj tet naj. Yoc yachno naj yin̈ isnukˈ naj, etzaxan̈e xin majayto ishakˈo naj yu naj, yalni naj tet naj: “Tinan̈ xin chawacanayo hacˈas wetan,” ẍi naj.

18:29b.MAT.018.029 Wal naj ay iscˈas tuˈ ay jahno naj yin̈ sat naj, yalni naj tet naj: “Mamin, niman chawute hacˈul, hawechman hayeboxa tzˈayic, chinkˈuyayojan chˈen cat wakˈni incˈastuˈan tawet,” ẍi naj.

18:30b.MAT.018.030 Yajaˈ naj bay ay iscˈas naj tuˈ, mach yabeto naj tzet yal naj, walxinto yito naj naj tet naj alcal, yalaxicto naj yul preso masanto yakˈcano naj sunil iscˈas tuˈ.

18:31b.MAT.018.031 Cˈuxan xin ay huntekˈan ebnaj yet munlawomal naj ilni huneˈ tuˈ, caw xin tac iscˈul ebnaj, yuxin to ebnaj yalaˈ tet naj rey yin̈ tzet yu tuˈ.

18:32b.MAT.018.032 Hayet yaben naj rey huneˈ tuˈ, yanito naj yawtemal naj. Yalni naj tet naj: “Hach tiˈ caw mach hawalil, wakˈ nimancˈulalan yin̈ hacˈas yuto hakˈan nimancˈulal wetan.

18:33b.MAT.018.033 Estam xin matzˈay hacˈul yin̈ hawet munlawomal tuˈ hacaˈ mayu istzˈay incˈulan tawin̈,” ẍi naj.

18:34b.MAT.018.034 Caw xin tit ishowal naj rey tuˈ yin̈ naj, ischejni naj yalaxocto naj txˈoj tuˈ yul preso masanto istohlacano naj sunil iscˈas tuˈ, ẍi Comam.

18:35b.MAT.018.035 Yalnipaxo Comam hacaˈ tiˈ: ―Hac tuˈ chute Inmaman ay yul satcan̈ teyin̈ tato mach cheyakˈ nimancˈulal yin̈ sunil heyanma yin̈ heyuẍta chaco ismul teyet, ẍi Comam.

19

19:1b.MAT.019.001 Lahwi yalnicano Comam Jesús huntekˈan cuybanile tuˈ xin, yel Comam yul ismajul Galilea, isto Comam yul ismajul txˈotxˈ Judea iskˈaxepicˈto haˈ Jordán.

19:2b.MAT.019.002 Caw xin hantan̈e anma oc tzujno yinta Comam, hac tuˈ xin yu yakˈni cawxo Comam anma yaˈay.

19:3b.MAT.019.003 Ay xin huntekˈan ebnaj fariseo apni iscˈatan̈ Comam, yoc ebnaj yilweno Comam yun̈e yaycˈay yin̈ hunu ismul, iskˈamben ebnaj tet Comam: ―Mamin, ¿chimyu ispohni isba hunu naj yeb yixal waxan̈ca yu hunu comon tzet ye tuˈ? ẍi ebnaj.

19:4b.MAT.019.004 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―¿Tom maẍto cheyil yul Yum Comam Dios bay chala tato hayet iswatxˈencano Comam Dios anma, iswatxˈe Comam Dios naj winaj, iswatxˈenpaxo Comam ix ix?

19:5b.MAT.019.005 Yalni Comam Dios hacaˈ tiˈ: “Yuxin chacano naj winaj ismam yeb ismiˈ cat ishunbancano isba naj yeb yixal, hac tuˈ xin hunxan̈e anmahil chielcanico iscawan̈il, ẍicano Comam.

19:6b.MAT.019.006 Yuxin matxa cawan̈o anmahil yehi, to hunxan̈e chielcanicoj. Yuxin haˈ mac chishunba Comam Dios machi hunu mac chu ispohni,” ẍi Comam Jesús.

19:7b.MAT.019.007 Iskˈambenpaxo ebnaj fariseo tuˈ tet Comam: ―¿Tzet yin̈ xin yalcano naj Moisés tato chu yakˈlax teˈ hum yet pohlebahil tet ix ixale cat yalaxcano ix yu yichamil? ẍi ebnaj.

19:8b.MAT.019.008 Yalni Comam tet ebnaj: ―Yu hetxˈojal yuxin yal naj Moisés huneˈ tuˈ ta chu hepohlencano heba yeb heyixal. Wal yet yichebanil yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, mach haco tuˈ ye yu Comam Dios.

19:9b.MAT.019.009 Yuxin chiwalan teyet, haˈ mac chibejnicano yixal, yajaˈ ta mach taj yu issayni ix hunuxa winaj, cat ismohyipaxo naj yeb hunuxa ix, yin̈ hacaˈ tuˈ chaco naj ismul yul sat Comam Dios, ẍi Comam.

19:10b.MAT.019.010 Yalni ebnaj iscuywom Comam hacaˈ tiˈ: ―Tato matxa chu copohni coba yeb jixal, cˈulmi mach chijikˈ jixal chal tuˈ, ẍi ebnaj.

19:11b.MAT.019.011 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Yajaˈ mach sunilo mac chiijcha yu yin̈ huneˈ cheyal tiˈ, wal xin han̈cˈan̈e mac yetticˈa yehi.

19:12b.MAT.019.012 Ay ebnaj maẍticˈa tzˈajano isnimanil yetticˈa chipitzcˈahi, yuxin mach chu yikˈni ebnaj yixal. Aypaxo ebnaj yet anmahil chiuteni, yuxin mach chu yikˈnipaxo ebnaj yixal. Aypaxo ebnaj xin yu ismunla yin̈ ismunil Comam Dios yuxin machi yixal. Yuxin haˈ mac chitecha yu, machojab chikˈ yixal, ẍi Comam.

19:13b.MAT.019.013 Lahwi tuˈ xin, yilaxti haywan̈ niẍte unin iscˈatan̈ Comam Jesús yu yanayo Comam iskˈab yiban̈, yebpaxo yu istxahli Comam yin̈. Wal ebnaj iscuywom Comam xin, oc ebnaj iscachaˈ anma ikˈn̈e niẍte unin tuˈ.

19:14b.MAT.019.014 Yuxin yal Comam tet ebnaj: ―Mach checach istit niẍte unin tiˈ incˈatan̈an, yuto haˈ mac chaco yanma yin̈ Comam Dios hacaˈ yeco yanma niẍte unin tiˈ yin̈ ismam ismiˈ, haˈ chu yoc yul iskˈab Comam ay yul satcan̈, ẍi Comam.

19:15b.MAT.019.015 Yanayo Comam Jesús iskˈab yiban̈ iswiˈ niẍte unin tuˈ, lahwi tuˈ xin isto Comam.

19:16b.MAT.019.016 Ay huneˈ naj tzeh apni iscˈatan̈ Comam Jesús, iskˈamben naj tet Comam: ―Mam cuywawom, ¿tzet hunu cˈul inwatxˈenan yun̈e inchahnihan kˈinale mach istan̈bal? ẍi naj.

19:17b.MAT.019.017 Yalni Comam Jesús tet naj: ―¿Tzet yin̈ xin chakˈambe wetan yin̈ tzet ye tuˈ cˈul? Wal xin huneˈn̈e mac cˈul. Yaj ta chawoche hachab hakˈinal mach istan̈bal, yije chejbanile akˈbilcano yu naj Moisés, ẍi Comam.

19:18b.MAT.019.018 Iskˈamben naj hacaˈ tiˈ: ―¿Baytet xin huntekˈan chejbanile chawal tiˈ? ẍi naj. Yalni Comam: ―Mach chachpotxˈwahi, mach chachixli yebpaxo mach chachelkˈawi, yeb mach chahobcan̈ lekˈtiˈal yin̈ hawet anmahil.

19:19b.MAT.019.019 Yije tzet chal hamam, hamiˈ, yebpaxo xin xahan chawil hawet anmahil hacaˈ hayaˈiln̈en haba, ẍi Comam tet naj.

19:20b.MAT.019.020 Istakˈwi naj tet Comam: ―Sunil huntekˈan chawal tiˈ yijebilticˈa wuhan yichitaxticˈa inchˈibcan̈an. ¿Tzet hunuxa wal inyijenan? ẍi naj.

19:21b.MAT.019.021 Yalni Comam tet naj: ―Yajaˈ ta chawoche chachoccano cˈulal, as txon̈to sunil tzet ayach, cat hapohnican̈ istohol yin̈ anma mebaˈ, haxinwal ay hakˈalomal yul satcan̈. Lahwi tuˈ cat hawoccano tzujno wintajan, ẍi Comam.

19:22b.MAT.019.022 Hayet yaben naj tzeh tuˈ yalni Comam hacaˈ tuˈ, ispaxto naj yin̈ biscˈulal yuto caw kˈalomcano naj sicˈlebil.

19:23b.MAT.019.023 Yalni Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, caw yaˈta yoc anma kˈalom yul iskˈab Comam Dios.

19:24b.MAT.019.024 Chiwalpaxojan teyet, hacaˈ hunu noˈ camello tinan̈, ¿tom subutaj yecˈto noˈ yul isholanil hunu chˈen acuẍa? Hac tuˈ ye anma kˈalom, caw yaˈta yoc yul iskˈab Comam Dios, ẍi Comam.

19:25b.MAT.019.025 Hayet yaben ebnaj iscuywom Comam huneˈ tuˈ caw cˈayilo iscˈul ebnaj, yalni ebnaj tet hunun: “Ta hac tuˈ, ¿mactaxca chicolchahi?” ẍi ebnaj.

19:26b.MAT.019.026 Yoc tˈan̈no Comam yin̈ ebnaj, yalni Comam: ―Huneˈ tiˈ mach chikˈoji anma iswatxˈeni, wal Comam Dios sunil tzet chu iswatxˈen Comam, ẍi Comam Jesús.

19:27b.MAT.019.027 Yalni naj Pedro tet Comam: ―Mamin, han̈on̈tiˈan̈ bejbilcano sunil tzet ayon̈an̈ yu joc tzujnojan̈ tawintaj, ¿yuxin tzet chicochahan̈ ispajoj? ẍi naj.

19:28b.MAT.019.028 Yalni Comam: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, yet chiapni istiempohal yet chiacˈbilo sunil tzet ye tuˈ, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios chinoc tzˈon̈nojan yul incapilan caw cˈulchˈancanoj. Haxa hex chexecˈ tzujtzun wintatiˈan, chexoc tzˈon̈no yul hunun hecapil, cat heyoc heyilni yin̈ tzet chielico cablahon̈eb majan ebnaj Israel.

19:29b.MAT.019.029 Yuxin mac chisbejcano yatut wuhan maca yuẍtaj, yanab, maca ismam, maca ismiˈ, maca yuninal, maca istxˈotxˈ; huntekˈan mac tuˈ caw ecˈbalto txˈiˈal ispaj selel chiakˈlax tet, yeb chischah iskˈinal mach istan̈bal.

19:30b.MAT.019.030 Haˈ mac caw ay yelapno ye tinan̈, yet chiapni huneˈ tiempohal tuˈ, caw matxa yelapno chielicoj. Haxa mac machi yelapno ye tinan̈ chijute jilni, yet chiapni huneˈ tiempohal tuˈ caw aycano yelapno chielcanicoj, ẍi Comam.

20

20:1b.MAT.020.001 Yalnipaxo Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Anma chioc yul iskˈab Comam Dios lahan hacaˈ hunu naj yahaw munil to yin̈ caw sahab sacˈayal issayaˈ iscˈamteˈ chimunla xol teˈ uva.

20:2b.MAT.020.002 Hayet yilcha huntekˈan ebnaj yu naj, yalni naj tato huneˈ denario chakˈ naj yin̈ tzˈayic tet hunun ebnaj, lahwi tuˈ isto ebnaj munlaho xol yuva naj.

20:3b.MAT.020.003 Yin̈mi chˈen balon̈eb yin̈ yet yalan̈ chuman isto naj yul txon̈bal, yilni naj huntekˈanxa ebnaj mach ismunil.

20:4b.MAT.020.004 Yalni naj tet ebnaj: “Ay munil incˈatan̈an, chexintohlahan hacaˈticˈa caw yehi,” ẍi naj. Istopaxo ebnaj munil xol yuva naj.

20:5b.MAT.020.005 Naj yahaw munil tuˈ elpaxto naj yin̈ chumanil, yeb yin̈ chˈen oxeb, hacticˈapax tuˈ yute yalni naj tet huntekˈanxa ebnaj ilcha yu.

20:6b.MAT.020.006 Yin̈xa chˈen howeb xin, istopaxo naj txon̈bal hunelxa, yilni naj huntekˈan ebnaj chiecˈ bey tuˈ mach ismunil. Iskˈamben naj tet ebnaj: “¿Tzet yin̈ xin ton̈e chiecˈ tzˈayic teyiban̈ bey tiˈ?” ẍi naj.

20:7b.MAT.020.007 Istakˈwi ebnaj: “Mamin, to machi mac chiakˈni yet comunilan̈,” ẍi ebnaj. Yalni naj tet ebnaj: “Ta chisje hecˈul asiˈwe munil wintajan, chexintohlahan hacaˈ caw yehi,” ẍi naj. Isto ebnaj munil yinta naj.

20:8b.MAT.020.008 Haxa yin̈ kˈejbiyal xin, yalni naj yahaw munil tuˈ tet naj chiilni ismunil hacaˈ tiˈ: “Awte sunil ebnaj munlawom cat hatohlan ebnaj. Ebnaj maoc munil yin̈ islahobal, haˈ ebnaj chatohla babel. Wal ebnaj caw sahab maichico ismunla xin, islahobal chatohla ebnaj,” ẍi naj yahaw munil tuˈ.

20:9b.MAT.020.009 Lahwi tuˈ xin yawtelax ebnaj oc munil yin̈ chˈen howeb, haˈ ebnaj babel tohlalaxi, huneˈ denario akˈlax tet hunun ebnaj.

20:10b.MAT.020.010 Haxa yet yawtelax ebnaj ichico munil yin̈ caw sahab sacˈayal, ham yalni ebnaj tato ecˈbal istohol ebnaj chiakˈlaxi, yajaˈ machoj, huneˈn̈e denario akˈlaxpaxo tet hunun ebnaj.

20:11b.MAT.020.011 Hayet ischahni ebnaj istohol tuˈ yichico ebnaj isbuchwa yin̈ naj yahaw munil tuˈ,

20:12b.MAT.020.012 yalni ebnaj: “Ebnaj mahul yet islahobalxa tiˈ hunxan̈e hora mamunla ebnaj, ¿tzet yin̈ xin lahan cotoholan̈ maxawakˈ yeb ebnaj? Han̈on̈tiˈan̈ ecˈbal macon̈munlahan̈, yeb xin caw majakˈ janmahan̈ xol kˈaˈ,” ẍi ebnaj.

20:13b.MAT.020.013 Istakˈwi naj yahaw munil tuˈ tet huneˈ naj hacaˈ tiˈ: “Hach wet anmahil, mach chinetlihan tawin̈ yuto majala tato huneˈ denario chintohlahan hatzˈayic.

20:14b.MAT.020.014 Wal xin mawakˈan hatohol, paxan̈toj. Ta chiwochehan ta lahan chikˈ ebnaj lan̈oxa maoc munil yebex, mach hawoc yin̈ huneˈ tuˈ.

20:15b.MAT.020.015 Hanintiˈan chu wakˈnihan inmelyuhan tet mac bay chiwochehan, ¿mato chichiwa hacˈul yu cˈul incˈulan?” ẍi naj yahaw munil tuˈ.

20:16b.MAT.020.016 Yuxin haˈ mac babel tinan̈, haˈ chicancano yin̈ islahobal, wal mac islahobal ye tinan̈, haˈ chioc yin̈ babel. Hantan̈e mac awtebil yu Comam Dios, yajaˈ haywan̈n̈e mac sicˈbililoj, ẍi Comam.

20:17b.MAT.020.017 Yet ayxaco Comam Jesús yeb anma yin̈ isbel bey Jerusalén, yawtenilo Comam ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom, yalni Comam tet ebnaj:

20:18b.MAT.020.018 ―Tinan̈ xin lan̈an coto bey Jerusalén, yajaˈ Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chinálaxicojan yul iskˈab ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés cat iskˈanni ebnaj camical wiban̈an.

20:19b.MAT.020.019 Chilahwi tuˈ cat quinyanicojan ebnaj yul iskˈab ebnaj mach Israeloj, cat isbuchwa ebnaj win̈an, cat quinismakˈnihan ebnaj. Chilahwi tuˈ cat quinyanican̈an ebnaj yin̈ teˈ culus, yajaˈ yin̈ yox tzˈayic cat witzitzbican̈an hunelxa, ẍi Comam.

20:20b.MAT.020.020 Yet huneˈ tiempohal tuˈ apni ismiˈ ebnaj iscˈahol icham Zebedeo ilwal yin̈ Comam Jesús. Tzujan xin ebnaj cawan̈ tuˈ yinta ismiˈ, yay jahno ixnam sata Comam yuto ay huneˈ tzet choche ixnam iskˈanaˈ.

20:21b.MAT.020.021 Iskˈamben Comam tet ixnam: ―Miyay, ¿tzet chawoche hakˈanaˈ wetan? ẍi Comam. Istakˈwi ixnam: ―Mamin, yet chachoc Yahawoj chinkˈanan tawet tato cawan̈ wunintiˈan chioc tacˈatan̈. Hunu naj chioc tzˈon̈no yin̈ hawatxˈkˈab, hunuxa naj chioc tzˈon̈no yin̈ hameckˈab, ẍi ixnam.

20:22b.MAT.020.022 Istakˈwi Comam: ―Hex tiˈ mach heyohtajo tzet chekˈana. ¿Chimyu heyucˈni huneˈ vaso ha haˈ caw cˈah hacaˈ huneˈ chiwucˈan? ẍi Comam. Istakˈwi ebnaj: ―Hoˈ, chu jucˈnihan̈, ẍi ebnaj.

20:23b.MAT.020.023 Yalni Comam tet ebnaj xin: ―Yeltoni chu heyucˈni huneˈ vaso ha haˈ caw cˈah chiwaltiˈan, yajaˈ wal hanintiˈan mach wetojan walnihan mac chiay tzˈon̈no yin̈ inwatxˈkˈaban yeb yin̈ inmeckˈaban, to han̈e Inmaman ohtan̈e mac tet chakˈa, ẍi Comam.

20:24b.MAT.020.024 Hayet yaben ebnaj lahon̈wan̈xa iscuywom Comam, caw tit ishowal ebnaj yin̈ ebnaj cawan̈ tuˈ.

20:25b.MAT.020.025 Yet yilni Comam huneˈ tuˈ, yawtenico Comam ebnaj iscˈatan̈, yalni Comam: ―Hex tiˈ caw heyohtaj tato ebnaj ayco yahawo con̈ob, ay yip ebnaj yiban̈ con̈ob tuˈ. Haxa ebnaj nime winaj yul con̈ob yahawxa chute isba ebnaj yin̈ anma.

20:26b.MAT.020.026 Wal texol xin mach cˈuluj tato hac tuˈ cheyute, wal xin ta ay hunu mac ecˈbal yelapno ye chabe, ahojab chioc chejaboj.

20:27b.MAT.020.027 Haxa mac choche ecˈbal yelapno chuco texol xin, yakˈabico isba chejaboj.

20:28b.MAT.020.028 Hac tuˈ wehan Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, mach hulnajojinan yu inchejnihan anma, walxinto hacaˈ chejab wecojan xol anma, cat wakˈni camo inbahan hac tuˈ xin chu intohlanan ismul txˈiˈal anma, ẍi Comam.

20:29b.MAT.020.029 Hayet yel Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom yul con̈ob Jericó, caw hantan̈e anma oc tzujno yinta Comam.

20:30b.MAT.020.030 Ay xin cawan̈ ebnaj mach chu yilni, tzˈon̈anayo istiˈ beh. Hayet yaben ebnaj tato haˈ Comam Jesús lan̈an yecˈtoj, yahwi ebnaj tet Comam yin̈ caw ip hacaˈ tiˈ: ―Mamin, yuninal iscˈahol naj rey David, caw tzˈayojab hacˈul jin̈an̈, ẍi ebnaj.

20:31b.MAT.020.031 Yajaˈ xin oc anma iscachaˈ ebnaj yun̈e isbejni ebnaj yel yaw, yaj caw islahico ebnaj yahwi, yalnipaxo ebnaj: ―Mamin, iscˈahol jichmam David, caw tzˈayojab hacˈul jin̈an̈, ẍi ebnaj.

20:32b.MAT.020.032 Yet yaben Comam Jesús huneˈ tuˈ yoc lin̈noj, yawtenti Comam ebnaj iscˈatan̈, iskˈamben Comam tet ebnaj: ―¿Tzet cheyoche chinwatxˈehan? ẍi Comam.

20:33b.MAT.020.033 Istakˈwi ebnaj: ―Mamin, chijochehan̈ chawakˈ hajlo cosatan̈, ẍi ebnaj.

20:34b.MAT.020.034 Istzˈaycan̈ iscˈul Comam yin̈ ebnaj; yanico Comam iskˈab yin̈ isbakˈsat ebnaj, yin̈n̈ena tuˈ xin ishajlo issat ebnaj, yoc tzujno ebnaj yinta Comam.

21

21:1b.MAT.021.001 Hayet ayto yapni Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom bey Jerusalén yapni Comam bey Betfagé, iscawilal won̈an Olivo. Ischejnito Comam cawan̈ ebnaj iscuywom,

21:2b.MAT.021.002 yalni Comam tet ebnaj: ―Asiˈwe bey aldea cosatacˈto tiˈ, yet chexapno bey tuˈ cheyilaˈ huneˈ noˈ miˈe burro xecan, ayco yunin noˈ iscˈatan̈; chepuholo noˈ cat heyinoti noˈ wetan.

21:3b.MAT.021.003 Yajaˈ ta ay tzet chihallax teyin̈ xin, cheyalaˈ hacaˈ tiˈ: “Ay chiocnico noˈ yu Comam Jesús, yajaˈ chon̈hulan̈ jakˈaˈpaxojan̈ noˈ,” quexchi, ẍi Comam.

21:4b.MAT.021.004 Hac tuˈ yu yijni isba tzet tzˈibn̈ebilcano yu huneˈ ischejab Comam Dios yet payat hacaˈ tiˈ:

21:5b.MAT.021.005 Halwe tet anma ay yul con̈ob Sión hacaˈ tiˈ: Ilwecˈanabi, lan̈an yul hereyal texol, huneˈ heyahaw tiˈ caw cˈul iscˈul, ayahto yiban̈ huneˈ noˈ tzeh burro, yunin huneˈ noˈ miˈe burro ijtzom, ẍiayoj.

21:6b.MAT.021.006 Isto ebnaj cawan̈ tuˈ, isyijen ebnaj hacaˈticˈa yu yalni Comam.

21:7b.MAT.021.007 Yet yapni ebnaj bey tuˈ ispuhnilo ebnaj noˈ miˈe burro tuˈ, yiniti ebnaj noˈ yeb noˈ yunin tet Comam. Islitxˈbanahto ebnaj xil iskˈap iskˈan̈o yichin̈ noˈ tzeh burro tuˈ, lahwi tuˈ yahto Comam yiban̈ noˈ.

21:8b.MAT.021.008 Caw hantan̈e anma oc tzujno yinta Comam, ay mac islebayo xil iskˈap yul beh. Aypaxo mac inilo xaj te teˈ yanayo yul beh bay chiecˈto Comam tuˈ.

21:9b.MAT.021.009 Sunil anma babelico sata Comam yeb tzujanico yintaj, ichico yawi yin̈ caw ip, chalni hacaˈ tiˈ: ―¡Caw niman yelapno naj tiˈ, haˈ naj tiˈ titna yin̈ yuninal jichmam rey David! ¡Jalaˈwe tzotiˈ cˈul yin̈ mac chihul coxol yu Comam Dios! ¡Jakˈaˈwe yuchˈandiosal tet Comam Dios ay satcan̈! ẍi anma.

21:10b.MAT.021.010 Hayet yapni Comam bey Jerusalén, iswejchacan̈ anma sunil, iskˈambeni: ―¿Mac anmahil huneˈ naj tiˈ? ẍi anma.

21:11b.MAT.021.011 Istakˈwi huntekˈanxa ebnaj: ―Haˈ naj tiˈ Jesús, ischejab Comam Dios ay bey Nazaret yul ismajul Galilea, ẍi ebnaj.

21:12b.MAT.021.012 Lahwi tuˈ xin yocto Comam Jesús yul yatut Comam Dios, istzumbenilti sunil anma chitxon̈wi yeb chilokˈwi bey tuˈ. Iswacchancan̈ Comam ismeẍa ebnaj helom melyu, ispacˈchanpaxocan̈ Comam isẍila ebnaj txon̈om palamuch.

21:13b.MAT.021.013 Yalni Comam tet ebnaj: ―Tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios hacaˈ tiˈ: “Haˈ watutan yet txah yehi,” ẍiayoj. Yajaˈ hex tiˈ hacaˈ hunu isn̈achˈen elkˈom, hac tuˈ ye heyu, ẍi Comam.

21:14b.MAT.021.014 Hayet ayicto Comam yul yatut Comam Dios tuˈ yapni huntekˈan ebnaj mach chu yilni yeb ebnaj txˈoj ye yoj; yakˈni cawxo Comam ebnaj.

21:15b.MAT.021.015 Hayet yilni ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote, yeb ebnaj cuywawom yin̈ ley huntekˈan cˈaybalcˈule iswatxˈe Comam tuˈ caw tit ishowal ebnaj; yeb yet yaben ebnaj yalni niẍte unin: “Jakˈaweco ismay iscˈahol jichmam rey David,” ẍi,

21:16b.MAT.021.016 yalni ebnaj tet Comam: ―¿Chimhawabe tzet chal niẍte unin tiˈ? ẍi ebnaj. Istakˈwi Comam: ―Hoˈ chiwabehan, yajaˈ ¿tom maẍto bay cheyil yul Yum Comam Dios bay chal hacaˈ tiˈ?: Haˈ niẍte unin yeb niẍte chi‑to‑txutxwi haˈ chakˈan bitn̈eno habi, ẍiayoj, ẍi Comam.

21:17b.MAT.021.017 Lahwi tuˈ yel Comam yul con̈ob Jerusalén, isto yul con̈ob Betania, bey tuˈ xin cancano Comam huneˈ akˈbal.

21:18b.MAT.021.018 Haxa hunxa tzˈayic yin̈ caw sahab sacˈayalil, ismeltzo Comam Jesús yul con̈ob Jerusalén. Yet ayco Comam yin̈ isbel tuˈ isn̈ohchacan̈.

21:19b.MAT.021.019 Yilnito Comam huneˈ teˈ higuera istiˈ beh, isto Comam yich teˈ, yilni Comam ta machi sat teˈ, xajn̈e teˈ aycoj. Yalni Comam yin̈ teˈ hacaˈ tiˈ: ―¡Matxa bakˈinal chachsatni! ẍi Comam. Yin̈n̈ena tuˈ xin istajilo teˈ.

21:20b.MAT.021.020 Hayet yilni ebnaj iscuywom Comam huneˈ tuˈ, caw cˈaycan̈ iscˈul ebnaj, iskˈamben ebnaj tet Comam: ―¿Tzet mayu istajnalo teˈ yin̈ an̈e? ẍi ebnaj.

21:21b.MAT.021.021 Yalni Comam tet ebnaj: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, ta caw cheyaco heyanma yin̈ Comam Dios, machi xin chicabcon hecˈul, maẍn̈etaj huneˈ mayu yin̈ teˈ higuera tiˈ chisje hewatxˈeni. Wal xin tato cheyal tet huneˈ witz tiˈ: “Heqˈuilo haba bey tiˈ cat hato hawanoyto haba xol haˈ mar,” ta quexchi, chiyij isba tzet cheyala.

21:22b.MAT.021.022 Yuxin ta yin̈ sunil heyanma chextxahli tet Comam Dios yet chekˈanni hunu tzet ye tuˈ, chiakˈlax teyet, ẍi Comam.

21:23b.MAT.021.023 Lahwi tuˈ xin, yapni Comam Jesús yul con̈ob Jerusalén, yocto Comam yul yatut Comam Dios. Hayet lan̈an iscuywa Comam xin ishitzico ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote, yeb ebnaj ichamta winaj iswiˈehal yin̈ ebnaj Israel, iskˈamben ebnaj tet Comam: ―¿Mac cachchejni hawatxˈen huntekˈan hawatxˈe yet ewi? ¿Mac akˈni hawip? ẍi ebnaj.

21:24b.MAT.021.024 Istakˈwi Comam: ―Haquintuˈan ay huneˈ inkˈambebalan teyet, ta chepajtze wetan chiwalan mac akˈn̈e wipan inwatxˈenan huntekˈan tuˈ.

21:25b.MAT.021.025 ¿Mac chejniti naj Juan yanocan̈ haˈ iswiˈ anma? ¿Tom Comam Dios mato haˈ anma? ẍi Comam. Yichico ebnaj yallen tet hunun hacaˈ tiˈ: ―Tato chijalaˈ ta Comam Dios chejniti naj Juan tuˈ, chimyalaˈ naj jet: “¿Tzet yin̈ xin mach heyayto yul heyanma yin̈ tzet yal naj?” ẍim naj.

21:26b.MAT.021.026 “Yajaˈ ta chijalpaxoj ta haˈ anma chejn̈e naj, chon̈xiw jalni yuto sunil anma chianayto yul yanma tato naj Juan tuˈ ischejab Comam Dios ye naj,” ẍi ebnaj.

21:27b.MAT.021.027 Yuxin takˈwi ebnaj tet Comam: ―Mach johtajojan̈, ẍi ebnaj. Yalni Comam tet ebnaj: ―Haquintuˈan mach chiwalan mac akˈn̈e wipan inwatxˈenan huntekˈan tuˈ, ẍi Comam.

21:28b.MAT.021.028 Yalnipaxo Comam Jesús tet ebnaj hunelxa: ―¿Tzet cheyute heyalni yin̈ huneˈ chiwaltiˈan? Ay huneˈ naj mame ay cawan̈ iscˈahol; yalni naj tet naj babel hacaˈ tiˈ: “Cˈahol, as munlahan̈ xol teˈ uva,” ẍi naj.

21:29b.MAT.021.029 Istakˈwi naj: “¡Mach chintohan!” ẍi naj. Yajaˈ tzujanxa xin yoc yin̈ isnabal naj istohi.

21:30b.MAT.021.030 Lahwi tuˈ yalnipaxo naj mame tuˈ tet naj iscab tato chitopaxo naj munil; istakˈwi naj: “Cˈulticˈa mam chintohan,” ẍi naj. Yajaˈ xin mach to naj.

21:31b.MAT.021.031 ¿Mac xin najil yijen tzet yal ismam yin̈ ebnaj cawan̈ tuˈ? ẍi Comam. Istakˈwi ebnaj: ―Naj babel, ẍi ebnaj. Yalni Comam: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, ebnaj ikˈomilo tohlabal yeb ebix ix txˈoj ye iswiˈ haˈ chioc babel yul iskˈab Comam Dios tesataj.

21:32b.MAT.021.032 Yuto hulicˈo naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma quexiscuyuˈ yin̈ iscˈulal, yajaˈ mach heyayto yul heyanma yin̈ tzet yal naj. Wal ebnaj ikˈomilo tohlabal yeb ebix txˈoj ye iswiˈ yayto yul yanma yin̈ tzet yal naj. Wal hex tiˈ xin, waxan̈ca caw heyil huntekˈan tuˈ yajaˈ mach hehel hebeybal, yeb xin mach heyayto yul heyanma, ẍi Comam Jesús.

21:33b.MAT.021.033 Yalnipaxo Comam Jesús tet ebnaj: ―Abewe huneˈxa yechel chiwaltiˈan: “Ay huneˈ naj yahaw munil tzˈunni teˈ uva sat istxˈotxˈ, ispenayo naj istzˈunub tuˈ. Iswatxˈen naj bay chiyatzˈlax yal teˈ, iswatxˈenpaxocan̈ naj huneˈ n̈a nimajal yucan̈ istel yun̈e istan̈elax huneˈ peyab tuˈ. Lahwi tuˈ xin, yanito naj istzˈunub tuˈ comonal tet huntekˈan ebnaj. Isto naj yul huneˈxa con̈ob caw nahat.

21:34b.MAT.021.034 Haxa yet yapni istiempohal yuxlax teˈ uva tuˈ xin, yanito naj huntekˈan ischejab ischahno ismajul tet ebnaj munlawom tuˈ.

21:35b.MAT.021.035 Hayet yapni ebnaj chejab tuˈ xin, yoc ebnaj istzabnoyo ebnaj, ismakˈni ebnaj huneˈ naj, hunxa naj makˈbil ispotxˈni ebnaj, haxa hunxa naj xin kˈojlaxcan̈ naj.

21:36b.MAT.021.036 Haxa yin̈ iscayel ecˈbalxa ebnaj chejab yato naj yahaw munil, yajaˈ xin hacticˈapax tuˈ utelax ebnaj yu ebnaj munlawom tuˈ.

21:37b.MAT.021.037 Yin̈xa istzujanil xin, haˈ caw iscˈahol naj yahaw munil tuˈ yatoj, istxumni naj hacaˈ tiˈ: ‘Wal tet naj incˈaholtiˈan chimisyije ebnaj,’ ẍi naj.

21:38b.MAT.021.038 Yajaˈ hayet yilni ebnaj yapni naj cˈahole tuˈ, yalni ebnaj tet hunun: ‘Haˈ tet naj tiˈ chicancano huneˈ txˈo txˈotxˈ tiˈ, wal tinan̈ copotxˈowe camo naj haxinwal jetxa chuco huneˈ istxˈotxˈ naj tiˈ,’ ẍi ebnaj.

21:39b.MAT.021.039 Yoc ebnaj istzabnoyo naj, yilaxilto naj yintalto peyab tuˈ yu ebnaj, ispotxˈni ebnaj naj,” ẍi Comam.

21:40b.MAT.021.040 Iskˈamben Comam tet ebnaj: ―Yet chihul naj yahaw munil tuˈ, ¿tzettaxca chute naj ebnaj munlawom tuˈ cheyute heyalni? ẍi Comam.

21:41b.MAT.021.041 Istakˈwi ebnaj: ―Matxa chitzˈay iscˈul naj ispotxˈni ebnaj munlawom txˈoj tuˈ, cat yanito naj istzˈunub tuˈ comonal tet huntekˈanxa ebnaj munlawom tzˈajan chu yakˈni ismajul yet chiuxlax sat teˈ uva tuˈ, ẍi ebnaj.

21:42b.MAT.021.042 Yalni Comam Jesús: ―¿Tom maẍto cheyil yul Yum Comam Dios bay chal hacaˈ tiˈ?: Haˈ huneˈ chˈen chˈen mach isje ebnaj watxˈemcan̈ n̈a yakˈaco yin̈ ismunil, haˈ chˈen caw ecˈbalto cˈul yoc xeˈo n̈a. Haˈ Comam watxˈen̈e huneˈ tuˈ, caw xin chicˈay cocˈul jilni, ẍiayoj.

21:43b.MAT.021.043 Yuxin chiwalan teyet ta nanxa con̈obal chioc yul iskˈab Comam Dios heseleloj, yuto yijem anma tuˈ yakˈni ismajul yin̈ tzet chiswatxˈe tet Comam.

21:44b.MAT.021.044 Wal huneˈ chˈen chˈen tuˈ, ta ay mac chiaycˈay yiban̈ chˈen hayebtam iskˈahilal chioqui. Yajaˈ ta haˈ chˈen chiaycˈay yiban̈, chiquechmoto yalan̈ chˈen, ẍi Comam.

21:45b.MAT.021.045 Hayet yaben ebnaj iswiˈehal ebnaj sacerdote, yeb ebnaj fariseo yalni Comam hacaˈ tuˈ, istxumni ebnaj tato yin̈ ebnaj yal Comam huntekˈan yechel tuˈ.

21:46b.MAT.021.046 Yuxin yoche ebnaj istzabayo Comam, yajaˈ xiw ebnaj tet anma yuto sunil anma chalni tato ischejab Comam Dios ye Comam Jesús.

22

22:1b.MAT.022.001 Yichipaxico Comam Jesús yalni tet ebnaj, yanico Comam huntekˈan yechel yin̈ cuybanile tuˈ, yalni Comam hacaˈ tiˈ:

22:2b.MAT.022.002 ―Haˈ anma awtebil yoc yul iskˈab Comam Dios, lahan hacaˈ yakˈle anma yin̈ huneˈ kˈin̈ yecˈtze huneˈ naj rey yet ismohyi iscˈahol.

22:3b.MAT.022.003 Hayet cˈulxa ye sunil, yanito naj ischejab yikˈati ebnaj awtebil yin̈ huneˈ mohyilal tuˈ. Yajaˈ machi hunu ebnaj isjetij.

22:4b.MAT.022.004 Lahwi tuˈ yanipaxto naj huntekˈanxa ischejab, yalni naj tet ebnaj hacaˈ tiˈ: “Halwe tet anma awtebil tuˈ tato watxˈebilxa itah. Manchejan potxˈlaxo haycˈon̈ inwacaxan, yeb hunmajanxa no nokˈ caw bakˈich, watxˈebilxa sunil. ‘Asiˈwe yin̈ kˈin̈ tuˈ,’ quexchi,” ẍi naj rey.

22:5b.MAT.022.005 Yajaˈ ebnaj awtebil tuˈ, maẍticˈa cam iscˈul ebnaj istita. Huneˈ naj to ilno ismunil, hunxa naj xin to ilno istxon̈.

22:6b.MAT.022.006 Haxa huntekˈanxa ebnaj xin, oc ebnaj howal yin̈ ebnaj chejab tuˈ, ispotxˈlax ebnaj yu ebnaj.

22:7b.MAT.022.007 Hayet yaben naj rey huneˈ tuˈ caw tit ishowal naj. Ischejni naj issoldado ispotxˈno ebnaj potxˈwawom tuˈ, isn̈uslaxpaxilo iscon̈ob ebnaj.

22:8b.MAT.022.008 Lahwi tuˈ yalnipaxo naj rey tuˈ tet huntekˈanxa ebnaj ischejab: “Sunil tzet chiocnico yin̈ huneˈ kˈin̈ tiˈ watxˈebilxa sunil, yajaˈ ebnaj awtebil wuhan mach chisjeti ebnaj, yuxin mach istzano ebnaj yul yin̈ huneˈ kˈin̈ tiˈ.

22:9b.MAT.022.009 Wal tinan̈ asiˈwe yulaj calle cat hechejniti sunil mac chiilcha heyu yin̈ huneˈ kˈin̈ tiˈ,” ẍi naj.

22:10b.MAT.022.010 Yet yaben ebnaj chejab huneˈ tuˈ, isto ebnaj yulaj calle, yiniti ebnaj sunil anma chiecˈ bey tuˈ. Ay anma cˈul isbeybal, ay anma txˈoj isbeybal. Caw xin nohilo teˈ n̈a yu anma yin̈ huneˈ kˈin̈ tuˈ.

22:11b.MAT.022.011 Hayet yocto naj rey yilno anma cutxanxaco tuˈ, yilni naj huneˈ naj mach ayoco xil iskˈap yet mohyilal.

22:12b.MAT.022.012 Yalni naj rey tet naj: “¿Tzet mayu hawocti bey tiˈ, machi xin xil hakˈap yet mohyilal aycoj?” ẍi naj. Yajaˈ xin maẍticˈa takˈwi naj.

22:13b.MAT.022.013 Yalni naj rey tuˈ tet ebnaj ischejab: “Cˈalbawe yoj huneˈ naj tiˈ yeb iskˈab naj cat heyanilto naj xol kˈejholo, haˈ bey tuˈ xin chiokˈo naj yin̈, cat isn̈etxˈlaho yeh naj,” ẍi naj.

22:14b.MAT.022.014 Wal xin chiwalan teyet, caw txˈiˈal mac awtebil yu Comam Dios yajaˈ haywan̈n̈e mac chissiqˈuilo Comam, ẍi Comam Jesús.

22:15b.MAT.022.015 Lahwi tuˈ ishecˈnilo isba ebnaj fariseo, islahtiˈn̈en isba ebnaj yin̈ tzet chu yakˈni aycˈayo ebnaj Comam yin̈ hunu tzotiˈ, cat yoc ebnaj akˈocˈule yin̈ Comam yalni.

22:16b.MAT.022.016 Yuxin yato ebnaj haywan̈ ebnaj ayco yin̈ ispartido, yeb haywan̈ ebnaj ayco yin̈ ispartido naj Herodes iscˈatan̈ Comam, yun̈e yilwen ebnaj Comam. Yalni ebnaj tet Comam: ―Mam cuywawom, caw johtajan̈ tato hach tiˈ isyelaln̈eticˈa chawala, chacuynipaxo anma iswatxˈen hacaˈ choche iscˈul Comam Dios. Machi xin comono chawabeto yin̈ tzet chal anma, yuto lahan yelapno anma yul hasat.

22:17b.MAT.022.017 Yuxin, ¿tzet chawute hawalni yin̈ huneˈ tiˈ: Chˈen tohlabal chiel jin̈ yu naj jahaw ay Roma, cˈulmi jakˈni chˈen mato machoj? ẍi ebnaj.

22:18b.MAT.022.018 Yajaˈ wal Comam Jesús pet istxumnalo Comam tzet nabil yu ebnaj. Yuxin yal Comam: ―Hex cheyal heba cˈulal tiˈ, ¿tzet yin̈ xin chesay yin̈ tzet chu waycˈayan yul hekˈab?

22:19b.MAT.022.019 Yewe hunu chˈen melyu cheyakˈ yin̈ hetohlabal tuˈ wilaˈan nan̈, ẍi Comam. Yakˈni ebnaj huneˈ chˈen denario tet Comam.

22:20b.MAT.022.020 Iskˈamben Comam tet ebnaj: ―¿Mac najil ayco yechel sat yeb isbi yin̈ chˈen? ẍi Comam.

22:21b.MAT.022.021 Istakˈwi ebnaj: ―Yechel sat naj jahaw ay bey Roma, yeb xin isbi naj ayco yin̈ chˈen, ẍi ebnaj. Yalni Comam xin: ―Akˈwe tet naj yahaw Roma, baytet yet naj yehi, cat heyakˈni tet Comam Dios baytet yet Comam yehi, ẍi Comam.

22:22b.MAT.022.022 Yet yaben ebnaj yalni Comam huneˈ tuˈ, caw cˈayilo iscˈul ebnaj, isbejnicano ebnaj Comam.

22:23b.MAT.022.023 Yin̈ticˈa huneˈ tzˈayic tuˈ, ay huntekˈan ebnaj saduceo bey ilno Comam Jesús. Ebnaj saduceo tuˈ mach chayto ebnaj yul yanma tato itzitzbican̈ anma camnaxa, yuxin iskˈambe ebnaj tet Comam:

22:24b.MAT.022.024 ―Mam cuywawom, halbilcano yin̈ isley naj Moisés hacaˈ tiˈ: “Ta chicam yichamil hunu ix ix, machi xin yuninal naj yeb ix, yilal yikˈni ix yuẍta naj camna tuˈ, yun̈e ay yuninal naj yeb ix cat yoc yuninalo naj camna tuˈ,” ẍiayoj.

22:25b.MAT.022.025 Yajaˈ yet hunel, coxoltiˈan̈ ay hujwan̈ ebnaj yuẍtan̈e isba. Naj babel mohyi yeb huneˈ ix yajaˈ cam naj, machi xin yuninal naj yeb yixal tuˈ, yuxin mohyi naj iscab yeb ix.

22:26b.MAT.022.026 Yajaˈ campaxo naj, hacticˈapax tuˈ yu naj isyox, masanta apni yin̈ naj ishuj, sunil ebnaj ikˈlen ix.

22:27b.MAT.022.027 Lahwi tuˈ iscampaxo ix.

22:28b.MAT.022.028 Yuxin hayet chiitzitzbican̈ camom, ¿mac ebnaj hujwan̈ tuˈ chioc yichamilo ix yuto ishujwan̈il ebnaj mohyi yeb ix? ẍi ebnaj.

22:29b.MAT.022.029 Istakˈwi Comam Jesús tet ebnaj saduceo tuˈ: ―Hex tiˈ, maẍtaj haˈ ye heyu, yuto mach heyohtajo tzet chal yul Yum Comam Dios, yeb mach heyohtajo yip Comam.

22:30b.MAT.022.030 Wal xin hayet chiitzitzbican̈ anma camom matxa chimohyi, yuto lahanxa chielico hacaˈ ebnaj ángel ay satcan̈.

22:31b.MAT.022.031 Yin̈ yet chiitzitzbican̈ anma camom tuˈ, ¿tom maẍto cheyil yul Yum Comam Dios bay chal hacaˈ tiˈ?:

22:32b.MAT.022.032 “Hanintiˈan isDiosal naj Abraham, naj Isaac yeb naj Jacob,” ẍiayoj. Yuxin waxan̈ca cam ebnaj yajaˈ mach cam ebnaj yin̈ huneln̈e. Yuto mach isDiosalo camom ye Comam Dios to isDiosal anma itzitz, ẍi Comam.

22:33b.MAT.022.033 Yet yaben anma huntekˈan cuybanile yal Comam tuˈ caw cˈayilo iscˈul.

22:34b.MAT.022.034 Yet yaben ebnaj fariseo tato matxa yu istakˈwi ebnaj saduceo tet Comam Jesús, iscutxbanico isba ebnaj.

22:35b.MAT.022.035 Xol ebnaj tuˈ xin ayco huneˈ naj cuywawom yin̈ ley, haˈ naj oc ilweno Comam, yalni naj:

22:36b.MAT.022.036 ―Mam cuywawom, ¿baytet chejbanile caw ecˈbal yelapno xol chejbanile aycano yu naj Moisés? ẍi naj.

22:37b.MAT.022.037 Istakˈwi Comam tet naj: ―Ochewe Comam Dios yin̈ sunil hecˈul, heyanma yeb henabal.

22:38b.MAT.022.038 Haˈ xin huneˈ chejbanile tuˈ haˈ babel yeb ecˈbal yelapno xol huntekˈanxa.

22:39b.MAT.022.039 Haˈ huneˈxa iscab xin, lahan hacaˈ huneˈ babel, chal hacaˈ tiˈ: “Xahan cheyil heyet anmahil hacaˈ hexahann̈en heba,” ẍiayoj.

22:40b.MAT.022.040 Hayet chicoyijen cabeb chejbanile tiˈ, lan̈an coyijen huntekˈanxa cuybanile akˈbilcano yu naj Moisés, yeb tzet tzˈibn̈ebilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios, ẍi Comam tet naj.

22:41b.MAT.022.041 Hayet cutxantoco ebnaj fariseo tuˈ,

22:42b.MAT.022.042 iskˈamben Comam Jesús tet ebnaj: ―¿Tzet cheyute hetxumni yin̈ naj Cristo? ¿Mac yin̈ chitit naj heyalni? ẍi Comam. Istakˈwi ebnaj: ―Yin̈ naj rey David chitit naj, ẍi ebnaj.

22:43b.MAT.022.043 Yalnipaxo Comam: ―Yajaˈ naj David tuˈ, yal naj naj Cristo Yahawoj yet yakˈlax yalaˈ naj yu Comam Espíritu Santo yet yalni naj hacaˈ tiˈ:

22:44b.MAT.022.044 Yal Comam Dios tet Wahawilan: “Ayan̈ tzˈon̈no yin̈ inwatxˈkˈaban masanto chiwacojan mac ayco ishowal tawin̈ yalan̈ hawoj,” ẍi Comam, ẍi naj David.

22:45b.MAT.022.045 ¿Tzet yin̈ xin yal naj David tuˈ naj Cristo Yahawiloj tato yin̈ naj titna naj? ẍi Comam.

22:46b.MAT.022.046 Machi hunu ebnaj yu istakˈwi yin̈ tzet yal Comam. Haˈticˈa yin̈ huneˈ tzˈayic tuˈ xin matxaticˈa hunu ebnaj hitzico iskˈamben hunu tzet ye tuˈ tet Comam.

23

23:1b.MAT.023.001 Lahwi tuˈ yalni Comam Jesús tet anma yeb tet ebnaj iscuywom:

23:2b.MAT.023.002 ―Ebnaj fariseo yeb ebnaj cuywawom yin̈ ley, haˈ ismunil ebnaj tuˈ haˈ ton quexiscuyni yin̈ isley Moisés.

23:3b.MAT.023.003 Yuxin sunil tzet chal ebnaj teyet yijewej, yajaˈ mach chebeybaln̈eto tzet chiswatxˈe ebnaj, yuto haˈ tzet chal ebnaj mach chisbeybaln̈e ebnaj.

23:4b.MAT.023.004 Haˈ cuybanil chakˈ ebnaj tet anma, lahan hacaˈ hunu ijatz caw al, machi mac chikˈoji yinican̈. Wal ebnaj xin nitam hunu yiximal iskˈab ebnaj chishitzico yin̈.

23:5b.MAT.023.005 Cˈul yub ebnaj, caw yijem chute isba ebnaj, yajaˈ yun̈e yillax ebnaj yu anma. Caw nimej chute ebnaj sat noˈ tzˈum bay tzˈibn̈ebilico Istzotiˈ Comam Dios cat yanico ebnaj noˈ yin̈ iskˈab, maca yin̈ ispalan̈. Chanipaxico ebnaj huntekˈan xil iskˈap nimej ishojo istiˈ.

23:6b.MAT.023.006 Yet chiawtelax ebnaj waˈo yin̈ kˈin̈, haˈ huntekˈan tzˈon̈obal caw ay yelapnoj haˈ chismajilo ebnaj, hac tuˈ chutepaxo ebnaj yulaj capilla.

23:7b.MAT.023.007 Hayet chiecˈpaxo ebnaj yulaj calle yochebal ebnaj caw cˈul chu istioẍli anma tet ebnaj, yeb xin caw choche ebnaj yabeˈ tato chihallax cuywawomal yin̈ ebnaj.

23:8b.MAT.023.008 Wal hex tiˈ xin, machojab cheyoche chihallax cuywawomal teyin̈, yuto huneˈn̈e mac hecuywawom, wal xin heyuẍtan̈e heba.

23:9b.MAT.023.009 Machi hunu mac cheyal hemamo yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yuto huneˈn̈echˈan Hemam, haˈ ton Comam Dios ay yul satcan̈.

23:10b.MAT.023.010 Machojab cheyoche chihallax iswiˈehal teyin̈, yuto huneˈn̈e mac iswiˈehal yeco teyin̈, haˈ ton Comam Cristo.

23:11b.MAT.023.011 Wal xin haˈ mac ecˈbal yelapno yehi, yakˈabico isba chejabo texol.

23:12b.MAT.023.012 Yuto haˈ mac chican̈ isba, chiilaxayoj, wal mac chiyiyo isba xin, chiilaxcan̈.

23:13b.MAT.023.013 Hex cuywawom yin̈ isley naj Moisés yeb hex fariseo hex tiˈ, cheyal heba cˈulal, ¡caw cˈanchˈanex! yuto checach yoc anma yul iskˈab Comam Dios. Mach cheyaco heba, machi xin chejépaxo chioc mac choche yakˈaco isba yul iskˈab Comam Dios.

23:14b.MAT.023.014 Hex cuywawom hex tiˈ yeb hex fariseo hex tiˈ, cheyal heba cˈulal, ¡caw cˈanchˈanex! yuto cheyilo yatut ebix hun ix, chilahwi tuˈ caw nimej cheyute yoj hetxah, hacaˈtan̈e mach istxˈojal chewatxˈe. Wal xin caw ecˈbalto isyaˈtajil chiay teyiban̈.

23:15b.MAT.023.015 Hex cuywawom yin̈ ley yeb xin hex fariseo hex tiˈ cheyal heba cˈulal. ¡Caw cˈanchˈanex! yuto sunil yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yeb yiban̈ haˈ mar chelahwilo heyeqˈui yun̈e hemontenico anma teyintaj. Haˈ mac chimoncha heyu tuˈ xin chisomchacanto yul iswiˈ heyu, cayel ecˈbalto chischah isyaˈtajil xol kˈa kˈaˈ tesataj.

23:16b.MAT.023.016 Hex tiˈ lahanex hacaˈ hunu mac mach chu yilni, yajaˈ cheyaco heba ijbalomal. ¡Caw cˈanchˈanex! Cheyalnipax hacaˈ tiˈ: “Ta ay mac chiakˈni binaho yatut Comam Dios yet chistakˈwenico hunu tzet ye tuˈ yin̈, mach yilalo chisyije. Yaj ta isbi chˈen oro ayicto yul yatut Comam chakˈ binaho yin̈ hunu tzet ye tuˈ, caw yilal isyijeni,” quexchi.

23:17b.MAT.023.017 ¡Caw suc hex! Lahanex hacaˈ anma mach chu yilni. ¿Baytet ecˈbal yelapno yehi? ¿Tom chˈen oro mato yatut Comam Dios? Wal xin, yu yatut Comam Dios yuxin ay yelapno ye chˈen oro ayicto yul yatut tuˈ.

23:18b.MAT.023.018 Cheyalnipaxoj: “Ta ay hunu mac chiakˈni binaho altar yet chistakˈwenico hunu tzet ye tuˈ yiban̈, mach yilalo chisyije. Yajaˈ ta isbi xahanbal ayahto yiban̈ altar tuˈ chakˈ binahoj, caw yilal chisyije,” quexchi.

23:19b.MAT.023.019 ¡Caw lahanex yeb anma mutzˈan sat! ¿Baytet caw ecˈbal yelapno yehi? ¿Tom haˈ xahanbal ayahto yiban̈ altar tuˈ, mato haˈ altar huneˈ chianico ismay xahanbal tuˈ?

23:20b.MAT.023.020 Wal xin haˈ mac chiakˈni binaho altar yin̈ tzet chala, haˈ hun tzet ayahto yiban̈ altar tuˈ chakˈ binahoj.

23:21b.MAT.023.021 Hacpax tuˈ mac chiakˈni binaho yatut Comam Dios yin̈ tzet chala, haˈ hun Comam Dios ay bey tuˈ chakˈ binahoj.

23:22b.MAT.023.022 Hacpax tuˈ mac chiakˈni binaho satcan̈ yin̈ tzet chala, haˈ hun istzˈon̈obal Comam Dios chiyakˈ binahoj, cat yakˈnipaxo binaho Comam tzˈon̈an yul yehobal tuˈ.

23:23b.MAT.023.023 Hex cuywawom yin̈ isley naj Moisés yeb hex fariseo hex tiˈ, cheyal heba cˈulal. ¡Cˈanchˈanex! cheyakˈ isdiezmohal teˈ alawena, teˈ aniẍ, yeb teˈ comino, yajaˈ machi cam hecˈul heyijen chejbanile caw ay yelapno aycano yu Comam Dios; haˈ ton hewatxˈen istoholal, yeb istzˈay hecˈul yin̈ heyet anmahil, yeb xin heyijen tzet chal Comam Dios, yeb heyanico heyanma yin̈ Comam, haˈ ton huntekˈan tiˈ yilal heyijeni, machi xin chebejpaxo heyijen huntekˈanxa tuˈ.

23:24b.MAT.023.024 ¡Hex tiˈ lahanex yeb anma mutzˈan sat, yajaˈ cheyaco heba ijbalomal yin̈ hunuxa maca. Hex tiˈ caw cheyila tato machi hunu noˈ nichˈan us chito xol heyitah, yajaˈ mach cheyabe hebikˈnito noˈ camello!

23:25b.MAT.023.025 Hex cuywawom yin̈ isley naj Moisés yeb hex fariseo hex tiˈ, cheyal heba cˈulal, ¡caw cˈanchˈanex! yuto caw cˈul cheyute hetxˈahni yinta hevaso yeb hesecˈ, yajaˈ wal yul xin, nohnayto yu istzˈilal heyelekˈ yeb yu heyecˈnajil.

23:26b.MAT.023.026 Hex fariseo hex tiˈ, lahanex hacaˈ hunu mac mutzˈan issat. Wal xin txˈahwe babel yul hevaso yeb hesecˈ, haxinwal saj chielpaxico yintaj.

23:27b.MAT.023.027 Hex cuywawom hex yin̈ isley naj Moisés, yeb hex fariseo hex tiˈ, cheyal heba cˈulal. ¡Caw cˈanchˈanex! yuto lahanex hacaˈ hunu panteón caw cˈul yehico istxohal; caw cˈulchˈan jilni, yajaˈ wal yul xin, nohna yu isbajil camom yeb tzˈil.

23:28b.MAT.023.028 Hacaˈ huntekˈan panteón tuˈ haquex tuˈ. Han̈e yin̈ sat anma caw cˈul cheyute heba, wal heyanma xin nohna yu lekˈtiˈal yeb yu istxˈojal.

23:29b.MAT.023.029 Hex cuywawom yin̈ isley naj Moisés yeb hex fariseo hex tiˈ, cheyal heba cˈulal. ¡Caw cˈanchˈanex! yuto checayen̈e hetzantencan̈ bay mujan ebnaj ischejab Comam Dios. Chetzantenpaxo bay mujan ebnaj cˈul iswatxˈe,

23:30b.MAT.023.030 cheyalni hacaˈ tiˈ: “Tato ayon̈icˈo yin̈ huneˈ tiempohal yet ispotxˈlax ebnaj ischejab Comam Dios yu ebnaj jichmam, mach chimjaco coba copotxˈni ebnaj,” quexchi.

23:31b.MAT.023.031 Hayet cheyalni hacaˈ tuˈ, hex caw ex cheyaliloj tato yin̈ yuninal ebnaj potxˈni camo ebnaj ischejab Comam tuˈ quextita.

23:32b.MAT.023.032 ¡Wal xin haˈ tzet ichebilxa yu ebnaj heyichmam tuˈ, lahwecanoj!

23:33b.MAT.023.033 Hex tiˈ, lahanex yeb noˈ laba yuto caw helanex yin̈ istxˈojal. ¿Tzettaxca chu hecolni heba tet isyaˈtajil xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal?

23:34b.MAT.023.034 Chinchejtojan ischejab Comam Dios texol yeb mac itzˈat iswiˈ yin̈ yet Comam, yeb ebnaj cuywawom. Yajaˈ xin ay ebnaj chepotxˈ yul hecapilla, ay ebnaj cheyacan̈ yin̈ culus, aypaxo ebnaj chemakˈ yul hecapilla, yeb xin ay ebnaj chetzumbecˈo yul hunun con̈ob.

23:35b.MAT.023.035 Teyiban̈ xin chititcano isyaˈtajil yu iscamical sunil ebnaj potxˈbil; ebnaj cˈul tzet iswatxˈe chiichiti yin̈ iscamical naj Abel masanta yin̈ iscamical naj Zacarías, iscˈahol icham Berequías, potxˈbil xolbal yatut Comam Dios yeb bay chiakˈlax xahanbal.

23:36b.MAT.023.036 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, chititcano isyaˈtajil yiban̈ anma yin̈ huneˈ tiempohal tiˈ yu iscamical ebnaj tuˈ, ẍi Comam.

23:37b.MAT.023.037 Yalnipaxo Comam Jesús: ―¡Hex ah Jerusalén tiˈ chepotxˈ camo ebnaj ischejab Comam Dios, cat hekˈojni camo ebnaj ischejti Comam texol! ¡Txˈiˈal el quexwawtecojan yul inkˈaban, hacaˈ chu yawtenico noˈ miˈe chiyo niẍte yunin yalan̈ isxicˈ, yajaˈ machi heje!

23:38b.MAT.023.038 Abewecano tzet chiwaltiˈan, huneˈ hecon̈ob tiˈ chebejaˈcanoj, chicancano man̈ anmahil.

23:39b.MAT.023.039 Tinan̈ xin chiwalcanojan teyet tato matxa chinheyilan masanto yet cheyalni hacaˈ tiˈ: “¡Jakˈawe tzalaho cocˈul yin̈ mac chul coxol yu Comam Dios!” quexchi, ẍi Comam.

24

24:1b.MAT.024.001 Lahwi tuˈ, yelti Comam Jesús yul yatut Comam Dios. Hayet lan̈an yelti Comam tuˈ xin ishitzico ebnaj iscuywom Comam iscˈatan̈, yichico ebnaj isyeni huntekˈan teˈ n̈a yetbi isba yeb yatut Comam tuˈ.

24:2b.MAT.024.002 Yalni Comam tet ebnaj: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, huntekˈan cheyil tiˈ chiapni istzˈayical bay chiuchcˈalaxtoj. Machi hunu chˈen chˈen latzˈbil tiˈ chican yiban̈ yet chˈenal, ẍi Comam tet ebnaj.

24:3b.MAT.024.003 Lahwi tuˈ isto Comam Jesús yin̈ istzalanil won̈an Olivo, yay tzˈon̈no Comam bey tuˈ, ishitzico ebnaj iscuywom Comam iscˈatan̈. Hayet ischuquil ebnaj yeb Comam tuˈ iskˈamben ebnaj tet Comam: ―Mamin, hal jetan̈, ¿bakˈin chu huntekˈan maxawal tuˈ, yeb baytet huntekˈan yechel chisye isba yet toxa chaẍhuli yeb yin̈ yet chilahwi yul sat yiban̈kˈinal tiˈ? ẍi ebnaj.

24:4b.MAT.024.004 Yichico Comam yalni tet ebnaj: ―Caw cheyil heba, machojab mac chexakˈni subchahoj.

24:5b.MAT.024.005 Yuto txˈiˈal ebnaj chuli cat isbalnico ebnaj inbihan yin̈, cat yalni: “Hanintiˈan Cristo inan,” ẍi ebnaj. Caw xin txˈiˈal mac chisubcha yu ebnaj.

24:6b.MAT.024.006 Cheyaben yichican̈ howal bey tiˈ, yeb yul huntekˈanxa con̈ob. Yajaˈ mach chexxiwi yuto yilal yul huntekˈan tuˈ, yaj maẍto istan̈balo yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.

24:7b.MAT.024.007 Chakˈlecan̈ howal ej txˈotxˈ nimeta con̈ob yeb huntekˈanxa txˈotxˈ nimeta con̈ob, cat yanipaxico howal huneˈ con̈ob yin̈ huneˈxa con̈ob. Caw txˈiˈal howal yeb yabil chuli, chulpaxo wahil yeb chixcab yul hunun con̈ob.

24:8b.MAT.024.008 Yajaˈ yichebaniln̈e isyaˈilal ye huntekˈan tuˈ.

24:9b.MAT.024.009 Hex tiˈ, chexilaxto sata ebnaj yahaw con̈ob yu yakˈlax ecˈoyaˈ heyanma, cat xin quexispotxˈni camo ebnaj. Sunil anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ chexcajni yuto tzujanex wintajan.

24:10b.MAT.024.010 Yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, txˈiˈal mac chiyilo yanma yin̈ Comam Dios. Chioc ishowal anma yin̈ hunun, cat ishobnican̈ anma lekˈtiˈal yin̈ hunun.

24:11b.MAT.024.011 Txˈiˈal ebnaj chalico isba ischejabo Comam Dios, caw xin txˈiˈal mac chisubcha yu ebnaj.

24:12b.MAT.024.012 Caw chiahcan̈ anma iswatxˈen istxˈojal, yuxin matxa xahano chil anma yet anmahil.

24:13b.MAT.024.013 Haˈ mac chitecha yu masanto yin̈ islahobal, haˈ chicolchahi.

24:14b.MAT.024.014 Yajaˈ wal Tzotiˈ cˈul yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios, yilal ispujbalaxicˈo yul hunun con̈ob yun̈e yohtan̈encanilo anma, lahwi tuˈ cat yul islahobal tzˈayic.

24:15b.MAT.024.015 Tzˈibn̈ebilcano yu huneˈ ischejab Comam Dios chiyij Daniel yin̈ huneˈ naj chihul etanoto yatut Comam Dios yu istxˈojal chiswatxˈe naj. Mac chiilni huneˈ tiˈ istxumabiloj.

24:16b.MAT.024.016 Yuxin maquex ayexicˈo yul con̈ob Judea tiˈ yet chiyuni huneˈ tuˈ yilal heyelcan̈ cat heto iswiˈla witz.

24:17b.MAT.024.017 Haˈ mac ayahto yiban̈ yacˈalil yatut, matxa chiayti yikˈalti hunu tzet ye tuˈ yul yatut, to beh yelcan̈.

24:18b.MAT.024.018 Wal mac ayto xol ismunil xin, matxa chimeltzo yikˈalti xil iskˈap yul yatut.

24:19b.MAT.024.019 ¡Cˈanchˈan ebix ix ayxa tzet yehi, yeb ebix chi‑to‑txutxwi niẍte yunin yet chiyuni huneˈ tuˈ!

24:20b.MAT.024.020 Yuxin kˈanwe tet Comam Dios, haxinwal machojab yin̈ n̈abil chu huneˈ tuˈ, machojabpaxo yin̈ istzˈayical xewilal chiyuhi.

24:21b.MAT.024.021 Yuto huneˈ isyaˈtajil chul yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, caw nanxa islowi, maẍto hunelo chu yichitax iswatxˈi yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, matxa bakˈinal chupaxoj yet chilahwi yecˈcanoj.

24:22b.MAT.024.022 Yajaˈ tato mach chiscˈotzba Comam Dios yoj huneˈ tiempo tuˈ, machim hunu mac chicolchahi. Wal xin chiscˈotzba Comam yu iscolni macta sicˈbilxa yu.

24:23b.MAT.024.023 Yuxin ta ay mac chihalni teyet: “Ay naj Cristo bey tiˈ, lah,” maca “ay naj Cristo bey tuˈ, lah,” ta ẍi, mach cheyayto yul heyanma.

24:24b.MAT.024.024 Yuto ay ebnaj chisbalico isba Cristohal, yeb ay ebnaj chalico isba ischejabo Comam Dios. Chisye ebnaj huntekˈan yechel yeb cˈaybalcˈule yun̈e issubcha anma yu ebnaj. Etza xin chisubchapaxo mac sicˈbilxa yu Comam Dios yu ebnaj.

24:25b.MAT.024.025 Wal xin, ayto chiwalnicanojan huntekˈan tiˈ teyet.

24:26b.MAT.024.026 Yuxin ta ay mac chihalni teyet: “As ilwej, ay naj Cristo bey txˈotxˈ desierto,” ta ẍi, mach chextohi. Maca ta chihallax teyet: “Ewan ye naj bey tiˈ, lah,” ta ẍi, mach cheyayto yul heyanma.

24:27b.MAT.024.027 Yuto hacaˈ jilni isjebla cˈuh bay chiahilo tzˈayic, cat isjeplapaxo bay chito tzˈayic, hac tuˈ chu wulan Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.

24:28b.MAT.024.028 Haˈticˈa bay ayayo isnimanil hunu camom, haˈ tuˈ chiscutxba isba noˈ usmij, ẍi Comam tet ebnaj iscuywom.

24:29b.MAT.024.029 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Chin̈elahwi yecˈto huntekˈan nimeta isyaˈtajil tuˈ, cat iskˈejholilo yoj tzˈayic, wal ixahaw matxa chimujli, cat istitcˈay txˈumel ay satcan̈, cat xin istzicobtan̈elax sunil tzet ay yip yul satcan̈.

24:30b.MAT.024.030 Lahwi tuˈ cat isyenican̈ isba yechel wulbalan yul satcan̈, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios. Wal anma ay yul hunun con̈ob yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, chixiwcan̈ cat yoc okˈoj yet chiyilni wulan xol moyan. Chinhulan yeb iskˈakˈal wipan.

24:31b.MAT.024.031 Hayet chiokˈ chˈen trompeta yin̈ caw ip, chinchejnicojan ebnaj ángel iscutxbaco sunil macta sicˈbilxa wuhan yul yiban̈kˈinal. Caw xin sunil yul sat yiban̈kˈinal chiecˈ ebnaj iscutxbacan̈ anma sicˈbilxa tuˈ.

24:32b.MAT.024.032 Txumwecˈanab yin̈ teˈ higuera, hayet chiyaxbilo ischon iskˈab teˈ cat yelilo niẍte xaj teˈ, cheyohtan̈eloj ta toxa chioc haˈ n̈ab.

24:33b.MAT.024.033 Hacpax tuˈ xin yet cheyilni yijni isba sunil tzet chiwaltiˈan, cheyohtan̈eloj tato cawilxa wetijan, hacaˈ hunu mac lin̈anxaco sat pulta.

24:34b.MAT.024.034 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, sunil huntekˈan tiˈ chij isba yalan̈to maẍto chicam huntekˈan anma ayicˈo yin̈ huneˈ tiempohal tiˈ.

24:35b.MAT.024.035 Haˈ satcan̈ yeb txˈo txˈotxˈ chitan̈iloj, yajaˈ wal intzotiˈan xin machi ecˈto yet yijni isba tzet chala.

24:36b.MAT.024.036 Yajaˈ wal yin̈ tzet tzˈayical yeb tzet orahil chinhultuˈan, machi mac ohtan̈e, nitam ebnaj ángel ay satcan̈. Mach wohtapaxojan hanin Iscˈahol Comam Dios intiˈan, walxinto han̈cˈan̈e Inmaman ohtan̈e.

24:37b.MAT.024.037 Hacaˈ yu anma yin̈ istiempohal naj Noé, hac tuˈ chu anma yin̈ huneˈ tiempohal yet chinhulan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.

24:38b.MAT.024.038 Yuto yet yalan̈to maẍto chihul haˈ niman yaxn̈ab, caw matzet chal iscˈul anma yin̈ tzet yal naj Noé, caw xin han̈e waˈoj yeb ismohyi ayco yin̈ iscˈul masanto yet yocto naj Noé yul teˈ barco.

24:39b.MAT.024.039 Hayet tona nahul ay anma tuˈ, yul huneˈ niman yaxn̈ab yiban̈, istan̈ilo anma sunil. Hacaˈ yu anma yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, hac tuˈ chu anma yet chinhul lemnahan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.

24:40b.MAT.024.040 Kˈinalo ta ay cawan̈o ebnaj winaj huneˈn̈e chimunlahi yet chiyuni huneˈ tuˈ, huneˈ naj chiilaxtoj, huneˈxa naj xin chicancanoj.

24:41b.MAT.024.041 Yeb xin ta ay cawan̈ ebix huneˈn̈e lan̈an iscawni, huneˈ ix chiilaxtoj huneˈxa ix chicancanoj.

24:42b.MAT.024.042 Caw majwahan̈wej, yuto mach heyohtajo tzet tzˈayical chinhulan, hanin Heyahaw intiˈan.

24:43b.MAT.024.043 Kˈinalo ta yohta hunu naj yahaw n̈a tzet orahil chul hunu naj elkˈom yin̈ akˈbalil, chimyilo naj iswayan̈. Hac tuˈ xin mach chiocto naj elkˈom tuˈ yelkˈalti tzet ay naj.

24:44b.MAT.024.044 Haˈ quexpax tuˈ hex tiˈ, helan cheyute heba, yuto yet matxa nano heyu cat wul lemnahan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ẍi Comam Jesús.

24:45b.MAT.024.045 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Kˈinalo ta ay hunu naj yahaw munil ay haywan̈o ischejab, ham naj yijem yeb caw helan chacano naj seleloj yu yakˈni tzet chislo ebnaj ismunlawom yet chicˈayayoj.

24:46b.MAT.024.046 Sakˈal yet naj chejab ta lan̈an isyijen naj tzet halbilcano tet yet chiapni naj yahaw tuˈ.

24:47b.MAT.024.047 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, naj yahaw munil tuˈ chaco naj naj yijem tuˈ yahawo yin̈ sunil tzet aya.

24:48b.MAT.024.048 Yajaˈ ta mach cˈuluj chute isba naj, cat yoc naj yalni hacaˈ tiˈ: “Yaˈ wahawtuˈan, ¿bakˈintam chul yaˈ?” ta ẍi naj.

24:49b.MAT.024.049 Cat yoc naj ismakˈni ebnaj chejab tuˈ, cat yoc naj waˈoj yeb xin ucˈu xol ebnaj ucˈum teˈ.

24:50b.MAT.024.050 Haxa yet istzˈayical mach echmabilo yahaw naj tuˈ yu, hayet tohna nahul ay naj cat yul lemna yahaw naj tuˈ.

24:51b.MAT.024.051 Hac tuˈ xin chiakˈlax ecˈoyaˈ yanma naj yu naj yahaw tuˈ, hacaˈ yakˈlax ecˈoyaˈ yanma huntekˈan ebnaj chal isba cˈulal. Haˈ tuˈ xin chiokˈ naj cat isn̈etxˈla yeh naj yu isyaˈtajil, ẍi Comam.

25

25:1b.MAT.025.001 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Yet chioc Comam Dios Yahawo bey tiˈ, lahan chakˈle anma hacaˈ yu lahon̈wan̈ ebix kˈopo to yin̈ huneˈ mohyilal yin̈ akˈbalil. Yito ebix iscantil, isto ebix chahwal yin̈ naj mohyom tuˈ.

25:2b.MAT.025.002 Yajaˈ xin ay howan̈ ebix mach helanoj, wal howan̈xa ebix xin caw helan ebix.

25:3b.MAT.025.003 Ebix mach helano tuˈ, han̈e teˈ aceite ayayto yul iscantil ebix, han̈e teˈ yito ebix.

25:4b.MAT.025.004 Wal ebix helan xin isnohtze ebix iscantil, yinipaxto ebix yakˈbilxa yaceite yul islimeta.

25:5b.MAT.025.005 Yajaˈ xin ecˈto yorahil yulbal naj chimohyi tuˈ, caw xin kˈahan yechman ebix, matxa chitecha wayan̈ yu ebix yuxin waycan̈ ebix sunil.

25:6b.MAT.025.006 Haxa yin̈ chuman akˈbal, yaben ebix yallax hacaˈ tiˈ: “¡Ahan̈wewanoj! ¡Lan̈an yul naj chimohyi lah! Elan̈weti hechaba naj,” ẍi.

25:7b.MAT.025.007 Yet yaben ebix huneˈ tuˈ yahwano ebix, yanico ebix kˈaˈ yin̈ iscantil.

25:8b.MAT.025.008 Yalni ebix howan̈ mach helano tuˈ tet ebix helan hacaˈ tiˈ: “Akˈwe nino heyaceite jetan̈ yuto lan̈an istan̈ilo kˈaˈ yin̈ cocantilan̈ lah,” ẍi ebix.

25:9b.MAT.025.009 Istakˈwi ebix helan tet ebix mach helano tuˈ: “Mach chu jakˈnihan̈ heyet, yuto ta chijakˈan̈ hanicˈo heyet mach chimchabe hanicˈ tiˈ teyin̈, mach chimchabepaxocan̈ jetan̈. Wal xin, cˈul ta chexto helokˈo heyet,” ẍi ebix.

25:10b.MAT.025.010 Yet ayto ebix howan̈ lokˈo aceite tuˈ, yapni naj chimohyi. Wal ebix caw helan tuˈ octo ebix yinta naj yin̈ mohyilal tuˈ, lahwi tuˈ xin ispebalaxcanilti teˈ pulta.

25:11b.MAT.025.011 Hunepxaticˈa xin yapni ebix howan̈ to lokˈo aceite, yoc ebix awocto sat pulta, yalni ebix: “Mamin, Mamin, haj pulta jetan̈,” ẍi ebix.

25:12b.MAT.025.012 Istakˈwilti naj mohyom tuˈ tet ebix: “¡Machoj! Yin̈ caw yel chiwalan, mach quexwohtajojan,” ẍi naj.

25:13b.MAT.025.013 Yuxin chiwalcanojan teyet, caw helan cheyute heba yuto mach heyohtajoj tzet tzˈayical yeb tzet orahil chinhulan, ẍi Comam.

25:14b.MAT.025.014 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Yet chul Comam Dios Yahawoj, lahan chakˈle anma hacaˈ yu ebnaj ischejab huneˈ naj yahaw munil. Oc yin̈ isnabal naj isto bey huneˈxa nan con̈obal caw nahat, yajaˈ yet yalan̈to maẍto chito naj, yawten naj ebnaj ischejab yu yanicano naj ismelyu yul iskˈab ebnaj.

25:15b.MAT.025.015 Tet huneˈ naj, howeb mil quetzal yacano naj yul iskˈab naj, wal tet hunxa naj xin, cab mil quetzal yacano naj, haxa tet hunxa naj xin mil quetzaln̈e yacano naj. Hataticˈa ishelanil hunun ebnaj, hac tuˈ yu yanicano naj chˈen tet ebnaj. Lahwi tuˈ isto naj.

25:16b.MAT.025.016 Naj chejab chahnicano chˈen howeb mil quetzal, oc naj munil yeb chˈen, caw xin howebto mil chˈen yikˈ naj yiban̈ilo chˈen howeb mil tuˈ.

25:17b.MAT.025.017 Hacpax tuˈ naj chahnicano chˈen cab mil, cab milto chˈen yikˈpaxo naj yiban̈ilo chˈen cab mil tuˈ.

25:18b.MAT.025.018 Wal naj chahnicano chˈen huneˈ mil, ishol naj txˈo txˈotxˈ ismujni naj chˈen alaxcano tet yu naj yahaw tuˈ.

25:19b.MAT.025.019 Yet caw nimanxa tiempo chielto xin, yul naj yahaw melyu tuˈ, yawten naj ebnaj ischejab yu yilni naj hantaxa ismelyu.

25:20b.MAT.025.020 Naj chahnicano chˈen howeb mil, haˈ naj oc babel yin̈ sat naj yahaw melyu tuˈ. Yanicano naj chˈen howeb mil akˈlax tet yeb chˈen howeb mil yikˈ naj, yalni naj: “Mamin, howeb mil chˈen hawacano wetan, yajaˈ xin howebxa mil chˈen chiwikˈan yiban̈ilo chˈen,” ẍi naj.

25:21b.MAT.025.021 Yalni naj yahaw melyu tuˈ tet naj: “Caw cˈul mayu hamunlahi, yeb caw yijem maxawute haba. Yu caw cˈul maxawute haba yin̈ hanicˈ wacanojan tawet, yuxinto caw hantan̈eto tzet chiwacanicojan yul hakˈab. Tinan̈ xin ocan̈, akˈ tzalaho hacˈul incˈatan̈an,” ẍi naj tet naj.

25:22b.MAT.025.022 Lahwi tuˈ xin yapni naj chahnicano chˈen cab mil, yalni naj tet naj yahaw melyu tuˈ: “Mamin, cab mil chˈen hawacano wetan, yajaˈ xin cabtopaxo mil chˈen wikˈan yiban̈ilo chˈen,” ẍi naj.

25:23b.MAT.025.023 Yalni naj yahaw melyu tuˈ tet naj: “Caw cˈul mayu hamunlahi, yeb caw yijem maxawute haba. Yu caw cˈul hawute haba yin̈ hanicˈ wacanojan tawet, yuxin caw nimanto tzet chiwacanojan yul hakˈab. Wal tinan̈ ocan̈, akˈ tzalaho hacˈul incˈatan̈an,” ẍi naj.

25:24b.MAT.025.024 Haxa yet yapni naj chahni chˈen huneˈ mil xin, yalni naj tet naj yahaw melyu tuˈ: “Mamin, wohtajan tato hach tiˈ caw how hach, yuto chahatxˈ tzet ye tuˈ maẍtajach tzˈunn̈e; chawinipaxocan̈ tzet ye tuˈ maẍtajach watxˈen̈eloj.

25:25b.MAT.025.025 Wal xin quinxiwan, yuxin inmujan hamelyu yalan̈ txˈotxˈ, yajaˈ tinan̈ xin chiwakˈcanojan chˈen tawet,” ẍi naj.

25:26b.MAT.025.026 Yalni naj yahaw melyu tuˈ tet naj hacaˈ tiˈ: “Hach tiˈ caw mach cˈulo hamunlahi, caw isa hach. Ta hawohtaj tato chinhatxˈcan̈an tzet ye tuˈ maẍtajinan tzˈunn̈e, yeb ta chiwican̈an tzet ye tuˈ maẍtajinan watxˈen̈eloj,

25:27b.MAT.025.027 estam hawacto inmelyutiˈan yul banco. Hayet maquinhultiˈan xin, manchahnihan chˈen yeb yal,” ẍi naj tet ischejab tuˈ.

25:28b.MAT.025.028 Lahwi tuˈ xin yalni naj tet ebnaj ischejab: “Iwelo chˈen mil quetzal tet naj cat heyakˈni chˈen tet naj ikˈn̈e chˈen lahon̈eb mil.

25:29b.MAT.025.029 Yuto haˈ mac ay tzet aya chiakˈlax yakˈbil tet, hac tuˈ xin caw ecˈbalto tzet ay huneˈ mac tuˈ. Wal mac matzet ay xin, haˈ nichˈan ay yul iskˈab tuˈ, chiilaxilo tet.

25:30b.MAT.025.030 Huneˈ naj chejab matzet chiel yin̈ tiˈ hawelto naj xol kˈejholo, haˈ bey tuˈ xin chiokˈ naj yin̈, cat isn̈etxˈla yeh naj yu isyaˈtajil,” ẍi naj yahaw tuˈ, ẍi Comam.

25:31b.MAT.025.031 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chinhulan Yahawilo yeb iskˈakˈal wipan, cat yulpaxo ebnaj ángel wintajan, cat way tzˈon̈nojan yul incapilan.

25:32b.MAT.025.032 Wal anma ay yul hunun con̈ob yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, chicutxico insatajan, cat inpohnihan xol, hacaˈ chu ispohni naj tan̈em meˈ, noˈ meˈ xol noˈ chiw.

25:33b.MAT.025.033 Noˈ meˈ tuˈ yin̈ iswatxˈkˈab naj chaco noˈ, wal noˈ chiw xin yin̈ ismeckˈab naj chˈoc noˈ.

25:34b.MAT.025.034 Hanin Yahawil intiˈan chiwalan tet anma ayco yin̈ inwatxˈkˈaban hacaˈ tiˈ: “Hex xahechah iscˈulal Inmaman, ocan̈we yul huneˈ ehobal watxˈebil teyet yu Inmaman. Huneˈ tiˈ watxˈebil yettax iswatxˈi huneˈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.

25:35b.MAT.025.035 Yuto hayet inn̈ochahan, heyakˈni tzet chinlohan. Yet istaj intiˈan heyakˈni haˈ wucˈuˈan, yet wecˈan inkˈanaˈan bay chinwayan, heyakˈni bay quinwayan.

25:36b.MAT.025.036 Yet lan̈anxa wel tˈilnojan, heyakˈni xil inkˈapan; yet yaˈayinan, hebey quinhetuclenojan. Yet ayinictojan yul preso, hebey quinheyilnojan,” quinchin̈eticˈahan tet anma tuˈ.

25:37b.MAT.025.037 Haˈ anma watxˈen istoholal tuˈ xin, chiskˈambe wetan hacaˈ tiˈ: “Mamin, ¿bakˈini cachn̈ohcha tuˈ jakˈnihan̈ tzet chalo? yeb ¿bakˈini taj hatiˈ jakˈnihan̈ haˈ hawucˈu?

25:38b.MAT.025.038 ¿Bakˈini xin hakˈan bay cachway jetan̈, jakˈnihan̈ bay cachwayi? yeb ¿bakˈini matxa xil hakˈap, jakˈnihan̈ xil hakˈap?

25:39b.MAT.025.039 ¿Bakˈini cachyabilnipaxoj, cobeyan̈ cachcotuclenojan̈, yeb yet hawocto yul preso, con̈beyan̈ cachjilnojan̈?” ẍi anma tuˈ.

25:40b.MAT.025.040 Chiwalnihan tet hacaˈ tiˈ: “Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, yet hecolwa yin̈ hunu ebnaj wuẍtajan, waxan̈ca caw comon yeqˈui, win̈an hewatxˈe sunil huntekˈan tuˈ,” quinchin̈eticˈahan tet.

25:41b.MAT.025.041 Lahwi tuˈ xin chiwalnihan tet anma ayco yin̈ inmeckˈaban: “Elan̈we yin̈ insatan hex tzˈactiˈn̈ebilexxa tiˈ, asiˈwe xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal watxˈebilxa tet naj matzwalil yeb tet ebnaj ischejab naj.

25:42b.MAT.025.042 Yuto yet inn̈ohchahan, maẍticˈa heyakˈ nino tzet inlohan, yet istaj intiˈan, maẍticˈa heyakˈ nichˈano haˈ wucˈuˈan.

25:43b.MAT.025.043 Yet wecˈan inkˈanaˈan bay chinwayan, maẍticˈa heyakˈ bay quinwayan. Yet matxa xil inkˈapan maẍticˈa heyakˈ hunu xil inkˈapan. Yet yaˈayinan yeb yet ayinictojan yul preso, maẍticˈa quinhetuclehan,” quinchin̈eticˈahan tet.

25:44b.MAT.025.044 Yajaˈ chiskˈambe anma tuˈ wetan: “Mamin, ¿bakˈini cachn̈ohchahi, yeb istaj hatiˈ, cachecˈpaxo hakˈanaˈ bay cachwayi, yeb yet matxa xil hakˈap, machi xin con̈colwahan̈ tawin̈? Yebpaxo, ¿bakˈini cachyabilni yeb hawocto yul preso? ¿Machi xin con̈colwapaxojan̈ tawin̈ hawalni?” ẍi anma tuˈ.

25:45b.MAT.025.045 Yajaˈ chintakˈwihan tet: “Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, yet mach quexcolwa yin̈ hunu ebnaj wuẍtajan, yeb ebix wanaban, waxan̈ca caw comonn̈e yeqˈui, win̈an mach quexcolwa tuˈ,” quinchin̈eticˈahan tet.

25:46b.MAT.025.046 Haˈ huntekˈan anma tuˈ xin, chitocano yin̈ isyaˈtajil yin̈ huneln̈e. Wal anma watxˈen iscˈulal, chischah iskˈinal mach istan̈bal, ẍi Comam Jesús.

26

26:1b.MAT.026.001 Lahwi yalnicano Comam Jesús huntekˈan tuˈ xin, yalni Comam tet ebnaj iscuywom:

26:2b.MAT.026.002 ―Hex tiˈ heyohtaj tato cabexan̈e kˈin̈ Pascua, yin̈ kˈin̈ tuˈ xin chinalaxicojan yul iskˈab anma cat walaxcan̈an yin̈ culus, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ẍi Comam.

26:3b.MAT.026.003 Yin̈ticˈa huneˈ tzˈayic tuˈ xin, ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote, yeb ebnaj ichamta winaj yul con̈ob tuˈ, iscutxbaco isba ebnaj bey yatut naj Caifás, naj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote.

26:4b.MAT.026.004 Islahtiˈn̈en isba ebnaj yin̈ tzet lekˈtiˈal chal ebnaj yin̈ Comam Jesús, yun̈e istzabnayo ebnaj, cat yakˈni camo ebnaj Comam yalni.

26:5b.MAT.026.005 Yalni ebnaj tet hunun: ―Yajaˈ mach yin̈o kˈin̈, haxinwal mach chiah bulna anma, ẍi ebnaj.

26:6b.MAT.026.006 Yet ayxa Comam Jesús yul con̈ob Betania xin, isto Comam yatut naj Simón, naj ayticˈaco yabil chiyij lepra yin̈.

26:7b.MAT.026.007 Yet ayco Comam waˈo sat meẍa, yapni huneˈ ix ix iscˈatan̈ Comam. Ikˈbil huneˈ chˈen limeta yu ix, alabastro isbi, nohna chˈen yu huneˈ an̈ caw xukˈ sam, yeb caw ay istohol. Isjobnayo ix yiban̈ iswiˈ Comam.

26:8b.MAT.026.008 Hayet yilni ebnaj iscuywom Comam huneˈ tuˈ istit ishowal ebnaj yin̈ ix, yalni ebnaj: ―¿Tzet yin̈ xin ton̈e chietalaxto huneˈ an̈ tiˈ?

26:9b.MAT.026.009 Huneˈ an̈ tiˈ caw ay istohol, majaltam matxon̈laxtoj, cat ispohlaxcan̈ istohol yin̈ anma mebaˈ, ẍi ebnaj.

26:10b.MAT.026.010 Hayet yaben Comam Jesús huneˈ tuˈ, yalni Comam: ―¿Tzet yin̈ xin cheyiti hehowal yin̈ ix? Huneˈ maswatxˈe ix win̈tiˈan, caw cˈul.

26:11b.MAT.026.011 Anma mebaˈ ayn̈eticˈaco texol, walinan xin mach sunilbal tiempo ayinicˈojan texol.

26:12b.MAT.026.012 Huneˈ ix tiˈ masjobayo ix huneˈ an̈ caw xukˈ sam wiban̈an yun̈e cˈulxa ye innimanilan yet chinmujlaxan.

26:13b.MAT.026.013 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, bajxan̈etuˈwal chihallax Tzotiˈ cˈul yet colbanile chihallaxpaxo huneˈ maswatxˈe ix tiˈ, hac tuˈ xin chiakˈlax binaho ix, ẍi Comam Jesús tet ebnaj iscuywom.

26:14b.MAT.026.014 Naj Judas Iscariote, naj ayco istzˈajo ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom Comam Jesús, to naj iscˈatan̈ ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote,

26:15b.MAT.026.015 yalni naj tet ebnaj: ―¿Hanta cheyakˈ wetan, chiwacojan naj Jesús yul hekˈab? ẍi naj. Yalten ebnaj treinta melyu naba plata tet naj.

26:16b.MAT.026.016 Hac tuˈ xin yu yichico naj issayni yin̈ tzet chu yanico naj Comam yul iskˈab ebnaj.

26:17b.MAT.026.017 Haxa yet yayilo babel tzˈayic kˈin̈ Pascua, yet chiwahlax ixim pan machi yan̈al, ishitzico ebnaj iscuywom Comam iscˈatan̈, iskˈamben ebnaj: ―Mamin, ¿baytuˈwal chawoche chicowatxˈehan̈ tzet chicolo yin̈ kˈin̈ Pascua tiˈ? ẍi ebnaj.

26:18b.MAT.026.018 Istakˈwi Comam: ―Asiˈwe yul con̈ob, yet chexapnoj cat heto bey yatut huneˈ naj, cat heyalno tet naj: “Macon̈ischejtijan̈ Comam cuywawom jalan̈ tawet tato hanicˈxan̈e tiempohal aycˈo coxolan̈, yuxin haˈ bey hawatut tiˈ chon̈hulan̈ jecˈtzehan̈ kˈin̈ Pascua tiˈ yeb Comam,” quexchi, ẍi Comam.

26:19b.MAT.026.019 Lahwi tuˈ, isto ebnaj iscuywom Comam Jesús, isyijen ebnaj hacaˈticˈa yu yalni Comam. Yoc ebnaj iswatxˈen tzet chilolax yin̈ kˈin̈ Pascua.

26:20b.MAT.026.020 Haxa yet yah akˈbal xin, yoc Comam waˈo sat meẍa yeb ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom tuˈ.

26:21b.MAT.026.021 Yet lan̈an iswaˈ Comam yeb ebnaj tuˈ, yalni Comam: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, ay huneˈ mac texol tiˈ chinanocojan yul iskˈab camical, ẍi Comam.

26:22b.MAT.026.022 Yet yaben ebnaj huneˈ tuˈ, caw oc biscˈulal yin̈ iscˈul ebnaj. Yoc ebnaj iskˈambeno tet Comam yin̈ hununtajil: ―Mamin, ¿machmitajinan? ẍi ebnaj yin̈ hununtajil.

26:23b.MAT.026.023 Istakˈwi Comam: ―Haˈ huneˈ mac huneˈn̈e chu wanaytojan inkˈaban yul plato yebi haˈ chinanocojan yul iskˈab camical.

26:24b.MAT.026.024 Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, yilal wecˈan yin̈ camical, hacaˈ yalni yul Yum Comam Dios. Yajaˈ, ¡cˈanchˈan naj chinanicojan yul iskˈab camical! Ayxicˈa mach pitzcˈa naj yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ẍi Comam.

26:25b.MAT.026.025 Naj Judas naj chianico Comam yul iskˈab camical tuˈ, iskˈambe naj: ―Mam cuywawom, ¿tom haninan? ẍi naj. Istakˈwi Comam: ―Hoˈ, hachtoni, ẍi Comam.

26:26b.MAT.026.026 Yet lan̈an iswaˈ Comam, yinican̈ ixim pan, yakˈni Comam yuchˈandiosal tet Comam Dios, iskˈaxponayo Comam ixim. Lahwi tuˈ yakˈni Comam ixim tet ebnaj iscuywom; yalni Comam: ―Wawej, huneˈ tiˈ yechel innimanilan yehi, ẍi Comam.

26:27b.MAT.026.027 Yinipaxocan̈ Comam chˈen vaso, yakˈni Comam yuchˈandiosal tet Comam Dios. Lahwi tuˈ yakˈni Comam chˈen vaso tuˈ tet ebnaj, yalni Comam: ―Ucˈwe huneˈ tiˈ hesunil,

26:28b.MAT.026.028 yuto haˈ huneˈ tiˈ yechel inchiqˈuilan chimalto yu istan̈ ismul txˈiˈal anma, yun̈e yijnicano isba istrato Comam Dios.

26:29b.MAT.026.029 Chiwalpaxojan teyet tato matxa chiwucˈan yal teˈ uva masanto yet chioc Inmaman Yahawilal catto wucˈnihan yin̈ yacˈtohal hunelxa, ẍi Comam tet ebnaj.

26:30b.MAT.026.030 Hayet lahwi isbitn̈encano ebnaj bit tet Comam Dios, isto Comam Jesús yeb ebnaj bey won̈an Olivo.

26:31b.MAT.026.031 Yalni Comam tet ebnaj iscuywom tuˈ: ―Yin̈ huneˈ akˈbal tiˈ chicabconocan̈ heyanma win̈an hesunil, yuto tzˈibn̈ebilcano hacaˈ tiˈ: “Chinpotxˈan naj tan̈em meˈ, cat ispujnacanto noˈ meˈ tuˈ,” ẍiayoj.

26:32b.MAT.026.032 Yajaˈ yet chinitzitzbican̈an xin, chinbabitojan tesata bey Galilea, ẍi Comam.

26:33b.MAT.026.033 Yalni naj Pedro tet Comam: ―Mamin, waxan̈ca sunil mac chicabconcan̈ iscˈul tawin̈, yajaˈ walinan, machoj, ẍi naj.

26:34b.MAT.026.034 Yalni Comam Jesús tet naj: ―Yin̈ caw isyelal chiwalan tawet, yin̈ huneˈ akˈbal tiˈ oxelxa chawala ta mach quinhawohtajojan yet chiokˈocan̈ noˈ icham chiyo, ẍi Comam tet naj.

26:35b.MAT.026.035 Istakˈwi naj Pedro: ―Waxan̈ca chinakˈlax camojan tawinta Mamin, yajaˈ mach chu walnihan ta mach cachwohtajojan, ẍi naj. Hacaˈticˈa yu yalni naj Pedro tuˈ, hac tuˈ yu yalnipaxo ebnaj sunil.

26:36b.MAT.026.036 Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom bey huneˈ peyab chiyij Getsemaní, yalni Comam tet ebnaj: ―Canan̈wecano tzˈon̈no bey tiˈ, chintohan txahlo cosatato tiˈ, ẍi Comam.

26:37b.MAT.026.037 Yinito Comam naj Pedro yeb ebnaj cawan̈ iscˈahol icham Zebedeo yintaj. Yoc huneˈ niman biscˈulal yin̈ yanma Comam, caw xin yaˈ yuco yin̈ yanma.

26:38b.MAT.026.038 Yalni Comam tet ebnaj: ―Caw chiwabehan isyaˈil isbiscˈulal camical yin̈ wanmahan. Canan̈wecano bey tiˈ; ¡iwelo hewayan̈ wintajan! ẍi Comam.

26:39b.MAT.026.039 Lahwi tuˈ xin ishitzilo Comam hanicˈ yin̈ ebnaj, yay jahno Comam, yay xulno sat txˈotxˈ. Yichico istxahli: “Mam, ta chisje hacˈul colinan tet huneˈ isyaˈtajil chul wiban̈tiˈan; yaj mach hacaˈ chiwochehan, to hacaˈojab tzet chal hacˈul,” ẍi Comam.

26:40b.MAT.026.040 Lahwi tuˈ yul Comam bay cancano ebnaj oxwan̈, caw xin chiway ebnaj yet yapni Comam, yalni Comam tet naj Pedro: ―¿Tom mach chitecha heyu heyinilo hewayan̈ hunu orahil wintajan?

26:41b.MAT.026.041 Iwelo hewayan̈, txahlan̈we tet Comam Dios haxinwal mach chexaycˈay yul iskˈab istxˈojal. Wal heyanma hinan isyijen tzet chal Comam Dios, yajaˈ wal henimanil xin mach chitecha ilwebal yu, ẍi Comam.

26:42b.MAT.026.042 Istopaxo Comam txahlo hunelxa, yalnipaxo Comam yin̈ istxah: “Mam, ta mach chiecˈayo huneˈ tiˈ wiban̈an, yuhojab hacaˈ chal hacˈul,” ẍi Comam.

26:43b.MAT.026.043 Ismeltzopaxo Comam iscˈatan̈ ebnaj, caw xin yexn̈e isway ebnaj yuto caw mach chitecha naj wayan̈ yu ebnaj.

26:44b.MAT.026.044 Lahwi tuˈ istopaxo Comam txahlo yin̈ yoxel, hacaˈticˈa yu yalni Comam yin̈ babelal yeb yin̈ iscayel, hacticˈapax tuˈ yu yalni Comam.

26:45b.MAT.026.045 Lahwi tuˈ xin ismeltzo Comam bay ay ebnaj iscuywom tuˈ, yalni Comam tet ebnaj: ―¿Tom yexn̈eto hewayi, yeb hexewi? Wal tinan̈ maapni yorahil walaxicojan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, yul iskˈab anma mulum.

26:46b.MAT.026.046 Ahan̈wewanoj, ton̈wej yuto lan̈an yul naj chinanicojan yul iskˈab camical, ẍi Comam tet ebnaj.

26:47b.MAT.026.047 Yet lan̈an istzotel Comam Jesús tuˈ, yapni naj Judas, naj ayco istzˈajo ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom Comam. Caw xin hantan̈e ebnaj tzujan yinta naj, ikˈbil yespada yeb isteˈ ebnaj yu; chejbil ebnaj yu ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote, yeb ebnaj ichamta winaj iswiˈehal con̈ob Israel.

26:48b.MAT.026.048 Wal xin halbilxa tet ebnaj yu naj Judas tuˈ yin̈ tzet chu yanico naj Comam yul iskˈab ebnaj, yet yalni naj: ―Haˈ naj chintzˈohan iskˈotx, haˈ naj chetzabayoj, ẍi naj.

26:49b.MAT.026.049 Yuxin hayet ishitzico naj iscˈatan̈ Comam, yalni naj: ―¿Hanicˈ hawe Mam cuywawom? ẍi naj. Istzˈohni naj iskˈotx Comam.

26:50b.MAT.026.050 Yalni Comam tet naj: ―Hach amigo, haˈ tzet chihul hawub watxˈe tinan̈, ẍi Comam. Istit bulna ebnaj istzabnoyo Comam.

26:51b.MAT.026.051 Yajaˈ ay huneˈ naj iscuywom Comam yihti yespada yul yatut, ispitnilto naj istxiquin huneˈ ischejab naj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote.

26:52b.MAT.026.052 Yalni Comam Jesús tet naj: ―Ayto hawespada yul yatut yuto haˈ mac espada chakˈa, espada chipotxˈnipaxo camoj.

26:53b.MAT.026.053 ¿Tom mach chu inkˈannihan cablahon̈eb majan ebnaj ángel tet Inmaman tinan̈ ta chiwochehan?

26:54b.MAT.026.054 Yajaˈ ta hac tuˈ, machim chiyij isba tzet tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios win̈an bay chala tato yilal yuni huntekˈan tiˈ, ẍi Comam.

26:55b.MAT.026.055 Lahwi tuˈ, yalni Comam tet ebnaj apni tuˈ: ―¿Tom elkˈominan teyet yuxin ikˈbil heyespada yeb heteˈ win̈an chexhul quinhetzabnoyojan? Hunun tzˈayic inbeyan cuywal yul yatut Comam Dios texol, yajaˈ mach quinhetzabayojan.

26:56b.MAT.026.056 Yajaˈ tinan̈, yilal yuni sunil huntekˈan tiˈ yun̈e yijni isba sunil tzet tzˈibn̈ebilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat, ẍi Comam. Wal ebnaj iscuywom Comam xin elcan̈ ebnaj, yanicano ebnaj Comam ischuquil.

26:57b.MAT.026.057 Lahwi tuˈ yinito ebnaj Comam Jesús bey yatut naj Caifás, naj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote. Haˈ bey tuˈ xin cutxanico ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés, yeb ebnaj iswiˈehal con̈ob.

26:58b.MAT.026.058 Wal naj Pedro xin nahat tzujan isto naj yinta Comam, yapni naj yamakˈil yatut naj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote tuˈ, yay tzˈon̈no naj xol ebnaj chitan̈en yatut Comam Dios yu yilni yin̈ tzet chielico Comam.

26:59b.MAT.026.059 Wal ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj yahawil yin̈ lahtiˈ xol ebnaj Israel issay ebnaj mac chioc halno lekˈtiˈal yin̈ Comam yun̈e iscawxico camical yiban̈.

26:60b.MAT.026.060 Caw xin txˈiˈal mac octoj, ishobnican̈ ebnaj lekˈtiˈal yin̈ Comam, yajaˈ maẍticˈa hunu tzet oc ismulo Comam. Lahwi tuˈ yapni cawan̈xa ebnaj,

26:61b.MAT.026.061 yalni ebnaj: ―Huneˈ naj tiˈ jabehan̈ yalni naj hacaˈ tiˈ: “Hanintiˈan chu wuchcˈanayojan huneˈ yatut Comam Dios tiˈ, cat wanican̈an isselel yin̈ oxeb tzˈayic,” ẍi naj, ẍi ebnaj yin̈ Comam.

26:62b.MAT.026.062 Yah lin̈no naj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote, yalni naj tet Comam: ―¿Tzet yin̈ xin mach chaẍtakˈwi? ¿Tzet ye huntekˈan chal ebnaj tiˈ tawin̈? ẍi naj.

26:63b.MAT.026.063 Yajaˈ maẍticˈa takˈwi Comam tet naj, lahwi tuˈ yalnipaxo naj: ―Yin̈ isbi Comam Dios itzitz, hal yin̈ isyelal jetan̈. ¿Ham hach tiˈ Cristo, Iscˈahol Comam Dios? ẍi naj.

26:64b.MAT.026.064 Istakˈwi Comam tet naj: ―Hoˈ, hanintonan hacaˈ hawalni tiˈ. Chiwalan teyet tato Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios cheyil woc tzˈon̈nojan yin̈ iswatxˈkˈab Comam Dios caw aycano yip, cat heyilni wulan xol moyan, ẍi Comam.

26:65b.MAT.026.065 Yet yaben naj yahawil ebnaj sacerdote tzet yal Comam tuˈ, istzilnilo naj xil iskˈap yu ishowal, yalni naj tet ebnaj yetbi tuˈ: ―Huneˈ mayal naj tiˈ, caw txˈoj yul sat Comam Dios. Yuxin tinan̈ matxa yilal chicokˈan anma chihalni ismul naj, wal xin han̈‑caw‑on̈ majabe istxˈojal istzotel naj.

26:66b.MAT.026.066 Yuxin, ¿tzet cheyute heyalni hex tiˈ? ẍi naj. Istakˈwi ebnaj: ―Ay ismul naj, camojab naj, ẍi ebnaj.

26:67b.MAT.026.067 Istzublico ebnaj yin̈ sat Comam, ismakˈnipaxo ebnaj Comam, ay ebnaj xin pakˈnilto sat Comam,

26:68b.MAT.026.068 chalni ebnaj: ―Hach Cristo, txumiloj mac macachmakˈni, ẍi ebnaj tet Comam.

26:69b.MAT.026.069 Yet tzˈon̈anayo naj Pedro istiˈ yamakˈil teˈ n̈a tuˈ, ishitzico huneˈ ix chejab iscˈatan̈ naj, yalni ix: ―Hach tiˈ hawetbi haba yeb naj Jesús ah Galilea, ẍi ix.

26:70b.MAT.026.070 Wal naj Pedro tuˈ yeba naj yin̈ sat sunil anma, yalni naj: ―Mach wohtajojan tzet chawala, ẍi naj.

26:71b.MAT.026.071 Haxa yet yapni naj bey ispultahil yamakˈil teˈ n̈a tuˈ, yalni hunxa ix tet anma cutxanico bey tuˈ: ―Naj tiˈ yetbi isba naj yeb naj Jesús ah Nazaret, ẍi ix.

26:72b.MAT.026.072 Yajaˈ yeba naj hunelxa, yalni naj: ―Caw chabe Comam Dios, ¡mach wohtajojan huneˈ naj tuˈ! ẍi naj.

26:73b.MAT.026.073 Hunepixto xin ishitzico huntekˈan ebnaj iscˈatan̈ naj, yalni ebnaj: ―Yin̈ caw yeli, hach tiˈ hawetbi haba yeb ebnaj chiecˈ yinta naj Jesús tiˈ yuto ixtan̈ cotxumnilojan̈ hatzoteli, ẍi ebnaj.

26:74b.MAT.026.074 Yajaˈ oc naj Pedro tuˈ istzˈactiˈn̈e isba, yalni naj: ―Caw chabe Comam Dios mach wohtajojan huneˈ naj tuˈ, ẍi naj. Lan̈antoticˈa xin yokˈcan̈ huneˈ noˈ icham chiyo.

26:75b.MAT.026.075 Hac tuˈ yu isnaniti naj Pedro yin̈ tzet yal Comam yet yalni Comam hacaˈ tiˈ: “Oxelxa chawala ta mach quinhawohtajojan yet chiokˈcan̈ noˈ icham chiyo,” ẍi Comam. Lahwi tuˈ yelti naj Pedro bey tuˈ, yoc naj okˈo sicˈlebil.

27

27:1b.MAT.027.001 Haxa yet issajbilo xin, islahtiˈn̈en isba ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote, yeb ebnaj ichamta winaj iswiˈehal con̈ob tuˈ yin̈ tzet chu yakˈlax camo Comam Jesús.

27:2b.MAT.027.002 Lahwi tuˈ iscˈalnayo ebnaj Comam, yinito ebnaj Comam sata naj gobernador ah Roma chiyij Poncio Pilato.

27:3b.MAT.027.003 Wal naj Judas, naj anico Comam yul iskˈab ebnaj tuˈ, hayet yilni naj ta cawxico camical yiban̈ Comam, istac iscˈul naj yu istxˈojal iswatxˈe tuˈ, isto naj yakˈnopaxo chˈen treinta plata tet ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote yeb tet ebnaj iswiˈehal con̈ob,

27:4b.MAT.027.004 yalni naj tet ebnaj: ―Caw mawaco inmulan, yuto mawacojan huneˈ naj machi ismul yul iskˈab camical, ẍi naj. Istakˈwi ebnaj tet naj: ―¡Tzet jocan̈ tawin̈, ila tzet chawute haba! ẍi ebnaj.

27:5b.MAT.027.005 Hayet yaben naj huneˈ tuˈ xin istiẍnicanicto naj chˈen melyu tuˈ yul yatut Comam Dios. Lahwi tuˈ isto naj istˈun̈bano isba.

27:6b.MAT.027.006 Ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote issicˈcan̈ ebnaj chˈen melyu tuˈ, yalni ebnaj: ―Huntekˈan chˈen melyu tiˈ mach chu jahnayto chˈen xol chˈen ofrenda, yuto istohol camical ye chˈen, ẍi ebnaj.

27:7b.MAT.027.007 Islahtiˈn̈en isba ebnaj, islokˈni ebnaj huneˈ txˈo txˈotxˈ chihallax: “Istxˈotxˈ naj watxˈem xi,” yu yoc camposantohal bay chimujlax anma nan con̈obal chicam bey yul con̈ob Jerusalén tuˈ.

27:8b.MAT.027.008 Yuxin Istxˈotxˈal Chicˈ occano isbiho huneˈ txˈo txˈotxˈ tuˈ, haˈ xin chihallax yin̈ txˈotxˈ tinan̈.

27:9b.MAT.027.009 Hac tuˈ yu yijni isba tzet halbilcano yu naj Jeremías, yet yalni naj: “Yican̈ ebnaj chˈen treinta plata, chˈen yakˈ ebnaj Israel istoholo huneˈ naj.

27:10b.MAT.027.010 Yin̈ chˈen xin islokˈ ebnaj istxˈotxˈ naj watxˈem xi, hac tuˈ yu yalni Comam Dios Jahawil wetan,” ẍicano naj Jeremías yul Yum Comam Dios.

27:11b.MAT.027.011 Yet ayco Comam Jesús sata naj Pilato iskˈamben naj tet Comam: ―¿Tom yahawil anma Israel hawehi? ẍi naj. Istakˈwi Comam: ―Hoˈ, yeli hacaˈ hawalni tiˈ, ẍi Comam.

27:12b.MAT.027.012 Wal ebnaj iswiˈehal ebnaj sacerdote yeb ebnaj iswiˈehal con̈ob, caw oc ebnaj akˈocˈule yin̈ Comam. Yajaˈ wal Comam xin maẍticˈa takˈwi ninoj.

27:13b.MAT.027.013 Yuxin yal naj Pilato tet Comam: ―¿Tom mach chawabe tzet chal ebnaj tiˈ tawin̈? ẍi naj.

27:14b.MAT.027.014 Yajaˈ maẍticˈa takˈwi Comam tet naj Pilato tuˈ, yuxin caw cˈayilo iscˈul naj yin̈ Comam.

27:15b.MAT.027.015 Yin̈ hunun kˈin̈ Pascua chisbejtzo naj gobernador tuˈ hunun ebnaj presowom, yajaˈ haˈticˈa mac chal iscˈul anma haˈ chibejtzolaxi.

27:16b.MAT.027.016 Cˈuxan xin ayco huneˈ naj Barrabás isbi yul preso, caw ohtabil naj yu anma.

27:17b.MAT.027.017 Yet cutxanico anma tuˈ iskˈamben naj Pilato tet anma: ―¿Mac cheyoche chinbejtzohan, tom naj Barrabás mato naj Jesús, naj cheyal Cristohal? ẍi naj.

27:18b.MAT.027.018 Yal naj huneˈ tuˈ yuto yohta naj ta yu ayco ishowal ebnaj iswiˈehal sacerdote yin̈ Comam yuxin ilaxto Comam sata naj.

27:19b.MAT.027.019 Yet ayicto naj Pilato yul iscapil tuˈ, yapni tzotiˈ tet naj yu yixal hacaˈ tiˈ: “Mach chawaco haba xol ebnaj yin̈ huneˈ naj machi ismul tuˈ, yuto hayet may akˈbal ay huneˈ inwayican caw xiwquilta yin̈ naj,” ẍito ix tet naj.

27:20b.MAT.027.020 Wal ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj ichamta winaj yul con̈ob tuˈ, oc ebnaj akˈocˈule tet anma ta chala ta chibejtzolax naj Barrabás cat yakˈlax camo Comam Jesús.

27:21b.MAT.027.021 Iskˈambenpaxo naj gobernador tuˈ tet anma: ―Yin̈ ebnaj cawan̈ tiˈ, ¿mac cheyoche chinbejtzohan? ẍi naj. Istakˈwi anma tuˈ sunil: ―¡Naj Barrabás chabejtzo! ẍi anma.

27:22b.MAT.027.022 Iskˈamben naj: ―¿Tzet xin chiwutehan naj Jesús tiˈ heyalni, naj chihallax Cristohal tiˈ? ẍi naj. Istakˈwi anma sunil: ―Ahojab naj yin̈ culus, ẍixan̈e anma.

27:23b.MAT.027.023 Iskˈamben naj Pilato tuˈ: ―¿Tzet xin istxˈojal iswatxˈe naj? ẍi naj. Yajaˈ wal anma tuˈ caw ecˈbalto ah yaw, yalni hacaˈ tiˈ: ―¡Camojab naj yin̈ culus! ẍixan̈e anma.

27:24b.MAT.027.024 Hayet yilni naj Pilato ta caw ecˈbalto ah wejna anma, matxa hunuxa tzet tzˈaj yuteˈ naj, iskˈanniti naj ha haˈ. Yoc naj istxˈahno iskˈab yin̈ sat sunil anma yu isyenilo naj tato machi yoc naj yin̈ iscamical Comam Jesús. Lahwi tuˈ yalni naj: ―Mach wiban̈ojan chitit iscamical huneˈ naj tiˈ, wal xin teyiban̈ chitocanoj, ẍi naj.

27:25b.MAT.027.025 Istakˈwi anma sunil: ―Waxan̈ca chioc iscamical naj tuˈ comulojan̈ yeb yiban̈ juninalan̈, ẍixan̈e anma.

27:26b.MAT.027.026 Hac tuˈ yu isbejtzon naj Pilato naj Barrabás, ischejni naj hatelaxo Comam Jesús. Lahwi tuˈ yanico naj Comam yul iskˈab ebnaj yu yalaxcan̈ yin̈ culus.

27:27b.MAT.027.027 Yinito ebnaj soldado Comam Jesús bey ispalacio naj gobernador tuˈ. Yet yapni Comam xin, iscutxbanico isba ebnaj soldado, yoc hoyno ebnaj yin̈ Comam.

27:28b.MAT.027.028 Yinilo ebnaj xil iskˈap Comam, yanico ebnaj huneˈ xilkˈape caj yin̈ Comam.

27:29b.MAT.027.029 Isbakˈonayo ebnaj huntekˈan teˈ txˈix coronahil, yahnato ebnaj yin̈ iswiˈ Comam. Yanipaxico ebnaj huneˈ te teˈ yul iskˈab Comam, yichico ebnaj istzebi yin̈ Comam, chila xin ay jahno ebnaj sata Comam, yalni ebnaj: ―¡Tzalajon̈we yin̈ naj yahawil anma Israel tiˈ! ẍi ebnaj.

27:30b.MAT.027.030 Istzublipaxico ebnaj yin̈ Comam, yinilo ebnaj te teˈ ayco yul iskˈab ismakˈnico ebnaj teˈ yin̈ iswiˈ Comam.

27:31b.MAT.027.031 Lahwi yetancano ebnaj Comam, yinilo ebnaj huneˈ xilkˈape caj yaco ebnaj yin̈ Comam tuˈ, yanipaxico ebnaj xil iskˈap Comam. Lahwi tuˈ yinito ebnaj Comam yu yalaxcan̈ yin̈ culus.

27:32b.MAT.027.032 Hayet lan̈an yilaxto Comam bay chialaxcan̈ yin̈ culus, istzabnayo ebnaj soldado huneˈ naj ah Cirene, Simón isbi, ischejnico ebnaj naj yinoto isculus Comam.

27:33b.MAT.027.033 Hayet yapni ebnaj bey huneˈ txˈotxˈ chiyij Gólgota, chihallaxpaxo Isbajil Wiˈe,

27:34b.MAT.027.034 issomni ebnaj yal teˈ uva yeb huntekˈan teˈ cˈahla telaj, yakˈni ebnaj yucˈuˈ Comam. Yajaˈ yet yablen Comam matxa isje Comam yucˈuˈ.

27:35b.MAT.027.035 Hayet ayxacan̈ Comam yin̈ culus yu ebnaj, yoc ebnaj soldado tuˈ yilweno isba yin̈ xil iskˈap Comam yu ispohnican̈ ebnaj yin̈. Hac tuˈ yu yijni isba tzet tzˈibn̈ebilcano yu ischejab Comam Dios yet payat bay chala: “Ispohcan̈ ebnaj xil inkˈapan yin̈, yocpaxo ebnaj yilweno isba mac cˈul yin̈bal yin̈ xil inkˈaptuˈan,” ẍiayoj.

27:36b.MAT.027.036 Lahwi tuˈ, yoc tzˈon̈no ebnaj istan̈en Comam.

27:37b.MAT.027.037 Yanico ebnaj hayeb tzˈib yiban̈ iswiˈ Comam yin̈ teˈ culus tuˈ bay chala tzet yin̈ xin akˈlax camo Comam. Haˈ huntekˈan tzˈib tuˈ ẍi hacaˈ tiˈ: “Haˈ naj tiˈ Jesús Yahawil anma Israel,” ẍicoj.

27:38b.MAT.027.038 Aypaxo cawan̈ ebnaj elkˈom alaxcan̈ yin̈ culus yinta Comam. Huneˈ naj ah yin̈ iswatxˈkˈab Comam, huneˈxa naj xin ah yin̈ ismeckˈab Comam.

27:39b.MAT.027.039 Haˈ macta chiecˈto bey tuˈ oc buchwal yin̈ Comam, chisbilen iswiˈ,

27:40b.MAT.027.040 chalni hacaˈ tiˈ: ―¡Hach tiˈ, hawala tato chawuchacˈayo yatut Comam Dios, cat hawanican̈ isselel yin̈ oxeb tzˈayic hawalni! ¡Yuxin colayti haba tato yel chawala Iscˈahol Comam Dios hawehi! ¡Ayan̈ti yin̈ teˈ culus tuˈ! ẍi ebnaj.

27:41b.MAT.027.041 Hacpax tuˈ ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés yeb ebnaj ichamta winaj iswiˈehal con̈ob tuˈ, oc ebnaj buchwal yin̈ Comam, chalni ebnaj:

27:42b.MAT.027.042 ―Naj tiˈ iscol naj anma, wal naj xin mach chu iscolni isba. Tato yeli haˈ naj tiˈ Jahawil han̈on̈ Israel hon̈ tiˈ, jilaˈ yinayti isba naj yin̈ culus, wal tuˈ chijaco janma yin̈ naj.

27:43b.MAT.027.043 Chicawxi iscˈul naj yin̈ Comam Dios yalni yuxin jilaˈ yul Comam Dios colwal yin̈ naj tato caw yeli ochebil naj yu Comam, yuto chal naj tato Iscˈahol Comam Dios ye naj, ẍi ebnaj.

27:44b.MAT.027.044 Hacpax tuˈ ebnaj elkˈom alaxcan̈ yin̈ culus yinta Comam, ocpaxo ebnaj buchwal yin̈ Comam.

27:45b.MAT.027.045 Yet chumanil iskˈejholilo yul sat yiban̈kˈinal tiˈ masanto yin̈ chˈen oxeb yin̈ kˈejbiyalil sajbipaxiloj.

27:46b.MAT.027.046 Yin̈ huneˈ orahil tuˈ ah yaw Comam Jesús yin̈ caw ip, yalni Comam: ―Elí, Elí, ¿lama sabactani? ẍi Comam. Chal yelapnoj: Hach inDiosal, hach inDiosal, ¿tzet yin̈ xin chinhabejcanojan? ẍi.

27:47b.MAT.027.047 Ay xin huntekˈan ebnaj aben huneˈ tuˈ, yalni ebnaj: ―Ham naj Elías, ischejab Comam Dios chawte naj, ẍi ebnaj.

27:48b.MAT.027.048 Ay xin huneˈ yetbi ebnaj to yin̈ an̈e yinoti huneˈ esponja, islahbanayto naj xol pahla vino, iscˈalnico naj yin̈ iswiˈ huneˈ teˈ ah, yanahto naj yin̈ istiˈ Comam.

27:49b.MAT.027.049 Yajaˈ cachlax naj yu huntekˈanxa ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Maẍton̈e bela, jilaˈ tato chul naj Elías iscoloˈ naj, ẍi ebnaj.

27:50b.MAT.027.050 Yahwipaxo Comam yin̈ caw ip hunelxa, lahwi tuˈ xin iscamiloj.

27:51b.MAT.027.051 Yin̈n̈ena tuˈ istzilmoyo kˈap kˈap aycan̈ yul yictabal yatut Comam Dios, cab ayico kˈap. Ichiti istzilbanil kˈap yin̈ iswiˈ, yaycanilo yin̈ yojtabanil. Yecˈpaxo huneˈ niman chixcab, ispohto chˈen nimeta chˈen yu.

27:52b.MAT.027.052 Ay xin ej chˈen n̈achˈen bay mujan camom hajlohi; txˈiˈal xin ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam Dios itzitzbican̈.

27:53b.MAT.027.053 Hato xin yet yitzitzbican̈ Comam Jesús yelti ebnaj bay mujan tuˈ. Lahwi tuˈ isto ebnaj yul con̈ob Jerusalén, txˈiˈal mac xin ilni ebnaj.

27:54b.MAT.027.054 Hayet yaben naj capitán yeb issoldado chitan̈en Comam huneˈ chixcab tuˈ caw xiwcan̈ ebnaj, yeb yet yilni ebnaj sunil tzet yuhi, yalni ebnaj: ―Haˈ huneˈ naj macam tuˈ, yin̈ caw yeli Iscˈahol Comam Dios ye naj, ẍi ebnaj.

27:55b.MAT.027.055 Ay xin huntekˈan ebix tˈan̈anto yilni nahat yin̈ tzet chuhi. Haˈ ebix tuˈ tit yinta Comam bey Galilea, iscolwapaxo ebix yin̈ Comam.

27:56b.MAT.027.056 Xol ebix ayco ix María ah Magdala, yeb ix María ismiˈ naj Jacobo yeb naj José, yeb xin ismiˈ ebnaj iscˈahol icham Zebedeo.

27:57b.MAT.027.057 Ay huneˈ naj caw kˈalom chiyij José, ah con̈ob Arimatea. Naj tuˈ iscuywom Comam Jesús ye naj.

27:58b.MAT.027.058 Haxa yin̈ kˈejbiyal xin, isto naj iscˈatan̈ naj Pilato, yoc naj iskˈanni isnimanil Comam yu ismujni naj. Hac tuˈ yu ischejni naj Pilato ebnaj issoldado yakˈno isnimanil Comam tet naj.

27:59b.MAT.027.059 Lahwi ischahni naj isnimanil Comam tuˈ, ispichnico naj huneˈ sábana caw saj yeb caw cˈul yin̈ isnimanil Comam.

27:60b.MAT.027.060 Ay xin huneˈ chˈen niman chˈen holbil yu naj; yet naj ye chˈen, caw acˈto chˈen, maẍto hunu camom chialaxicto yul chˈen, haˈ tuˈ xin yacto naj isnimanil Comam. Yanicanico naj huneˈ chˈen niman chˈen ismajiloj, lahwi tuˈ ispaxto naj.

27:61b.MAT.027.061 Wal ix María ah Magdala yeb huneˈxa ix chiyij María, cancano tzˈon̈no ebix sata bay mujlax Comam tuˈ.

27:62b.MAT.027.062 Haxa yin̈ huneˈxa tzˈayic, yet istzˈayical xewilal, isto ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj fariseo yilaˈ naj Pilato,

27:63b.MAT.027.063 yalni ebnaj tet naj: ―Mam jahaw, chiconatijan̈ tato yet itzitzto huneˈ naj lekˈtiˈ tuˈ yal naj tato yin̈xa yoxeb tzˈayic iscam naj cat yitzitzbican̈ naj hunelxa,

27:64b.MAT.027.064 yuxin tinan̈ chicokˈanan̈ tawet, ato nino istan̈emal bay mujan naj, masanto hecal yin̈ kˈejbiyal. Ta mach xin apnita ebnaj iscuywom naj cat yinito ebnaj isnimanil naj, cat yalni ebnaj tet anma tato itzitzbican̈ naj xol camom. Yin̈ hacaˈ tuˈ ecˈbalto huneˈ lekˈtiˈal tiˈ sata huneˈ lekˈtiˈal yaco naj yet itzitzto naj, ẍi ebnaj.

27:65b.MAT.027.065 Istakˈwi naj Pilato tet ebnaj: ―Cˈulticˈa, iweto ebnaj soldado teyintaj cat heto hecawxenocano bay mujan naj hacaˈ chal hecˈul, ẍi naj.

27:66b.MAT.027.066 Lahwi tuˈ isto ebnaj yeb ebnaj soldado. Iscawxencano ebnaj bay mujan Comam, yanicanico ebnaj huneˈ sello yin̈ chˈen chˈen ayco ismajilo chˈen bay mujan Comam. Yanicanico ebnaj ebnaj soldado istan̈enoj.

28

28:1b.MAT.028.001 Lahwi yecˈcanto istzˈayical xewilal, haxa yet issajbilo yin̈ babel tzˈayic yin̈ semana, caw sahab to ix María ah Magdala yeb huneˈxa ix chiyij María tuˈ yilaˈ bay mujan Comam.

28:2b.MAT.028.002 Hayet lan̈an isto ebix tuˈ yecˈ huneˈ niman chixcab yuto ayilo huneˈ yángel Comam Dios bay mujan Comam tuˈ. Yinilo naj huneˈ chˈen chˈen ayco ismajilo istiˈ bay mujan Comam, yay tzˈon̈no naj yiban̈ chˈen.

28:3b.MAT.028.003 Caw chijepla yin̈ naj hacaˈ isjepla cˈuh. Wal xil iskˈap naj xin caw sajhopon̈e.

28:4b.MAT.028.004 Hayet yilni ebnaj soldado huneˈ tuˈ isluyluncan̈ ebnaj yu xiwquilal, yah pacˈna ebnaj hacaˈ camom.

28:5b.MAT.028.005 Yalni naj ángel tet ebix cawan̈ tuˈ: ―Mach chexxiwi, wohtajan tato haˈ Comam Jesús alaxcan̈ yin̈ culus, haˈ lan̈an hesayni.

28:6b.MAT.028.006 Wal xin matxa Comam ayicti bey tiˈ, to xaitzitzbican̈ hacaˈ yu yalni teyet. Ilwecˈanab bay ecˈle Comam.

28:7b.MAT.028.007 Tinan̈ xin as halwe tet ebnaj iscuywom tato maitzitzbican̈ Comam xol camom. Chibabito Comam tesata bey Galilea, haˈ bey tuˈ cheyilaˈ Comam. Haˈ huntekˈan tiˈ manhul walaˈan teyet, ẍi naj ángel tuˈ tet ebix.

28:8b.MAT.028.008 Hayet yaben ebix huntekˈan tuˈ, isto ebix yalno yin̈ an̈e tet ebnaj iscuywom Comam; caw xiw ebix, yajaˈ xin caw tzalapaxo ebix yaben huneˈ tuˈ.

28:9b.MAT.028.009 Hayet ayco ebix yin̈ isbel tuˈ xin, isyeni isba Comam tet ebix, istioẍli Comam tet ebix. Ishitzico ebix iscˈatan̈ Comam, yay jahno ebix sata Comam, yoc lakˈno ebix yin̈ yoj Comam.

28:10b.MAT.028.010 Yalni Comam tet ebix: ―Mach chexxiwi, as halwe tet ebnaj wuẍtajan tato chito bey Galilea, haˈ bey tuˈ chinyilaˈan ebnaj, ẍi Comam.

28:11b.MAT.028.011 Yet lahwi isto ebix tuˈ, isto haywan̈ ebnaj soldado ayco istan̈eno Comam tuˈ yul con̈ob. Yalni ebnaj tet ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote yin̈ tzet yuhi.

28:12b.MAT.028.012 Yet yaben ebnaj huneˈ tuˈ isto ebnaj islahtiˈn̈eno isba yeb ebnaj ichamta winaj iswiˈehal con̈ob Israel. Yakˈni ebnaj niman melyu tet ebnaj soldado tuˈ,

28:13b.MAT.028.013 yalni ebnaj tet ebnaj: ―Hac tiˈ cheyute heyalni hacaˈ tiˈ: “Yet lan̈an cowayan̈ yet akˈbalil yul ebnaj iscuywom naj yelkˈanoto isnimanil naj,” quexchi.

28:14b.MAT.028.014 Yajaˈ ta chabelo naj gobernador huneˈ tuˈ matzet chal hecˈul, chon̈ocan̈ tzotelo teyin̈ tet naj haxinwal matzet chitit teyiban̈, ẍi ebnaj.

28:15b.MAT.028.015 Lahwi tuˈ ischahnilo ebnaj chˈen melyu tet ebnaj yahawil yeco yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj cuywawom yin̈ ley. Yalni ebnaj soldado tet anma hacaˈticˈa yute yalni ebnaj tet ebnaj. Huneˈ lekˈtiˈal isnacan̈ ebnaj tuˈ, yexn̈eto yallax xol anma Israel tinan̈.

28:16b.MAT.028.016 Lahwi tuˈ, isto ebnaj hunlahon̈wan̈ iscuywom Comam Jesús bey Galilea yin̈ istzalanil huneˈ won̈an bay yal Comam ta chiapni ebnaj.

28:17b.MAT.028.017 Haˈ bey tuˈ xin yil ebnaj Comam, yoc ebnaj yanoco ismay Comam, yajaˈ xin ay hun cawan̈ ebnaj cabcon iscˈul.

28:18b.MAT.028.018 Ishitzico Comam iscˈatan̈ ebnaj iscuywom tuˈ, yalni Comam: ―Quinyacojan Comam Dios Yahawo yin̈ tzet ay yul satcan̈ yeb yin̈ tzet ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.

28:19b.MAT.028.019 Tinan̈ xin as cuywe anma yul hunun con̈ob yul sat yiban̈kˈinal tiˈ cat yoc yul inkˈaban. Cheyacanocan̈ haˈ iswiˈ yin̈ isbi Comam Dios Mame, yeb yin̈ inbihan, hanin Iscˈahol Comam Dios intiˈan, yeb yin̈ isbi Comam Espíritu Santo.

28:20b.MAT.028.020 Checuyni anma isyijen sunil cuybanile xawakˈan teyet. Walinan xin ayinn̈eticˈacojan heyetbiho yin̈ sunilbal tiempo masanto yet chilahwi huneˈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ẍicano Comam Jesús tet ebnaj iscuywom.


Holder of rights
Multilingual Bible Corpus

Citation Suggestion for this Object
TextGrid Repository (2025). Jakalteko Collection. Matthew (Jakalteko). Matthew (Jakalteko). Multilingual Parallel Bible Corpus. Multilingual Bible Corpus. https://hdl.handle.net/21.11113/0000-0016-9FB4-A