Proverbs (Farsi)

1

1:1b.PRO.001.001 امثال سلیمان بن داود پادشاه اسرائیل

1:2b.PRO.001.002 به جهت دانستن حکمت و عدل، و برای فهمیدن کلمات فطانت.

1:3b.PRO.001.003 به جهت اکتساب ادب معرفت آمیز، و عدالت و انصاف و استقامت.

1:4b.PRO.001.004 تاساده دلان را زیرکی بخشد، و جوانان را معرفت وتمیز.

1:5b.PRO.001.005 تا مرد حکیم بشنود و علم را بیفزاید. ومرد فهیم تدابیر را تحصیل نماید.

1:6b.PRO.001.006 تا امثال وکنایات را بفهمند، کلمات حکیمان و غوامض ایشان را.

1:7b.PRO.001.007 ترس یهوه آغاز علم است. لیکن جاهلان حکمت و ادب را خوار می‌شمارند.

1:8b.PRO.001.008 ‌ای پسر من تادیب پدر خود را بشنو، و تعلیم مادر خویش را ترک منما.

1:9b.PRO.001.009 زیرا که آنها تاج زیبایی برای سر تو، و جواهر برای گردن توخواهد بود.

1:10b.PRO.001.010 ‌ای پسر من اگر گناهکاران تو رافریفته سازند، قبول منما.

1:11b.PRO.001.011 اگر گویند: «همراه مابیا تا برای خون در کمین بنشینیم، و برای بی‌گناهان بی‌جهت پنهان شویم،

1:12b.PRO.001.012 مثل هاویه ایشان را زنده خواهیم بلعید، و تندرست مانندآنانی که به گور فرو می‌روند.

1:13b.PRO.001.013 هر گونه اموال نفیسه را پیدا خواهیم نمود. و خانه های خود را ازغنیمت مملو خواهیم ساخت.

1:14b.PRO.001.014 قرعه خود رادر میان ما بینداز. و جمیع ما را یک کیسه خواهدبود.»

1:15b.PRO.001.015 ‌ای پسر من با ایشان در راه مرو. و پای خودرا از طریقهای ایشان باز دار

1:16b.PRO.001.016 زیرا که پایهای ایشان برای شرارت می‌دود و به جهت ریختن خون می‌شتابد.

1:17b.PRO.001.017 به تحقیق، گستردن دام در نظرهر بالداری بی‌فایده است.

1:18b.PRO.001.018 لیکن ایشان به جهت خون خود کمین می‌سازند، و برای جان خویش پنهان می‌شوند.

1:19b.PRO.001.019 همچنین است راههای هر کس که طماع سود باشد، که آن جان مالک خود را هلاک می‌سازد.

1:20b.PRO.001.020 حکمت در بیرون ندا می‌دهد و در شوارع عام آواز خود را بلند می‌کند.

1:21b.PRO.001.021 در سرچهارراهها در دهنه دروازه‌ها می‌خواند و در شهربه سخنان خود متکلم می‌شود

1:22b.PRO.001.022 که «ای جاهلان تا به کی جهالت را دوست خواهید داشت؟ و تا به کی مستهزئین از استهزا شادی می‌کنند و احمقان از معرفت نفرت می‌نمایند؟

1:23b.PRO.001.023 به‌سبب عتاب من بازگشت نمایید. اینک روح خود را بر شما افاضه خواهم نمود و کلمات خود را بر شما اعلام خواهم کرد.

1:24b.PRO.001.024 زیرا که چون خواندم، شما ابانمودید و دستهای خود را افراشتم و کسی اعتنانکرد.

1:25b.PRO.001.025 بلکه تمامی نصیحت مرا ترک نمودید وتوبیخ مرا نخواستید.

1:26b.PRO.001.026 پس من نیز در حین مصیبت شما خواهم خندید و چون ترس بر شمامستولی شود استهزا خواهم نمود.

1:27b.PRO.001.027 چون خوف مثل باد تند بر شما عارض شود، و مصیبت مثل گردباد به شما دررسد، حینی که تنگی وضیق بر شما آید.

1:28b.PRO.001.028 آنگاه مرا خواهند خواندلیکن اجابت نخواهم کرد، و صبحگاهان مراجستجو خواهند نمود اما مرا نخواهند یافت.

1:29b.PRO.001.029 چونکه معرفت را مکروه داشتند، و ترس خداوند را اختیار ننمودند،

1:30b.PRO.001.030 و نصیحت مراپسند نکردند، و تمامی توبیخ مرا خوار شمردند،

1:31b.PRO.001.031 بنابراین، از میوه طریق خود خواهند خورد، واز تدابیر خویش سیر خواهند شد.

1:32b.PRO.001.032 زیرا که ارتداد جاهلان، ایشان را خواهد کشت و راحت غافلانه احمقان، ایشان را هلاک خواهد ساخت.اما هر‌که مرا بشنود در امنیت ساکن خواهدبود، و از ترس بلا مستریح خواهد ماند.»

1:33b.PRO.001.033 اما هر‌که مرا بشنود در امنیت ساکن خواهدبود، و از ترس بلا مستریح خواهد ماند.»

2

2:1b.PRO.002.001 ای پسر من اگر سخنان مرا قبول می‌نمودی و اوامر مرا نزد خود نگاه می‌داشتی،

2:2b.PRO.002.002 تاگوش خود را به حکمت فرا گیری و دل خود را به فطانت مایل گردانی،

2:3b.PRO.002.003 اگر فهم را دعوت می‌کردی و آواز خود را به فطانت بلندمی نمودی،

2:4b.PRO.002.004 اگر آن را مثل نقره می‌طلبیدی ومانند خزانه های مخفی جستجو می‌کردی،

2:5b.PRO.002.005 آنگاه ترس خداوند را می‌فهمیدی، و معرفت خدا را حاصل می‌نمودی.

2:6b.PRO.002.006 زیرا خداوندحکمت را می‌بخشد، و از دهان وی معرفت وفطانت صادر می‌شود.

2:7b.PRO.002.007 به جهت مستقیمان، حکمت کامل را ذخیره می‌کند و برای آنانی که درکاملیت سلوک می‌نمایند، سپر می‌باشد،

2:8b.PRO.002.008 تاطریقهای انصاف را محافظت نماید و طریق مقدسان خویش را نگاه دارد.

2:9b.PRO.002.009 پس آنگاه عدالت و انصاف را می‌فهمیدی، و استقامت و هر طریق نیکو را.

2:10b.PRO.002.010 زیرا که حکمت به دل تو داخل می‌شد و معرفت نزد جان تو عزیزمی گشت.

2:11b.PRO.002.011 تمیز، تو را محافظت می‌نمود، وفطانت، تو را نگاه می‌داشت،

2:12b.PRO.002.012 تا تو را از راه شریر رهایی بخشد، و از کسانی که به سخنان کج متکلم می‌شوند.

2:13b.PRO.002.013 که راههای راستی را ترک می‌کنند، و به طریقهای تاریکی سالک می‌شوند.

2:14b.PRO.002.014 از عمل بد خشنودند، و از دروغهای شریرخرسندند.

2:15b.PRO.002.015 که در راههای خود معوجند، و درطریقهای خویش کج رو می‌باشند.

2:16b.PRO.002.016 تا تو را اززن اجنبی رهایی بخشد، و از زن بیگانه‌ای که سخنان تملق‌آمیز می‌گوید؛

2:17b.PRO.002.017 که مصاحب جوانی خود را ترک کرده، و عهد خدای خویش را فراموش نموده است.

2:18b.PRO.002.018 زیرا خانه او به موت فرو می‌رود و طریقهای او به مردگان.

2:19b.PRO.002.019 کسانی که نزد وی روند برنخواهند گشت، و به طریقهای حیات نخواهند رسید.

2:20b.PRO.002.020 تا به راه صالحان سلوک نمایی و طریقهای عادلان را نگاه داری.

2:21b.PRO.002.021 زیراکه راستان در زمین ساکن خواهند شد، و کاملان در آن باقی خواهند ماند.لیکن شریران از زمین منقطع خواهند شد، و ریشه خیانتکاران از آن کنده خواهد گشت.

2:22b.PRO.002.022 لیکن شریران از زمین منقطع خواهند شد، و ریشه خیانتکاران از آن کنده خواهد گشت.

3

3:1b.PRO.003.001 ای پسر من، تعلیم مرا فراموش مکن و دل تو اوامر مرا نگاه دارد،

3:2b.PRO.003.002 زیرا که طول ایام وسالهای حیات و سلامتی را برای تو خواهدافزود.

3:3b.PRO.003.003 زنهار که رحمت و راستی تو را ترک نکند. آنها را بر گردن خود ببند و بر لوح دل خودمرقوم دار.

3:4b.PRO.003.004 آنگاه نعمت و رضامندی نیکو، درنظر خدا و انسان خواهی یافت.

3:5b.PRO.003.005 به تمامی دل خود بر خداوند توکل نما و بر عقل خود تکیه مکن.

3:6b.PRO.003.006 در همه راههای خود او را بشناس، و اوطریقهایت را راست خواهد گردانید.

3:7b.PRO.003.007 خویشتن را حکیم مپندار، از خداوند بترس و از بدی اجتناب نما.

3:8b.PRO.003.008 این برای ناف تو شفا، وبرای استخوانهایت مغز خواهد بود.

3:9b.PRO.003.009 از مایملک خود خداوند را تکریم نما و از نوبرهای همه محصول خویش.

3:10b.PRO.003.010 آنگاه انبارهای تو به وفورنعمت پر خواهد شد، و چرخشتهای تو از شیره انگور لبریز خواهد گشت.

3:11b.PRO.003.011 ‌ای پسر من، تادیب خداوند را خوار مشمار، و توبیخ او را مکروه مدار.

3:12b.PRO.003.012 زیرا خداوند هر‌که را دوست داردتادیب می‌نماید، مثل پدر پسر خویش را که از اومسرور می‌باشد.

3:13b.PRO.003.013 خوشابحال کسی‌که حکمت را پیدا کند، و شخصی که فطانت را تحصیل نماید.

3:14b.PRO.003.014 زیرا که تجارت آن از تجارت نقره ومحصولش از طلای خالص نیکوتر است.

3:15b.PRO.003.015 ازلعلها گرانبهاتر است و جمیع نفایس تو با آن برابری نتواند کرد.

3:16b.PRO.003.016 به‌دست راست وی طول ایام است، و به‌دست چپش دولت و جلال.

3:17b.PRO.003.017 طریقهای وی طریقهای شادمانی است و همه راههای وی سلامتی می‌باشد.

3:18b.PRO.003.018 به جهت آنانی که او را به‌دست گیرند، درخت حیات‌است وکسی‌که به او متمسک می‌باشد خجسته است.

3:19b.PRO.003.019 خداوند به حکمت خود زمین را بنیاد نهاد، و به عقل خویش آسمان را استوار نمود.

3:20b.PRO.003.020 به علم او لجه‌ها منشق گردید، و افلاک شبنم رامی چکانید.

3:21b.PRO.003.021 ‌ای پسر من، این چیزها از نظر تودور نشود. حکمت کامل و تمیز را نگاه دار.

3:22b.PRO.003.022 پس برای جان تو حیات، و برای گردنت زینت خواهد بود.

3:23b.PRO.003.023 آنگاه در راه خود به امنیت سالک خواهی شد، و پایت نخواهد لغزید.

3:24b.PRO.003.024 هنگامی که بخوابی، نخواهی ترسید و چون دراز شوی خوابت شیرین خواهد شد.

3:25b.PRO.003.025 از خوف ناگهان نخواهی ترسید، و نه از خرابی شریران چون واقع شود.

3:26b.PRO.003.026 زیرا خداوند اعتماد تو خواهد بود و پای تو را از دام حفظ خواهد نمود.

3:27b.PRO.003.027 احسان را ازاهلش باز مدار، هنگامی که بجا آوردنش در قوت دست توست.

3:28b.PRO.003.028 به همسایه خود مگو برو وبازگرد، و فردا به تو خواهم داد، با آنکه نزد توحاضر است.

3:29b.PRO.003.029 بر همسایه ات قصد بدی مکن، هنگامی که او نزد تو در امنیت ساکن است.

3:30b.PRO.003.030 باکسی‌که به تو بدی نکرده است، بی‌سبب مخاصمه منما.

3:31b.PRO.003.031 بر مرد ظالم حسد مبر وهیچکدام از راههایش را اختیار مکن.

3:32b.PRO.003.032 زیراکج خلقان نزد خداوند مکروهند، لیکن سر او نزدراستان است،

3:33b.PRO.003.033 لعنت خداوند بر خانه شریران است. اما مسکن عادلان را برکت می‌دهد.

3:34b.PRO.003.034 یقین که مستهزئین را استهزا می‌نماید، اما متواضعان رافیض می‌بخشد.حکیمان وارث جلال خواهند شد، اما احمقان خجالت را خواهند برد.

3:35b.PRO.003.035 حکیمان وارث جلال خواهند شد، اما احمقان خجالت را خواهند برد.

4

4:1b.PRO.004.001 ای پسران، تادیب پدر را بشنوید و گوش دهید تا فطانت را بفهمید،

4:2b.PRO.004.002 چونکه تعلیم نیکو به شما می‌دهم. پس شریعت مرا ترک منمایید.

4:3b.PRO.004.003 زیرا که من برای پدر خود پسر بودم، ودر نظر مادرم عزیز و یگانه.

4:4b.PRO.004.004 و او مرا تعلیم داده، می‌گفت: «دل تو به سخنان من متمسک شود، واوامر مرا نگاه دار تا زنده بمانی.

4:5b.PRO.004.005 حکمت راتحصیل نما و فهم را پیدا کن. فراموش مکن و از کلمات دهانم انحراف مورز.

4:6b.PRO.004.006 آن را ترک منما که تو را محافظت خواهد نمود. آن را دوست دار که تو را نگاه خواهد داشت.

4:7b.PRO.004.007 حکمت از همه‌چیزافضل است. پس حکمت را تحصیل نما و به هرآنچه تحصیل نموده باشی، فهم را تحصیل کن.

4:8b.PRO.004.008 آن را محترم دار، و تو را بلند خواهد ساخت. واگر او را در آغوش بکشی تو را معظم خواهدگردانید.

4:9b.PRO.004.009 بر سر تو تاج زیبایی خواهد نهاد. وافسر جلال به تو عطا خواهد نمود.»

4:10b.PRO.004.010 ‌ای پسر من بشنو و سخنان مرا قبول نما، که سالهای عمرت بسیار خواهد شد.

4:11b.PRO.004.011 راه حکمت را به تو تعلیم دادم، و به طریقهای راستی تو راهدایت نمودم.

4:12b.PRO.004.012 چون در راه بروی قدمهای توتنگ نخواهد شد، و چون بدوی لغزش نخواهی خورد.

4:13b.PRO.004.013 ادب را به چنگ آور و آن را فرو مگذار. آن را نگاه دار زیرا که حیات تو است.

4:14b.PRO.004.014 به راه شریران داخل مشو، و در طریق گناهکاران سالک مباش.

4:15b.PRO.004.015 آن را ترک کن و به آن گذر منما، و از آن اجتناب کرده، بگذر.

4:16b.PRO.004.016 زیرا که ایشان تا بدی نکرده باشند، نمی خوابند و اگر کسی را نلغزانیده باشند، خواب از ایشان منقطع می‌شود.

4:17b.PRO.004.017 چونکه نان شرارت را می‌خورند، و شراب ظلم رامی نوشند.

4:18b.PRO.004.018 لیکن طریق عادلان مثل نور مشرق است که تا نهار کامل روشنایی آن در تزایدمی باشد.

4:19b.PRO.004.019 و اما طریق شریران مثل ظلمت غلیظاست، و نمی دانند که از چه چیز می‌لغزند.

4:20b.PRO.004.020 ‌ای پسر من، به سخنان من توجه نما و گوش خود را به کلمات من فرا گیر.

4:21b.PRO.004.021 آنها از نظر تو دورنشود. آنها را در اندرون دل خود نگاه دار.

4:22b.PRO.004.022 زیراهر‌که آنها را بیابد برای او حیات‌است، و برای تمامی جسد او شفا می‌باشد.

4:23b.PRO.004.023 دل خود را به حفظ تمام نگاه دار، زیرا که مخرج های حیات ازآن است.

4:24b.PRO.004.024 دهان دروغگو را از خود بینداز، ولبهای کج را از خویشتن دور نما.

4:25b.PRO.004.025 چشمانت به استقامت نگران باشد، و مژگانت پیش روی توراست باشد.

4:26b.PRO.004.026 طریق پایهای خود را همواربساز، تا همه طریقهای تو مستقیم باشد.به طرف راست یا چپ منحرف مشو، و پای خود رااز بدی نگاه دار.

4:27b.PRO.004.027 به طرف راست یا چپ منحرف مشو، و پای خود رااز بدی نگاه دار.

5

5:1b.PRO.005.001 ای پسر من، به حکمت من توجه نما، و گوش خود را به فطانت من فراگیر،

5:2b.PRO.005.002 تاتدابیر را محافظت نمایی، و لبهایت معرفت رانگاه دارد.

5:3b.PRO.005.003 زیرا که لبهای زن اجنبی عسل رامی چکاند، و دهان او از روغن ملایم تر است.

5:4b.PRO.005.004 لیکن آخر او مثل افسنتین تلخ است و برنده مثل شمشیر دودم.

5:5b.PRO.005.005 پایهایش به موت فرو می‌رود، وقدمهایش به هاویه متمسک می‌باشد.

5:6b.PRO.005.006 به طریق حیات هرگز سالک نخواهد شد. قدمهایش آواره شده است و او نمی داند.

5:7b.PRO.005.007 و الان‌ای پسرانم مرابشنوید، و از سخنان دهانم انحراف مورزید.

5:8b.PRO.005.008 طریق خود را از او دور ساز، و به در خانه اونزدیک مشو.

5:9b.PRO.005.009 مبادا عنفوان جوانی خود را به دیگران بدهی، و سالهای خویش را به ستم کیشان.

5:10b.PRO.005.010 و غریبان از اموال تو سیر شوند، و ثمره محنت تو به خانه بیگانه رود.

5:11b.PRO.005.011 که در عاقبت خودنوحه گری نمایی، هنگامی که گوشت و بدنت فانی شده باشد،

5:12b.PRO.005.012 و گویی چرا ادب را مکروه داشتم، و دل من تنبیه را خوار شمرد،

5:13b.PRO.005.013 و آواز مرشدان خود را نشنیدم، و به معلمان خود گوش ندادم.

5:14b.PRO.005.014 نزدیک بود که هر گونه بدی را مرتکب شوم، در میان قوم و جماعت.

5:15b.PRO.005.015 آب را از منبع خود بنوش، و نهرهای جاری را از چشمه خویش.

5:16b.PRO.005.016 جویهای تو بیرون خواهد ریخت، و نهرهای آب در شوارع عام،

5:17b.PRO.005.017 و از آن خودت به تنهایی خواهد بود، و نه از آن غریبان با تو.

5:18b.PRO.005.018 چشمه تو مبارک باشد، و از زن جوانی خویش مسرور باش،

5:19b.PRO.005.019 مثل غزال محبوب و آهوی جمیل. پستانهایش تو را همیشه خرم سازد، و از محبت او دائم محفوظ باش.

5:20b.PRO.005.020 لیکن‌ای پسر من، چرا از زن بیگانه فریفته شوی؟ و سینه زن غریب را در بر‌گیری؟

5:21b.PRO.005.021 زیراکه راههای انسان در مدنظر خداوند است، وتمامی طریقهای وی را می‌سنجد.

5:22b.PRO.005.022 تقصیرهای شریر او را گرفتار می‌سازد، و به بندهای گناهان خود بسته می‌شود.او بدون ادب خواهد مرد، و به کثرت حماقت خویش تلف خواهد گردید.

5:23b.PRO.005.023 او بدون ادب خواهد مرد، و به کثرت حماقت خویش تلف خواهد گردید.

6

6:1b.PRO.006.001 ای پسرم، اگر برای همسایه خود ضامن شده، و به جهت شخص بیگانه دست داده باشی،

6:2b.PRO.006.002 و از سخنان دهان خود در دام افتاده، و ازسخنان دهانت گرفتار شده باشی،

6:3b.PRO.006.003 پس‌ای پسرمن، این را بکن و خویشتن را رهایی ده چونکه به‌دست همسایه ات افتاده‌ای. برو و خویشتن رافروتن ساز و از همسایه خود التماس نما.

6:4b.PRO.006.004 خواب را به چشمان خود راه مده، و نه پینکی رابه مژگان خویش.

6:5b.PRO.006.005 مثل آهو خویشتن را از کمندو مانند گنجشک از دست صیاد خلاص کن.

6:6b.PRO.006.006 ‌ای شخص کاهل نزد مورچه برو، و درراههای او تامل کن و حکمت را بیاموز،

6:7b.PRO.006.007 که وی را پیشوایی نیست و نه سرور و نه حاکمی.

6:8b.PRO.006.008 اماخوراک خود را تابستان مهیا می‌سازد و آذوقه خویش را در موسم حصاد جمع می‌کند.

6:9b.PRO.006.009 ‌ای کاهل، تا به چند خواهی خوابید و از خواب خودکی خواهی برخاست؟

6:10b.PRO.006.010 اندکی خفت و اندکی خواب، و اندکی بر هم نهادن دستها به جهت خواب.

6:11b.PRO.006.011 پس فقر مثل راهزن بر تو خواهد آمد، و نیازمندی بر تو مانند مرد مسلح.

6:12b.PRO.006.012 مرد لئیم و مرد زشت خوی، با اعوجاج دهان رفتار می‌کند.

6:13b.PRO.006.013 با چشمان خود غمزه می‌زند و با پایهای خویش حرف می‌زند. باانگشتهای خویش اشاره می‌کند.

6:14b.PRO.006.014 در دلش دروغها است و پیوسته شرارت را اختراع می‌کند. نزاعها را می‌پاشد.

6:15b.PRO.006.015 بنابراین مصیبت بر او ناگهان خواهد آمد. در لحظه‌ای منکسر خواهد شد وشفا نخواهد یافت.

6:16b.PRO.006.016 شش چیز است که خداوند از آنها نفرت دارد، بلکه هفت چیز که نزد جان وی مکروه است.

6:17b.PRO.006.017 چشمان متکبر و زبان دروغگو، ودستهایی که خون بی‌گناه را می‌ریزد.

6:18b.PRO.006.018 دلی که تدابیر فاسد را اختراع می‌کند. پایهایی که درزیان کاری تیزرو می‌باشند.

6:19b.PRO.006.019 شاهد دروغگو که به کذب متکلم شود. و کسی‌که در میان برادران نزاعها بپاشد.

6:20b.PRO.006.020 ‌ای پسر من اوامر پدر خود را نگاه دار وتعلیم مادر خویش را ترک منما.

6:21b.PRO.006.021 آنها را بر دل خود دائم ببند، و آنها را بر گردن خویش بیاویز.

6:22b.PRO.006.022 حینی که به راه می‌روی تو را هدایت خواهد نمود، و حینی که می‌خوابی بر تو دیده بانی خواهد کرد، و وقتی که بیدار شوی با تو مکالمه خواهد نمود.

6:23b.PRO.006.023 زیرا که احکام (ایشان ) چراغ وتعلیم (ایشان ) نور است، و توبیخ تدبیرآمیز طریق حیات‌است.

6:24b.PRO.006.024 تا تو را از زن خبیثه نگاه دارد، و ازچاپلوسی زبان زن بیگانه.

6:25b.PRO.006.025 در دلت مشتاق جمال وی مباش، و از پلکهایش فریفته مشو،

6:26b.PRO.006.026 زیرا که به‌سبب زن زانیه، شخص برای یک قرص نان محتاج می‌شود، و زن مرد دیگر، جان گرانبها را صید می‌کند.

6:27b.PRO.006.027 آیا کسی آتش را درآغوش خود بگیرد و جامه‌اش سوخته نشود؟

6:28b.PRO.006.028 یا کسی بر اخگرهای سوزنده راه رود وپایهایش سوخته نگردد؟

6:29b.PRO.006.029 همچنین است کسی‌که نزد زن همسایه خویش داخل شود، زیرا هر‌که او را لمس نماید بی‌گناه نخواهد ماند.

6:30b.PRO.006.030 دزد را اهانت نمی کنند اگر دزدی کند تاجان خود را سیر نماید وقتی که گرسنه باشد.

6:31b.PRO.006.031 لیکن اگر گرفته شود، هفت چندان رد خواهدنمود و تمامی اموال خانه خود را خواهد داد.

6:32b.PRO.006.032 اما کسی‌که با زنی زنا کند، ناقص العقل است وهر‌که چنین عمل نماید، جان خود را هلاک خواهد ساخت.

6:33b.PRO.006.033 او ضرب و رسوایی خواهدیافت، و ننگ او محو نخواهد شد.

6:34b.PRO.006.034 زیرا که غیرت، شدت خشم مرد است و در روز انتقام، شفقت نخواهد نمود.بر هیچ کفاره‌ای نظرنخواهد کرد و هر‌چند عطایا را زیاده کنی، قبول نخواهد نمود.

6:35b.PRO.006.035 بر هیچ کفاره‌ای نظرنخواهد کرد و هر‌چند عطایا را زیاده کنی، قبول نخواهد نمود.

7

7:1b.PRO.007.001 ای پسر من سخنان مرا نگاه دار، و اوامر مرانزد خود ذخیره نما.

7:2b.PRO.007.002 اوامر مرا نگاه دار تازنده بمانی، و تعلیم مرا مثل مردمک چشم خویش.

7:3b.PRO.007.003 آنها را بر انگشتهای خود ببند و آنها رابر لوح قلب خود مرقوم دار.

7:4b.PRO.007.004 به حکمت بگو که تو خواهر من هستی و فهم را دوست خویش بخوان

7:5b.PRO.007.005 تا تو را از زن اجنبی نگاه دارد، و از زن غریبی که سخنان تملق‌آمیز می‌گوید.

7:6b.PRO.007.006 زیرا که از دریچه خانه خود نگاه کردم، و ازپشت شبکه خویش.

7:7b.PRO.007.007 در میان جاهلان دیدم، ودر میان جوانان، جوانی ناقص العقل مشاهده نمودم،

7:8b.PRO.007.008 که در کوچه بسوی گوشه او می‌گذشت. و به راه خانه وی می‌رفت،

7:9b.PRO.007.009 در شام در حین زوال روز، در سیاهی شب و در ظلمت غلیظ،

7:10b.PRO.007.010 که اینک زنی به استقبال وی می‌آمد، در لباس زانیه ودر خباثت دل.

7:11b.PRO.007.011 زنی یاوه‌گو و سرکش که پایهایش در خانه‌اش قرار نمی گیرد.

7:12b.PRO.007.012 گاهی درکوچه‌ها و گاهی در شوارع عام، و نزد هر گوشه‌ای در کمین می‌باشد.

7:13b.PRO.007.013 پس او را بگرفت و بوسید وچهره خود را بی‌حیا ساخته، او را گفت:

7:14b.PRO.007.014 «نزدمن ذبایح سلامتی است، زیرا که امروز نذرهای خود را وفا نمودم.

7:15b.PRO.007.015 از این جهت به استقبال توبیرون آمدم، تا روی تو را به سعی تمام بطلبم وحال تو را یافتم.

7:16b.PRO.007.016 بر بستر خود دوشکهاگسترانیده‌ام، با دیباها از کتان مصری.

7:17b.PRO.007.017 بسترخود را با مر و عود و سلیخه معطر ساخته‌ام.

7:18b.PRO.007.018 بیاتا صبح از عشق سیر شویم، و خویشتن را ازمحبت خرم سازیم.

7:19b.PRO.007.019 زیرا صاحبخانه در خانه نیست، و سفر دور رفته است.

7:20b.PRO.007.020 کیسه نقره‌ای به‌دست گرفته و تا روز بدر تمام مراجعت نخواهدنمود.»

7:21b.PRO.007.021 پس او را از زیادتی سخنانش فریفته کرد، واز تملق لبهایش او را اغوا نمود.

7:22b.PRO.007.022 در ساعت ازعقب او مثل گاوی که به سلاخ خانه می‌رود، روانه شد و مانند احمق به زنجیرهای قصاص.

7:23b.PRO.007.023 تا تیر به جگرش فرو رود، مثل گنجشکی که به دام می‌شتابد و نمی داند که به خطر جان خود می‌رود.

7:24b.PRO.007.024 پس حال‌ای پسران مرا بشنوید، و به سخنان دهانم توجه نمایید.

7:25b.PRO.007.025 دل تو به راههایش مایل نشود، و به طریقهایش گمراه مشو،

7:26b.PRO.007.026 زیراکه او بسیاری را مجروح‌انداخته است، و جمیع کشتگانش زورآورانند.خانه او طریق هاویه است و به حجره های موت مودی می‌باشد.

7:27b.PRO.007.027 خانه او طریق هاویه است و به حجره های موت مودی می‌باشد.

8

8:1b.PRO.008.001 آیا حکمت ندا نمی کند، و فطانت آوازخود را بلند نمی نماید؟

8:2b.PRO.008.002 به‌سر مکان های بلند، به کناره راه، در میان طریقها می‌ایستد.

8:3b.PRO.008.003 به‌جانب دروازه‌ها به دهنه شهر، نزد مدخل دروازه‌ها صدا می‌زند.

8:4b.PRO.008.004 که شما را‌ای مردان می‌خوانم و آواز من به بنی آدم است.

8:5b.PRO.008.005 ‌ای جاهلان زیرکی را بفهمید و‌ای احمقان عقل رادرک نمایید.

8:6b.PRO.008.006 بشنوید زیرا که به امور عالیه تکلم می‌نمایم و گشادن لبهایم استقامت است.

8:7b.PRO.008.007 دهانم به راستی تنطق می‌کند و لبهایم شرارت را مکروه می‌دارد.

8:8b.PRO.008.008 همه سخنان دهانم بر‌حق است و درآنها هیچ‌چیز کج یا معوج نیست.

8:9b.PRO.008.009 تمامی آنهانزد مرد فهیم واضح است و نزد یابندگان معرفت مستقیم است.

8:10b.PRO.008.010 تادیب مرا قبول کنید و نه نقره را، و معرفت را بیشتر از طلای خالص.

8:11b.PRO.008.011 زیرا که حکمت از لعلها بهتر است، و جمیع نفایس را به او برابر نتوان کرد.

8:12b.PRO.008.012 من حکمتم و در زیرکی سکونت دارم، و معرفت تدبیر را یافته‌ام.

8:13b.PRO.008.013 ترس خداوند، مکروه داشتن بدی است. غرور و تکبر وراه بد و دهان دروغگو را مکروه می‌دارم.

8:14b.PRO.008.014 مشورت و حکمت کامل از آن من است. من فهم هستم و قوت از آن من است.

8:15b.PRO.008.015 به من پادشاهان سلطنت می‌کنند، و داوران به عدالت فتوا می‌دهند.

8:16b.PRO.008.016 به من سروران حکمرانی می‌نمایند و شریفان و جمیع داوران جهان.

8:17b.PRO.008.017 من دوست می‌دارم آنانی را که مرا دوست می‌دارند. وهر‌که مرا به جد و جهد بطلبد مرا خواهد یافت.

8:18b.PRO.008.018 دولت و جلال با من است. توانگری جاودانی وعدالت.

8:19b.PRO.008.019 ثمره من از طلا و زر ناب بهتر است، وحاصل من از نقره خالص.

8:20b.PRO.008.020 در طریق عدالت می‌خرامم، در میان راههای انصاف،

8:21b.PRO.008.021 تا مال حقیقی را نصیب محبان خود گردانم، وخزینه های ایشان را مملو سازم.

8:22b.PRO.008.022 خداوند مرا مبداء طریق خود داشت، قبل از اعمال خویش از ازل.

8:23b.PRO.008.023 من از ازل برقرار بودم، از ابتدا پیش از بودن جهان.

8:24b.PRO.008.024 هنگامی که لجه هانبود من مولود شدم، وقتی که چشمه های پر ازآب وجود نداشت.

8:25b.PRO.008.025 قبل از آنگاه کوهها برپاشود، پیش از تلها مولود گردیدم.

8:26b.PRO.008.026 چون زمین وصحراها را هنوز نساخته بود، و نه اول غبار ربع مسکون را.

8:27b.PRO.008.027 وقتی که او آسمان را مستحکم ساخت من آنجا بودم، و هنگامی که دایره را برسطح لجه قرار داد.

8:28b.PRO.008.028 وقتی که افلاک را بالااستوار کرد، و چشمه های لجه را استوار گردانید.

8:29b.PRO.008.029 چون به دریا حد قرار داد، تا آبها از فرمان اوتجاوز نکنند، و زمانی که بنیاد زمین را نهاد.

8:30b.PRO.008.030 آنگاه نزد او معمار بودم، و روزبروز شادی می‌نمودم، و همیشه به حضور او اهتزاز می‌کردم.

8:31b.PRO.008.031 و اهتزاز من در آبادی زمین وی، و شادی من بابنی آدم می‌بود.

8:32b.PRO.008.032 پس الان‌ای پسران مرا بشنوید، وخوشابحال آنانی که طریقهای مرا نگاه دارند.

8:33b.PRO.008.033 تادیب را بشنوید و حکیم باشید، و آن را ردمنمایید.

8:34b.PRO.008.034 خوشابحال کسی‌که مرا بشنود، و هرروز نزد درهای من دیده بانی کند، و باهوهای دروازه های مرا محافظت نماید.

8:35b.PRO.008.035 زیرا هر‌که مرایابد حیات را تحصیل کند، و رضامندی خداوندرا حاصل نماید.و اما کسی‌که مرا خطا کند، به‌جان خود ضرر رساند، و هر‌که مرا دشمن دارد، موت را دوست دارد.

8:36b.PRO.008.036 و اما کسی‌که مرا خطا کند، به‌جان خود ضرر رساند، و هر‌که مرا دشمن دارد، موت را دوست دارد.

9

9:1b.PRO.009.001 حکمت، خانه خود را بنا کرده، و هفت ستونهای خویش را تراشیده است.

9:2b.PRO.009.002 ذبایح خود را ذبح نموده و شراب خود را ممزوج ساخته و سفره خود را نیز آراسته است.

9:3b.PRO.009.003 کنیزان خود را فرستاده، ندا کرده است، بر پشتهای بلندشهر.

9:4b.PRO.009.004 هر‌که جاهل باشد به اینجا بیاید، و هر‌که ناقص العقل است او را می‌گوید.

9:5b.PRO.009.005 بیایید از غذای من بخورید، و از شرابی که ممزوج ساخته‌ام بنوشید.

9:6b.PRO.009.006 جهالت را ترک کرده، زنده بمانید، و به طریق فهم سلوک نمایید.

9:7b.PRO.009.007 هر‌که استهزاکننده راتادیب نماید، برای خویشتن رسوایی را تحصیل کند، و هر‌که شریر را تنبیه نماید برای او عیب می‌باشد.

9:8b.PRO.009.008 استهزاکننده را تنبیه منما مبادا از تونفرت کند، اما مرد حکیم را تنبیه نما که تو رادوست خواهد داشت.

9:9b.PRO.009.009 مرد حکیم را پند ده که زیاده حکیم خواهد شد. مرد عادل را تعلیم ده که علمش خواهد افزود.

9:10b.PRO.009.010 ابتدای حکمت ترس خداوند است، و معرفت قدوس فطانت می‌باشد.

9:11b.PRO.009.011 زیرا که به واسطه من روزهای تو کثیر خواهدشد، و سالهای عمر از برایت زیاده خواهدگردید.

9:12b.PRO.009.012 اگر حکیم هستی، برای خویشتن حکیم هستی. و اگر استهزا نمایی به تنهایی متحمل آن خواهی بود.

9:13b.PRO.009.013 زن احمق یاوه‌گو است، جاهل است و هیچ نمی داند،

9:14b.PRO.009.014 و نزد در خانه خود می‌نشیند، درمکانهای بلند شهر بر کرسی،

9:15b.PRO.009.015 تا راه روندگان رابخواند، و آنانی را که به راههای خود براستی می‌روند.

9:16b.PRO.009.016 هر‌که جاهل باشد به اینجا برگردد، وبه ناقص العقل می‌گوید:

9:17b.PRO.009.017 «آبهای دزدیده شده شیرین است، و نان خفیه لذیذ می‌باشد.»و اونمی داند که مردگان در آنجا هستند، ودعوت‌شدگانش در عمقهای هاویه می‌باشند.

9:18b.PRO.009.018 و اونمی داند که مردگان در آنجا هستند، ودعوت‌شدگانش در عمقهای هاویه می‌باشند.

10

10:1b.PRO.010.001 امثال سلیمان: پسر حکیم پدر خود رامسرور می‌سازد، اما پسر احمق باعث حزن مادرش می‌شود.

10:2b.PRO.010.002 گنجهای شرارت منفعت ندارد، اما عدالت از موت رهایی می‌دهد.

10:3b.PRO.010.003 خداوند جان مرد عادل را نمی گذارد گرسنه بشود، اما آرزوی شریران را باطل می‌سازد.

10:4b.PRO.010.004 کسی‌که به‌دست سست کار می‌کند فقیرمی گردد، اما دست چابک غنی می‌سازد.

10:5b.PRO.010.005 کسی‌که در تابستان جمع کند پسر عاقل است، اما کسی‌که در موسم حصاد می‌خوابد، پسر شرم‌آورنده است.

10:6b.PRO.010.006 بر سر عادلان برکت‌ها است، اما ظلم دهان شریران را می‌پوشاند.

10:7b.PRO.010.007 یادگار عادلان مبارک است، اما اسم شریران خواهد گندید.

10:8b.PRO.010.008 دانادل، احکام را قبول می‌کند، اما احمق پرگو تلف خواهد شد.

10:9b.PRO.010.009 کسی‌که به راستی راه رود، در امنیت سالک گردد، و کسی‌که راه خود را کج می‌سازد آشکارخواهد شد.

10:10b.PRO.010.010 هر‌که چشمک می‌زند الم می‌رساند، امااحمق پرگو تلف می‌شود.

10:11b.PRO.010.011 دهان عادلان چشمه حیات‌است، اما ظلم دهان شریران را می‌پوشاند.

10:12b.PRO.010.012 بغض نزاعها می‌انگیزاند، اما محبت هر گناه را مستور می‌سازد.

10:13b.PRO.010.013 در لبهای فطانت پیشگان حکمت یافت می‌شود، اما چوب به جهت پشت مردناقص العقل است.

10:14b.PRO.010.014 حکیمان علم را ذخیره می‌کنند، اما دهان احمق نزدیک به هلاکت است.

10:15b.PRO.010.015 اموال دولتمندان شهر حصاردار ایشان می‌باشد، اما بینوایی فقیران هلاکت ایشان است.

10:16b.PRO.010.016 عمل مرد عادل مودی به حیات‌است، امامحصول شریر به گناه می‌انجامد.

10:17b.PRO.010.017 کسی‌که تادیب را نگاه دارد در طریق حیات‌است، اما کسی‌که تنبیه را ترک نماید گمراه می‌شود.

10:18b.PRO.010.018 کسی‌که بغض را می‌پوشاند دروغگومی باشد. کسی‌که بهتان را شیوع دهد احمق است.

10:19b.PRO.010.019 کثرت کلام از گناه خالی نمی باشد، اما آنکه لبهایش را ضبط نماید عاقل است.

10:20b.PRO.010.020 زبان عادلان نقره خالص است، اما دل شریران لاشی ء می‌باشد.

10:21b.PRO.010.021 لبهای عادلان بسیاری را رعایت می‌کند، اما احمقان از بی‌عقلی می‌میرند.

10:22b.PRO.010.022 برکت خداوند دولتمند می‌سازد، و هیچ زحمت بر آن نمی افزاید.

10:23b.PRO.010.023 جاهل در عمل بد اهتزاز دارد، و صاحب فطانت در حکمت.

10:24b.PRO.010.024 خوف شریران به ایشان می‌رسد، و آرزوی عادلان به ایشان عطا خواهد شد.

10:25b.PRO.010.025 مثل گذشتن گردباد، شریر نابود می‌شود، امامرد عادل بنیاد جاودانی است.

10:26b.PRO.010.026 چنانکه سرکه برای دندان و دود برای چشمان است، همچنین است مرد کاهل برای آنانی که او را می‌فرستند.

10:27b.PRO.010.027 ترس خداوند عمر را طویل می‌سازد، اماسالهای شریران کوتاه خواهد شد.

10:28b.PRO.010.028 انتظار عادلان شادمانی است، اما امیدشریران ضایع خواهد شد.

10:29b.PRO.010.029 طریق خداوند به جهت کاملان قلعه است، اما به جهت عاملان شر هلاکت می‌باشد.

10:30b.PRO.010.030 مرد عادل هرگز متحرک نخواهد شد، اماشریران در زمین ساکن نخواهند گشت.

10:31b.PRO.010.031 دهان صدیقان حکمت را می‌رویاند، امازبان دروغگویان از ریشه‌کنده خواهد شد.لبهای عادلان به امور مرضیه عارف است، اما دهان شریران پر از دروغ‌ها است.

10:32b.PRO.010.032 لبهای عادلان به امور مرضیه عارف است، اما دهان شریران پر از دروغ‌ها است.

11

11:1b.PRO.011.001 ترازوی با تقلب نزد خداوند مکروه است، اما سنگ تمام پسندیده او است.

11:2b.PRO.011.002 چون تکبر می‌آید خجالت می‌آید، اما حکمت با متواضعان است.

11:3b.PRO.011.003 کاملیت راستان ایشان را هدایت می‌کند، اماکجی خیانتکاران ایشان را هلاک می‌سازد.

11:4b.PRO.011.004 توانگری در روز غضب منفعت ندارد، اماعدالت از موت رهایی می‌بخشد.

11:5b.PRO.011.005 عدالت مرد کامل طریق او را راست می‌سازد، اما شریر از شرارت خود هلاک می‌گردد.

11:6b.PRO.011.006 عدالت راستان ایشان را خلاصی می‌بخشد، اما خیانتکاران در خیانت خود گرفتار می‌شوند.

11:7b.PRO.011.007 چون مرد شریر بمیرد امید او نابود می‌گردد، و انتظار زورآوران تلف می‌شود.

11:8b.PRO.011.008 مرد عادل از تنگی خلاص می‌شود و شریربه‌جای او می‌آید.

11:9b.PRO.011.009 مرد منافق به دهانش همسایه خود را هلاک می‌سازد، و عادلان به معرفت خویش نجات می‌یابند.

11:10b.PRO.011.010 از سعادتمندی عادلان، شهر شادی می‌کند، و از هلاکت شریران ابتهاج می‌نماید.

11:11b.PRO.011.011 از برکت راستان، شهر مرتفع می‌شود، اما ازدهان شریران منهدم می‌گردد.

11:12b.PRO.011.012 کسی‌که همسایه خود را حقیر شماردناقص العقل می‌باشد، اما صاحب فطانت ساکت می‌ماند.

11:13b.PRO.011.013 کسی‌که به نمامی گردش می‌کند، سرها رافاش می‌سازد، اما شخص امین دل، امر را مخفی می‌دارد.

11:14b.PRO.011.014 جایی که تدبیر نیست مردم می‌افتند، اماسلامتی از کثرت مشیران است.

11:15b.PRO.011.015 کسی‌که برای غریب ضامن شود البته ضررخواهد یافت، و کسی‌که ضمانت را مکروه داردایمن می‌باشد.

11:16b.PRO.011.016 زن نیکوسیرت عزت را نگاه می‌دارد، چنانکه زورآوران دولت را محافظت می‌نمایند.

11:17b.PRO.011.017 مرد رحیم به خویشتن احسان می‌نماید، امامرد ستم کیش جسد خود را می‌رنجاند.

11:18b.PRO.011.018 شریر اجرت فریبنده تحصیل می‌کند، اماکارنده عدالت مزد حقیقی را.

11:19b.PRO.011.019 چنانکه عدالت مودی به حیات‌است، همچنین هر‌که شرارت را پیروی نماید او را به موت می‌رساند.

11:20b.PRO.011.020 کج خلقان نزد خداوند مکروهند، اماکاملان طریق پسندیده او می‌باشند.

11:21b.PRO.011.021 یقین شریر مبرا نخواهد شد، اما ذریت عادلان نجات خواهند یافت.

11:22b.PRO.011.022 زن جمیله بی‌عقل حلقه زرین است در بینی گراز.

11:23b.PRO.011.023 آرزوی عادلان نیکویی محض است، اماانتظار شریران، غضب می‌باشد.

11:24b.PRO.011.024 هستند که می‌پاشند و بیشتر می‌اندوزند وهستند که زیاده از آنچه شاید نگاه می‌دارند اما به نیازمندی می‌انجامد.

11:25b.PRO.011.025 شخص سخی فربه می‌شود، و هر‌که سیراب می‌کند خود نیز سیراب خواهد گشت.

11:26b.PRO.011.026 هر‌که غله را نگاه دارد مردم او را لعنت خواهند کرد، اما بر سر فروشنده آن برکت خواهدبود.

11:27b.PRO.011.027 کسی‌که نیکویی را بطلبد رضامندی رامی جوید، و هر‌که بدی را بطلبد بر او عارض خواهد شد.

11:28b.PRO.011.028 کسی‌که بر توانگری خود توکل کند، خواهد افتاد، اما عادلان مثل برگ سبز شکوفه خواهند‌آورد.

11:29b.PRO.011.029 هر‌که اهل خانه خود را برنجاند نصیب او باد خواهد بود، و احمق بنده حکیم دلان خواهدشد.

11:30b.PRO.011.030 ثمره مرد عادل درخت حیات‌است، وکسی‌که جانها را صید کند حکیم است.اینک مرد عادل بر زمین جزا خواهد یافت، پس چند مرتبه زیاده مرد شریر و گناهکار.

11:31b.PRO.011.031 اینک مرد عادل بر زمین جزا خواهد یافت، پس چند مرتبه زیاده مرد شریر و گناهکار.

12

12:1b.PRO.012.001 هر‌که تادیب را دوست می‌دارد معرفت را دوست می‌دارد، اما هر‌که از تنبیه نفرت کند وحشی است.

12:2b.PRO.012.002 مرد نیکو رضامندی خداوند را تحصیل می‌نماید، اما او صاحب تدبیر فاسد را ملزم خواهد ساخت.

12:3b.PRO.012.003 انسان از بدی استوار نمی شود، اما ریشه عادلان جنبش نخواهد خورد.

12:4b.PRO.012.004 زن صالحه تاج شوهر خود می‌باشد، اما زنی که خجل سازد مثل پوسیدگی در استخوانهایش می‌باشد.

12:5b.PRO.012.005 فکرهای عادلان انصاف است، اما تدابیرشریران فریب است.

12:6b.PRO.012.006 سخنان شریران برای خون در کمین است، اما دهان راستان ایشان را رهایی می‌دهد.

12:7b.PRO.012.007 شریران واژگون شده، نیست می‌شوند، اماخانه عادلان برقرار می‌ماند.

12:8b.PRO.012.008 انسان برحسب عقلش ممدوح می‌شود، اماکج دلان خجل خواهند گشت.

12:9b.PRO.012.009 کسی‌که حقیر باشد و خادم داشته باشد، بهتراست از کسی‌که خویشتن را برافرازد و محتاج نان باشد.

12:10b.PRO.012.010 مرد عادل برای جان حیوان خود تفکرمی کند، اما رحمتهای شریران ستم کیشی است.

12:11b.PRO.012.011 کسی‌که زمین خود را زرع کند از نان سیرخواهد شد، اما هر‌که اباطیل را پیروی نمایدناقص العقل است.

12:12b.PRO.012.012 مرد شریر به شکار بدکاران طمع می‌ورزد، اما ریشه عادلان میوه می‌آورد.

12:13b.PRO.012.013 در تقصیر لبها دام مهلک است، اما مردعادل از تنگی بیرون می‌آید.

12:14b.PRO.012.014 انسان از ثمره دهان خود از نیکویی سیرمی شود، و مکافات دست انسان به او رد خواهدشد.

12:15b.PRO.012.015 راه احمق در نظر خودش راست است، اماهر‌که نصیحت را بشنود حکیم است.

12:16b.PRO.012.016 غضب احمق فور آشکار می‌شود، اماخردمند خجالت را می‌پوشاند.

12:17b.PRO.012.017 هر‌که به راستی تنطق نماید عدالت را ظاهرمی کند، و شاهد دروغ، فریب را.

12:18b.PRO.012.018 هستند که مثل ضرب شمشیر حرفهای باطل می‌زنند، اما زبان حکیمان شفا می‌بخشد.

12:19b.PRO.012.019 لب راستگو تا به ابد استوار می‌ماند، اما زبان دروغگو طرفه العینی است.

12:20b.PRO.012.020 در دل هر‌که تدبیر فاسد کند فریب است، اما مشورت دهندگان صلح را شادمانی است.

12:21b.PRO.012.021 هیچ بدی به مرد صالح واقع نمی شود، اماشریران از بلا پر خواهند شد.

12:22b.PRO.012.022 لبهای دروغگو نزد خداوند مکروه است، اما عاملان راستی پسندیده او هستند.

12:23b.PRO.012.023 مرد زیرک علم را مخفی می‌دارد، اما دل احمقان حماقت را شایع می‌سازد.

12:24b.PRO.012.024 دست شخص زرنگ سلطنت خواهدنمود، اما مرد کاهل بندگی خواهد کرد.

12:25b.PRO.012.025 کدورت دل انسان، او را منحنی می‌سازد، اما سخن نیکو او را شادمان خواهد گردانید.

12:26b.PRO.012.026 مرد عادل برای همسایه خود هادی می‌شود، اما راه شریران ایشان را گمراه می‌کند.

12:27b.PRO.012.027 مرد کاهل شکار خود را بریان نمی کند، امازرنگی، توانگری گرانبهای انسان است.در طریق عدالت حیات‌است، و درگذرگاههایش موت نیست.

12:28b.PRO.012.028 در طریق عدالت حیات‌است، و درگذرگاههایش موت نیست.

13

13:1b.PRO.013.001 پسر حکیم تادیب پدر خود را اطاعت می کند، اما استهزاکننده تهدید رانمی شنود.

13:2b.PRO.013.002 مرد از میوه دهانش نیکویی را می‌خورد، اماجان خیانتکاران، ظلم را خواهد خورد.

13:3b.PRO.013.003 هر‌که دهان خود را نگاه دارد جان خویش رامحافظت نماید، اما کسی‌که لبهای خود رابگشاید هلاک خواهد شد.

13:4b.PRO.013.004 شخص کاهل آرزو می‌کند و چیزی پیدانمی کند. اما شخص زرنگ فربه خواهد شد.

13:5b.PRO.013.005 مرد عادل از دروغ گفتن نفرت دارد، اما شریررسوا و خجل خواهد شد.

13:6b.PRO.013.006 عدالت کسی را که در طریق خود کامل است محافظت می‌کند، اما شرارت، گناهکاران را هلاک می‌سازد.

13:7b.PRO.013.007 هستند که خود را دولتمند می‌شمارند وهیچ ندارند، و هستند که خویشتن را فقیرمی انگارند و دولت بسیار دارند.

13:8b.PRO.013.008 دولت شخص فدیه جان او خواهد بود، امافقیر تهدید را نخواهد شنید.

13:9b.PRO.013.009 نور عادلان شادمان خواهد شد، اما چراغ شریران خاموش خواهد گردید.

13:10b.PRO.013.010 از تکبر جز نزاع چیزی پیدا نمی شود، اما باآنانی که پند می‌پذیرند حکمت است.

13:11b.PRO.013.011 دولتی که از بطالت پیدا شود در تناقص می‌باشد، اما هر‌که به‌دست خود اندوزد در تزایدخواهد بود.

13:12b.PRO.013.012 امیدی که در آن تعویق باشد باعث بیماری دل است، اما حصول مراد درخت حیات می‌باشد.

13:13b.PRO.013.013 هر‌که کلام را خوار شمارد خویشتن راهلاک می‌سازد، اما هر‌که از حکم می‌ترسد ثواب خواهد یافت.

13:14b.PRO.013.014 تعلیم مرد حکیم چشمه حیات‌است، تا ازدامهای مرگ رهایی دهد.

13:15b.PRO.013.015 عقل نیکو نعمت را می‌بخشد، اما راه خیانتکاران، سخت است.

13:16b.PRO.013.016 هر شخص زیرک با علم عمل می‌کند. امااحمق حماقت را منتشر می‌سازد.

13:17b.PRO.013.017 قاصد شریر در بلا گرفتار می‌شود، امارسول امین شفا می‌بخشد.

13:18b.PRO.013.018 فقر و اهانت برای کسی است که تادیب راترک نماید، اما هر‌که تنبیه را قبول کند محترم خواهد شد.

13:19b.PRO.013.019 آرزویی که حاصل شود برای جان شیرین است، اما اجتناب از بدی، مکروه احمقان می‌باشد.

13:20b.PRO.013.020 با حکیمان رفتار کن و حکیم خواهی شد، اما رفیق جاهلان ضرر خواهد یافت.

13:21b.PRO.013.021 بلا گناهکاران را تعاقب می‌کند، اما عادلان، جزای نیکو خواهند یافت.

13:22b.PRO.013.022 مرد صالح پسران پسران را ارث خواهدداد، و دولت گناهکاران برای عادلان ذخیره خواهد شد.

13:23b.PRO.013.023 در مزرعه فقیران خوراک بسیار است، اماهستند که از بی‌انصافی هلاک می‌شوند.

13:24b.PRO.013.024 کسی‌که چوب را باز‌دارد، از پسر خویش نفرت می‌کند، اما کسی‌که او را دوست می‌دارد اورا به سعی تمام تادیب می‌نماید.مرد عادل برای سیری جان خود می‌خورد، اما شکم شریران محتاج خواهد بود.

13:25b.PRO.013.025 مرد عادل برای سیری جان خود می‌خورد، اما شکم شریران محتاج خواهد بود.

14

14:1b.PRO.014.001 هر زن حکیم خانه خود را بنا می‌کند، اما زن جاهل آن را با دست خود خراب می‌نماید.

14:2b.PRO.014.002 کسی‌که به راستی خود سلوک می‌نماید ازخداوند می‌ترسد، اما کسی‌که در طریق خودکج رفتار است او را تحقیر می‌نماید.

14:3b.PRO.014.003 در دهان احمق چوب تکبر است، اما لبهای حکیمان ایشان را محافظت خواهد نمود.

14:4b.PRO.014.004 جایی که گاو نیست، آخور پاک است، اما ازقوت گاو، محصول زیاد می‌شود.

14:5b.PRO.014.005 شاهد امین دروغ نمی گوید، اما شاهد دروغ به کذب تنطق می‌کند.

14:6b.PRO.014.006 استهزاکننده حکمت را می‌طلبد و نمی یابد. اما به جهت مرد فهیم علم آسان است.

14:7b.PRO.014.007 از حضور مرد احمق دور شو، زیرا لبهای معرفت را در او نخواهی یافت.

14:8b.PRO.014.008 حکمت مرد زیرک این است که راه خود رادرک نماید، اما حماقت احمقان فریب است.

14:9b.PRO.014.009 احمقان به گناه استهزا می‌کنند، اما در میان راستان رضامندی است.

14:10b.PRO.014.010 دل شخص تلخی خویشتن را می‌داند، وغریب در خوشی آن مشارکت ندارد.

14:11b.PRO.014.011 خانه شریران منهدم خواهد شد، اما خیمه راستان شکوفه خواهد آورد.

14:12b.PRO.014.012 راهی هست که به نظر آدمی مستقیم می‌نماید، اما عاقبت آن، طرق موت است.

14:13b.PRO.014.013 هم در لهو و لعب دل غمگین می‌باشد، وعاقبت این خوشی حزن است.

14:14b.PRO.014.014 کسی‌که در دل مرتد است از راههای خودسیر می‌شود، و مرد صالح به خود سیر است.

14:15b.PRO.014.015 مرد جاهل هر سخن را باور می‌کند، اما مردزیرک در رفتار خود تامل می‌نماید.

14:16b.PRO.014.016 مرد حکیم می‌ترسد و از بدی اجتناب می‌نماید، اما احمق از غرور خود ایمن می‌باشد.

14:17b.PRO.014.017 مرد کج خلق، احمقانه رفتار می‌نماید، و(مردم ) از صاحب سوظن نفرت دارند.

14:18b.PRO.014.018 نصیب جاهلان حماقت است، اما معرفت، تاج زیرکان خواهد بود.

14:19b.PRO.014.019 بدکاران در حضور نیکان خم می‌شوند، وشریران نزد دروازه های عادلان می‌ایستند.

14:20b.PRO.014.020 همسایه فقیر نیز از او نفرت دارد، امادوستان شخص دولتمند بسیارند.

14:21b.PRO.014.021 هر‌که همسایه خود را حقیر شمارد گناه می‌ورزد، اما خوشابحال کسی‌که بر فقیران ترحم نماید.

14:22b.PRO.014.022 آیا صاحبان تدبیر فاسد گمراه نمی شوند، اما برای کسانی که تدبیر نیکو می‌نمایند، رحمت و راستی خواهد بود.

14:23b.PRO.014.023 از هر مشقتی منفعت است، اما کلام لبها به فقر محض می‌انجامد.

14:24b.PRO.014.024 تاج حکیمان دولت ایشان است، اماحماقت احمقان حماقت محض است.

14:25b.PRO.014.025 شاهد امین جانها را نجات می‌بخشد، اما هرکه به دروغ تنطق می‌کند فریب محض است.

14:26b.PRO.014.026 در ترس خداوند اعتماد قوی است، وفرزندان او را ملجا خواهد بود.

14:27b.PRO.014.027 ترس خداوند چشمه حیات‌است، تا ازدامهای موت اجتناب نمایند.

14:28b.PRO.014.028 جلال پادشاه از کثرت مخلوق است، وشکستگی سلطان از کمی مردم است.

14:29b.PRO.014.029 کسی‌که دیرغضب باشد کثیرالفهم است، وکج خلق حماقت را به نصیب خود می‌برد.

14:30b.PRO.014.030 دل آرام حیات بدن است، اما حسدپوسیدگی استخوانها است.

14:31b.PRO.014.031 هر‌که بر فقیر ظلم کند آفریننده خود راحقیر می‌شمارد، و هر‌که بر مسکین ترحم کند اورا تمجید می‌نماید.

14:32b.PRO.014.032 شریر از شرارت خود به زیر افکنده می‌شود، اما مرد عادل چون بمیرد اعتماد دارد.

14:33b.PRO.014.033 حکمت در دل مرد فهیم ساکن می‌شود، امادر اندرون جاهلان آشکار می‌گردد.

14:34b.PRO.014.034 عدالت قوم را رفیع می‌گرداند، اما گناه برای قوم، عار است.رضامندی پادشاه بر خادم عاقل است، اماغضب او بر پست فطرتان.

14:35b.PRO.014.035 رضامندی پادشاه بر خادم عاقل است، اماغضب او بر پست فطرتان.

15

15:1b.PRO.015.001 جواب نرم خشم را برمی گرداند، اماسخن تلخ غیظ را به هیجان می‌آورد.

15:2b.PRO.015.002 زبان حکیمان علم را زینت می‌بخشد، امادهان احمقان به حماقت تنطق می‌نماید.

15:3b.PRO.015.003 چشمان خداوند در همه جاست، و بر بدان ونیکان می‌نگرد.

15:4b.PRO.015.004 زبان ملایم، درخت حیات‌است و کجی آن، شکستگی روح است.

15:5b.PRO.015.005 احمق تادیب پدر خود را خوار می‌شمارد، اما هر‌که تنبیه را نگاه دارد زیرک می‌باشد.

15:6b.PRO.015.006 در خانه مرد عادل گنج عظیم است، امامحصول شریران، کدورت است.

15:7b.PRO.015.007 لبهای حکیمان معرفت را منتشر می‌سازد، اما دل احمقان، مستحکم نیست.

15:8b.PRO.015.008 قربانی شریران نزد خداوند مکروه است، امادعای راستان پسندیده اوست.

15:9b.PRO.015.009 راه شریران نزد خداوند مکروه است، اماپیروان عدالت را دوست می‌دارد.

15:10b.PRO.015.010 برای هر‌که طریق را ترک نماید تادیب سخت است، و هر‌که از تنبیه نفرت کند خواهدمرد.

15:11b.PRO.015.011 هاویه و ابدون در حضور خداوند است، پس چند مرتبه زیاده دلهای بنی آدم.

15:12b.PRO.015.012 استهزاکننده تنبیه را دوست ندارد، و نزدحکیمان نخواهد رفت.

15:13b.PRO.015.013 دل‌شادمان چهره را زینت می‌دهد، اما ازتلخی دل روح منکسر می‌شود.

15:14b.PRO.015.014 دل مرد فهیم معرفت را می‌طلبد، اما دهان احمقان حماقت را می‌چرد.

15:15b.PRO.015.015 تمامی روزهای مصیبت کشان بد است، اماخوشی دل ضیافت دائمی است.

15:16b.PRO.015.016 اموال اندک با ترس خداوند بهتر است ازگنج عظیم با اضطراب.

15:17b.PRO.015.017 خوان بقول در جایی که محبت باشد بهتراست، از گاو پرواری که با آن عداوت باشد.

15:18b.PRO.015.018 مرد تندخو نزاع را برمی انگیزد، اما شخص دیرغضب خصومت را ساکن می‌گرداند.

15:19b.PRO.015.019 راه کاهلان مثل خاربست است، اما طریق راستان شاهراه است.

15:20b.PRO.015.020 پسر حکیم پدر را شادمان می‌سازد، اما مرداحمق مادر خویش را حقیر می‌شمارد.

15:21b.PRO.015.021 حماقت در نظر شخص ناقص العقل خوشی است، اما مرد فهیم به راستی سلوک می‌نماید.

15:22b.PRO.015.022 از عدم مشورت، تدبیرها باطل می‌شود، اما از کثرت مشورت دهندگان برقرار می‌ماند.

15:23b.PRO.015.023 برای انسان از جواب دهانش شادی حاصل می‌شود، و سخنی که در محلش گفته شودچه بسیار نیکو است.

15:24b.PRO.015.024 طریق حیات برای عاقلان به سوی بالااست، تا از هاویه اسفل دور شود.

15:25b.PRO.015.025 خداوند خانه متکبران را منهدم می‌سازد، اما حدود بیوه‌زن را استوار می‌نماید.

15:26b.PRO.015.026 تدبیرهای فاسد نزد خداوند مکروه است، اما سخنان پسندیده برای طاهران است.

15:27b.PRO.015.027 کسی‌که حریص سود باشد خانه خود رامکدر می‌سازد، اما هر‌که از هدیه‌ها نفرت داردخواهد زیست.

15:28b.PRO.015.028 دل مرد عادل در جواب دادن تفکر می‌کند، اما دهان شریران، چیزهای بد را جاری می‌سازد.

15:29b.PRO.015.029 خداوند از شریران دور است، اما دعای عادلان را می‌شنود.

15:30b.PRO.015.030 نور چشمان دل را شادمان می‌سازد، و خبرنیکو استخوانها را پر مغز می‌نماید.

15:31b.PRO.015.031 گوشی که تنبیه حیات را بشنود، در میان حکیمان ساکن خواهد شد.

15:32b.PRO.015.032 هر‌که تادیب را ترک نماید، جان خود راحقیر می‌شمارد، اما هر‌که تنبیه را بشنود عقل راتحصیل می‌نماید.ترس خداوند ادیب حکمت است، وتواضع پیشرو حرمت می‌باشد.

15:33b.PRO.015.033 ترس خداوند ادیب حکمت است، وتواضع پیشرو حرمت می‌باشد.

16

16:1b.PRO.016.001 تدبیرهای دل از آن انسان است، اماتنطق زبان از جانب خداوند می‌باشد.

16:2b.PRO.016.002 همه راههای انسان در نظر خودش پاک است، اما خداوند روحها را ثابت می‌سازد.

16:3b.PRO.016.003 اعمال خود را به خداوند تفویض کن، تافکرهای تو استوار شود.

16:4b.PRO.016.004 خداوند هر چیز را برای غایت آن ساخته است، و شریران را نیز برای روز بلا.

16:5b.PRO.016.005 هر‌که دل مغرور دارد نزد خداوند مکروه است، و او هرگز مبرا نخواهد شد.

16:6b.PRO.016.006 از رحمت و راستی، گناه کفاره می‌شود، و به ترس خداوند، از بدی اجتناب می‌شود.

16:7b.PRO.016.007 چون راههای شخص پسندیده خداوندباشد، دشمنانش را نیز با وی به مصالحه می‌آورد.

16:8b.PRO.016.008 اموال اندک که با انصاف باشد بهتر است، ازدخل فراوان بدون انصاف.

16:9b.PRO.016.009 دل انسان در طریقش تفکر می‌کند، اماخداوند قدمهایش را استوار می‌سازد.

16:10b.PRO.016.010 وحی بر لبهای پادشاه است، و دهان او درداوری تجاوز نمی نماید.

16:11b.PRO.016.011 ترازو و سنگهای راست از آن خداونداست و تمامی سنگهای کیسه صنعت وی می‌باشد.

16:12b.PRO.016.012 عمل بد نزد پادشاهان مکروه است، زیرا که کرسی ایشان از عدالت برقرار می‌ماند.

16:13b.PRO.016.013 لبهای راستگو پسندیده پادشاهان است، وراستگویان را دوست می‌دارند.

16:14b.PRO.016.014 غضب پادشاهان، رسولان موت است امامرد حکیم آن را فرو می‌نشاند.

16:15b.PRO.016.015 در نور چهره پادشاه حیات‌است، ورضامندی او مثل ابر نوبهاری است.

16:16b.PRO.016.016 تحصیل حکمت از زر خالص چه بسیاربهتر است، و تحصیل فهم از نقره برگزیده تر.

16:17b.PRO.016.017 طریق راستان، اجتناب نمودن از بدی است، و هر‌که راه خود را نگاه دارد جان خویش را محافظت می‌نماید.

16:18b.PRO.016.018 تکبر پیش رو هلاکت است، و دل مغرورپیش رو خرابی.

16:19b.PRO.016.019 با تواضع نزد حلیمان بودن بهتر است، ازتقسیم نمودن غنیمت با متکبران.

16:20b.PRO.016.020 هر‌که در کلام تعقل کند سعادتمندی خواهد یافت، و هر‌که به خداوند توکل نمایدخوشابحال او.

16:21b.PRO.016.021 هر‌که دل حکیم دارد فهیم خوانده می‌شود، و شیرینی لبها علم را می‌افزاید.

16:22b.PRO.016.022 عقل برای صاحبش چشمه حیات‌است، اما تادیب احمقان، حماقت است.

16:23b.PRO.016.023 دل مرد حکیم دهان او را عاقل می‌گرداند، و علم را بر لبهایش می‌افزاید.

16:24b.PRO.016.024 سخنان پسندیده مثل‌شان عسل است، برای جان شیرین است و برای استخوانهاشفادهنده.

16:25b.PRO.016.025 راهی هست که در نظر انسان راست است، اما عاقبت آن راه، موت می‌باشد.

16:26b.PRO.016.026 اشتهای کارگر برایش کار می‌کند، زیرا که دهانش او را بر آن تحریض می‌نماید.

16:27b.PRO.016.027 مرد لئیم شرارت را می‌اندیشد، و برلبهایش مثل آتش سوزنده است.

16:28b.PRO.016.028 مرد دروغگو نزاع می‌پاشد، و نمام دوستان خالص را از همدیگر جدا می‌کند.

16:29b.PRO.016.029 مرد ظالم همسایه خود را اغوا می‌نماید، واو را به راه غیر نیکو هدایت می‌کند.

16:30b.PRO.016.030 چشمان خود را بر هم می‌زند تا دروغ رااختراع نماید، و لبهایش را می‌خاید و بدی را به انجام می‌رساند.

16:31b.PRO.016.031 سفیدمویی تاج جمال است، هنگامی که درراه عدالت یافت شود.

16:32b.PRO.016.032 کسی‌که دیرغضب باشد از جبار بهتر است، و هر‌که بر روح خود مالک باشد از تسخیرکننده شهر افضل است.قرعه در دامن‌انداخته می‌شود، لیکن تمامی حکم آن از خداوند است.

16:33b.PRO.016.033 قرعه در دامن‌انداخته می‌شود، لیکن تمامی حکم آن از خداوند است.

17

17:1b.PRO.017.001 لقمه خشک با سلامتی، بهتر است ازخانه پر از ضیافت با مخاصمت.

17:2b.PRO.017.002 بنده عاقل بر پسر پست فطرت مسلط خواهدبود، و میراث را با برادران تقسیم خواهد نمود.

17:3b.PRO.017.003 بوته برای نقره و کوره به جهت طلا است، اماخداوند امتحان کننده دلها است.

17:4b.PRO.017.004 شریر به لبهای دروغگو اصغا می‌کند، و مردکاذب به زبان فتنه انگیز گوش می‌دهد.

17:5b.PRO.017.005 هر‌که فقیر را استهزا کند آفریننده خویش رامذمت می‌کند، و هر‌که از بلا خوش می‌شودبی سزا نخواهد ماند.

17:6b.PRO.017.006 تاج پیران، پسران پسرانند، و جلال فرزندان، پدران ایشانند.

17:7b.PRO.017.007 کلام کبرآمیز احمق را نمی شاید، و چندمرتبه زیاده لبهای دروغگو نجبا را.

17:8b.PRO.017.008 هدیه در نظر اهل آن سنگ گرانبها است که هر کجا توجه نماید برخوردار می‌شود.

17:9b.PRO.017.009 هر‌که گناهی را مستور کند طالب محبت می‌باشد، اما هر‌که امری را تکرار کند دوستان خالص را از هم جدا می‌سازد.

17:10b.PRO.017.010 یک ملامت به مرد فهیم اثر می‌کند، بیشتراز صد تازیانه به مرد جاهل.

17:11b.PRO.017.011 مرد شریر طالب فتنه است و بس. لهذاقاصد ستمکیش نزد او فرستاده می‌شود.

17:12b.PRO.017.012 اگر خرسی که بچه هایش کشته شود به انسان برخورد، بهتر است از مرد احمق در حماقت خود.

17:13b.PRO.017.013 کسی‌که به عوض نیکویی بدی می‌کند بلااز خانه او دور نخواهد شد.

17:14b.PRO.017.014 ابتدای نزاع مثل رخنه کردن آب است، پس مخاصمه را ترک کن قبل از آنکه به مجادله برسد.

17:15b.PRO.017.015 هر‌که شریر را عادل شمارد و هر‌که عادل را ملزم سازد، هر دوی ایشان نزد خداوندمکروهند.

17:16b.PRO.017.016 قیمت به جهت خریدن حکمت چرا به‌دست احمق باشد؟ و حال آنکه هیچ فهم ندارد.

17:17b.PRO.017.017 دوست خالص در همه اوقات محبت می‌نماید، و برادر به جهت تنگی مولود شده است.

17:18b.PRO.017.018 مرد ناقص العقل دست می‌دهد و در حضورهمسایه خود ضامن می‌شود.

17:19b.PRO.017.019 هر‌که معصیت را دوست دارد منازعه رادوست می‌دارد، و هر‌که در خود را بلند سازدخرابی را می‌طلبد.

17:20b.PRO.017.020 کسی‌که دل کج دارد نیکویی را نخواهدیافت. و هر‌که زبان دروغگو دارد در بلا گرفتارخواهد شد.

17:21b.PRO.017.021 هر‌که فرزند احمق آورد برای خویشتن غم پیدا می‌کند، و پدر فرزند ابله شادی نخواهد دید.

17:22b.PRO.017.022 دل‌شادمان شفای نیکو می‌بخشد، اما روح شکسته استخوانها را خشک می‌کند.

17:23b.PRO.017.023 مرد شریر رشوه را از بغل می‌گیرد، تاراههای انصاف را منحرف سازد.

17:24b.PRO.017.024 حکمت در مد نظر مرد فهیم است، اماچشمان احمق در اقصای زمین می‌باشد.

17:25b.PRO.017.025 پسر احمق برای پدر خویش حزن است، وبه جهت مادر خویش تلخی است.

17:26b.PRO.017.026 عادلان را نیز سرزنش نمودن خوب نیست، و نه ضرب زدن به نجبا به‌سبب راستی ایشان.

17:27b.PRO.017.027 صاحب معرفت سخنان خود را بازمی دارد، و هر‌که روح حلیم دارد مرد فطانت پیشه است.مرد احمق نیز چون خاموش باشد او راحکیم می‌شمارند، و هر‌که لبهای خود را می‌بنددفهیم است.

17:28b.PRO.017.028 مرد احمق نیز چون خاموش باشد او راحکیم می‌شمارند، و هر‌که لبهای خود را می‌بنددفهیم است.

18

18:1b.PRO.018.001 می باشد، و به هر حکمت صحیح مجادله می‌کند.

18:2b.PRO.018.002 احمق از فطانت مسرور نمی شود، مگر تاآنکه عقل خود را ظاهر سازد.

18:3b.PRO.018.003 هنگامی که شریر می‌آید، حقارت هم می‌آید، و با اهانت، خجالت می‌رسد.

18:4b.PRO.018.004 سخنان دهان انسان آب عمیق است، وچشمه حکمت، نهر جاری است.

18:5b.PRO.018.005 طرفداری شریران برای منحرف ساختن داوری عادلان نیکو نیست.

18:6b.PRO.018.006 لبهای احمق به منازعه داخل می‌شود، ودهانش برای ضربها صدا می‌زند.

18:7b.PRO.018.007 دهان احمق هلاکت وی است، و لبهایش برای جان خودش دام است.

18:8b.PRO.018.008 سخنان نمام مثل لقمه های شیرین است، و به عمق شکم فرو می‌رود.

18:9b.PRO.018.009 او نیز که در کار خود اهمال می‌کند برادرهلاک کننده است.

18:10b.PRO.018.010 اسم خداوند برج حصین است که مرد عادل در آن می‌دود و ایمن می‌باشد.

18:11b.PRO.018.011 توانگری شخص دولتمند شهر محکم اواست، و در تصور وی مثل حصار بلند است.

18:12b.PRO.018.012 پیش از شکستگی، دل انسان متکبرمی گردد، و تواضع مقدمه عزت است.

18:13b.PRO.018.013 هر‌که سخنی را قبل از شنیدنش جواب دهد برای وی حماقت و عار می‌باشد.

18:14b.PRO.018.014 روح انسان بیماری او را متحمل می‌شود، اما روح شکسته را کیست که متحمل آن بشود.

18:15b.PRO.018.015 دل مرد فهیم معرفت را تحصیل می‌کند، وگوش حکیمان معرفت را می‌طلبد.

18:16b.PRO.018.016 هدیه شخص، از برایش وسعت پیدامی کند و او را به حضور بزرگان می‌رساند.

18:17b.PRO.018.017 هر‌که در دعوی خود اول آید صادق می‌نماید، اما حریفش می‌آید و او را می‌آزماید.

18:18b.PRO.018.018 قرعه نزاعها را ساکت می‌نماید و زورآوران را از هم جدا می‌کند.

18:19b.PRO.018.019 برادر رنجیده از شهر قوی سختتر است، ومنازعت با او مثل پشت بندهای قصر است.

18:20b.PRO.018.020 دل آدمی از میوه دهانش پر می‌شود و ازمحصول لبهایش، سیر می‌گردد.

18:21b.PRO.018.021 موت و حیات در قدرت زبان است، و آنانی که آن را دوست می‌دارند میوه‌اش را خواهندخورد.

18:22b.PRO.018.022 هر‌که زوجه‌ای یابد چیز نیکو یافته است، ورضامندی خداوند را تحصیل کرده است.

18:23b.PRO.018.023 مرد فقیر به تضرع تکلم می‌کند، اما شخص دولتمند به سختی جواب می‌دهد.کسی‌که دوستان بسیار دارد خویشتن راهلاک می‌کند، اما دوستی هست که از برادرچسبنده تر می‌باشد.

18:24b.PRO.018.024 کسی‌که دوستان بسیار دارد خویشتن راهلاک می‌کند، اما دوستی هست که از برادرچسبنده تر می‌باشد.

19

19:1b.PRO.019.001 فقیری که در کاملیت خود سالک است، از دروغگویی که احمق باشد بهتر است.

19:2b.PRO.019.002 دلی نیز که معرفت ندارد نیکو نیست و هر‌که به پایهای خویش می‌شتابد گناه می‌کند.

19:3b.PRO.019.003 حماقت انسان، راه او را کج می‌سازد، و دلش از خداوند خشمناک می‌شود.

19:4b.PRO.019.004 توانگری دوستان بسیار پیدا می‌کند، اما فقیراز دوستان خود جدا می‌شود.

19:5b.PRO.019.005 شاهد دروغگو بی‌سزا نخواهد ماند، و کسی‌که به دروغ تنطق کند رهایی نخواهد یافت.

19:6b.PRO.019.006 بسیاری پیش امیران تذلل می‌نمایند، و همه کس دوست بذل کننده است.

19:7b.PRO.019.007 جمیع برادران مرد فقیر از او نفرت دارند، وبه طریق اولی دوستانش از او دور می‌شوند، ایشان را به سخنان، تعاقب می‌کند و نیستند.

19:8b.PRO.019.008 هر‌که حکمت را تحصیل کند جان خود رادوست دارد. و هر‌که فطانت را نگاه دارد، سعادتمندی خواهد یافت.

19:9b.PRO.019.009 شاهد دروغگو بی‌سزا نخواهد ماند، و هر‌که به کذب تنطق نماید هلاک خواهد گردید.

19:10b.PRO.019.010 عیش و عشرت احمق را نمی شاید، تا چه رسد به غلامی که بر نجبا حکمرانی می‌کند.

19:11b.PRO.019.011 عقل انسان خشم او را نگاه می‌دارد، وگذشتن از تقصیر جلال او است.

19:12b.PRO.019.012 خشم پادشاه مثل غرش شیر است، ورضامندی او مثل شبنم بر گیاه است.

19:13b.PRO.019.013 پسر جاهل باعث الم پدرش است، ونزاعهای زن مثل آبی است که دائم در چکیدن باشد.

19:14b.PRO.019.014 خانه و دولت ارث اجدادی است، امازوجه عاقله از جانب خداوند است.

19:15b.PRO.019.015 کاهلی خواب سنگین می‌آورد، و شخص اهمال کار، گرسنه خواهد ماند.

19:16b.PRO.019.016 هر‌که حکم را نگاه دارد جان خویش رامحافظت می‌نماید، اما هر‌که طریق خود را سبک گیرد، خواهد مرد.

19:17b.PRO.019.017 هر‌که بر فقیر ترحم نماید به خداوند قرض می‌دهد، و احسان او را به او رد خواهد نمود.

19:18b.PRO.019.018 پسر خود را تادیب نما زیرا که امید هست، اما خود را به کشتن او وامدار.

19:19b.PRO.019.019 شخص تندخو متحمل عقوبت خواهدشد، زیرا اگر او را خلاصی دهی آن را باید مکرربجا آوری.

19:20b.PRO.019.020 پند را بشنو و تادیب را قبول نما، تا درعاقبت خود حکیم بشوی.

19:21b.PRO.019.021 فکرهای بسیار در دل انسان است، اما آنچه ثابت ماند مشورت خداوند است.

19:22b.PRO.019.022 زینت انسان احسان او است، و فقیر ازدروغگو بهتر است.

19:23b.PRO.019.023 ترس خداوند مودی به حیات‌است، و هرکه آن را دارد در سیری ساکن می‌ماند، و به هیچ بلاگرفتار نخواهد شد.

19:24b.PRO.019.024 مرد کاهل دست خود را در بغلش پنهان می‌کند، و آن را هم به دهان خود برنمی آورد.

19:25b.PRO.019.025 استهزاکننده را تادیب کن تا جاهلان زیرک شوند، و شخص فهیم را تنبیه نما و معرفت رادرک خواهد نمود.

19:26b.PRO.019.026 هر‌که بر پدر خود ستم کند و مادرش رابراند، پسری است که رسوایی و خجالت می‌آورد.

19:27b.PRO.019.027 ‌ای پسر من شنیدن تعلیمی را ترک نما، که تو را از کلام معرفت گمراه می‌سازد.

19:28b.PRO.019.028 شاهد لئیم انصاف را استهزا می‌کند، و دهان شریران گناه را می‌بلعد.قصاص به جهت استهزاکنندگان مهیااست، و تازیانه‌ها برای پشت احمقان.

19:29b.PRO.019.029 قصاص به جهت استهزاکنندگان مهیااست، و تازیانه‌ها برای پشت احمقان.

20

20:1b.PRO.020.001 شراب استهزا می‌کند و مسکرات عربده می‌آورد، و هر‌که به آن فریفته شود حکیم نیست.

20:2b.PRO.020.002 هیبت پادشاه مثل غرش شیر است، و هر‌که خشم او را به هیجان آورد، به‌جان خود خطامی ورزد.

20:3b.PRO.020.003 از نزاع دور شدن برای انسان عزت است، اماهر مرد احمق مجادله می‌کند.

20:4b.PRO.020.004 مرد کاهل به‌سبب زمستان شیار نمی کند، لهذا در موسم حصاد گدایی می‌کند و نمی یابد.

20:5b.PRO.020.005 مشورت در دل انسان آب عمیق است، امامرد فهیم آن را می‌کشد.

20:6b.PRO.020.006 بسا کسانند که هر یک احسان خویش رااعلام می‌کنند، اما مرد امین را کیست که پیدا کند.

20:7b.PRO.020.007 مرد عادل که به کاملیت خود سلوک نماید، پسرانش بعد از او خجسته خواهند شد.

20:8b.PRO.020.008 پادشاهی که بر کرسی داوری نشیند، تمامی بدی را از چشمان خود پراکنده می‌سازد.

20:9b.PRO.020.009 کیست که تواند گوید: «دل خود را طاهرساختم، و از گناه خویش پاک شدم.»

20:10b.PRO.020.010 سنگهای مختلف و پیمانه های مختلف، هر دوی آنها نزد خداوند مکروه است.

20:11b.PRO.020.011 طفل نیز از افعالش شناخته می‌شود، که آیااعمالش پاک و راست است یا نه.

20:12b.PRO.020.012 گوش شنوا و چشم بینا، خداوند هر دو آنهارا آفریده است.

20:13b.PRO.020.013 خواب را دوست مدار مبادا فقیر شوی. چشمان خود را باز کن تا از نان سیر گردی.

20:14b.PRO.020.014 مشتری می‌گوید بد است، بد است، اماچون رفت آنگاه فخر می‌کند.

20:15b.PRO.020.015 طلا هست و لعلها بسیار، اما لبهای معرفت جواهر گرانبها است.

20:16b.PRO.020.016 جامه آنکس را بگیر که به جهت غریب ضامن است، و او را به رهن بگیر که ضامن بیگانگان است.

20:17b.PRO.020.017 نان فریب برای انسان لذیذ است، اما بعد دهانش از سنگ ریزه‌ها پر خواهد شد.

20:18b.PRO.020.018 فکرها به مشورت محکم می‌شود، و باحسن تدبیر جنگ نما.

20:19b.PRO.020.019 کسی‌که به نمامی گردش کند اسرار را فاش می‌نماید، لهذا با کسی‌که لبهای خود را می‌گشایدمعاشرت منما.

20:20b.PRO.020.020 هر‌که پدر و مادر خود را لعنت کندچراغش در ظلمت غلیظ خاموش خواهد شد.

20:21b.PRO.020.021 اموالی که اولا به تعجیل حاصل می‌شود، عاقبتش مبارک نخواهد شد.

20:22b.PRO.020.022 مگو که از بدی انتقام خواهم کشید، بلکه برخداوند توکل نما و تو را نجات خواهد داد.

20:23b.PRO.020.023 سنگهای مختلف نزد خداوند مکروه است، و ترازوهای متقلب نیکو نیست.

20:24b.PRO.020.024 قدمهای انسان از خداوند است، پس مردراه خود را چگونه بفهمد؟

20:25b.PRO.020.025 شخصی که چیزی را به تعجیل مقدس می‌گوید، و بعد از نذر کردن استفسار می‌کند، دردام می‌افتد.

20:26b.PRO.020.026 پادشاه حکیم شریران را پراکنده می‌سازد وچوم را بر ایشان می‌گرداند.

20:27b.PRO.020.027 روح انسان، چراغ خداوند است که تمامی عمقهای دل را تفتیش می‌نماید.

20:28b.PRO.020.028 رحمت و راستی پادشاه را محافظت می‌کند، و کرسی او به رحمت پایدار خواهد ماند.

20:29b.PRO.020.029 جلال جوانان قوت ایشان است، و عزت پیران موی سفید.ضربهای سخت از بدی طاهر می‌کند وتازیانه‌ها به عمق دل فرو می‌رود.

20:30b.PRO.020.030 ضربهای سخت از بدی طاهر می‌کند وتازیانه‌ها به عمق دل فرو می‌رود.

21

21:1b.PRO.021.001 دل پادشاه مثل نهرهای آب در دست خداوند است، آن را به هر سو که بخواهد برمی گرداند.

21:2b.PRO.021.002 هر راه انسان در نظر خودش راست است، اماخداوند دلها را می‌آزماید.

21:3b.PRO.021.003 عدالت و انصاف را بجا آوردن، نزد خداونداز قربانی‌ها پسندیده تر است.

21:4b.PRO.021.004 چشمان بلند و دل متکبر و چراغ شریران، گناه است.

21:5b.PRO.021.005 فکرهای مرد زرنگ تمام به فراخی می‌انجامد، اما هر‌که عجول باشد برای احتیاج تعجیل می‌کند.

21:6b.PRO.021.006 تحصیل گنجها به زبان دروغگو، بخاری است بر هوا شده برای جویندگان موت.

21:7b.PRO.021.007 ظلم شریران ایشان را به هلاکت می‌اندازد، زیرا که از بجا آوردن انصاف ابا می‌نمایند.

21:8b.PRO.021.008 طریق مردی که زیر بار (گناه ) باشد بسیار کج است، اما اعمال مرد طاهر، مستقیم است.

21:9b.PRO.021.009 در زاویه پشت بام ساکن شدن بهتر است، ازساکن بودن با زن ستیزه گر در خانه مشترک.

21:10b.PRO.021.010 جان شریر مشتاق شرارت است، و برهمسایه خود ترحم نمی کند.

21:11b.PRO.021.011 چون استهزاکننده سیاست یابد جاهلان حکمت می‌آموزند، و چون مرد حکیم تربیت یابد معرفت را تحصیل می‌نماید.

21:12b.PRO.021.012 مرد عادل در خانه شریر تامل می‌کند که چگونه اشرار به تباهی واژگون می‌شوند.

21:13b.PRO.021.013 هر‌که گوش خود را از فریاد فقیر می‌بندد، او نیز فریاد خواهد کرد و مستجاب نخواهد شد.

21:14b.PRO.021.014 هدیه‌ای در خفا خشم را فرو می‌نشاند، ورشوه‌ای در بغل، غضب سخت را.

21:15b.PRO.021.015 انصاف کردن خرمی عادلان است، اما باعث پریشانی بدکاران می‌باشد.

21:16b.PRO.021.016 هر‌که از طریق تعقل گمراه شود، درجماعت مردگان ساکن خواهد گشت.

21:17b.PRO.021.017 هر‌که عیش را دوست دارد محتاج خواهدشد، و هر‌که شراب و روغن را دوست دارددولتمند نخواهد گردید.

21:18b.PRO.021.018 شریران فدیه عادلان می‌شوند وخیانتکاران به عوض راستان.

21:19b.PRO.021.019 در زمین بایر ساکن بودن بهتر است از بودن با زن ستیزه گر و جنگجوی.

21:20b.PRO.021.020 در منزل حکیمان خزانه مرغوب و روغن است، اما مرد احمق آنها را تلف می‌کند.

21:21b.PRO.021.021 هر‌که عدالت و رحمت را متابعت کند، حیات و عدالت و جلال خواهد یافت.

21:22b.PRO.021.022 مرد حکیم به شهر جباران برخواهد آمد، وقلعه اعتماد ایشان را به زیر می‌اندازد.

21:23b.PRO.021.023 هر‌که دهان و زبان خویش را نگاه دارد، جان خود را از تنگیها محافظت می‌نماید.

21:24b.PRO.021.024 مرد متکبر و مغرور مسمی به استهزاکننده می‌شود، و به افزونی تکبر عمل می‌کند.

21:25b.PRO.021.025 شهوت مرد کاهل او را می‌کشد، زیرا که دستهایش از کار کردن ابا می‌نماید.

21:26b.PRO.021.026 هستند که همه اوقات به شدت حریص می‌باشند، اما مرد عادل بذل می‌کند و امساک نمی نماید.

21:27b.PRO.021.027 قربانی های شریران مکروه است، پس چندمرتبه زیاده هنگامی که به عوض بدی آنها رامی گذرانند.

21:28b.PRO.021.028 شاهد دروغگو هلاک می‌شود، اما کسی‌که استماع نماید به راستی تکلم خواهد کرد.

21:29b.PRO.021.029 مرد شریر روی خود را بی‌حیا می‌سازد، ومرد راست، طریق خویش را مستحکم می‌کند.

21:30b.PRO.021.030 حکمتی نیست و نه فطانتی و نه مشورتی که به ضد خداوند به‌کار آید.اسب برای روز جنگ مهیا است، اما نصرت از جانب خداوند است.

21:31b.PRO.021.031 اسب برای روز جنگ مهیا است، اما نصرت از جانب خداوند است.

22

22:1b.PRO.022.001 نیک نامی از کثرت دولتمندی افضل است، و فیض از نقره و طلا بهتر.

22:2b.PRO.022.002 دولتمند و فقیر با هم ملاقات می‌کنند، آفریننده هر دوی ایشان خداوند است.

22:3b.PRO.022.003 مرد زیرک، بلا را می‌بیند و خویشتن رامخفی می‌سازد و جاهلان می‌گذرند و در عقوبت گرفتار می‌شوند.

22:4b.PRO.022.004 جزای تواضع و خداترسی، دولت و جلال وحیات‌است.

22:5b.PRO.022.005 خارها و دامها در راه کجروان است، اما هرکه جان خود را نگاه دارد از آنها دور می‌شود.

22:6b.PRO.022.006 طفل را در راهی که باید برود تربیت نما، وچون پیر هم شود از آن انحراف نخواهد ورزید.

22:7b.PRO.022.007 توانگر بر فقیر تسلط دارد، و مدیون غلام طلب کار می‌باشد.

22:8b.PRO.022.008 هر‌که ظلم بکارد بلا خواهد دروید، وعصای غضبش زایل خواهد شد.

22:9b.PRO.022.009 شخصی که نظر او باز باشد مبارک خواهدبود، زیرا که از نان خود به فقرا می‌دهد.

22:10b.PRO.022.010 استهزاکننده را دور نما و نزاع رفع خواهدشد، و مجادله و خجالت ساکت خواهد گردید.

22:11b.PRO.022.011 هر‌که طهارت دل را دوست دارد، و لبهای ظریف دارد پادشاه دوست او می‌باشد.

22:12b.PRO.022.012 چشمان خداوند معرفت را نگاه می‌دارد وسخنان خیانتکاران را باطل می‌سازد.

22:13b.PRO.022.013 مرد کاهل می‌گوید شیر بیرون است، و درکوچه‌ها کشته می‌شوم.

22:14b.PRO.022.014 دهان زنان بیگانه چاه عمیق است، و هر‌که مغضوب خداوند باشد در آن خواهد افتاد.

22:15b.PRO.022.015 حماقت در دل طفل بسته شده است، اماچوب تادیب آن را از او دور خواهد کرد.

22:16b.PRO.022.016 هر‌که بر فقیر برای فایده خویش ظلم نماید، و هر‌که به دولتمندان ببخشد البته محتاج خواهد شد.

22:17b.PRO.022.017 گوش خود را فرا داشته، کلام حکما رابشنو، و دل خود را به تعلیم من مایل گردان،

22:18b.PRO.022.018 زیرا پسندیده است که آنها را در دل خودنگاه داری، و بر لبهایت جمیع ثابت ماند،

22:19b.PRO.022.019 تا اعتماد تو بر خداوند باشد. امروز تو راتعلیم دادم،

22:20b.PRO.022.020 آ�ا امور شریف را برای تو ننوشتم؟ شامل بر مشورت معرفت،

22:21b.PRO.022.021 تا قانون کلام راستی را اعلام نمایم، و توکلام راستی را نزد فرستندگان خود پس ببری؟

22:22b.PRO.022.022 فقیر را از آن جهت که ذلیل است تاراج منما، و مسکین را در دربار، ستم مرسان،

22:23b.PRO.022.023 زیرا خداوند دعوی ایشان را فیصل خواهدنمود، و جان تاراج کنندگان ایشان را به تاراج خواهد داد.

22:24b.PRO.022.024 با مرد تندخو معاشرت مکن، و با شخص کج خلق همراه مباش،

22:25b.PRO.022.025 مبادا راههای او را آموخته شوی و جان خود را در دام گرفتار سازی.

22:26b.PRO.022.026 از‌جمله آنانی که دست می‌دهند مباش و نه از آنانی که برای قرضها ضامن می‌شوند.

22:27b.PRO.022.027 اگر چیزی نداری که ادا نمایی پس چرابستر تو را از زیرت بردارد.

22:28b.PRO.022.028 حد قدیمی را که پدرانت قرار داده اندمنتقل مساز.آیا مردی را که در شغل خویش ماهر باشدمی بینی؟ او در حضور پادشاهان خواهد ایستاد، پیش پست فطرتان نخواهد ایستاد.

22:29b.PRO.022.029 آیا مردی را که در شغل خویش ماهر باشدمی بینی؟ او در حضور پادشاهان خواهد ایستاد، پیش پست فطرتان نخواهد ایستاد.

23

23:1b.PRO.023.001 چون با حاکم به غذا خوردن نشینی، درآنچه پیش روی تو است تامل نما.

23:2b.PRO.023.002 و اگر مرد اکول هستی کارد بر گلوی خودبگذار.

23:3b.PRO.023.003 به خوراکهای لطیف او حریص مباش، زیراکه غذای فریبنده است.

23:4b.PRO.023.004 برای دولتمند شدن خود را زحمت مرسان واز عقل خود باز ایست.

23:5b.PRO.023.005 آیا چشمان خود را بر آن خواهی دوخت که نیست می‌باشد؟ زیرا که دولت البته برای خودبالها می‌سازد، و مثل عقاب در آسمان می‌پرد.

23:6b.PRO.023.006 نان مرد تنگ نظر را مخور، و به جهت خوراکهای لطیف او حریص مباش.

23:7b.PRO.023.007 زیرا چنانکه در دل خود فکر می‌کند خود اوهمچنان است. تو را می‌گوید: بخور و بنوش، امادلش با تو نیست.

23:8b.PRO.023.008 لقمه‌ای را که خورده‌ای قی خواهی کرد، وسخنان شیرین خود را بر باد خواهی داد.

23:9b.PRO.023.009 به گوش احمق سخن مگو، زیرا حکمت کلامت را خوار خواهد شمرد.

23:10b.PRO.023.010 حد قدیم را منتقل مساز، و به مزرعه یتیمان داخل مشو،

23:11b.PRO.023.011 زیرا که ولی ایشان زورآور است، و با تو دردعوی ایشان مقاومت خواهد کرد.

23:12b.PRO.023.012 دل خود را به ادب مایل گردان، و گوش خود را به کلام معرفت.

23:13b.PRO.023.013 از طفل خود تادیب را باز مدار که اگر او رابا چوب بزنی نخواهد مرد،

23:14b.PRO.023.014 پس او را با چوب بزن، و جان او را از هاویه نجات خواهی داد.

23:15b.PRO.023.015 ‌ای پسر من اگر دل تو حکیم باشد، دل من (بلی دل ) من شادمان خواهد شد.

23:16b.PRO.023.016 و گرده هایم وجد خواهد نمود، هنگامی که لبهای تو به راستی متکلم شود.

23:17b.PRO.023.017 دل تو به جهت گناهکاران غیور نباشد، امابه جهت ترس خداوند تمامی روز غیور باش،

23:18b.PRO.023.018 زیرا که البته آخرت هست، و امید تومنقطع نخواهد شد.

23:19b.PRO.023.019 پس تو‌ای پسرم بشنو و حکیم باش، و دل خود را در طریق مستقیم گردان.

23:20b.PRO.023.020 از زمره میگساران مباش، و از آنانی که بدنهای خود را تلف می‌کنند.

23:21b.PRO.023.021 زیرا که میگسار و مسرف، فقیر می‌شود وصاحب خواب به خرقه‌ها ملبس خواهد شد.

23:22b.PRO.023.022 پدر خویش را که تو را تولید نمود گوش گیر، و مادر خود را چون پیر شود خوار مشمار.

23:23b.PRO.023.023 راستی را بخر و آن را مفروش، و حکمت وادب و فهم را.

23:24b.PRO.023.024 پدر فرزند عادل به غایت شادمان می‌شود، و والد پسر حکیم از او مسرور خواهد گشت.

23:25b.PRO.023.025 پدرت و مادرت شادمان خواهند شد، ووالده تو مسرور خواهد گردید.

23:26b.PRO.023.026 ‌ای پسرم دل خود را به من بده، و چشمان تو به راههای من شاد باشد،

23:27b.PRO.023.027 چونکه زن زانیه حفره‌ای عمیق است، و زن بیگانه چاه تنگ.

23:28b.PRO.023.028 او نیز مثل راهزن در کمین می‌باشد، وخیانتکاران را در میان مردم می‌افزاید.

23:29b.PRO.023.029 وای از آن کیست و شقاوت از آن که ونزاعها از آن کدام و زاری از آن کیست وجراحت های بی‌سبب از آن که و سرخی چشمان از آن کدام؟

23:30b.PRO.023.030 آنانی را است که شرب مدام می‌نمایند، و برای چشیدن شراب ممزوج داخل می‌شوند.

23:31b.PRO.023.031 به شراب نگاه مکن وقتی که سرخ‌فام است، حینی که حبابهای خود را در جام ظاهر می‌سازد، و به ملایمت فرو می‌رود.

23:32b.PRO.023.032 اما در آخر مثل مار خواهد گزید، و مانندافعی نیش خواهد زد.

23:33b.PRO.023.033 چشمان تو چیزهای غریب را خواهد دید، و دل تو به چیزهای کج تنطق خواهد نمود،

23:34b.PRO.023.034 و مثل کسی‌که در میان دریا می‌خوابدخواهی شد، یا مانند کسی‌که بر سر دکل کشتی می‌خسبد،و خواهی گفت: مرا زدند لیکن درد رااحساس نکردم، مرا زجر نمودند لیکن نفهمیدم. پس کی بیدار خواهم شد؟ همچنین معاودت می‌کنم و بار دیگر آن را می‌طلبم.

23:35b.PRO.023.035 و خواهی گفت: مرا زدند لیکن درد رااحساس نکردم، مرا زجر نمودند لیکن نفهمیدم. پس کی بیدار خواهم شد؟ همچنین معاودت می‌کنم و بار دیگر آن را می‌طلبم.

24

24:1b.PRO.024.001 بر مردان شریر حسد مبر، و آرزو مدارتا با ایشان معاشرت نمایی،

24:2b.PRO.024.002 زیرا که دل ایشان در ظلم تفکر می‌کند ولبهای ایشان درباره مشقت تکلم می‌نماید.

24:3b.PRO.024.003 خانه به حکمت بنا می‌شود، و با فطانت استوار می‌گردد،

24:4b.PRO.024.004 و به معرفت اطاقها پر می‌شود، از هر گونه اموال گرانبها و نفایس.

24:5b.PRO.024.005 مرد حکیم در قدرت می‌ماند، و صاحب معرفت در توانایی ترقی می‌کند،

24:6b.PRO.024.006 زیرا که با حسن تدبیر باید جنگ بکنی، و ازکثرت مشورت دهندگان نصرت است.

24:7b.PRO.024.007 حکمت برای احمق زیاده بلند است، دهان خود را در دربار باز نمی کند.

24:8b.PRO.024.008 هر‌که برای بدی تفکر می‌کند، او را فتنه انگیزمی گویند.

24:9b.PRO.024.009 فکر احمقان گناه است، و استهزاکننده نزد آدمیان مکروه است.

24:10b.PRO.024.010 اگر در روز تنگی سستی نمایی، قوت توتنگ می‌شود.

24:11b.PRO.024.011 آنانی را که برای موت برده شوند خلاص کن، و از رهانیدن آنانی که برای قتل مهیااندکوتاهی منما.

24:12b.PRO.024.012 اگر گویی که این را ندانستیم، آیا آزماینده دلها نمی فهمد؟ و حافظ جان تو نمی داند؟ و به هرکس برحسب اعمالش مکافات نخواهد داد؟

24:13b.PRO.024.013 ‌ای پسر من عسل را بخور زیرا که خوب است، و‌شان عسل را چونکه به کامت شیرین است.

24:14b.PRO.024.014 همچنین حکمت را برای جان خود بیاموز، اگر آن را بیابی آنگاه اجرت خواهد بود، و امید تومنقطع نخواهد شد.

24:15b.PRO.024.015 ‌ای شریر برای منزل مرد عادل در کمین مباش، و آرامگاه او را خراب مکن،

24:16b.PRO.024.016 زیرا مرد عادل اگر‌چه هفت مرتبه بیفتدخواهد برخاست، اما شریران در بلا خواهندافتاد.

24:17b.PRO.024.017 چون دشمنت بیفتد شادی مکن، و چون بلغزد دلت وجد ننماید،

24:18b.PRO.024.018 مبادا خداوند این را ببیند و در نظرش ناپسند آید، و غضب خود را از او برگرداند.

24:19b.PRO.024.019 خویشتن را به‌سبب بدکاران رنجیده مساز، و بر شریران حسد مبر،

24:20b.PRO.024.020 زیرا که به جهت بدکاران اجر نخواهد بود، و چراغ شریران خاموش خواهد گردید.

24:21b.PRO.024.021 ‌ای پسر من از خداوند و پادشاه بترس، و بامفسدان معاشرت منما،

24:22b.PRO.024.022 زیرا که مصیبت ایشان ناگهان خواهدبرخاست، و عاقبت سالهای ایشان را کیست که بداند؟

24:23b.PRO.024.023 اینها نیز از (سخنان ) حکیمان است طرفداری در داوری نیکو نیست.

24:24b.PRO.024.024 کسی‌که به شریر بگوید تو عادل هستی، امت‌ها او را لعنت خواهند کرد و طوایف از اونفرت خواهند نمود.

24:25b.PRO.024.025 اما برای آنانی که او را توبیخ نمایندشادمانی خواهد بود، و برکت نیکو به ایشان خواهد رسید.

24:26b.PRO.024.026 آنکه به کلام راست جواب گوید لبها رامی بوسد.

24:27b.PRO.024.027 کار خود را در خارج آراسته کن، و آن را درملک مهیا ساز، و بعد از آن خانه خویش را بنا نما.

24:28b.PRO.024.028 بر همسایه خود بی‌جهت شهادت مده، و بالبهای خود فریب مده،

24:29b.PRO.024.029 و مگو به طوری که او به من عمل کرد من نیزبا وی عمل خواهم نمود، و مرد را بر‌حسب اعمالش پاداش خواهم داد.

24:30b.PRO.024.030 از مزرعه مرد کاهل، و از تاکستان شخص ناقص العقل گذشتم.

24:31b.PRO.024.031 و اینک بر تمامی آن خارها می‌رویید، وخس تمامی روی آن را می‌پوشانید، و دیوارسنگیش خراب شده بود،

24:32b.PRO.024.032 پس من نگریسته متفکر شدم، ملاحظه کردم و ادب آموختم.

24:33b.PRO.024.033 اندکی خفت و اندکی خواب، و اندکی بر هم نهادن دستها به جهت خواب.پس فقر تو مثل راهزن بر تو خواهد آمد، ونیازمندی تو مانند مرد مسلح.

24:34b.PRO.024.034 پس فقر تو مثل راهزن بر تو خواهد آمد، ونیازمندی تو مانند مرد مسلح.

25

25:1b.PRO.025.001 اینها نیز از امثال سلیمان است که مردان حزقیا، پادشاه یهودا آنها را نقل نمودند.

25:2b.PRO.025.002 مخفی داشتن امر جلال خدا است، و تفحص نمودن امر جلال پادشاهان است.

25:3b.PRO.025.003 آسمان را در بلندیش و زمین را در عمقش، ودل پادشاهان را تفتیش نتوان نمود.

25:4b.PRO.025.004 درد را از نقره دور کن، تا ظرفی برای زرگربیرون آید.

25:5b.PRO.025.005 شریران را از حضور پادشاه دور کن، تاکرسی او در عدالت پایدار بماند.

25:6b.PRO.025.006 در حضور پادشاه خویشتن را برمیفراز، و درجای بزرگان مایست،

25:7b.PRO.025.007 زیرا بهتر است تو را گفته شود که اینجا بالابیا، از آنکه به حضور سروری که چشمانت او رادیده است تو را پایین برند.

25:8b.PRO.025.008 برای نزاع به تعجیل بیرون مرو، مبادا درآخرش چون همسایه ات تو را خجل سازد، ندانی که چه باید کرد.

25:9b.PRO.025.009 دعوی خود را با همسایه ات بکن، اما رازدیگری را فاش مساز،

25:10b.PRO.025.010 مبادا هر‌که بشنود تو را ملامت کند، وبدنامی تو رفع نشود.

25:11b.PRO.025.011 سخنی که در محلش گفته شود، مثل سیبهای طلا در مرصعکاری نقره است.

25:12b.PRO.025.012 مودب حکیم برای گوش شنوا، مثل حلقه طلا و زیور زر خالص است.

25:13b.PRO.025.013 رسول امین برای فرستندگان خود، چون خنکی یخ در موسم حصاد می‌باشد، زیرا که جان آقایان خود را تازه می‌کند.

25:14b.PRO.025.014 کسی‌که از بخششهای فریبنده خود فخرمی کند، مثل ابرها و باد بی‌باران است.

25:15b.PRO.025.015 با تحمل داور را به رای خود توان آورد، وزبان ملایم، استخوان را می‌شکند.

25:16b.PRO.025.016 اگر عسل یافتی بقدر کفایت بخور، مبادا ازآن پر شده، قی کنی.

25:17b.PRO.025.017 پای خود را از زیاد رفتن به خانه همسایه ات باز دار، مبادا از تو سیر شده، از تونفرت نماید.

25:18b.PRO.025.018 کسی‌که درباره همسایه خود شهادت دروغ دهد، مثل تبرزین و شمشیر و تیر تیز است.

25:19b.PRO.025.019 اعتماد بر خیانتکار در روز تنگی، مثل دندان کرم زده و پای مرتعش می‌باشد.

25:20b.PRO.025.020 سراییدن سرودها برای دلتنگ، مثل کندن جامه در وقت سرما و ریختن سرکه بر شوره است.

25:21b.PRO.025.021 اگر دشمن تو گرسنه باشد او را نان بخوران، و اگر تشنه باشد او را آب بنوشان،

25:22b.PRO.025.022 زیرا اخگرها بر سرش خواهی انباشت، وخداوند تو را پاداش خواهد داد.

25:23b.PRO.025.023 چنانکه باد شمال باران می‌آورد، همچنان زبان غیبتگو چهره را خشمناک می‌سازد.

25:24b.PRO.025.024 ساکن بودن در گوشه پشت بام بهتر است ازبودن با زن جنگجو در خانه مشترک.

25:25b.PRO.025.025 خبر خوش از ولایت دور، مثل آب سردبرای جان تشنه است.

25:26b.PRO.025.026 مرد عادل که پیش شریر خم شود، مثل چشمه گل آلود و منبع فاسد است.

25:27b.PRO.025.027 زیاد عسل خوردن خوب نیست، همچنان طلبیدن جلال خود جلال نیست.کسی‌که بر روح خود تسلط ندارد، مثل شهر منهدم و بی‌حصار است.

25:28b.PRO.025.028 کسی‌که بر روح خود تسلط ندارد، مثل شهر منهدم و بی‌حصار است.

26

26:1b.PRO.026.001 چنانکه برف در تابستان و باران درحصاد، همچنین حرمت برای احمق شایسته نیست.

26:2b.PRO.026.002 لعنت، بی‌سبب نمی آید، چنانکه گنجشک در طیران و پرستوک در پریدن.

26:3b.PRO.026.003 شلاق به جهت اسب و لگام برای الاغ، وچوب از برای پشت احمقان است.

26:4b.PRO.026.004 احمق را موافق حماقتش جواب مده، مباداتو نیز مانند او بشوی.

26:5b.PRO.026.005 احمق را موافق حماقتش جواب بده، مباداخویشتن را حکیم بشمارد.

26:6b.PRO.026.006 هر‌که پیغامی به‌دست احمق بفرستد، پایهای خود را می‌برد و ضرر خود را می‌نوشد.

26:7b.PRO.026.007 ساقهای شخص لنگ بی‌تمکین است، ومثلی که از دهان احمق برآید همچنان است.

26:8b.PRO.026.008 هر‌که احمق را حرمت کند، مثل کیسه جواهر در توده سنگها است.

26:9b.PRO.026.009 مثلی که از دهان احمق برآید، مثل خاری است که در دست شخص مست رفته باشد.

26:10b.PRO.026.010 تیرانداز همه را مجروح می‌کند، همچنان است هر‌که احمق را به مزد گیرد و خطاکاران رااجیر نماید.

26:11b.PRO.026.011 چنانکه سگ به قی خود برمی گردد، همچنان احمق حماقت خود را تکرار می‌کند.

26:12b.PRO.026.012 آیا شخصی را می‌بینی که در نظر خودحکیم است، امید داشتن بر احمق از امید بر اوبیشتر است.

26:13b.PRO.026.013 کاهل می‌گوید که شیر در راه است، و اسددر میان کوچه‌ها است.

26:14b.PRO.026.014 چنانکه در بر پاشنه‌اش می‌گردد، همچنان کاهل بر بستر خویش.

26:15b.PRO.026.015 کاهل دست خود را در قاب فرو می‌برد و ازبرآوردن آن به دهانش خسته می‌شود.

26:16b.PRO.026.016 کاهل در نظر خود حکیمتر است از هفت مرد که جواب عاقلانه می‌دهند.

26:17b.PRO.026.017 کسی‌که برود و در نزاعی که به او تعلق ندارد متعرض شود، مثل کسی است که گوشهای سگ را بگیرد.

26:18b.PRO.026.018 آدم دیوانه‌ای که مشعلها و تیرها و موت رامی اندازد،

26:19b.PRO.026.019 مثل کسی است که همسایه خود را فریب دهد، و می‌گوید آیا شوخی نمی کردم؟

26:20b.PRO.026.020 از نبودن هیزم آتش خاموش می‌شود، و ازنبودن نمام منازعه ساکت می‌گردد.

26:21b.PRO.026.021 زغال برای اخگرها و هیزم برای آتش است، و مرد فتنه انگیز به جهت برانگیختن نزاع.

26:22b.PRO.026.022 سخنان نمام مثل خوراک لذیذ است، که به عمقهای دل فرو می‌رود.

26:23b.PRO.026.023 لبهای پرمحبت با دل شریر، مثل نقره‌ای پردرد است که بر ظرف سفالین اندوده شود.

26:24b.PRO.026.024 هر‌که بغض دارد با لبهای خود نیرنگ می‌نماید، و در دل خود فریب را ذخیره می‌کند.

26:25b.PRO.026.025 هنگامی که سخن نیکو گوید، او را باور مکن زیرا که در قلبش هفت چیز مکروه است.

26:26b.PRO.026.026 هر‌چند بغض او به حیله مخفی شود، اماخباثت او در میان جماعت ظاهر خواهد گشت.

26:27b.PRO.026.027 هر‌که حفره‌ای بکند در آن خواهد افتاد، وهر‌که سنگی بغلطاند بر او خواهد برگشت.زبان دروغگو از مجروح شدگان خود نفرت دارد، و دهان چاپلوس هلاکت را ایجاد می‌کند.

26:28b.PRO.026.028 زبان دروغگو از مجروح شدگان خود نفرت دارد، و دهان چاپلوس هلاکت را ایجاد می‌کند.

27

27:1b.PRO.027.001 درباره فردا فخر منما، زیرا نمی دانی که روز چه خواهد زایید.

27:2b.PRO.027.002 دیگری تو را بستاید و نه دهان خودت، غریبی و نه لبهای تو.

27:3b.PRO.027.003 سنگ سنگین است و ریگ ثقیل، اما خشم احمق از هر دوی آنها سنگینتر است.

27:4b.PRO.027.004 غضب ستم کیش است و خشم سیل، اماکیست که در برابر حسد تواند ایستاد.

27:5b.PRO.027.005 تنبیه آشکار از محبت پنهان بهتر است.

27:6b.PRO.027.006 جراحات دوست وفادار است، اما بوسه های دشمن افراط است.

27:7b.PRO.027.007 شکم سیر از‌شان عسل کراهت دارد، امابرای شکم گرسنه هر تلخی شیرین است.

27:8b.PRO.027.008 کسی‌که از مکان خود آواره بشود، مثل گنجشکی است که از آشیانه‌اش آواره گردد.

27:9b.PRO.027.009 روغن و عطر دل را شاد می‌کند، همچنان حلاوت دوست از مشورت دل.

27:10b.PRO.027.010 دوست خود و دوست پدرت را ترک منما، و در روز مصیبت خود به خانه برادرت داخل مشو، زیرا که همسایه نزدیک از برادر دور بهتراست.

27:11b.PRO.027.011 ‌ای پسر من حکمت بیاموز و دل مرا شادکن، تا ملامت کنندگان خود را مجاب سازم.

27:12b.PRO.027.012 مرد زیرک، بلا را می‌بیند و خویشتن رامخفی می‌سازد، اما جاهلان می‌گذرند و درعقوبت گرفتار می‌شوند.

27:13b.PRO.027.013 جامه آن کس را بگیر که به جهت غریب ضامن است، و او را به رهن بگیر که ضامن بیگانگان است.

27:14b.PRO.027.014 کسی‌که صبح زود برخاسته، دوست خودرا به آواز بلند برکت دهد، از برایش لعنت محسوب می‌شود.

27:15b.PRO.027.015 چکیدن دائمی آب در روز باران، و زن ستیزه‌جو مشابه‌اند.

27:16b.PRO.027.016 هرکه او را باز‌دارد مثل کسی است که باد رانگاه دارد، یا روغن را که در دست راست خودگرفته باشد.

27:17b.PRO.027.017 آهن، آهن را تیز می‌کند، همچنین مرد روی دوست خود را تیز می‌سازد.

27:18b.PRO.027.018 هر‌که درخت انجیر را نگاه دارد میوه‌اش راخواهد خورد، و هر‌که آقای خود را ملازمت نماید محترم خواهد شد،

27:19b.PRO.027.019 چنانکه در آب صورت به صورت است، همچنان دل انسان به انسان.

27:20b.PRO.027.020 هاویه و ابدون سیر نمی شوند، همچنان چشمان انسان سیر نخواهند شد.

27:21b.PRO.027.021 بوته برای نقره و کوره به جهت طلاست، همچنان انسان از دهان ستایش کنندگان خود(آزموده می‌شود).

27:22b.PRO.027.022 احمق را میان بلغور در هاون با دسته بکوب، و حماقتش از آن بیرون نخواهد رفت.

27:23b.PRO.027.023 به حالت گله خود نیکو توجه نما، و دل خود را به رمه خود مشغول ساز،

27:24b.PRO.027.024 زیرا که دولت دائمی نیست، و تاج هم نسلابعد نسل (پایدار) نی.

27:25b.PRO.027.025 علف را می‌برند و گیاه سبز می‌روید، وعلوفه کوهها جمع می‌شود،

27:26b.PRO.027.026 بره‌ها برای لباس تو، و بزها به جهت اجاره زمین به‌کار می‌آیند،و شیر بزها برای خوراک تو و خوراک خاندانت، و معیشت کنیزانت کفایت خواهد کرد.

27:27b.PRO.027.027 و شیر بزها برای خوراک تو و خوراک خاندانت، و معیشت کنیزانت کفایت خواهد کرد.

28

28:1b.PRO.028.001 تعاقب کننده‌ای نیست، اما عادلان مثل شیر شجاعند.

28:2b.PRO.028.002 از معصیت اهل زمین حاکمانش بسیارمی شوند، اما مرد فهیم و دانا استقامتش برقرارخواهد ماند.

28:3b.PRO.028.003 مرد رئیس که بر مسکینان ظلم می‌کند مثل باران است که سیلان کرده، خوراک باقی نگذارد.

28:4b.PRO.028.004 هر‌که شریعت را ترک می‌کند شریران رامی ستاید، اما هر‌که شریعت را نگاه دارد از ایشان نفرت دارد.

28:5b.PRO.028.005 مردمان شریر انصاف را درک نمی نمایند، اماطالبان خداوند همه‌چیز را می‌فهمند.

28:6b.PRO.028.006 فقیری که در کاملیت خود سلوک نماید بهتراست از کج رونده دو راه اگر‌چه دولتمند باشد.

28:7b.PRO.028.007 هر‌که شریعت را نگاه دارد پسری حکیم است، اما مصاحب مسرفان، پدر خویش را رسوامی سازد.

28:8b.PRO.028.008 هر‌که مال خود را به ربا و سود بیفزاید، آن رابرای کسی‌که بر فقیران ترحم نماید، جمع می‌نماید.

28:9b.PRO.028.009 هر‌که گوش خود را از شنیدن شریعت برگرداند، دعای او هم مکروه می‌شود.

28:10b.PRO.028.010 هر‌که راستان را به راه بد گمراه کند به حفره خود خواهد افتاد، اما صالحان نصیب نیکوخواهند یافت.

28:11b.PRO.028.011 مرد دولتمند در نظر خود حکیم است، امافقیر خردمند او را تفتیش خواهد نمود.

28:12b.PRO.028.012 چون عادلان شادمان شوند فخر عظیم است، اما چون شریران برافراشته شوند مردمان خود را مخفی می‌سازند.

28:13b.PRO.028.013 هر‌که گناه خود را بپوشاند برخوردارنخواهد شد، اما هر‌که آن را اعتراف کند و ترک نماید رحمت خواهد یافت.

28:14b.PRO.028.014 خوشابحال کسی‌که دائم می‌ترسد، اما هرکه دل خود را سخت سازد به بلا گرفتار خواهدشد.

28:15b.PRO.028.015 حاکم شریر بر قوم مسکین، مثل شیر غرنده و خرس گردنده است.

28:16b.PRO.028.016 حاکم ناقص العقل بسیار ظلم می‌کند، اماهر‌که از رشوه نفرت کند عمر خود را درازخواهد ساخت.

28:17b.PRO.028.017 کسی‌که متحمل بار خون شخصی شود، به هاویه می‌شتابد. زنهار کسی او را باز ندارد.

28:18b.PRO.028.018 هر‌که به استقامت سلوک نماید رستگارخواهد شد، اما هر‌که در دو راه کج رو باشد دریکی از آنها خواهد افتاد.

28:19b.PRO.028.019 هر‌که زمین خود را زرع نماید از نان سیرخواهد شد، اما هر‌که پیروی باطلان کند از فقرسیر خواهد شد.

28:20b.PRO.028.020 مرد امین برکت بسیار خواهد یافت، اماآنکه در‌پی دولت می‌شتابد بی‌سزا نخواهد ماند.

28:21b.PRO.028.021 طرفداری نیکو نیست، و به جهت لقمه‌ای نان، آدمی خطاکار می‌شود.

28:22b.PRO.028.022 مرد تنگ نظر در‌پی دولت می‌شتابد ونمی داند که نیازمندی او را درخواهد یافت.

28:23b.PRO.028.023 کسی‌که آدمی را تنبیه نماید، آخر شکرخواهد یافت، بیشتر از آنکه به زبان خودچاپلوسی می‌کند.

28:24b.PRO.028.024 کسی‌که پدر و مادر خود را غارت نماید وگوید گناه نیست، مصاحب هلاک کنندگان خواهدشد.

28:25b.PRO.028.025 مرد حریص نزاع را برمی انگیزاند، اما هر‌که بر خداوند توکل نماید قوی خواهد شد.

28:26b.PRO.028.026 آنکه بر دل خود توکل نماید احمق می‌باشد، اما کسی‌که به حکمت سلوک نمایدنجات خواهد یافت.

28:27b.PRO.028.027 هر‌که به فقرا بذل نماید محتاج نخواهدشد، اما آنکه چشمان خود را بپوشاند لعنت بسیارخواهد یافت.وقتی که شریران برافراشته شوند مردم خویشتن را پنهان می‌کنند، اما چون ایشان هلاک شوند عادلان افزوده خواهند شد.

28:28b.PRO.028.028 وقتی که شریران برافراشته شوند مردم خویشتن را پنهان می‌کنند، اما چون ایشان هلاک شوند عادلان افزوده خواهند شد.

29

29:1b.PRO.029.001 کسی‌که بعد از تنبیه بسیار گردنکشی می کند، ناگهان منکسر خواهد شد وعلاجی نخواهد بود.

29:2b.PRO.029.002 چون عادلان افزوده گردند قوم شادی می‌کنند، اما چون شریران تسلط یابند مردم ناله می‌نمایند.

29:3b.PRO.029.003 کسی‌که حکمت را دوست دارد پدر خویش را مسرور می‌سازد، اما کسی‌که با فاحشه هامعاشرت کند اموال را تلف می‌نماید.

29:4b.PRO.029.004 پادشاه ولایت را به انصاف پایدار می‌کند، امامرد رشوه خوار آن را ویران می‌سازد.

29:5b.PRO.029.005 شخصی که همسایه خود را چاپلوسی می‌کند دام برای پایهایش می‌گستراند.

29:6b.PRO.029.006 در معصیت مرد شریر دامی است، اما عادل ترنم و شادی خواهد نمود.

29:7b.PRO.029.007 مرد عادل دعوی فقیر را درک می‌کند، اماشریر برای دانستن آن فهم ندارد.

29:8b.PRO.029.008 استهزاکنندگان شهر را به آشوب می‌آورند، اما حکیمان خشم را فرومی نشانند.

29:9b.PRO.029.009 اگر مرد حکیم با احمق دعوی دارد، خواه غضبناک شود خواه بخندد او را راحت نخواهد بود.

29:10b.PRO.029.010 مردان خون ریز از مرد کامل نفرت دارند، اما راستان سلامتی جان او را طالبند.

29:11b.PRO.029.011 احمق تمامی خشم خود را ظاهر می‌سازد، اما مرد حکیم به تاخیر آن را فرومی نشاند.

29:12b.PRO.029.012 حاکمی که به سخنان دروغ گوش گیرد، جمیع خادمانش شریر خواهند شد.

29:13b.PRO.029.013 فقیر و ظالم با هم جمع خواهند شد، وخداوند چشمان هر دوی ایشان را روشن خواهدساخت.

29:14b.PRO.029.014 پادشاهی که مسکینان را به راستی داوری نماید، کرسی وی تا به ابد پایدار خواهد ماند.

29:15b.PRO.029.015 چوب و تنبیه، حکمت می‌بخشد، اماپسری که بی‌لگام باشد، مادر خود را خجل خواهد ساخت.

29:16b.PRO.029.016 چون شریران افزوده شوند تقصیر زیاده می‌گردد، اما عادلان، افتادن ایشان را خواهند دید.

29:17b.PRO.029.017 پسر خود را تادیب نما که تو را راحت خواهد رسانید، و به‌جان تو لذات خواهدبخشید.

29:18b.PRO.029.018 جایی که رویا نیست قوم گردنکش می‌شوند، اما خوشابحال کسی‌که شریعت را نگاه می‌دارد.

29:19b.PRO.029.019 خادم، محض سخن متنبه نمی شود، زیرااگر‌چه بفهمد اجابت نمی نماید.

29:20b.PRO.029.020 آیا کسی را می‌بینی که در سخن‌گفتن عجول است، امید بر احمق زیاده است از امید براو.

29:21b.PRO.029.021 هر‌که خادم خود را از طفولیت به نازمی پرورد، آخر پسر او خواهد شد.

29:22b.PRO.029.022 مرد تندخو نزاع برمی انگیزاند، و شخص کج خلق در تقصیر می‌افزاید.

29:23b.PRO.029.023 تکبر شخص او را پست می‌کند، اما مردحلیم دل، به جلال خواهد رسید.

29:24b.PRO.029.024 هر‌که با دزد معاشرت کند خویشتن رادشمن دارد، زیرا که لعنت می‌شنود و اعتراف نمی نماید.

29:25b.PRO.029.025 ترس از انسان دام می‌گستراند، اما هر‌که برخداوند توکل نماید سرافراز خواهد شد.

29:26b.PRO.029.026 بسیاری لطف حاکم را می‌طلبند، اماداوری انسان از جانب خداوند است.مرد ظالم نزد عادلان مکروه است، و هر‌که در طریق، مستقیم است نزد شریران مکروه می‌باشد.

29:27b.PRO.029.027 مرد ظالم نزد عادلان مکروه است، و هر‌که در طریق، مستقیم است نزد شریران مکروه می‌باشد.

30

30:1b.PRO.030.001 کلمات و پیغام آکور بن یاقه. وحی آن مرد به ایتیئیل یعنی به ایتیئیل و اکال.

30:2b.PRO.030.002 یقین من از هر آدمی وحشی تر هستم، و فهم انسان را ندارم.

30:3b.PRO.030.003 من حکمت را نیاموخته‌ام و معرفت قدوس را ندانسته‌ام.

30:4b.PRO.030.004 کیست که به آسمان صعود نمود و از آنجانزول کرد؟ کیست که باد را در مشت خود جمع نمود؟ و کیست که آب را در جامه بند نمود؟ کیست که تمامی اقصای زمین را استوار ساخت؟ نام او چیست و پسر او چه اسم دارد؟ بگو اگراطلاع داری.

30:5b.PRO.030.005 تمامی کلمات خدا مصفی است. او به جهت متوکلان خود سپر است.

30:6b.PRO.030.006 به سخنان او چیزی میفزا، مبادا تو را توبیخ نماید و تکذیب شوی.

30:7b.PRO.030.007 دو چیز از تو درخواست نمودم، آنها را قبل از آنکه بمیرم از من بازمدار:

30:8b.PRO.030.008 بطالت و دروغ را از من دور کن، مرا نه فقر ده و نه دولت. به خوراکی که نصیب من باشد مرابپرور،

30:9b.PRO.030.009 مبادا سیر شده، تو را انکار نمایم و بگویم که خداوند کیست. و مبادا فقیر شده، دزدی نمایم، واسم خدای خود را به باطل برم.

30:10b.PRO.030.010 بنده را نزد آقایش متهم مساز، مبادا تو رالعنت کند و مجرم شوی.

30:11b.PRO.030.011 گروهی می‌باشند که پدر خود را لعنت می‌نمایند، و مادر خویش را برکت نمی دهند.

30:12b.PRO.030.012 گروهی می‌باشند که در نظر خود پاک‌اند، اما از نجاست خود غسل نیافته‌اند.

30:13b.PRO.030.013 گروهی می‌باشند که چشمانشان چه قدربلند است، و مژگانشان چه قدر برافراشته.

30:14b.PRO.030.014 گروهی می‌باشند که دندانهایشان شمشیرها است، و دندانهای آسیای ایشان کاردهاتا فقیران را از روی زمین و مسکینان را از میان مردمان بخورند.

30:15b.PRO.030.015 زالو را دو دختر است که بده بده می‌گویند. سه چیز است که سیر نمی شود، بلکه چهار چیزکه نمی گوید که کافی است:

30:16b.PRO.030.016 هاویه و رحم نازاد، و زمینی که از آب سیرنمی شود، و آتش که نمی گوید که کافی است.

30:17b.PRO.030.017 چشمی که پدر را استهزا می‌کند و اطاعت مادر را خوار می‌شمارد، غرابهای وادی آن راخواهند کند و بچه های عقاب آن را خواهندخورد.

30:18b.PRO.030.018 سه چیز است که برای من زیاده عجیب است، بلکه چهار چیز که آنها را نتوانم فهمید:

30:19b.PRO.030.019 طریق عقاب در هوا و طریق مار بر صخره، و راه کشتی در میان دریا و راه مرد با دخترباکره.

30:20b.PRO.030.020 همچنان است طریق زن زانیه، می‌خورد ودهان خود را پاک می‌کند و می‌گوید گناه نکردم.

30:21b.PRO.030.021 به‌سبب سه چیز زمین متزلزل می‌شود، و به‌سبب چهار که آنها را تحمل نتواند کرد:

30:22b.PRO.030.022 به‌سبب غلامی که سلطنت می‌کند، واحمقی که از غذا سیر شده باشد،

30:23b.PRO.030.023 به‌سبب زن مکروهه چون منکوحه شود، وکنیز وقتی که وارث خاتون خود گردد.

30:24b.PRO.030.024 چهار چیز است که در زمین بسیار کوچک است، لیکن بسیار حکیم می‌باشد:

30:25b.PRO.030.025 مورچه‌ها طایفه بی‌قوتند، لیکن خوراک خود را در تابستان ذخیره می‌کنند.

30:26b.PRO.030.026 ونکها طایفه ناتوانند، اما خانه های خود رادر صخره می‌گذارند.

30:27b.PRO.030.027 ملخها را پادشاهی نیست، اما جمیع آنهادسته دسته بیرون می‌روند.

30:28b.PRO.030.028 چلپاسه‌ها به‌دستهای خود می‌گیرند و درقصرهای پادشاهان می‌باشند.

30:29b.PRO.030.029 سه چیز است که خوش خرام است، بلکه چهار چیز که خوش قدم می‌باشد:

30:30b.PRO.030.030 شیر که در میان حیوانات تواناتر است، و ازهیچکدام روگردان نیست.

30:31b.PRO.030.031 تازی و بز نر، و پادشاه که با او مقاومت نتوان کرد.

30:32b.PRO.030.032 اگر از روی حماقت خویشتن رابرافراشته‌ای و اگر بد اندیشیده‌ای، پس دست بردهان خود بگذار،زیرا چنانکه از فشردن شیر، پنیر بیرون می‌آید، و از فشردن بینی، خون بیرون می‌آید، همچنان از فشردن غضب نزاع بیرون می‌آید.

30:33b.PRO.030.033 زیرا چنانکه از فشردن شیر، پنیر بیرون می‌آید، و از فشردن بینی، خون بیرون می‌آید، همچنان از فشردن غضب نزاع بیرون می‌آید.

31

31:1b.PRO.031.001 کلام لموئیل پادشاه، پیغامی که مادرش به او تعلیم داد.

31:2b.PRO.031.002 چه گویم‌ای پسر من، چه گویم‌ای پسر رحم من! و چه گویم‌ای پسر نذرهای من!

31:3b.PRO.031.003 قوت خود را به زنان مده، و نه طریقهای خویش را به آنچه باعث هلاکت پادشاهان است.

31:4b.PRO.031.004 پادشاهان را نمی شاید‌ای لموئیل، پادشاهان را نمی شاید که شراب بنوشند، و نه امیران را که مسکرات را بخواهند.

31:5b.PRO.031.005 مبادا بنوشند و فرایض را فراموش کنند، وداوری جمیع ذلیلان را منحرف سازند.

31:6b.PRO.031.006 مسکرات را به آنانی که مشرف به هلاکتندبده. و شراب را به تلخ جانان،

31:7b.PRO.031.007 تا بنوشند و فقر خود را فراموش کنند، ومشقت خویش را دیگر بیاد نیاورند.

31:8b.PRO.031.008 دهان خود را برای گنگان باز کن، و برای دادرسی جمیع بیچارگان.

31:9b.PRO.031.009 دهان خود را باز کرده، به انصاف داوری نما، و فقیر و مسکین را دادرسی فرما.

31:10b.PRO.031.010 زن صالحه را کیست که پیدا تواند کرد؟ قیمت او از لعلها گرانتر است.

31:11b.PRO.031.011 دل شوهرش بر او اعتماد دارد، و محتاج منفعت نخواهد بود.

31:12b.PRO.031.012 برایش تمامی روزهای عمر خود، خوبی خواهد کرد و نه بدی.

31:13b.PRO.031.013 پشم و کتان را می‌جوید. و به‌دستهای خودبا رغبت کار می‌کند.

31:14b.PRO.031.014 او مثل کشتیهای تجار است، که خوراک خود را از دور می‌آورد.

31:15b.PRO.031.015 وقتی که هنوز شب است برمی خیزد، و به اهل خانه‌اش خوراک و به کنیزانش حصه ایشان را می دهد.

31:16b.PRO.031.016 درباره مزرعه فکر کرده، آن را می‌خرد، و ازکسب دستهای خود تاکستان غرس می‌نماید.

31:17b.PRO.031.017 کمر خود را با قوت می‌بندد، و بازوهای خویش را قوی می‌سازد.

31:18b.PRO.031.018 تجارت خود را می‌بیند که نیکو است، وچراغش در شب خاموش نمی شود.

31:19b.PRO.031.019 دستهای خود را به دوک دراز می‌کند، وانگشتهایش چرخ را می‌گیرد.

31:20b.PRO.031.020 کفهای خود را برای فقیران مبسوطمی سازد، و دستهای خویش را برای مسکینان دراز می‌نماید.

31:21b.PRO.031.021 به جهت اهل خانه‌اش از برف نمی ترسد، زیرا که جمیع اهل خانه او به اطلس ملبس هستند.

31:22b.PRO.031.022 برای خود اسبابهای زینت می‌سازد. لباسش از کتان نازک و ارغوان می‌باشد.

31:23b.PRO.031.023 شوهرش در دربارها معروف می‌باشد، و در میان مشایخ ولایت می‌نشیند.

31:24b.PRO.031.024 جامه های کتان ساخته آنها را می‌فروشد، وکمربندها به تاجران می‌دهد.

31:25b.PRO.031.025 قوت و عزت، لباس او است، و درباره وقت آینده می‌خندد.

31:26b.PRO.031.026 دهان خود را به حکمت می‌گشاید، و تعلیم محبت‌آمیز بر زبان وی است.

31:27b.PRO.031.027 به رفتار اهل خانه خود متوجه می‌شود، وخوراک کاهلی نمی خورد.

31:28b.PRO.031.028 پسرانش برخاسته، او را خوشحال می‌گویند، و شوهرش نیز او را می‌ستاید.

31:29b.PRO.031.029 دختران بسیار اعمال صالحه نمودند، اما توبر جمیع ایشان برتری داری.جمال، فریبنده و زیبایی، باطل است، اما زنی که از خداوند می‌ترسد ممدوح خواهدشد.

31:30b.PRO.031.030 جمال، فریبنده و زیبایی، باطل است، اما زنی که از خداوند می‌ترسد ممدوح خواهدشد.