Mark (Akawaio)

Mark (Akawaio)

1

1:1b.MAR.001.001 Serɨ, serɨ wakʉ itekare epiya'tɨ Papa Mumu, Sises Kʉrai pɨ'.

1:2b.MAR.001.002 Pu'kena' Aisaya karetaai yau iye'menukasa' na'ne': “Umaimu ekamanin ennoko uya mɨrɨ arawɨrɨ, ɨye'ma konekanin pe,” tawon.

1:3b.MAR.001.003 “Rɨmono' tau ka'pon ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ, ‘Itepuru e'ma ikonekatɨ'; to'sa rɨ ite'ma ikonekatɨ',’” tawon.

1:4b.MAR.001.004 Mɨrɨ kasa si Isaan uyee'pʉ, pa'taisiman pɨ' rɨmono'ta nono yau mɨrɨ awonsi'kɨ makoi apai era'tɨn epa'taisimato' makoi pɨ' usentu'man ekareei ekama pɨ'.

1:5b.MAR.001.005 Tanporon kon nɨ Isutiya mɨrɨ awonsi'kɨ eke pata Surusiran winon kon nɨ utɨ'pʉ ipiya'. Tʉmakooi kon ekama pɨ', mɨrɨpan kon pa'taisima'pʉ iya Isotan tuna tʉu'tɨsen kau.

1:6b.MAR.001.006 Isaan pon esi'pʉ kiyamerʉ i'po' konekasa', o' pi'pɨ konekasa' esi'pʉ ipokʉrʉʉi pe iworo'pai pɨ'. Kairau amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ teusan e'ku pɨ' tenta'nasen pe iyesi'pʉ.

1:7b.MAR.001.007 Mɨrɨ awonsi'kɨ se si esi'pʉ mɨrɨ itekareei pe: “Uye'ma'pʉ pe iyepʉ mɨrɨ ka'pon meruntɨ kuru uyentaino, tʉu'tɨi' isapatooi euka uya pokena' pen nɨ.

1:8b.MAR.001.008 Apa'taisima uya 'nokon serɨ tuna ke, e'tane kʉrɨ rɨ uya nin si apa'taisima kon mɨrɨ Wakʉ A'kwarʉ ke,” ta'pʉ iya.

1:9b.MAR.001.009 Mɨrɨ a'tai, Sises uyee'pʉ Nasare', Kiyarari yawon winɨ, mɨrɨpan pa'taisima'pʉ Isaan uya Isotan kau.

1:10b.MAR.001.010 Sises ekanwaka koro'tau tuna kapai, ka' uta'koka e'se'ne' pe ene'pʉ iya, mɨrɨpan uya Ita'kwarʉ u'tɨ wako'wa kasa ene'pʉ tʉpona.

1:11b.MAR.001.011 Mɨrɨ awonsi'kɨ main uyee'pʉ Epʉn awonsi'kɨ, “Umu ɨmɨrɨ, uni'nʉnkanʉ; ɨpɨ' pori' pe e'ai' ipan pe,” tawon.

1:12b.MAR.001.012 Inke pʉra rɨ, Ita'kwarʉ uya ennoko'pʉ rɨmono' ta'.

1:13b.MAR.001.013 Rɨmono' tau iyesi'pʉ 40 kaisa rɨ wʉi, Se'tan esi'pʉ i'tupɨtʉ pɨ'. Mɨrɨ yau rɨ kanan ene amʉ' pokon pe iyesi'pʉ, mɨrɨpan ene pɨ' inserʉ amʉ' esi'pʉ.

1:14b.MAR.001.014 Isaan a'sisa' to' uya tʉpo pariki'si ta', Kiyarari pona Sises utɨ'pʉ, wakʉ Papa ekareei ekama pɨ'.

1:15b.MAR.001.015 “Iweyu e'seposa' man, Papa e'to' esa' wannɨ pe man a'ko pe! Amakooi kon apai era'tɨtɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ itekare apurɨtɨ'!” ta'pʉ iya.

1:16b.MAR.001.016 Sises usarɨ koro'tau parau ku'pɨri Kiyarari piyawɨrɨ, asa'ron kon moro' a'sinin nan ka'pon amʉ' ene'pʉ iya, Saiman, mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon Anturu pokon, tʉpunwerʉ kon yai moro' amʉ' a'si to' uya esi'pʉ.

1:17b.MAR.001.017 Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Upɨkɨrɨ ɨsi'tɨ'. Ɨkonekato' kon pe uya ka'pon amʉ' a'sinin nan pe,” ta'pʉ iya.

1:18b.MAR.001.018 Mɨrɨ pe rɨ, tʉpunwerʉ kon tʉnɨnse to' utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ.

1:19b.MAR.001.019 Ɨnnɨ iwa rʉ'kwɨ itɨsa' a'tai, Isens ene'pʉ iya, Sepiti mu mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan, iyakon kanau yau, tʉpunwerʉ kon konepɨtʉ pɨ'.

1:20b.MAR.001.020 Oko pe pʉra rɨ, to' kɨ'ma'pʉ iya, mɨrɨpan kon uya tʉkʉipʉnʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ aka'ne' pe anʉnsa' kon ipoitorʉ ton pokon pe tʉnɨnse kanau yau, to' utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ.

1:21b.MAR.001.021 To' utɨ'pʉ Ka'paneyan pona; Sapa' uye'sa' a'tai, Sises utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta'. Mɨrɨ yau, to' enupa pɨ' iyepiya'tɨ'pʉ.

1:22b.MAR.001.022 Ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ enupan nɨto' iya pɨ', apʉne pʉra tenupa iya 'nokon pɨ' tʉmeruntɨrʉkenan pe kuru rɨ, Main pɨ' enupanin nan kasa pʉra.

1:23b.MAR.001.023 Mɨrɨ koro'tau, ka'pon, makoi a'kwarʉ yen pe te'sen mɨrɨ yau Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau, ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ,

1:24b.MAR.001.024 “Sises, Nasare' pon, ɨ'rɨ pe ina ku'se'na ɨuye'sa'? Ina pe' ma'tanʉ'se'na ɨuye'sa'? Kɨnyi'tuyai' ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ—Wakʉ Ye' Papa Iwano'!” ta'pʉ iya ipɨ'.

1:25b.MAR.001.025 “E'pana e'kɨ! Epa'kakɨ iyapai!” ta'pʉ Sises uya e'se'ne' pe.

1:26b.MAR.001.026 Makoi a'kwarʉ uya e'se'ne' pe ka'pon i'ki'ma'pʉ, mɨrɨpan epa'ka'pʉ iyapai tʉupirorʉnse.

1:27b.MAR.001.027 Ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ, mɨrɨpan kon usekama'popɨtʉ'pʉ tiwano' kon pe, “Ɨ'rɨ si serɨ? Emenna' usenupan nɨto'—meruntɨ a'kɨron! Makoi a'kwarʉ ton nɨ apiyo'manin, mɨrɨpan kon esi imaimu awɨrɨ!” ta'pʉ to' uya.

1:28b.MAR.001.028 Itekareei utɨ'pʉ inke pʉra kuru rɨ siya rɨ Kiyarari nono poro.

1:29b.MAR.001.029 Tepa'kasa' kon a'tai Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tapai, to' utɨ'pʉ Saiman mɨrɨ awonsi'kɨ Anturu pata'se' ya'. Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon utɨ'pʉ to' a'kɨrɨ.

1:30b.MAR.001.030 Saiman ewo'pʉ esi'pʉ e'kɨɨi'man pɨ', te'kwe' tau. Inke pʉra rɨ Sises uye'sa' a'tai, to' uya ekama'pʉ ipɨ'.

1:31b.MAR.001.031 Sises utɨ'pʉ ipiya', itemiyatʉ pɨ' ta'sii' i'mʉ'sa'ka'pʉ iya. Iye'kɨɨi'mato' ereuta'pʉ, mɨrɨpan uya to' mʉta'napa'pʉ.

1:32b.MAR.001.032 Pata uko'mansa' a'tai, wʉi enu pata'pʉ pe, ka'pon amʉ' uya tanporo rɨ takuru'kena' nan mɨrɨ awonsi'kɨ makoi a'kwarʉ yen ton nee'pʉ Sises piya'.

1:33b.MAR.001.033 Tanporo rɨ mɨrɨ pata yau te'san ka'pon amʉ' amʉra'pʉ mʉra'ta na'.

1:34b.MAR.001.034 Sises uya tu'kan kon nɨ takuru'kena' nan epi'tɨpɨtʉ'pʉ to' eparan apai'ne, mɨrɨ awonsi'kɨ makoi a'kwarʉ ton nɨ enno'pɨtʉ'pʉ iya. Makoi a'kwarʉ ton usaurokʉ i'se pʉra rɨ iyesi'pʉ, apʉne pʉra to' uya ti'tu wenai.

1:35b.MAR.001.035 Awanakʉi' kuru, ewarupɨ pe rɨ marɨ pata e'tane, Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ ɨutɨ tapai tʉ'kenan pata ya' ɨpʉremase'na.

1:36b.MAR.001.036 E'tane Saiman mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton utɨ'pʉ iwarinpase'na.

1:37b.MAR.001.037 To' uya eposa' a'tai, “Tanporon kon man awarinpa pɨ'!” ta'pʉ to' uya ipɨ'.

1:38b.MAR.001.038 Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Tʉron nɨ airɨ eke iwa ton a'ko pa'nan pata ton ya' utɨnpai'nokon. Mɨrɨ yau'ne kanan itekare ekamato' pe uya. Mɨrɨto' pe uye'sa' serɨ,” ta'pʉ iya.

1:39b.MAR.001.039 Mɨrɨpan utɨ'pʉ siya rɨ Kiyarari poro itekare ekama pɨ' Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ton tau, mɨrɨ awonsi'kɨ makoi a'kwarʉ ton nɨ enno'pɨtʉ'pʉ iya.

1:40b.MAR.001.040 Erekʉ'pan ka'pon uyee'pʉ Sises piya'. Tese'mu po esii'ma iyeta'kwanʉmʉ'pʉ ipɨ', “Ɨnku'pai ɨwesi yau, wakʉ pe ukupʉ auya,” ta'pʉ iya.

1:41b.MAR.001.041 Sises usentu'ma'pʉ ipɨ'. Temiyatʉ ɨnka'pʉ iya, mɨrɨpan uya a'pɨtʉ'pʉ. “Ɨnku'pai rɨ e'ai'. Wakʉ pe e'kɨ!” ta'pʉ iya ipɨ'.

1:42b.MAR.001.042 Mɨrɨ a'tai rɨ, ka'pon erekʉ usepi'tɨ'pʉ, mɨrɨpan ena'pʉ wakʉ pe rɨ.

1:43b.MAR.001.043 Sises uya inke pʉra ennoko'pʉ ipanama tʉpo se tukai',

1:44b.MAR.001.044 “Ɨnʉ' pɨ' rɨ serɨ kʉsekamai, e'tane enta ɨsenpoikata Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin ena', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨuse'mato' pe te'sen, Mosi' uya tasa' na'ne' awɨrɨ mʉtʉrʉi', ɨyekorʉkasa' ekamanin pe to' pɨ',” ta'pʉ iya.

1:45b.MAR.001.045 E'tane kʉrɨ rɨ ka'pon utɨ'pʉ siya rɨ itekareei ekamase. Mɨrɨ moron nʉ'pʉ pe Sises epa'ka poken pʉra rɨ iyesi'pʉ eke iwa pata ton ya'ne, e'tane rɨ ka'pon amʉ' uye'pɨtʉ'pʉ mɨ'tapai'ne rɨ ipiya'.

2

2:1b.MAR.002.001 Emennʉ'pʉ po iwa rɨ, Sises enna'po'pʉ Ka'paneyan pona. Mɨrɨ a'tai, tʉpata'se' ya' iyenna'posa' man tawon useta'pʉ.

2:2b.MAR.002.002 Tu'ke rɨ ka'pon amʉ' amʉra'pʉ, pata oton pʉra rɨ pata tʉku'se mʉra'ta airɨ'ne rɨ. Sises esi'pʉ itekare ekama pɨ' to' pɨ'.

2:3b.MAR.002.003 Mɨrɨ a'tai, asakɨrɨ'nan kon ka'pon amʉ' uya ipu'tɨka'sa' ka'pon nee'pʉ ipiya'.

2:4b.MAR.002.004 Apʉne pʉra anpisin pe ka'pon amʉ' esi pɨ' itʉrʉ tʉuya'nokon poken pʉra Sises piya', iteuta koneka'pʉ to' uya ɨutɨ nakapu yai Sises epoi, mɨrɨ awonsi'kɨ aka tʉkon po, ka'pon ipu'tɨka'sa' nu'tɨ'pʉ to' uya iyapon po rɨ.

2:5b.MAR.002.005 Sises uya to' uya apurɨto' ene'pʉ, mɨrɨpan uya ipu'tɨka'sa' ka'pon pɨ' ta'pʉ, “Mooi, amakooi pɨ' usentu'masa' man,” ta'pʉ iya.

2:6b.MAR.002.006 Mɨrɨ yau tereutai' te'san, Main pɨ' enupanin nan usenuminka'pʉ tiwano' kon pe,

2:7b.MAR.002.007 “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' mɨrɨ kasa Papa sapema pe rɨ isaurokʉ? Ɨnʉ' rɨ sa'ne makoi pɨ' tʉusentu'masen pʉra rɨ iyesi mɨrɨ ko, Papa rɨken!” ta'pʉ to' uya.

2:8b.MAR.002.008 Mɨrɨ a'tai rɨ, Sises uya ta'kwarʉ yau i'tu'pʉ to' usenuminka tewan kon yau, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' mɨrɨ kasa ɨusenuminka kon?

2:9b.MAR.002.009 Nai esi sa'man pe pʉra iwa pʉse rɨ ipu'tɨka'sa' pɨ' tato'; ‘Amakooi pɨ' usentu'masa' man,’ ta, mɨrɨ pe pʉra, ‘Te'mʉ'sa'kai' ayapon tanʉnse enta,’ ta?

2:10b.MAR.002.010 Serɨ pe enpoika uya si serɨ non po, Ka'pon, Papa winon piyau meruntɨ esi makoi pɨ' usentu'man nɨto',” ta'pʉ iya, mɨrɨpan uya ipu'tɨka'sa' ka'pon pɨ' ta'pʉ,

2:11b.MAR.002.011 “Ta uya ɨpɨ', e'mʉ'sa'ka', ayapon anʉnkɨ, enna'po' apata'se' ya'!” ta'pʉ.

2:12b.MAR.002.012 To' uya rɨ enpɨ'tane ka'pon e'mʉ'sa'ka'pʉ, tapon anʉmʉ'pʉ iya, mɨrɨpan utɨ'pʉ. Ipan pe rɨ to' usewansiuka'pʉ, mɨrɨpan kon uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ, “Serɨ waraino ensa' uya'nokon pʉra rɨ man!” tai'ma.

2:13b.MAR.002.013 Sises enna'pokaa'pʉ kanan parau ku'pɨri e'pi pona. Anpisin pe ka'pon amʉ' uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ.

2:14b.MAR.002.014 Isarɨ koro'tau, pʉrata amʉranʉ'nin, Ripai, Arʉ'piyas mu ene'pʉ iya, iyereutasa' pʉrata amʉranʉ'to' iwʉ' tau. Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Uya'kɨrɨ ɨsi'kɨ,” mɨrɨpan Ripai e'mʉ'sa'ka'pʉ, itɨ'pʉ iya'kɨrɨ.

2:15b.MAR.002.015 Sises esi koro'tau enta'nan pɨ' Ripai iwʉ' tau tu'kan kon nɨ pʉrata amʉranʉ'nin nan mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmakooikena' nan esi'pʉ enta'nan pɨ' ipokon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton pokon pe rɨ, apʉne pʉra tu'ke rɨ ipɨkɨrɨ to' esi ke.

2:16b.MAR.002.016 Main pɨ' enupanin nan tonpa ton, Pari'si amʉ' pe te'san uya Sises enta'na ene'pʉ pʉrata amʉranʉ'nin nan mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmakooikena' nan pokon pe, mɨrɨpan kon uya ipoitorʉ ton ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' kamoro rupɨ pokon pe iyenta'na?” ta'pʉ.

2:17b.MAR.002.017 Sises uya to' eta'pʉ, mɨrɨpan kon eikʉ'pʉ iya, “Atu' pe te'san ka'pon amʉ' esi mɨrɨ ta'ta i'se pʉra rɨ, e'tane kamoro takuru'ke te'san nɨken esi i'se. Uye'sa' serɨ ipokena' ton nɨ ka'pon amʉ' kɨ'mase'na pen, e'tane tʉmakooikena' nan nɨken,” ta'pʉ iya.

2:18b.MAR.002.018 Isaan Pa'tes mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ' poitorʉ ton useruma esi'pʉ tenta'nai' pʉra. Tʉron kon ka'pon amʉ' uyee'pʉ Sises piya' ekama'pose'na, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Isaan Pa'tes poitorʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ' poitorʉ ton useruma tenta'nai' pʉra, e'tane ɨpoitorʉ ton useruma pʉra rɨ iyesi?” ta'pʉ to' uya.

2:19b.MAR.002.019 Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Nai kasa warawo' temari'masen nʉkɨ'ma'san useruma tenta'nai' pʉra tʉpiyau'nokon nɨ iye'tane? To' useruma pʉra iyesi tʉpiyau'nokon iye'tane.

2:20b.MAR.002.020 E'tane iweyu e'sepoto' oton warawo' temari'masen emo'kato' oton to' piyapai; mɨrɨ wʉi a'tai nin si, to' useruma mɨrɨ tenta'nai' pʉra.

2:21b.MAR.002.021 “Ɨnʉ' uya rɨ emenna' pon ke ipooi'pɨ pon a'si'tɨ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ. Mɨrɨ kasa iyesi yau, emenna' pon uya ipooi'pɨ pon karaka eke pe rɨ iteuta tʉku'se.

2:22b.MAR.002.022 Ɨnʉ' uya rɨ emenna' waain entɨ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ ipooi'pɨ iten ya'. Mɨrɨ kasa iyesi yau, asa'rɨ rɨ nin si ima'ta mɨrɨ. Emenna' iten esi emenna' waain yen pe,” ta'pʉ iya.

2:23b.MAR.002.023 Tʉron nɨ Sapa' a'tai, Sises utɨ esi'pʉ a'nai' e'kwa nawɨrɨ. Tʉutɨi'ma'nokon ipoitorʉ ton uya a'nai' e'suruupɨ'sa' i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ.

2:24b.MAR.002.024 Pari'si amʉ' uya ta'pʉ ipɨ', “Apʉne enkɨ, ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Main uya tʉku'sen pen Sapa' a'tai tasa' rʉ'pʉ kupʉ to' uya?” ta'pʉ.

2:25b.MAR.002.025 Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Etanin nan pen pe' ɨmɨrɨ'nokon Tepi' nʉkupʉ'pʉ tʉpoitorʉ ton pokon pe, iwan pe tesi kon pɨ' tenta'nato' kon i'se tesi kon a'tai?

2:26b.MAR.002.026 Mɨrɨpan utɨ'pʉ Papa iwʉ' ta', mɨrɨpan enta'na'pʉ ipʉremasa' pʉreti pɨ'. Serɨ e'kupʉ'pʉ Apiya'ta, Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru a'tai. Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan nɨken nɨkunʉ Main uya tasa' awɨrɨ. E'tane Tepi' enta'na'pʉ ipɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtonpa ton nɨ nɨrɨ repapɨtʉ'pʉ iya,” ta'pʉ iya.

2:27b.MAR.002.027 Mɨrɨpan Sises uya ta'pʉ, “Sapa' ekonekasa' ka'pon iwano' pe, ka'pon ekonekasa' pen Sapa' iwano' pe.

2:28b.MAR.002.028 Mɨrɨ uriya', Ka'pon, Papa winon esi Sapa' Epuru pe rɨ,” ta'pʉ iya.

3

3:1b.MAR.003.001 Tʉron nɨ a'tai Sises utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta'. Mɨrɨ yau, ka'pon iyaipʉtasa' amʉrasa' itemiyatʉ esi'pʉ.

3:2b.MAR.003.002 Tʉron kon esi'pʉ Sises eseru'tɨto' tʉuya'nokon iwenai kupʉ iya ene i'se, mɨrɨpan kon uya a'ko pe esii'ma enpɨtʉ'pʉ, Sapa' a'tai pe' epi'tɨ iya tukai'.

3:3b.MAR.003.003 Sises uya ta'pʉ ka'pon iyaipʉtasa' amʉrasa' itemiyatʉ pɨ', “E'mʉ'sa'ka' tanporon kon rau,” ta'pʉ iya.

3:4b.MAR.003.004 Mɨrɨpan uya ka'pon amʉ' ekama'po'pʉ, “Nai esi Main, Mosi' winon awɨrɨ Sapa' a'tai tʉku'sen pe: wakʉ kupʉ, mɨrɨ pe pʉra ɨri kupʉ katɨ? Ka'pon pika'tɨ ima'ta namai', mɨrɨ pe pʉra iwɨnɨ katɨ?” ta'pʉ iya. E'tane e'pana to' esi'pʉ.

3:5b.MAR.003.005 Sises usakorota uya to' enpɨtʉ'pʉ, ipan pe rɨ ɨpokoitai'ma rɨ marɨ, apʉne pʉra sa'man pe rɨ to' ewan esi pɨ', mɨrɨpan uya ta'pʉ ka'pon pɨ', “Ɨyemiyatʉ ɨnka'!” Ɨnka'pʉ iya, mɨrɨpan emiyatʉ enna'po'pʉ tesi'pʉ ya'.

3:6b.MAR.003.006 Mɨrɨ a'tai, Pari'si amʉ' uya tʉusenupato' kon iwʉ' nɨmɨ'pʉ, mɨrɨpan kon e'seporo'pʉ kin pe te'sen, Era' tonpa ton pokon pe, mɨrɨpan kon ekoneka'pʉ Sises wɨto' pe tʉuya'nokon pɨ'.

3:7b.MAR.003.007 Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton utɨ'pʉ parau ku'pɨri ka'. Tu'ke rɨ anpisin Kiyarari winon kon utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ.

3:8b.MAR.003.008 Pʉsamoro uyee'pʉ Isutiya winɨ, Surusiran winɨ, Itumiya winɨ, Isotan ratoi nono winɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ Taya mɨrɨ awonsi'kɨ Saitan nono winɨ'ne. Anpisin ton nɨ uyee'pʉ Sises piya', apʉne pʉra inkupʉnʉ etasa' tʉuya'nokon pɨ'.

3:9b.MAR.003.009 Apʉne pʉra anpisin pe rɨ to' esi pɨ', Sises uya tʉpoitorʉ ton auro'ka'pʉ kanau epoto' pe to' uya tekanwa'tɨto' ya' ka'pon amʉ' uya tu'ke rɨ tʉu'na'tɨ namai'.

3:10b.MAR.003.010 Tu'kan kon nɨ epi'tɨsa' iya pɨ', tanporon kon nɨ takuru'kena' nan uyee'pʉ tʉuta'tu'mapɨ'se rɨ a'pɨ'se'na.

3:11b.MAR.003.011 Makoi a'kwarʉ yen ton uya ensa' a'tai, to' uta'mo'kapɨtʉ'pʉ irakʉi', mɨrɨpan kon upirorʉnpɨtʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ rɨ kʉrɨ Papa Mumu!” ta'pʉ to' uya.

3:12b.MAR.003.012 Sises uya e'se'ne' pe makoi a'kwarʉ yen ton panama'pʉ, kʉrɨ rɨ kʉrɨ rɨ ta to' uya namai' tʉpɨ'.

3:13b.MAR.003.013 Sises utɨ'pʉ wʉ' pona rɨ, mɨrɨpan uya kamo i'se te'to' ton kɨ'ma'pʉ, mɨrɨpan kon uyee'pʉ ipiya',

3:14b.MAR.003.014 mɨrɨpan kon anʉmʉ'pʉ iya 12 kaisa rɨ. To' koneka'pʉ iya itekare ekamai' enno'sa' kon pe, tʉpiyau to' e'to' pe mɨrɨ awonsi'kɨ to' enno'to' pe tʉuya itekare ekamase'na,

3:15b.MAR.003.015 tʉmeruntɨrʉ ke to' e'to' pe makoi a'kwarʉ enpa'kapɨ'nin nan pe.

3:16b.MAR.003.016 Pʉsamoro si inanʉmʉ'san 12 kaisaron kon: Saiman (Pi'ta tukai' inese'tɨ'pʉ);

3:17b.MAR.003.017 Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan, Sepiti munkɨ amʉ' (Powanoses tukai' to' ese'tɨ'pʉ iya, Korʉme Munkɨ ta e'kwa pe);

3:18b.MAR.003.018 Anturu, Piri', Pa'taramiu, Ma'siu, Tamas, Isens Arʉ'piyas mu, Tatiyas, Saiman Usera' tukai' tesa'sen,

3:19b.MAR.003.019 Isutas Eskariya', eparankanin pe iyesi'pʉ na'ne'.

3:20b.MAR.003.020 Sises ewomʉ'pʉ ɨutɨ ta'. Anpisin nɨ kanan amʉrakaa'pʉ Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton enta'nato' a'tai pʉra rɨ.

3:21b.MAR.003.021 Serɨ etasa' itonpa ton uya a'tai, ikan to' utɨ'pʉ, apʉne pʉra ka'pon amʉ' uya, “Itano'masa',” ta pɨ'.

3:22b.MAR.003.022 Tʉron kon Main pɨ' enupanin nan Surusiran winɨ iye'sa' kon uya ta'pʉ, “Pirɨsipupʉ esi mɨrɨ iyau. Makoi amʉ' epuru winɨ makoi a'kwarʉ ton enpa'kapɨtʉ iya mɨrɨ,” ta'pʉ.

3:23b.MAR.003.023 Mɨrɨ uriya', Sises uya ka'pon amʉ' kɨ'ma'pʉ tʉpiya'. Mɨrɨ yau, panton ekama'pʉ iya to' pɨ': “Nai kasa Se'tan nɨrɨ enpa'ka Se'tan uya tukai'?

3:24b.MAR.003.024 Esa' wannɨ ton epantakapɨ'sa' yau, tiwano' pe rɨ ɨsewa'nomai' to' uko'mamʉ pen nɨ mɨrɨ.

3:25b.MAR.003.025 Ɨsiwʉ' tau te'san epantakapɨ'sa' pe iyesi yau, tiwano' kon pe ɨsewa'nomai' kamoro uko'mamʉ pen nɨ mɨrɨ.

3:26b.MAR.003.026 Mɨrɨ awonsi'kɨ tiwano' pe rɨ Se'tan usewa'noma yau mɨrɨpan epantakapɨ'sa', moro iko'mamʉ pen nɨ mɨrɨ; iu'ma'to' rɨ e'seposa'.

3:27b.MAR.003.027 “Ɨnʉ' rɨ ewomʉ pʉra iyesi mɨrɨ pana'pan ka'pon iwʉ' ta' tanporo itapuruui e'ma'tɨse'na, wapiya auronpɨ'sa' iya a'tai rɨken; mɨrɨ a'tai nin si, itimamin arɨ iya itiwʉ' tapai.

3:28b.MAR.003.028 “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, tanporon nɨ ka'pon amʉ' makooi, isapema pe rɨ to' usauro'sa' rʉ'pʉ pɨ' usentu'man.

3:29b.MAR.003.029 E'tane ɨnʉ' rɨ kʉrɨ isapema pe Wakʉ A'kwarʉ pɨ' isauro'sa' pɨ' usentu'man pʉra rɨ iyesi mɨrɨ, apʉne pʉra siyaro' pe rɨ iye'makoimasa' mɨrɨ,” ta'pʉ iya.

3:30b.MAR.003.030 Sises uya serɨ ta'pʉ, tʉron kon uya, “Makoi a'kwarʉ esi iyau,” tasa' pɨ'.

3:31b.MAR.003.031 Mɨrɨ a'tai, Sises san mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon non uyee'pʉ. Te'soto'pɨ'se pʉroroi po ikɨ'manin ennoko'pʉ to' uya.

3:32b.MAR.003.032 Anpisin ton nɨ ereutapɨ'sa' esi'pʉ Sises woi, mɨrɨpan kon uya ipana'tɨ'pʉ, “Asan mɨrɨ awonsi'kɨ ayakon non esi pʉroroi po awarinpa pɨ',” ta'pʉ to' uya.

3:33b.MAR.003.033 Sises uya to' ekama'po'pʉ, “Ɨnʉ' si usan? Ɨnʉ' yan si uyakon non?” ta'pʉ iya.

3:34b.MAR.003.034 To' si ene'pʉ iya, ka'pon amʉ' ereutapɨ'sa' tʉwoi, mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Pʉsamoro usanon mɨrɨ awonsi'kɨ uyakon non.

3:35b.MAR.003.035 Ɨnʉ' rɨ Papa e'to' i'se ku'nin esi mɨrɨ uyakon pe mɨrɨ awonsi'kɨ uparusi pe mɨrɨ awonsi'kɨ usan pe,” ta'pʉ iya.

4

4:1b.MAR.004.001 Sises kanan e'sara'tɨkaa'pʉ to' enupa pɨ' parau ku'pɨri piyau. Anpisin ton ka'pon amʉ' iwoi iyamʉrasa' kon esi'pʉ tu'ke rɨ. Mɨrɨ pɨ', iyekanwa'tɨ'pʉ kanau ya' ereutai' parau ku'pɨri kau, tanporo ka'pon amʉ' e'tane a'mun po, tuna e'pi po.

4:2b.MAR.004.002 Tu'kan pɨ' rɨ to' enupa'pʉ iya panton yai. To' enupa tʉuya yau, ta'pʉ iya to' pɨ':

4:3b.MAR.004.003 “Apʉne etatɨ'! Umɨ pɨ' te'sen utɨ'pʉ kiyari ye' pɨnse'na tʉpa'karakai'.

4:4b.MAR.004.004 Ipa'karaka iya koro'tau, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ asanta ta'. Toron amʉ' uyee'pʉ mɨrɨpan kon uya ɨku'pʉ.

4:5b.MAR.004.005 Tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ tɨ' pe te'sen ya', eke pe pʉra te'sen non ya'. Inke pʉra iya'ta'pʉ, apʉne pʉra i'nau pʉra non esi ke.

4:6b.MAR.004.006 E'tane wʉi enu enu'sa' a'tai, a'ne' pe ipuru'pʉ iya mɨrɨpan aipʉta'pʉ, apʉne pʉra imi' ton utɨpɨ'sa' pʉra iyesi wenai.

4:7b.MAR.004.007 Tʉron nɨ ton ite' ton uta'pokʉ'pʉ tikʉkenan nʉ'ta'. Iya'ta'pʉ, mɨrɨpan e'tane ɨwɨtanʉkʉ'pʉ iya, mɨrɨpan epeta'pʉ pen nɨ.

4:8b.MAR.004.008 Mɨrɨ e'tane rɨ, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ wakʉ non ya', mɨrɨpan uwa'ta'pʉ, mɨrɨpan epeta'pʉ tʉron nɨ ton esi'pʉ 30 kaisa rɨ ite'kwa iteperu, tʉron nɨ 60, mɨrɨ awonsi'kɨ 100 kaisarɨ rɨ ite'kwa e'to' airɨ inpɨmɨ'pʉ entai rɨ,” ta'pʉ iya.

4:9b.MAR.004.009 Mɨrɨ a'tai Sises uya ta'pʉ, “Kʉrɨ tʉpana ke na'ne' etato' ike, tɨwɨ netai,” ta'pʉ.

4:10b.MAR.004.010 Sises esi koro'tau tikin sarɨ, isaurokʉ etanin nʉ'san uyee'pʉ ipoitorʉ ton pokon pe ekama'pose'na, ɨ'rɨ ta iya e'kwa pe iyesi tukai'.

4:11b.MAR.004.011 To' pɨ' ta'pʉ iya, “Ama' aino Papa e'to' esa' wannɨ pe e'tʉsa' ɨyena'nokon. E'tane kamoro mɨ airon kon pɨ' tanporon nɨ usekama panton yai,

4:12b.MAR.004.012 “‘to' uya rɨ enpɨtʉ mɨrɨ e'tane wakʉ pe to' uya ene pen nɨ, to' uya rɨ eta mɨrɨ ito'ka'nʉkʉi'ma pʉra rɨ. Mɨrɨ kupʉ to' uya pe iyesi yau, to' era'tɨ nesii'no Papa winɨkʉi', mɨrɨpan kon pɨ' nin nʉsentu'mai'no.’ tasa' iya.”

4:13b.MAR.004.013 Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Serɨ pe' panton to'ka'nʉkʉ auya'nokon pʉra rɨ iyesi? Ɨ'rɨ kasa ken si tʉron nɨ panton to'ka'nʉkʉ kon pa?

4:14b.MAR.004.014 Umɨ pɨ' te'sen uya Papa Maimu pa'karaka.

4:15b.MAR.004.015 Tʉron kon ka'pon amʉ' esi ite' ipa'karakasa' uta'po'sa' asanta ta' kasa. Eta to' uya pe rɨ, Se'tan uyepʉ Main mo'kase'na to' ya' ipa'karakasa'.

4:16b.MAR.004.016 Tʉron kon ka'pon amʉ' esi ite' ton tɨ' pona ita'po'sa' kasa. Main eta tʉuya'nokon a'tai, inke pʉra rɨ to' uya anʉmʉ tepori'ma kon pe.

4:17b.MAR.004.017 E'tane to' mi' pʉra to' esi, inke to' uko'mamʉ pʉra iyesi. Ɨ'rɨ rɨ anpokʉmanin mɨrɨ pe pʉra kota'manin uye'sa' a'tai main uriya', inke pʉra to' e'nonka ipiyapai.

4:18b.MAR.004.018 Mɨrɨ e'tane rɨ, tʉron kon ka'pon amʉ' esi mɨrɨ ite' tikʉkenan nʉ'ta' ipa'karakasa' kasa, main etanin nan,

4:19b.MAR.004.019 e'tane tʉuko'manto' kon pɨ' tʉusewankamasan, ipʉrataaike' pe e'nɨto' nenku'tɨnʉ ton, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ ton nɨ i'se to' e'to' uya main ɨwɨtanʉkʉ. Mɨrɨ uya nin si iyepeta pʉra ikupʉ.

4:20b.MAR.004.020 Tʉron kon nin si esi mɨrɨ ite' wakʉ non ya' ipa'karakasa' kasa. To' uya main eta, mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya rɨ anʉmʉ, mɨrɨpan kon epeta 30, 60, mɨrɨ awonsi'kɨ 100 kaisarɨ rɨ ite'kwa ipa'karakasa' rʉ'pʉ entai rɨ,” ta'pʉ iya.

4:21b.MAR.004.021 Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨnʉ' rɨ pe' raan'pu ewonnʉ'nin pʉsau o'koi' itʉto' pe tʉuya, mɨrɨ pe pʉra e'nʉn nɨto' apon o'koi' rɨ? E'tane ru'ku, itapon pona pe' itʉnin pen ɨmɨrɨ?

4:22b.MAR.004.022 Apʉne pʉra onansa' pe te'sen e'nɨponkato' pe rɨ iyesi; iwapu'tɨsa' pe te'sen epa'ka kɨpo'pona.

4:23b.MAR.004.023 Kʉrɨ tʉpana ke na'ne' etato' ike, tɨwɨ netai!” ta'pʉ iya.

4:24b.MAR.004.024 Ta'pʉ iya kanan to' pɨ', “Ɨnetanʉ kon pɨ' wakʉ pe ɨsenuminkatɨ'. I'tuto' auya yai pe rɨ ɨnkupʉ'pʉ yai ɨyena' i'tu mɨrɨ—mɨrɨ entai rɨ.

4:25b.MAR.004.025 Ɨnʉ' rɨ itesa' pe te'sen repa mɨrɨ miyarɨ rɨ. Ɨnʉ' rɨ ɨ'rɨ esa' pen nɨ enapai imo'ka mɨrɨ, itenawon nʉ'kwɨ rɨ,” ta'pʉ iya.

4:26b.MAR.004.026 Sises uya kanan takaa'pʉ, “Papa e'to' esa' wannɨ pe esi mɨrɨ ka'pon kiyari ye' pɨnnin tʉpa'karakai' tʉmainarʉ yau kasa.

4:27b.MAR.004.027 Iye'nʉntane rɨ ewarupɨ nau, ipakasa' rɨ e'tane wʉi nai, kiyari ye' rɨ a'ta mɨrɨ, ɨ'rɨ kasa iye'sa' tukai' i'tu iya pʉra rɨ iyesi.

4:28b.MAR.004.028 Non uya rɨ iya'tato' pe ikupʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ iyepetato' pe rɨ nɨrɨ ikupʉ iya: wapiya ite' pe te'ton epa'ka; mɨrɨ tʉpo, i'pai, mɨrɨ awonsi'kɨ nin si iyɨ ton utaka.

4:29b.MAR.004.029 Iyakʉ'pʉsa' a'tai nin si, iye'sara'tɨ mɨrɨ e'tʉrawasoman pɨ' a'tɨto' tʉuya tʉmariyarʉ, si'kʉrʉ tato' ke, apʉne pʉra anʉnto' weyu e'seposa' pɨ',” ta'pʉ iya.

4:30b.MAR.004.030 Takaa'pʉ iya kanan, “Ɨ'rɨ kasa Papa e'to' esa' wannɨ pe esi ta? Ɨ'rɨ rupɨ panton ekama, ekamanin pe?

4:31b.MAR.004.031 Mosta' ena'pɨ, aiko rʉ'kwɨ kuru kasa iyesi, ɨnpɨmɨnʉ non ya'.

4:32b.MAR.004.032 E'tane ipɨnsa' a'tai, iya'ta mɨrɨ eke pe rɨ tʉron nɨ ye' ton umɨ yawon entai rɨ. Eke ton pe rɨ ipanta ton esi toron amʉ' rɨ esi iti'nʉ'kenanʉ yau,” ta'pʉ iya.

4:33b.MAR.004.033 Sises uya tekareei ekama'pʉ ka'pon amʉ' pɨ' tu'kan nɨ serɨ warai'nan panton yai'ne, to' uya ito'ka'nʉkʉ poken.

4:34b.MAR.004.034 Panton tapurɨi' pʉra to' auro'ka iya poken pʉra rɨ iyesi'pʉ. E'tane tʉpoitorʉ ton pokon pe tesi a'tai tikin sarɨ, mɨrɨ ta iya e'kwa pe iyesi tukai' ekama'pʉ iya to' pɨ'.

4:35b.MAR.004.035 Mɨrɨ ko'mamiri pe rɨ, Sises uya, “Iratoi pona utɨnpai'nokon,” ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ'.

4:36b.MAR.004.036 Anpisin ton ka'pon amʉ' nɨmɨ'pʉ to' uya. Sises e'to' iyau kanau ya' ipoitorʉ ton ekanwa'tɨ'pʉ, mɨrɨpan kon uya arɨ'pʉ. Tʉron nɨ ton nɨ kanau amʉ' esi'pʉ moro.

4:37b.MAR.004.037 Pana' pe rɨ a'setun uyee'pʉ, sipa'sipa uya eke pe tuna anuku'pʉ kanau yau, isemʉ'nʉkʉ poken nɨ tʉku'se.

4:38b.MAR.004.038 Sises esi'pʉ e'nʉn nɨ pɨ' iyaure yau, eke'nan tapon po. Ipoitorʉ ton uya enpaka'pʉ, mɨrɨpan pɨ', “Ti'sa, ina pe' aputa pɨ' ɨusewankama pʉra rɨ iyesi mɨrɨ?” ta'pʉ to' uya.

4:39b.MAR.004.039 Sises e'mʉ'sa'kasa' uya a'setun eseremekʉ'pʉ, “E'paka'kɨ!” mɨrɨ awonsi'kɨ sipa'sipa pɨ', “E'tʉtʉika'!” ta'pʉ iya. Mɨrɨ a'tai rɨ, a'setun ereuta'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe rɨ pata ena'pʉ.

4:40b.MAR.004.040 Tʉpoitorʉ ton pɨ' Sises uya ta'pʉ, “Ɨ'rɨ pɨ' ɨyenari'nʉmʉ kon? Anapurɨnʉ kon pʉra rɨ marɨ pe' iyesi mɨrɨ?” ta'pʉ iya.

4:41b.MAR.004.041 E'tane to' etʉipɨ'sa' esi'pʉ, “Ɨnʉ' rɨ si pʉse rɨ ka'pon?” tukai' to' usekama'popɨtʉ'pʉ. “A'setun mɨrɨ awonsi'kɨ sipa'sipa rɨ e'to' imaimu awɨrɨ!” ta'pʉ to' uya.

5

5:1b.MAR.005.001 Kerasin amʉ' nono pona to' utɨ'pʉ, parau ku'pɨri ratoi pon kon.

5:2b.MAR.005.002 Sises ekanwakasa' koro'tau, ka'pon uruwai' apai iyepa'kasa' uya eporo'pʉ. Pʉse rɨ ka'pon yau makoi a'kwarʉ esi'pʉ,

5:3b.MAR.005.003 mɨrɨpan uko'mansa' esi'pʉ uruwai' koro'tau, ɨnʉ' uya rɨ tauronpɨ'se enkurunpa poken pʉra rɨ iyenaka'sa' esi'pʉ, i'sen ke rɨ auronpɨtʉ poken pʉra rɨ.

5:4b.MAR.005.004 Inke rɨ i'ta ton mɨrɨ awonsi'kɨ itemiyatʉ ton auronpɨtʉ'pʉ to' uya esi'pʉ i'sen amʉ' ke, e'tane rɨ mɨrɨ ton nɨ i'kɨrɨpɨtʉ'pʉ iya, mɨrɨ awonsi'kɨ wa'ka pun nɨ ti'ta pɨ' te'sen a'morʉpɨtʉ'pʉ iya. Ɨnʉ' uya ereutanʉkʉ poken pʉra rɨ, ipan pe rɨ pana' pe iyesi'pʉ.

5:5b.MAR.005.005 Ewarupɨ' tau mɨrɨ awonsi'kɨ wʉi nai rɨ usarɨn pɨ' iyesi'pʉ uruwai' mɨrɨ awonsi'kɨ wʉ' poro'ne rɨ, ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ' rɨ, tiwano' pe rɨ uta'tɨpɨ' nɨ pɨ' tɨ' ke.

5:6b.MAR.005.006 Ɨnnonsi'kɨ Sises ensa' tʉuya a'tai, iyeka'tumʉ'pʉ, mɨrɨpan e'sekunka'pʉ irau.

5:7b.MAR.005.007 Mɨrɨpan ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ eke pe rɨ, “Sises, eke Papa Mumu, ɨ'rɨ pe ukupʉ i'se me'an? Papa pɨ', ‘Ikota'ma uya pen,’ ka'kɨ!” ta'pʉ iya.

5:8b.MAR.005.008 Serɨ ta'pʉ iya, apʉne pʉra Sises uya makoi a'kwarʉ pɨ', “Pʉse ka'pon yapai epa'kakɨ!” tasa' pɨ'.

5:9b.MAR.005.009 “Ɨnʉ' ɨyese'?” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. “Anpisin ton kuwayau amʉ' uyese',” tukai' eikʉ'pʉ iya.

5:10b.MAR.005.010 Ipan pe rɨ Sises pawana'tɨ pɨ' iyesi'pʉ mɨrɨ pata yapai ɨri a'kwarʉ ton ennoko iya namai'.

5:11b.MAR.005.011 A'ko pe rɨ tu'kan kon nɨ peiruku amʉ' esi'pʉ enta'nan pɨ' i'kʉrʉ po.

5:12b.MAR.005.012 Sises pawana'tɨ'pʉ ɨri a'kwarʉ ton uya peiruku amʉ' ya' tenno'to' kon pe iya.

5:13b.MAR.005.013 To' nin si utɨto' pe ikupʉ'pʉ iya mɨrɨ. Ɨri a'kwarʉ ton nin si utɨ'pʉ mɨrɨ ka'pon yapai peiruku amʉ' ya'. Tanporo rɨ nin si, 2,000 e'to' airon kon peiruku amʉ' e'tʉrʉ'kwa'pʉ, mɨrɨpan kon aputa'pʉ parau ku'pɨri ka'.

5:14b.MAR.005.014 To' pa'sima pɨ' te'san ka'pon amʉ' eka'tumʉ'pʉ pata pona itekareei ekamase'na, umɨ yau'ne rɨ te'san pana'tɨ'pʉ to' uya. Iye'ku'sa' rʉ'pʉ ense'na ka'pon amʉ' utɨ'pʉ.

5:15b.MAR.005.015 To' uyee'pʉ Sises piya', mɨrɨpan kon uya kʉrɨ rɨ anpisin kuwayau makoi a'kwarʉ yen pe te'sen ka'pon ene'pʉ iyepontɨsa', iyereutasa' esi'pʉ, wakʉ pe iya'kwarʉ. Tanporo enari'ke' pe to' ena'pʉ mɨrɨ pɨ'.

5:16b.MAR.005.016 Kamoro ennin nʉ'san uya ka'pon amʉ' pana'tɨ'pʉ iye'ku'sa' makoi a'kwarʉ yen ka'pon pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ peiruku amʉ' pɨ' rɨ nɨrɨ.

5:17b.MAR.005.017 Mɨrɨpan kon uya Sises ekama'po'pʉ itɨto' pe tʉnono kon apai.

5:18b.MAR.005.018 Sises ekanwa'tɨ koro'tau kanau ya', makoi a'kwarʉ yen nʉ'pʉ ka'pon uya ekama'po'pʉ, “Aya'kɨrɨ utɨi'ya,” ta'pʉ iya.

5:19b.MAR.005.019 E'tane Sises esi'pʉ itɨ i'se pʉra, e'tane, “Enna'pokɨ apata ya', ɨtonpa ton koro'ta'. Eke pe rɨ Itepuru nʉkupʉ'pʉ ɨpɨ' isentu'masa' ekamata,” ta'pʉ iya.

5:20b.MAR.005.020 Mɨrɨpan utɨ'pʉ tanporo Te'ka'pores poro, Sises nʉkupʉ'pʉ tʉpɨ' ekama pɨ', mɨrɨ pɨ' tanporon kon usewansiuka'pʉ.

5:21b.MAR.005.021 Sises enna'po'pʉ iye'kwɨrɨtʉ'pʉ parau ku'pɨri ratoi pona. Mɨrɨ yau parau ku'pɨri ka'ta po, anpisin pe rɨ to' amʉra'pʉ iwoi.

5:22b.MAR.005.022 Isairas, Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' epuru uyee'pʉ, mɨrɨpan Sises ensa' tʉuya a'tai ita'mo'ka'pʉ i'ta piya'.

5:23b.MAR.005.023 Mɨrɨpan ipan pe rɨ ipawana'tɨ'pʉ iya, “Aiko rʉ'kwɨ uyensi man takuru'ke, iyeri'kapʉ rɨ. Apʉne ɨsi'kɨ, ɨyemiyatʉ inonkatanʉ'kɨ ipona, mɨrɨpan usepi'tɨto' pe iyerikʉ namai',” ta'pʉ iya.

5:24b.MAR.005.024 Mɨrɨpan Sises e'sara'tɨ'pʉ iya'kɨrɨ. Mɨrɨ a'tai, tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' utɨ'pʉ iya'kɨrɨ, to' uya iwontɨ'pʉ sen winɨ'ne rɨ.

5:25b.MAR.005.025 Mɨrɨ yau, uri'san esi'pʉ 12 kaisa rɨ wʉipiya mʉn ennoko pɨ' iko'mansa'.

5:26b.MAR.005.026 Tu'kan kon nɨ ta'ta amʉ' uya epi'tɨ tane, tʉpʉrataai rɨ enno'tane iya to' e'ma pɨ', e'tane tʉusepi'tɨ pe ekama tane iya, miyarɨ rɨ ipan pe rɨ iyena'pʉ.

5:27b.MAR.005.027 Mɨrɨpan uya rʉ'kwɨ Sises eta'pʉ, iyee'pʉ anpisin ton koro'tau ite'ma'pʉ pe.

5:28b.MAR.005.028 “Ipon nʉ'kwɨ rɨ a'pɨ'sa' uya yau, usepi'tɨ rɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya ti'nau rʉ'kwɨ rɨ.

5:29b.MAR.005.029 Ipon a'pɨtʉ'pʉ iya, mɨrɨpan mʉn tʉutɨsen ereuta'pʉ mɨrɨ a'tai rɨ. E'ne' pe iye'to' anpokʉmanin usepi'tɨ'pʉ.

5:30b.MAR.005.030 Mɨrɨ a'tai rɨ, Sises uya tʉmeruntɨrʉ epa'ka'pʉ i'tu'pʉ, mɨrɨpan era'tɨpɨtʉ'pʉ anpisin koro'tau, mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Ɨnʉ' upon a'pɨtʉi?” tai'ma.

5:31b.MAR.005.031 Ipoitorʉ ton uya eikʉ'pʉ, “Ene auya pʉra pe' nai ka'pon amʉ' uya ɨwontɨsa'? Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ', ‘Ɨnʉ' uya'pɨtʉi?’ ta auya?”

5:32b.MAR.005.032 E'tane rɨ Sises uya tenu tʉpɨtʉ'pʉ, ɨnʉ' uya iku'sa' tukai'.

5:33b.MAR.005.033 Mɨrɨpan uri'san uya i'tu'pʉ tʉpɨ' iye'ku'sa', mɨrɨpan uyee'pʉ e'tɨtɨtɨ'kai'ma rɨ tenari'nʉmʉ ke. Ita'mo'ka'pʉ i'ta piya', mɨrɨpan uya tanporo rɨ i'napairon ekama'pʉ ipɨ', tʉpɨ' iye'ku'sa' rʉ'pʉ.

5:34b.MAR.005.034 Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Ma'non, anapurɨnʉ uya rɨ ɨkonekasa' mɨrɨ wakʉ pe. Enta si tʉusewankamai' pʉra, ɨusepi'tɨsa' si mɨrɨ ɨyewankamanin apai,” ta'pʉ iya.

5:35b.MAR.005.035 Mɨrɨ koro'tau, Isairas pana'tɨnin nan uyee'pʉ itiwʉ' tawonsi'kɨ, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ, “Ɨyensi eri'ka'sa' man. Ti'sa rɨ kʉsanpokʉmai,” ta'pʉ to' uya.

5:36b.MAR.005.036 Sises esi'pʉ to' maimu ɨnetapai pʉra rɨ, e'tane ta'pʉ iya ipɨ', “Kenari'nʉmʉi, e'tane apurɨkɨ rɨken,” ta'pʉ iya.

5:37b.MAR.005.037 Mɨrɨpan ɨnʉ' rɨ utɨ i'se pʉra iyesi'pʉ ta'kɨrɨ, Pi'ta, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon Isaan nɨken.

5:38b.MAR.005.038 To' uyee'pʉ itepuru iwʉ' ta', mɨrɨ yau Sises uya tʉutano'masan eke pe rɨ ene'pʉ, pokoi pe rɨ tʉukɨ'pɨ'nʉnpɨ'se rɨ tʉukaransan eta'pʉ.

5:39b.MAR.005.039 Mɨrɨpan ewomʉ'pʉ, ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' tanporo rɨ autano'ma kon serɨ? Ɨ'rɨ pɨ' aukaramʉ kon? Mʉre eri'sa' pen, iye'nʉmʉ rɨken,” ta'pʉ iya.

5:40b.MAR.005.040 Mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ uta'kɨrɨn pɨ' ipɨ'. Tanporo to' enpa'ka'pʉ iya, mʉre kʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ isan mɨrɨ awonsi'kɨ osorʉwawon kon nɨken tʉpoitorʉ ton pokon pe iyewomʉ'pʉ mʉre eri'sa' pata'se' airɨ.

5:41b.MAR.005.041 Mɨrɨpan uya i'mʉ'sa'ka'pʉ itemiyatʉ pɨ' ta'sii', “Tari'ta kun!” ta'pʉ iya (“Uri'san mʉre, e'mʉ'sa'ka', ta uya ɨpɨ',” ta tʉuya e'kwa pe).

5:42b.MAR.005.042 Mɨrɨ a'tai rɨ, iye'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan e'sara'tɨ'pʉ usarɨn pɨ' (12 kaisaron iwʉipiyaai pe iyesi'pʉ). Serɨ e'ku'sa' pɨ' ipan pe to' usewansiuka'pʉ.

5:43b.MAR.005.043 Sises uya ipan pe to' pɨ' ta'pʉ, “Kʉsekamatʉu ɨnʉ' yan pɨ' rɨ. Irepatɨ' ɨ'rɨ rʉ'kwɨ rɨ iyenta'nato' ipɨ' ke,” ta'pʉ iya.

6

6:1b.MAR.006.001 Sises uya mɨrɨ pata nɨmɨ'pʉ, iyenna'po'pʉ tʉpata'se' ya', ipoitorʉ ton nɨ itonpa pe.

6:2b.MAR.006.002 Sapa' e'seposa' a'tai, to' enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau. Tu'ke rɨ ka'pon amʉ' esi'pʉ mɨrɨ yau, mɨrɨpan eta tʉuya'nokon a'tai, tanporon kon nɨ usewansiuka'pʉ. “Nai yau serɨ ton eporo'pʉ pʉse rɨ ka'pon uya?” tukai' to' usekama'popɨtʉ'pʉ. “Ɨ'rɨ rɨ pu'ketʉ ke irepasa' pe iyesi? Ɨ'rɨ kasa rɨ eke rɨ Papa tʉrawasooi kupʉ iya?

6:3b.MAR.006.003 Kiya'pinta pen pe' pʉse rɨ? Meri mʉre; Isens, Isoses, Isutas mɨrɨ awonsi'kɨ Saiman pokon rui? Serɨ yau pe' upiyau'nokon iparusi ton pʉra nai?” ta'pʉ to' uya. Mɨrɨpan kon ɨkɨnʉmʉ'pʉ ipɨ'.

6:4b.MAR.006.004 Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ipata'se' yau rɨken, itonpa ton koro'tau mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' rɨ tau pu'kena' nama pʉra iyesi,” ta'pʉ iya.

6:5b.MAR.006.005 Eke Papa tʉrawasooi kupʉ iya poken pʉra rɨ iyesi'pʉ mɨrɨ yau, e'tane rɨ temiyatʉ rɨken nonkapɨtʉ'pʉ iya tu'kan kon pen ka'pon amʉ' takuru'kena' nan pona, mɨrɨpan kon epi'tɨpɨtʉ'pʉ iya.

6:6b.MAR.006.006 Ipan pe rɨ to' pɨ' isewansiukapɨtʉ'pʉ, apʉne pʉra apurɨto' to' uya pʉra iyesi pɨ'. Mɨrɨpan Sises utɨpɨtʉ'pʉ eke iwa ton pata ton kaisa rɨ'ne, ka'pon amʉ' enupapɨtʉ pɨ'.

6:7b.MAR.006.007 Tʉpoitorʉ ton, 12 kaisaron kon tʉkɨ'mai' tʉpiya', to' enno'pɨtʉ'pʉ iya asa'rɨ'ne, mɨrɨpan kon repa'pʉ iya to' meruntɨrʉ ke, makoi a'kwarʉ entai to' e'to' pe.

6:8b.MAR.006.008 Serɨ ton ke to' auro'ka'pʉ iya, “Ɨ'rɨ rɨ kʉsatʉu aya'kɨrɨ'nokon ɨutɨ kon koro'tau, teke'sen nɨken—tʉwenantu ke pʉra rɨ, tʉpaikii ke pʉra rɨ, pʉrata pʉra rɨ ɨpokʉrʉʉi kon yau mʉtɨtʉi'.

6:9b.MAR.006.009 Sapato yau rɨ e'tɨ'; tu'ke ipona ɨpon kon pʉro'pon yau ke'tʉu,” ta'pʉ iya to' pɨ'.

6:10b.MAR.006.010 To' auro'ka'pʉ iya kanan, “To' uya ɨyereutanʉ'sa' kon na'ne' airɨ rɨ, mɨrɨ rɨ ɨutɨ tau me'tʉi' pata nɨmɨ auya'nokon pona rɨ.

6:11b.MAR.006.011 Mɨrɨ awonsi'kɨ pata uya ɨyereutanʉ'sa' kon pʉra iyesi yau, mɨrɨ pe pʉra ɨyetapai'nokon pʉra rɨ iyesi yau, to' nɨmɨ auya'nokon a'tai a'ta kon mʉtɨutɨpɨ'tʉi'. Serɨ uya rɨ to' pana'tɨ mɨrɨ Papa uya to' kota'mato' oton ekamanin pe,” ta'pʉ iya.

6:12b.MAR.006.012 Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ ka'pon amʉ' pɨ' itekare ekamase'na, to' era'tɨto' pe tʉmakooi kon apai.

6:13b.MAR.006.013 Mɨrɨpan tu'ke rɨ makoi a'kwarʉ enpa'kapɨtʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya tu'kan kon nɨ takuru'kena' nan karapaimapɨtʉ'pʉ to' epi'tɨpɨtʉ'pʉ to' uya.

6:14b.MAR.006.014 Kin Era' uya serɨ eta'pʉ, apʉne pʉra Sises ese' enasa' esi'pʉ wakʉ pe kuru ti'tusen pe. Tʉron kon uya, “Isaan Pa'tes rɨ e'mʉ'sa'kasa' mɨrɨ terikʉ'pʉ apai; mɨrɨ wenai, eke Papa tʉrawasooi kupʉ iya mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya.

6:15b.MAR.006.015 Tʉron kon uya, “Iraisa kʉrɨ rɨ,” ta'pʉ. Tʉron kon uya rɨ kanan, “Pu'kena' kʉrɨ rɨ, penaro' kon pu'kena' amʉ' esi'pʉ waraino,” ta'pʉ.

6:16b.MAR.006.016 Era' uya etasa' a'tai, “Isaan Pa'tes sa'ne kʉrɨ rɨ ko! I'pai unakʉtʉ'pʉ, e'tane ito'pansa' terikʉ'pʉ apai!” ta'pʉ iya.

6:17b.MAR.006.017 Apʉne pʉra Era' uya rɨ Isaan a'sito' pe ikupʉ'pʉ. Auronpɨ'to' pe to' uya ikupʉ'pʉ iya, mɨrɨpan tʉto' pe pariki'si ta'. Era' uya serɨ kupʉ'pʉ Eratiyas wenai, tʉnmari'ma'pʉ takon Piri' no'pʉ pe rɨ iye'tane.

6:18b.MAR.006.018 Isaan Pa'tes e'pɨtʉ'pʉ Era' auro'ka pɨ', “Main awɨrɨ ɨwesi pe pʉra iyesi mɨrɨ ayakon no'pʉ anʉnsa' auya na'ne',” ta'pʉ iya ipɨ'.

6:19b.MAR.006.019 Mɨrɨ uya Eratiyas ɨkɨnʉnpasa' esi'pʉ Isaan nɨ ɨnwɨpai, e'tane ikupʉ iya poken pʉra iyesi'pʉ,

6:20b.MAR.006.020 apʉne pʉra Era' esi'pʉ Isaan namanin pe, iwapu pe iyesi'pʉ i'tu tʉuya ke, ipokena' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe. Isaurokʉ eta tʉuya a'tai, ekamʉra rɨ iyenapɨ'pɨtʉ'pʉ mɨrɨ rɨ e'tane imaimu ɨnetapai iyesi'pʉ.

6:21b.MAR.006.021 Mɨrɨ yau nin si, iweyu e'sepokaa'pʉ mɨrɨ. Tentu'pʉ weyu rʉ'pʉ a'tai, Era' uya enta'nan kupʉ'pʉ eke ton itepuru ton, soisa amʉ' epuru ton, mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton Kiyarari pata yawon kon ewe'to' iya.

6:22b.MAR.006.022 Eratiyas mʉre uye'sa' a'tai amanʉnse'na, imanʉmʉ uya wakʉ pe rɨ Era' kupʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ inkɨ'ma'san nɨrɨ. Mɨrɨ pɨ', kin uya ta'pʉ uri'san pɨ', “I'se ɨwe'to' pɨ' rɨ uyekama'pokɨ ɨrepa uya mɨrɨ ike,” ta'pʉ iya.

6:23b.MAR.006.023 Eke pe rɨ auro'ka'pʉ iya tʉnku'ton pɨ', “Ɨnekama'po'pʉ ke rɨ ɨrepa uya, a'sa'mʉyai itesa' pe e'to' pata ke rɨ,” ta'pʉ iya.

6:24b.MAR.006.024 Mɨrɨ pɨ' uri'san epa'ka'pʉ tʉsan ekama'pose'na. “Ɨ'rɨ kuru rɨ ekama'po uya serɨ?” ta'pʉ iya. “Isaan Pa'tes i'pai rʉ'pʉ ekama'po',” tukai' eikʉ'pʉ iya.

6:25b.MAR.006.025 Mɨrɨ a'tai rɨ, tʉusenutɨi' uri'san enna'po'pʉ kin piya', “Urepa auya i'se e'ai' serɨ pe Isaan Pa'tes i'pai rʉ'pʉ ke parapi po!” ta'pʉ iya.

6:26b.MAR.006.026 Kin upokoita'pʉ tʉusaurokʉ'pʉ pɨ' ipan pe, e'tane, apʉne pʉra ikupʉ uya kuru tasa' tʉuya rʉ'pʉ pɨ' tʉnkɨ'ma'san pana airɨ, inurunpa iya poken pʉra iyesi'pʉ.

6:27b.MAR.006.027 Mɨrɨpan uya inke pʉra i'pairʉkanin ennoko'pʉ, Isaan i'pai rʉ'pʉ ne'to' pe iya. Itɨ'pʉ pariki'si ta', mɨrɨpan uya Isaan i'pairʉka'pʉ.

6:28b.MAR.006.028 Mɨrɨpan uya inee'pʉ parapi po, mɨrɨpan uya itʉrʉ'pʉ uri'san ena', mɨrɨpan uya itʉrʉ'pʉ tʉsan ena'.

6:29b.MAR.006.029 Mɨrɨ tetai', Isaan poitorʉ rʉ'san uyee'pʉ, mɨrɨpan kon uya itekepu arɨ'pʉ, iu'na'tɨto' pe tʉuya'nokon tɨ' akasa' uruwai' pe ya'.

6:30b.MAR.006.030 Enno'sa' kon enna'posa' amʉra'pʉ Sises woi, mɨrɨpan kon uya tanporo tʉnkupʉ'pʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ to' enupa'pʉ tʉuya'nokon nɨ ekama'pʉ.

6:31b.MAR.006.031 Mɨrɨ yau, tu'ke rɨ ka'pon amʉ' uye'pɨtʉ mɨrɨ awonsi'kɨ to' utɨpɨtʉ esi'pʉ, Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton enta'nato' a'tai pʉra rɨ iyesi'pʉ. Mɨrɨ uriya', to' pɨ' ta'pʉ iya, “Utɨnpai'nokon mɨ airɨ rɨ tʉ'kena'pɨ yau e'nɨ poken mɨrɨ koro'tau ɨumoronkapʉ kon pa,” ta'pʉ iya.

6:32b.MAR.006.032 Mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ utɨn pɨ' kanau yau tʉ'kena'pɨ pata ya'.

6:33b.MAR.006.033 Tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' uya to' ene'pʉ, to' i'tu'pʉ to' uya kamoro pe. Mɨrɨpan kon eka'tumʉ'pʉ tanporo pata ton apai'ne irawɨrɨ a'mun poro, mɨrɨpan kon uya pata eporo'pʉ to' rawɨrɨ.

6:34b.MAR.006.034 Sises ekanwakasa' uya tu'ke anpisin pe ka'pon amʉ' ensa' a'tai, ipan pe rɨ to' pɨ' isentu'ma'pʉ, apʉne pʉra to' esi'pʉ karimeru amʉ' esi tʉpa'simanin ke pʉra kasa. Mɨrɨpan kon enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ tu'kan pɨ' rɨ.

6:35b.MAR.006.035 Pata uko'mansa' a'tai, ipoitorʉ ton uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon uya, “Pata uko'manka'sa' kuru rɨ man, ɨnnon sa'ne serɨ pata ko,” ta'pʉ.

6:36b.MAR.006.036 “Ka'pon amʉ' enno'kɨ a'ko pan parɨ umɨ ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke iwa ton pata amʉ' ya'ne, tiwano' kon pe tenta'nato' kon ipɨ' e'mato' pe to' uya,” ta'pʉ to' uya.

6:37b.MAR.006.037 E'tane to' eikʉ'pʉ iya, “Ɨmɨrɨ'nokon pe rʉ'kwɨ rɨ to' irepatɨ' to' enta'nato' ike ke,” ta'pʉ iya. Ta'pʉ to' uya ipɨ', “Mɨrɨ uya 8 kaisa rɨ kapʉi ka'pon e'tʉrawasomasa' epe'pʉ mo'ka mɨrɨ! Mɨrɨ kaisa rɨ ken pe' ennoko pʉreti pɨ' to' ewe'to' pe?” ta'pʉ to' uya.

6:38b.MAR.006.038 Sises uya to' ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ kaisa rɨ rʉ'kwɨ pʉreti nai ɨpiyau'nokon? Apʉne entantɨ',” ta'pʉ iya. To' uya ensa' a'tai, “5 kaisaron nʉ'kwɨ pʉreti mɨrɨ awonsi'kɨ asa'ron kon nʉ'kwɨ moro' amʉ' man,” ta'pʉ to' uya ipɨ'.

6:39b.MAR.006.039 Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Ka'pon amʉ' amʉranʉ'pɨ'tɨ' tamu'kuru' ke'ne mɨrɨpan kon ereutapɨ'to' pe wana' pona,” ta'pʉ iya.

6:40b.MAR.006.040 Ka'pon amʉ' ereutapɨtʉ'pʉ tamu'kuru' ke'ne 100 kaisa rɨ'ne mɨrɨ awonsi'kɨ 50 kaisa rɨ'ne.

6:41b.MAR.006.041 Mɨrɨpan Sises uya 5 kaisaron itekiino pʉreti mɨrɨ awonsi'kɨ asa'ron kon nʉ'kwɨ moro' amʉ' anʉmʉ'pʉ. Ka'ta' tenu tʉtʉse tenki ta'pʉ iya Papa pɨ', i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ iya. Itʉrʉ'pʉ iya tʉpoitorʉ ton uya ekanto' pe ka'pon amʉ' ena'. Mɨrɨ kasa rɨ marɨ asa'ron kon nʉ'kwɨ moro' amʉ' kupʉ'pʉ iya to' kaisa rɨ to' e'to' pe.

6:42b.MAR.006.042 Tanporon kon nɨ enta'na'pʉ ta'wetapɨ'se,

6:43b.MAR.006.043 mɨrɨpan ipoitorʉ ton uya 12 kaisa rɨ pa'siki'ti pʉreti mɨrɨ awonsi'kɨ moro' amʉ' tonpa'pʉ e'nonkasa' anuku'pʉ.

6:44b.MAR.006.044 Warawoti'si amʉ' pʉreti pɨ' iyenta'nasa' kon tu'kanoro esi'pʉ 5,000 kaisa rɨ.

6:45b.MAR.006.045 Inke pʉra tʉpoitorʉ ton ekanwa'tɨto' pe kanau ya' ikuu'pʉ iya, to' utɨto' pe tʉrawɨrɨ Pe'saita pona, anpisin enno'tane tʉuya.

6:46b.MAR.006.046 To' nɨmɨ tʉpo, wʉ' pona itɨ'pʉ ɨpʉremai'.

6:47b.MAR.006.047 Mɨrɨ a'tai ko'mamʉ pe pata enaka'tane, kanau esi'pʉ parau ku'pɨri aporo' po. Mɨrɨ koro'tau, Sises esi'pʉ tikin sarɨ a'mun po.

6:48b.MAR.006.048 Tʉpoitorʉ ton utanpokʉma ene'pʉ iya, tʉkanwa kon i'kura i'se, apʉne pʉra a'setun uya to' kota'ma esi'pʉ to' winɨkʉi' tʉuyepʉ ke. Awanakʉi', 3 a'kʉra' mɨrɨ pe pʉra 6 a'kʉra' rɨ to' piya' iyee'pʉ parau ku'pɨri pʉro'po. To' rɨ entaka iya esi'pʉ.

6:49b.MAR.006.049 E'tane parau ku'pɨri pʉro'po isarɨ ene tʉuya'nokon a'tai, a'kwarʉ'pʉ pe to' uya ekama'pʉ, mɨrɨpan kon upirorʉnpɨtʉ'pʉ,

6:50b.MAR.006.050 apʉne pʉra tanporo ensa' tʉuya'nokon pɨ', mɨrɨpan kon etʉipɨtʉ'pʉ ipan pe. Inke pʉra Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Meruntɨ pe e'tɨ'! Urɨ rɨ. Ketʉipɨ'tʉu,” ta'pʉ iya.

6:51b.MAR.006.051 Mɨrɨ a'tai rɨ, iyekanwa'tɨ'pʉ kanau ya' to' piya'. Mɨrɨ a'tai rɨ, a'setun ereuta'pʉ, mɨrɨpan poitorʉ ton usewansiuka'pʉ,

6:52b.MAR.006.052 apʉne pʉra to' uya ito'ka'nʉ'sa' pʉra iyesi'pʉ ɨ'rɨ kuru ta e'kwa pe pʉreti esi tukai'; to' ewan nɨ usa'mantasa' esi'pʉ.

6:53b.MAR.006.053 To' ɨ'kwɨrɨ'sa' a'tai, to' e'te'ka'pʉ Kenesare' airɨ, mɨrɨpan kon uya tʉkanwa kon ewa'tɨ'pʉ mɨrɨ yau.

6:54b.MAR.006.054 To' ekanwaka pe rɨ, ka'pon amʉ' uya Sises i'tusa' esi'pʉ.

6:55b.MAR.006.055 Mɨrɨpan kon eka'tunpɨtʉ'pʉ, tanporo mɨrɨ pata nono yau'ne, mɨrɨpan kon uya takuru'kena' nan epɨrinpɨ'sa' te'kwe' kon po nee'pʉ ipiya', mɨrɨ airɨ iyesi tukai' etasa' tʉuya'nokon airɨ.

6:56b.MAR.006.056 Mɨrɨ awonsi'kɨ Sises utɨpɨ'to' airɨ'ne—eke iwa ton pata amʉ', umɨ amʉ' awɨrɨ'ne rɨ—mɨrɨpan ka'pon amʉ' uya takuru'kena' nan apɨtʉ'pʉ kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨto' pata'se' ya', mɨrɨpan kon uya ipan pe ipawana'tɨ'pʉ takuru'kena' nan uya ipon e'pi a'pɨ'to' pe, mɨrɨpan tanporon kon a'pɨ'nin nʉ'san usepi'tɨpɨtʉ'pʉ.

7

7:1b.MAR.007.001 Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan iye'sa' kon Surusiran winɨ amʉrasa' esi'pʉ Sises woi,

7:2b.MAR.007.002 mɨrɨpan kon uya tʉron kon ipoitorʉ ton enta'na ene'pʉ ɨri, ikorʉkasa' pen temiyatʉ kon ke.

7:3b.MAR.007.003 (Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' kamoro tenta'nasan pen temiyatʉ kon korʉkasa' tʉuya'nokon pʉra iye'tane tepuru kon eseru awɨrɨ.

7:4b.MAR.007.004 Ɨ'rɨ rɨ kʉrʉpo'po iwʉ' tapai ine'sa' pɨ', to' enta'na pen wapiya kuru ikorʉkasa' tʉuya'nokon a'tai rɨken to' enta'na, mɨrɨpan kon uya tenupa'pʉ kon nɨ kupʉ iye'to' awɨrɨ Papa enu yau, tʉkokʉ kon, terin kon, ka'pa konekasa' tʉ'sawʉ kon, mɨrɨ awonsi'kɨ te'kwe' kon amʉ' rɨ korʉka.)

7:5b.MAR.007.005 Mɨrɨ pɨ' Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya Sises ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ɨpoitorʉ ton esi pʉra iyesi uyepuru kon eseru rʉ'pʉ awɨrɨ, e'tane ɨri rɨ temiyatʉ kon ke to' enta'na?” ta'pʉ to' uya.

7:6b.MAR.007.006 Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Ipoken nɨ Aisaya usaurokʉ'pʉ ɨpɨ'nokon, wakʉ pe te'ku'san pɨ'; iye'menukasa' na'ne': “‘Pʉsamoro uya tʉnta kon ke rɨken unama; e'tane ɨnnɨ rɨ to' ewan esi upiyapai.

7:7b.MAR.007.007 To' ɨpʉrema upɨ' ɨ'rɨ epoton kon kasa rɨ; to' usenupato' esi ka'pon amʉ' uya to' enupa'pʉ iyawɨrɨ to' e'to'.’ tukai'.

7:8b.MAR.007.008 Ɨmɨrɨ'nokon uya Papa uya ayapiyontɨto' kon apurɨ pʉra iyesi, e'tane ka'pon uya ɨyenupato' kon apurɨ auya'nokon nɨken,” ta'pʉ iya.

7:9b.MAR.007.009 Mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Teseru ke kuru ɨwesi kon Papa Maimu nonka kon pa, ɨyeseru kon awɨrɨ ɨwesi kon pa!

7:10b.MAR.007.010 Mosi' uya tasa', ‘Ɨkʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ asan inamakɨ,’ mɨrɨ awonsi'kɨ, ‘Ɨnʉ' rɨ tʉkʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉsan nɨ pa'nʉ'nin wɨto' pe iyesi.’

7:11b.MAR.007.011 E'tane ta auya'nokon, ka'pon uya tʉkʉipʉnʉ mɨrɨ pe pʉra tʉsan pɨ' ta pe iyesi yau, ‘Ɨ'rɨ rɨ ɨpika'tɨnin pe uwinɨ ɨneporonʉ pan e'tane Kapan pe man’ (Papa ena' iye'tʉka'sa' man ta e'kwa pe),

7:12b.MAR.007.012 mɨrɨ si ɨ'rɨ rɨ kupʉ iya poken pʉra tʉkʉipʉnʉ mɨrɨ pe pʉra tʉsan iwano' pe ikupʉ auya'nokon.

7:13b.MAR.007.013 Mɨrɨ kasa si ipʉra Papa Maimu kupʉ auya'nokon ɨyeseru kon mɨn winɨ rɨ iyɨ'kwɨrɨ'pɨ'sa' ke. Mɨrɨ awonsi'kɨ tu'ke rɨ ɨnkupʉnʉ kon man serɨ warai'nan,” ta'pʉ iya.

7:14b.MAR.007.014 Sises uya anpisin ton nɨ kɨ'makaa'pʉ kanan tʉpiya', mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Apʉne uyetatɨ', tanporo ɨmɨrɨ'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ se ito'ka'nʉ'tɨ'.

7:15b.MAR.007.015 Mɨrɨ yau ɨ'rɨ rɨ tewonsen pʉra iyesi mɨrɨ ka'pon ya' kɨpo'ponsi'kɨ ɨri pe iku'se'na, e'tane ka'pon apai iyepa'kasa' uya ɨri pe ikupʉ,” ta'pʉ iya.

7:17b.MAR.007.017 Mɨrɨpan uya anpisin ton nɨ nɨmɨ'pʉ, itɨ'pʉ ɨutɨ ta', mɨrɨpan ipoitorʉ ton uya ekama'po'pʉ serɨ panton pɨ'.

7:18b.MAR.007.018 “Ito'ka'nʉ'nin nan pe pʉra rɨ pe' ɨwesi kon? Ene auya'nokon pʉra pe' iyesi, ɨ'rɨ rɨ kɨpo'ponsi'kɨ tewonsen ka'pon ya' uya, ɨri pe ikupʉ pʉra iyesi?

7:19b.MAR.007.019 Apʉne pʉra itɨ pen mɨrɨ itewan ya' e'tane itɨ mɨrɨ iwenu'pɨ ya', mɨrɨpan epa'ka ipun apai,” ta'pʉ iya. (Sises uya serɨ ta'pʉ, tanporo rɨ sa'ne kiyari esi mɨrɨ ko enta'nan nɨto' ipɨ' pe, ta tʉuya e'kwa pe.)

7:20b.MAR.007.020 Mɨrɨpan uya rɨ ta'pʉ, “Nepa'kayai'ne' ka'pon yapai uya nin ikupʉ mɨrɨ ɨri pe.

7:21b.MAR.007.021 Apʉne pʉra ka'pon amʉ' ewan yapai ɨri isenuminkato' epa'ka, tekumasen pe, ama' e' pe, te'wɨsen pe,

7:22b.MAR.007.022 iyemari'masa' ekumankanin pe, mentaino pe, e'wɨpaino, enku'tɨnin ye' pe, ɨri ku'nin pe rɨ, tɨkɨntai', teseru'tɨi' ka'pon pɨ' tʉusauro'sen pe, mɨ pe rɨ te'ku'sen pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ita'kwarʉ pʉra te'sen pe.

7:23b.MAR.007.023 Tanporo serɨ ton makoi eseru ton epa'kasa' ka'pon apai uya ɨri pe rɨ ikupʉ,” ta'pʉ iya.

7:24b.MAR.007.024 Sises uya mɨrɨ pata nɨmɨ'pʉ pata Taya itese' pʉ'kʉ pona, mɨrɨpan ewomʉ'pʉ ɨutɨ ta', ɨnʉ' uya rɨ ti'tu i'se pʉra rɨ iyesi'pʉ, mɨrɨ yau iyesi tukai', e'tane iye'so'namʉ poken pʉra rɨ iyesi'pʉ.

7:25b.MAR.007.025 Inke pʉra rɨ etasa' tʉuya a'tai, aiko rʉ'kwɨ makoi a'kwarʉ yen imʉre uri'san uyee'pʉ i'ta piya' ata'mo'kai'.

7:26b.MAR.007.026 Pʉse rɨ uri'san esi'pʉ ka'kʉran pe, tʉron nɨ pata winon, iyentusa' Poni'siya, Siriya yawon yau, mɨrɨpan uya Sises pawana'tɨ'pʉ ɨri a'kwarʉ enpa'kato' pe iya tʉmʉre yapai.

7:27b.MAR.007.027 “Wapiya mʉre amʉ' nenta'nakapʉi tanporo i'se te'to' kon pe, apʉne pʉra ipoken pʉra iyesi mʉre amʉ' yu pʉreti eno'ma to' ikʉn non pero amʉ' ena',” ta'pʉ iya.

7:28b.MAR.007.028 “Ewai', Epuru, e'tane pero amʉ' tepʉrʉ o'non kon nɨ mʉre amʉ' i'kiyari punu'pɨ pɨ' tenta'nasan ko,” ta'pʉ uri'san uya.

7:29b.MAR.007.029 Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Mɨrɨ kasa uyei'sa' auya pɨ', enna'pokɨ pata pona; ɨri a'kwarʉ utɨkaa'pʉ man ɨmʉre yapai,” ta'pʉ iya.

7:30b.MAR.007.030 Mɨrɨpan si enna'pokaa'pʉ pata pona, mɨrɨpan uya tʉmʉre e'pɨrinkasa' te'kwe' po eporo'pʉ, ɨri a'kwarʉ rɨ si epa'kakaa'pʉ esi'pʉ iyapai.

7:31b.MAR.007.031 Sises utɨ'pʉ pata Taya pʉ'kʉ poi, mɨrɨpan utɨ'pʉ Saitan poro parau ku'pɨri Kiyarari poro, itɨ esi'pʉ Te'ka'pores nono awɨrɨ'ne rɨ.

7:32b.MAR.007.032 Tʉron kon ka'pon amʉ' uya ipana pʉn, tʉusauro'sen pen ka'pon nee'pʉ, mɨrɨpan kon uya Sises ekama'po'pʉ temiyatʉ tʉto' pe iya ipona.

7:33b.MAR.007.033 Mɨrɨpan arɨ'pʉ iya anpisin ton piyapai tikin sarɨ, temiyatʉ muku'pɨ tʉrʉ'pʉ iya ipana ya', mɨrɨ awonsi'kɨ iyeta'ta'pʉ, mɨrɨpan uya iyani a'pɨtʉ'pʉ.

7:34b.MAR.007.034 Mɨrɨpan Sises uya tenu tʉrʉ'pʉ ka' winɨkʉi', mɨrɨpan uya e'se'ne' pe teruparu enpa'ka pe ta'pʉ iya ka'pon pɨ', “E'pa'ta!” (“Ata'koka'!” ta e'kwa pe).

7:35b.MAR.007.035 Mɨrɨ a'tai rɨ, ipana uta'koka'pʉ, iyani ekoneka'pʉ, mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ ɨ'rɨ anpokʉmanin pʉra rɨ.

7:36b.MAR.007.036 Mɨrɨpan kon nɨ panama'pʉ iya, ipɨ' to' usauro'pɨtʉ namai' ɨnʉ' yan pokon pe rɨ, e'tane miyarɨ rɨ to' apiyo'ma tane iya, miyarɨ rɨ to' uya ekama'pʉ.

7:37b.MAR.007.037 Mɨrɨpan tanporon kon nɨ etanin nʉ'san usewansiuka'pʉ ipan pe rɨ: “Ɨ'rɨ kasa wakʉ pe rɨ tanporon nɨ kupʉ iya. Ipana pʉn koneka iya etanin pe; imaimu pʉn koneka iya tʉusauro'sen pe!” ta'pʉ to' uya.

8

8:1b.MAR.008.001 Inke kuru pʉra rɨ mɨrɨ tʉpo, tʉron kon kanan anpisin ton amʉrakaa'pʉ. To' enta'nato' ipɨ' pʉra iyesi pɨ', Sises uya tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ tʉpiya', mɨrɨpan uya ta'pʉ,

8:2b.MAR.008.002 “Usentu'mayai' pʉsamoro ka'pon amʉ' pɨ', apʉne pʉra uya'kɨrɨ to' e'sa' pɨ' osorʉwau wʉi, mɨrɨpan kon enta'nato' ipɨ' pʉra rɨ si iyesi.

8:3b.MAR.008.003 To' enno'sa' uya a'tai to' tewe'se pʉra pata pona to' nin utɨpɨtʉ mɨrɨ yai tʉutɨ kon koro'tau apʉne pʉra tʉron kon uye'sa' ɨnnɨ rɨ,” ta'pʉ iya.

8:4b.MAR.008.004 Ipoitorʉ ton uya ekama'po'pʉ, “Nai yau rɨ tʉ'kenan yau pʉsamoro ka'pon amʉ' ewe'to' ike eporo serɨ?” ta'pʉ to' uya.

8:5b.MAR.008.005 “Ɨ'rɨ kaisa rɨ pʉreti nai ɨpiyau'nokon?” ta'pʉ Sises uya. To' uya eikʉ'pʉ, “7 kaisa rɨ rɨken,” ta'pʉ to' uya.

8:6b.MAR.008.006 Anpisin ton apiyo'ma'pʉ iya to' ereutapɨ'to' pe non pona, mɨrɨpan 7 kaisaron nʉ'kwɨ rɨken itekiino pʉreti anʉmʉ'pʉ iya, tenki ta'pʉ iya Papa pɨ', mɨrɨpan i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ iya. Itʉrʉ'pʉ iya tʉpoitorʉ ton ena', to' uya ekanto' pe anpisin ton ena', mɨrɨpan nɨ kupʉ'pʉ ipoitorʉ ton uya.

8:7b.MAR.008.007 To' piyau kanan aiko ton nʉ'kwɨ tu'kan kon pen moro' amʉ' esi'pʉ. Mɨrɨ pɨ' tenki ta'pʉ Sises uya, mɨrɨpan kon ekanto' pe tʉpoitorʉ ton uya kanan ikupʉ'pʉ iya.

8:8b.MAR.008.008 Tanporon kon enta'na'pʉ ta'wetapɨ'se, mɨrɨ yau 4,000 kaisa rɨ ka'pon amʉ' esi'pʉ, mɨrɨpan ipoitorʉ ton uya ipʉ'kʉ rʉ'san iye'nonkasa' rʉ'pʉ entɨ'pʉ 7 kaisaron pa'siki'ti tʉpe'ke'ne. Sises uya nin si ka'pon amʉ' ennoko'pʉ mɨrɨ,

8:10b.MAR.008.010 mɨrɨpan ekanwa'tɨ'pʉ kanau ya' mɨrɨ a'tai rɨ tʉpoitorʉ ton pokon pe, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Tarʉmanu'ta nono pʉ'kʉ pona.

8:11b.MAR.008.011 Pari'si amʉ' uyee'pʉ mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ Sises ekama'popɨtʉ pɨ'. I'tupɨtʉ pe to' uya ekama'po'pʉ i'tuto' ipɨkɨrɨ Epʉn winon pɨ'.

8:12b.MAR.008.012 Sises uya e'se'ne' pe teruparu enpa'ka'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' serɨ a'taino kon uya eke Papa tʉrawasooi, ui'tuto' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ ekama'po? I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; mɨrɨ waraino i'tuto' ipɨkɨrɨ tʉrʉ pen nɨ,” ta'pʉ iya.

8:13b.MAR.008.013 Mɨrɨpan kon tʉnɨnse iyenna'po'pʉ kanau ya', mɨrɨpan e'kwɨrɨtʉ'pʉ iratoi pona.

8:14b.MAR.008.014 Ipoitorʉ ton upu'tɨkaa'pʉ esi'pʉ tu'ke pʉreti arɨ to' uya pʉra, tikin nɨ rɨken to' piyau iyesi'pʉ kanau yau.

8:15b.MAR.008.015 “Ti'tui' e'tɨ'; tense e'tɨ' Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Era' uya pʉrowa a'sarutanʉ'to' ike pɨ',” tukai' to' panama'pʉ iya.

8:16b.MAR.008.016 To' e'sara'tɨ'pʉ usauro'nɨ pɨ' tiwano' kon pe. “Apʉne pʉra pʉreti pʉra iyesi pɨ' isaurokʉ mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya.

8:17b.MAR.008.017 To' usauro'to' i'tu tʉuya pɨ' to' ekama'po'pʉ iya, “Ɨ'rɨ pɨ' ausaurokʉ kon pʉreti pʉra ɨwesi kon pɨ'? Ene auya'nokon pʉra rɨ pe', mɨrɨ pe pʉra ito'ka'nʉkʉ auya'nokon pʉra rɨ pe' iyesi? Ɨyewan kon nɨ usa'manta?

8:18b.MAR.008.018 Tenu ke rɨ pe' ɨwe'tane'nokon ene auya'nokon pʉra iyesi? Tʉpana ke rɨ, e'tane eta auya'nokon pʉra rɨ? Ɨyenu kon yau pʉra nai?

8:19b.MAR.008.019 5 kaisaron pʉreti si'kwɨ'pɨ'taine' a'tai 5,000 kaisaron kon ka'pon amʉ' iwano' pe, ɨ'rɨ kaisa rɨ pa'siki'ti amʉ' tʉpe'tɨpɨ'se ipʉ'kʉ rʉ'san mentɨta'tʉi?” ta'pʉ iya to' pɨ'. “12 kaisa rɨ,” ta'pʉ to' uya.

8:20b.MAR.008.020 “Mɨrɨ awonsi'kɨ 7 kaisaron pʉreti si'kwɨ'pɨ'taine' a'tai 4,000 kaisaron kon ka'pon amʉ' iwano' pe, ɨ'rɨ kaisa rɨ pa'siki'ti amʉ' tʉpe'tɨpɨ'se ipʉ'kʉ rʉ'san e'nonkasa' mentɨta'tʉi?” ta'pʉ iya. “7 kaisa rɨ,” tukai' to' uya eikʉ'pʉ.

8:21b.MAR.008.021 Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ito'ka'nʉkʉ auya'nokon pʉra rɨ marɨ pe' iyesi?” ta'pʉ iya.

8:22b.MAR.008.022 To' uyee'pʉ Pe'saita pona, mɨrɨ yau ka'pon amʉ' uya tenku'nan ka'pon nee'pʉ Sises piya', mɨrɨpan kon uya ipawana'tɨ'pʉ a'pɨ'to' pe iya.

8:23b.MAR.008.023 Sises uya tenku'nan arɨ'pʉ itemiyatʉ pɨ' ta'sii' eke iwa pata yapai, mɨrɨpan enu ya' teta'tapɨtʉ tʉpo, temiyatʉ tʉrʉ'pʉ iya ipona, mɨrɨpan uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ rɨ pe' menyan?” ta'pʉ iya ipɨ'.

8:24b.MAR.008.024 Mɨrɨpan uya tenu tʉrʉ'pʉ ka'ta', mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Ewai', ka'pon amʉ' senyai', e'tane to' usene yʉi amʉ' usarɨ kasa rɨ,” ta'pʉ iya.

8:25b.MAR.008.025 Sises uya kanan temiyatʉ tʉkaa'pʉ itenu pona. Serɨ a'tai kuru si, wakʉ pe itenu ena'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan uya tanporon nɨ ene'pʉ wakʉ pe.

8:26b.MAR.008.026 Sises uya ennoko'pʉ ipata'se' ya', “Kenna'poi eke iwa pata pona,” ta'pʉ iya ipɨ'.

8:27b.MAR.008.027 Mɨrɨpan Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton utɨ'pʉ eke iwa ton pata Sisariya Piri'pai oino' nan pona. Asanta tau to' ekama'po'pʉ iya, “Ɨnʉ' pe esi tukai' ka'pon amʉ' nʉsauro'an?” ta'pʉ iya.

8:28b.MAR.008.028 To' uya entakanoma'pʉ, “Tʉron kon uya Isaan Pa'tes pe ɨwesi ta; tʉron kon uya Iraisa pe ɨwesi ta; tʉron kon uya kuru rɨ kanan pu'kena' amʉ' tonpa ta,” ta'pʉ to' uya.

8:29b.MAR.008.029 “E'tane si ɨmɨrɨ'nokon, ɨnʉ' pe ken si esi mʉkayatʉu?” ta'pʉ iya to' pɨ'. Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ Kʉrai!” tukai'.

8:30b.MAR.008.030 Sises uya to' panama'pʉ ɨnʉ' pɨ' rɨ to' uya tekama namai'.

8:31b.MAR.008.031 To' enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ, Ka'pon, Papa winon uya e'ne' moronkato' oton eke pe rɨ, mɨrɨpan ewaruma'tɨto' oton Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya rɨ, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton amʉ' uya rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya rɨ nɨrɨ, mɨrɨpan wɨto' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ iye'mʉ'sa'kato' oton osorʉwau wʉi tʉpo tukai'.

8:32b.MAR.008.032 Serɨ ekama'pʉ iya wakʉ pe kuru rɨ to' pɨ', mɨrɨpan arɨ'pʉ Pi'ta uya esereme'se'na.

8:33b.MAR.008.033 E'tane Sises era'tɨsa' a'tai tʉpoitorʉ ton ense'na, mɨrɨpan uya Pi'ta eseremekʉ'pʉ, “Upiyapai enta, Se'tan!” ta'pʉ iya. “Ɨusenuminkato' esi ka'pon usenuminkato' pe, Papa usenuminkato' kasa pʉra rɨ,” ta'pʉ iya.

8:34b.MAR.008.034 Mɨrɨpan uya anpisin ton kɨ'ma'pʉ tʉpoitorʉ ton pokon pe tʉpiya', “Ɨnʉ' rɨ uyepʉ pe iyesi yau uye'ma'pʉ pe, tɨwɨ tʉpɨ' rɨ tʉupu'tɨka'se, tʉkurusukuui tanʉnse nʉyepʉi upɨkɨrɨ.

8:35b.MAR.008.035 Apʉne pʉra ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉuko'manto' ɨnnonkapai pʉra na'ne' uya tʉuko'manto' rɨ nonka mɨrɨ, e'tane ɨnʉ' rɨ tʉuko'manto' nonka pɨ' na'ne' upɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare pɨkɨrɨ uya inonka pen mɨrɨ.

8:36b.MAR.008.036 Wakʉ pe pe' ka'pon esi tanporo non pon eponin ta'kwarʉ nonkai'ma? Kane ku!

8:37b.MAR.008.037 Mɨrɨ pe pʉra, ɨ'rɨ tʉrʉ iya ta'kwarʉ entakano' pe?

8:38b.MAR.008.038 Ɨnʉ' rɨ ɨpiyɨtʉ yau upɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ umaimu ton pɨ', serɨ iyemari'masa' ekumankanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton serɨ a'taino kon weyu a'tai'ne, Ka'pon, Papa winon nɨrɨ ɨpiyɨtʉ mɨrɨ ipɨ', tʉuyepʉ a'tai tʉkʉipʉnʉ meruntɨrʉ yau mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton nɨ inserʉ amʉ' pokon pe,” ta'pʉ Sises uya.

9

9:1b.MAR.009.001 Mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, serɨ yau iye'soto'pɨ'sa' na'ne' nan tonpa ton eri'to' oton pen nɨ Papa e'to' esa' wannɨ pe uyepʉ meruntɨ pe ene tʉuya'nokon rawɨrɨ,” ta'pʉ iya.

9:2b.MAR.009.002 6 kaisa rɨ wʉi tʉpo, Sises uya Pi'ta, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon arɨ'pʉ ta'kɨrɨ. To' arɨ'pʉ iya ka'tawon nɨ wʉ' pona tʉ'kenan yau to' e'to' pe. Mɨrɨ yau to' esi koro'tau, isensima'pʉ.

9:3b.MAR.009.003 Ipon ena'pʉ sirɨn pe aimu'ne, ipan pe rɨ aimu'ne ɨnʉ' rɨ serɨ non pon uya ikorʉkasa' uya aimu'nakasa' entai rɨ.

9:4b.MAR.009.004 Mɨrɨpan mɨrɨ yau Iraisa mɨrɨ awonsi'kɨ Mosi' pokon usenpoika'pʉ to' rakʉi', Sises auro'ka pɨ' to' esi'pʉ.

9:5b.MAR.009.005 Pi'ta uya ta'pʉ Sises pɨ', “Rapai, wakʉ rɨ pan pe rɨ serɨ yau ina man. Tɨwɨ osorʉwau ɨiwʉ' kon oton amɨi ina — tikin nɨ ɨiwʉ' pe, Mosi' iwʉ' pe mɨrɨ awonsi'kɨ Iraisa iwʉ' pe.”

9:6b.MAR.009.006 (Mɨrɨ ta tʉuya tukai' i'tu iya pʉra rɨ iyesi'pʉ, apʉne pʉra kʉrɨ rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon etʉipɨ'sa' esi'pʉ mɨrɨ pɨ'.)

9:7b.MAR.009.007 Mɨrɨ a'tai, kapuru' usenpoika'pʉ, mɨrɨpan uya to' nɨpontɨ'pʉ. Main uyee'pʉ kapuru' apai, “Umu pʉse rɨ, Uni'nʉnkanʉ. Imaimu etatɨ'!” tawon.

9:8b.MAR.009.008 Mɨ awɨrɨ tenu kon tʉpɨ'tane to' uya, ɨnʉ' pʉra rɨ iyesi'pʉ. Sises rɨken esi'pʉ to' piyau.

9:9b.MAR.009.009 Wʉ' ponsi'kɨ tʉu'tɨ kon koro'tau, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨnʉ' pɨ' rɨ ɨnene'pʉ kon kʉsekamatʉu, Ka'pon, Papa winon eri'sa' e'mʉ'sa'ka pʉ'kʉ pona rɨ,” ta'pʉ iya.

9:10b.MAR.009.010 Imaimu awɨrɨ to' esi'pʉ, e'tane tiwano' kon pe to' usekama'popɨtʉ'pʉ mɨrɨ pɨ', ɨ'rɨ ta e'kwa pe, “eri'nɨsa' e'mʉ'sa'ka pʉ'kʉ pona rɨ,” ta esi tukai'.

9:11b.MAR.009.011 Mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe ken iyesi pɨ' Main pɨ' enupanin nan uya Iraisa kuru uye'to' oton wapiya ta?” ta'pʉ to' uya.

9:12b.MAR.009.012 To' entakanoma'pʉ iya, “I'napairɨ rɨ Iraisa uyepʉ wapiya tanporon nɨ konekai' iyesi'pʉ ya'. Ɨ'rɨto' pe iye'menukasa' Ka'pon, Papa winon ekota'mato' oton ipan pe mɨrɨ awonsi'kɨ ewaruma'tɨto' oton ta?

9:13b.MAR.009.013 E'tane nin si ekama uya ɨpɨ'nokon, Iraisa uye'ka'sa', mɨrɨpan pɨ' i'se te'to' kon ku'sa' to' uya ipɨ' iye'menukasa' na'ne' kasa rɨ,” ta'pʉ iya.

9:14b.MAR.009.014 Ipoitorʉ ton tonpa ton piya' to' uye'sa' a'tai, anpisin ton nɨ ka'pon amʉ' ene'pʉ to' uya to' oi. Main pɨ' enupanin nan e'sei'pɨtʉ esi'pʉ to' pokon pe.

9:15b.MAR.009.015 Sises ensa' tanporon kon ka'pon amʉ' uya a'tai, ipan pe rɨ to' usewansiuka'pʉ, mɨrɨpan kon eka'tumʉ'pʉ ipiya', “Miyarɨ” ka'se'na ipɨ'.

9:16b.MAR.009.016 Tʉpoitorʉ ton ekama'po'pʉ Sises uya, “Ɨ'rɨ pɨ' to' pokon pe ɨye'sei'pɨtʉ kon?” ta'pʉ iya.

9:17b.MAR.009.017 Anpisin ton koro'tawon ka'pon uya eikʉ'pʉ, “Ti'sa, umu ne'sa' uya ɨpiya', apʉne pʉra ɨri a'kwarʉ esi iyau, mɨrɨpan uya imaimu'kasa'.

9:18b.MAR.009.018 Mɨrɨ ɨri a'kwarʉ e'sara'tɨ a'tai, eno'ma iya non pona. Inta a'koronta, tʉyɨ kɨtɨtɨi'ma iya, mɨrɨpan e'sitɨnka. Ɨpoitorʉ ton ekama'po'pʉ uya to' uya enpa'kato' pe, e'tane to' uya ikupʉ poken pʉra iyesi'pʉ,” ta'pʉ iya.

9:19b.MAR.009.019 “Ɨri sɨ, apurɨnin nan pen nɨ serɨ a'taino kon! Ɨ'rɨ pʉ'kʉ pona rɨ ɨpiyau'nokon esi? Ɨ'rɨ pʉ'kʉ pona aya'kɨrɨ'nokon esi? Ine'tɨ' upiya',” ta'pʉ iya.

9:20b.MAR.009.020 To' uya inee'pʉ ipiya'. Ɨri a'kwarʉ uya Sises ensa' a'tai, inke pʉra warawo' mʉre ennoko'pʉ iya yai. Ita'mo'ka'pʉ non pona, mɨrɨpan e'rakairakaima'pʉ, inta a'koronta'pʉ.

9:21b.MAR.009.021 “Ɨ'rɨ a'tai serɨ kasa iyesi e'sara'tɨ'pʉ?” ta'pʉ Sises uya ikʉipʉnʉ pɨ'. “Mʉre pe iyesi'pʉ si'kɨrɨ rɨ,” ta'pʉ iya.

9:22b.MAR.009.022 “Inke rɨ iwɨnɨ i'se iye'pɨ'sa' mɨrɨ teno'mapɨ'se apo' ya' mɨrɨ awonsi'kɨ tuna ka'. Ina pɨ' ɨsentu'ma', ina ipika'tɨ', ikupʉ auya poken iyesi yau,” ta'pʉ iya.

9:23b.MAR.009.023 “Ɨ'rɨ ta auya e'kwa pe iyesi, ‘Ikupʉ auya poken iyesi yau,’ mʉkayai'ne'? Tanporon nɨ e'kupʉ apurɨnin nan pɨ',” ta'pʉ Sises uya.

9:24b.MAR.009.024 Inke pʉra warawo' mʉre kʉipʉnʉ uya tʉukɨ'pɨ'nʉmʉ pe, “Apurɨ uya rɨ; upika'tɨkɨ apurɨnin pe pʉra e'to' entai enato' pe!” ta'pʉ iya.

9:25b.MAR.009.025 Sises uya anpisin uyepʉ a'ko pe tʉpiya' ene a'tai, ɨri a'kwarʉ eseremekʉ'pʉ iya, “Ipana pʉn mɨrɨ awonsi'kɨ imaimu pʉn a'kwarʉ, kʉrɨ rɨ warawo' mʉre apai epa'kakɨ. Mɨrɨ tʉpo, iya' kanan kewomʉi,” ta'pʉ iya ipɨ'.

9:26b.MAR.009.026 Ɨri a'kwarʉ upirorʉmʉ'pʉ, mɨrɨpan uya warawo' mʉre ennoko'pʉ yai ipan pe, mɨrɨpan epa'ka'pʉ. Warawo' mʉre esi'pʉ eke' kasa, mɨrɨpan tu'kan kon uya, “Iyeri'sa',” ta'pʉ.

9:27b.MAR.009.027 E'tane Sises uya warawo' mʉre anʉmʉ'pʉ itemiyatʉ pɨ', mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ.

9:28b.MAR.009.028 Sises ewomʉ'pʉ tʉpo, ipoitorʉ ton uya ekama'po'pʉ ama'ai, “Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' ina uya enpa'ka pʉra iyesi?” ta'pʉ to' uya.

9:29b.MAR.009.029 “Ɨ'rɨ pen nɨ, ɨpʉreman uya rɨken serɨ rupɨ enpa'ka,” ta'pʉ Sises uya.

9:30b.MAR.009.030 Mɨrɨ pata nɨmɨ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Kiyarari poro. Sises esi'pʉ mɨrɨ yau tesi tukai' ɨnʉ' uya rɨ ti'tu i'se pʉra,

9:31b.MAR.009.031 apʉne pʉra tʉpoitorʉ ton enupa tʉuya pɨ'. Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ka'pon, Papa winon eparankato' oton ka'pon amʉ' ena'. To' uya iwɨto' oton, e'tane itosorʉwano wʉi pata'pʉ pe iye'mʉ'sa'kato' oton,” ta'pʉ iya.

9:32b.MAR.009.032 E'tane to' uya ito'ka'nʉkʉ pʉra rɨ iyesi'pʉ, ɨ'rɨ ta iya e'kwa pe iyesi tukai', mɨrɨpan kon enari'nʉmʉ'pʉ mɨrɨ pɨ' ɨnekama'popai pʉra.

9:33b.MAR.009.033 To' utɨ'pʉ Ka'paneyan pona. Tewomʉ tʉpo, Sises uya tʉpoitorʉ ton ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pɨ' me'sei'pɨ'tʉune' asanta tau?” ta'pʉ iya.

9:34b.MAR.009.034 E'tane to' uya eikʉ pʉra iyesi'pʉ, apʉne pʉra asanta tau ɨnʉ' esi eke pe kuru tukai' to' e'sei'pɨtʉ esi'pʉ.

9:35b.MAR.009.035 Sises ereuta'pʉ, mɨrɨpan uya 12 kaisaron kon tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ, “Wapiya e'pai na'ne' e'to' pe iyesi, iu'matʉ yau mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon poitorʉ pe iye'to' pe iyesi,” ta'pʉ iya.

9:36b.MAR.009.036 Temekon tʉtʉse iwoi mʉre ta'sii' isoto'ka'pʉ iya to' koro'tau, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ',

9:37b.MAR.009.037 “Ɨnʉ' uya rɨ pʉsamoro mʉre amʉ' tonpa ereutanʉkʉ pe iyesi yau uyese' yau, urɨ rɨ ereutanʉkʉ iya pe iyesi; mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya rɨ urɨ ereutanʉkʉ pe iyesi yau, urɨ rɨken ereutanʉkʉ iya pen mɨrɨ, kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ kanan ereutanʉkʉ iya pe iyesi,” ta'pʉ iya.

9:38b.MAR.009.038 “Ti'sa,” ta'pʉ Isaan uya, “Ka'pon ene'pʉ ina uya ɨyese' yau makoi a'kwarʉ ton enpa'kapɨ'nin. Iyereutato' pe ina uya ikupʉ'pʉ, apʉne pʉra urɨ'nokon tonpa pe pʉra iyesi pɨ',” ta'pʉ iya.

9:39b.MAR.009.039 Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Kʉsereutanʉ'tʉu, apʉne pʉra ɨnʉ' rɨ eke Papa tʉrawasooi ku'nin nʉ'pʉ uyese' yau usaurokʉ poken pʉra iyesi mɨrɨ tʉpo ɨri pe upɨ'.

9:40b.MAR.009.040 Uyewa'noma iya 'nokon pʉra na'ne' esi mɨrɨ uwenaino' kon pe rɨ.

9:41b.MAR.009.041 I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨnʉ' rɨ tuna ke ɨwo'payai'ne'nokon uyese' yau apʉne pʉra Kʉrai iwano' pe ɨwesi kon pɨ', tepe'pʉ nonka iya pen kuru rɨ mɨrɨ.

9:42b.MAR.009.042 “Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya rɨ pʉsamoro uyapurɨnin nan aiko ton nʉ'kwɨ tonpa e'makoima emapu'tɨsa' yau, wakʉ iwa pe rɨ iyesi parau ka' eno'ma eke rɨ a'nai' e'pato' ike ewa'tɨsa' i'mʉ pɨ' esa' pe.

9:43b.MAR.009.043 Ɨyemiyatʉ uya ɨye'makoima emapu'tɨ pe iyesi yau, a'tɨkɨ. Wakʉ iwa pe rɨ iyesi itemiyatʉ pʉra esii'ma tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' ya' ɨyepa'ka a'tai, tanporo temiyatʉ ke ekota'man nɨto' ya' ɨutɨ entai, apo' usenkʉ'to' pen nɨ ya'.

9:45b.MAR.009.045 Mɨrɨ awonsi'kɨ a'ta uya ɨye'makoima emapu'tɨ pe iyesi yau, a'tɨkɨ. Wakʉ iwa pe rɨ iyesi i'ta pʉra esii'ma tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' ya' ɨyepa'ka a'tai, ti'ta ke ɨyeno'ma entai ya'mu pʉn ekota'man nɨto' ya'.

9:47b.MAR.009.047 Ɨyenu uya ɨye'makoima emapu'tɨ pe iyesi yau, imo'kakɨ. Wakʉ iwa pe rɨ iyesi mɨrɨ tikin nɨ itenu tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' ya' ɨyepa'ka a'tai, asa'rɨ itenu ɨyeno'ma entai ya'mu pʉn ekota'man nɨto' ya'.

9:48b.MAR.009.048 Mɨrɨ yau, “‘to' weruweei erikʉ pen nɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ apo' usenkʉ'nʉkʉ pen nɨ.’

9:49b.MAR.009.049 Tanporon kon nɨ e'ne'ne'ma mɨrɨ apo' ke.

9:50b.MAR.009.050 “Waiyo esi wakʉ, e'tane ine'ne' pe pʉra iyenasa' yau, nai kasa ken si ine'ne' pe kanan iye'to' pe iku'kapʉ auya? Waiyo iku'tɨ' ayau'nokon, tʉusewankamai' pʉra ɨko'mantɨ' ɨtonpa kon amʉ' pokon pe,” ta'pʉ iya.

10

10:1b.MAR.010.001 Mɨrɨ a'tai, Sises uya mɨrɨ pata nɨmɨ'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ Isutiya nono pe te'sen ya' tuna Isotan ratoi pon anpisin pe rɨ kanan ka'pon amʉ' uye'kaa'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon enupa'pʉ iya, teseru yau rɨ.

10:2b.MAR.010.002 Pari'si amʉ' tonpa ton uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon uya i'tupɨtʉ'pʉ ekama'popɨtʉ tʉuya'nokon winɨ, “Main awɨrɨ rɨ e'nɨ pe rɨ pe' iyesi ka'pon uya tʉno'pʉ nonka a'tai?” ta'pʉ to' uya.

10:3b.MAR.010.003 Sises uya to' eikʉ'pʉ to' ekama'po pe, “Ɨ'rɨ tawon ken Main tʉrʉ'pʉ Mosi' uya ɨyena'nokon?” ta'pʉ iya.

10:4b.MAR.010.004 To' uya eikʉ'pʉ, “Mosi' uya itʉsa' ka'pon uya e'nonkan nɨto' karetaai tʉmenukai' tʉno'pʉ enno'to' pe tasa' iya,” ta'pʉ to' uya.

10:5b.MAR.010.005 Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Mosi' uya serɨ main menuka'pʉ, apʉne pʉra sa'man pe rɨ ɨyewan kon esi pɨ'.

10:6b.MAR.010.006 E'tane iye'kapʉ epiya'tɨ yau, ‘Papa uya warawo' mɨrɨ awonsi'kɨ uri'san kaa'pʉ,’ tasa' iya.

10:7b.MAR.010.007 ‘Mɨrɨ wenai, warawo' uya tʉkʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉsan nɨnto' esi, mɨrɨpan uta'sikʉ tʉno'pʉ ya',

10:8b.MAR.010.008 mɨrɨpan asa'ron kon ena tikin nɨ ipun,’ tasa' iya. Asa'rɨ to' esi pen, e'tane tikin nɨ to' esi.

10:9b.MAR.010.009 Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Papa na'sikʉ'san ɨsipona mo'ka ka'pon uya kʉse'nin,” ta'pʉ iya.

10:10b.MAR.010.010 To' enna'posa' a'tai ɨutɨ ta', ipoitorʉ ton uya serɨ pɨ' ekama'po'pʉ.

10:11b.MAR.010.011 Eikʉ'pʉ iya, “Ɨnʉ' rɨ tʉno'pʉ nonkayai'ne' mɨrɨpan uya tʉron nɨ uri'san mari'ma ekuma pe iyesi tʉno'pʉ piyapai.

10:12b.MAR.010.012 Mɨrɨpan tʉtaan'pʉ nonka iya pe iyesi yau mɨrɨpan uya tʉron nɨ warawo' mari'ma yau, iyekuma pe rɨ iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ iya.

10:13b.MAR.010.013 Ka'pon amʉ' uya mʉre amʉ' nee'pʉ Sises piya' to' a'pɨ'to' pe iya, e'tane ipoitorʉ ton uya to' eseremekʉ'pʉ.

10:14b.MAR.010.014 Sises uya ensa' a'tai, isakorota'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Tɨwɨ mʉre amʉ' nʉyepʉi upiya'. To' kʉsereutanʉ'tʉu, apʉne pʉra Papa e'to' esa' wannɨ pe esi pʉsamoro waraino kon iwano' pe.

10:15b.MAR.010.015 I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨnʉ' rɨ kʉrɨ Papa e'to' esa' wannɨ pe eporo iya pʉra na'ne' mʉre kasa te'se ewonto' oton pen nɨ ya',” ta'pʉ iya.

10:16b.MAR.010.016 Mʉre amʉ' anʉmʉ'pʉ iya temekon pona, mɨrɨpan kon pona temiyatʉ tʉtʉse to' pʉrema'pʉ iya.

10:17b.MAR.010.017 Utɨn pɨ' Sises e'sara'tɨ koro'tau, ka'pon eka'tunsa' uyee'pʉ, mɨrɨpan e'sekunka'pʉ irau, mɨrɨpan uya ekama'po'pʉ, “Wakʉ, Ti'sa, ɨ'rɨ kuru ku'to' uya esi tɨwɨrɨ uko'man nɨto' epoto' pe uya?” ta'pʉ iya.

10:18b.MAR.010.018 “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Wakʉ tukai' uyesakʉ auya?” tukai' Sises uya eikʉ'pʉ. “Ɨnʉ' wakʉ pʉra rɨ iyesi, e'tane Papa rɨken.

10:19b.MAR.010.019 Mosi' nʉmenuka'pʉ i'tu auya: ‘Ɨnʉ' rɨ kʉ'wɨnɨi, iyemari'masa' uri'san kʉsekumankai, ama' pe kesii, kasi pe ka'pon pɨ' kasaurokʉi, enku'tɨnin pe kesii, ɨkʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ asan inamakɨ,’ tawon,” ta'pʉ iya.

10:20b.MAR.010.020 “Ti'sa, tanporo rɨ serɨ ton awɨrɨ e'sa' man mʉre' esi'pʉ si'kɨrɨ rɨ,” ta'pʉ iya.

10:21b.MAR.010.021 Sises uya ene'pʉ i'nʉnka pe, “Tikin nan nɨken e'nonkasa' man. Tanporo ɨpiyau na'ne' ikʉrʉpo'pomata, mɨrɨpan epe'pʉ tʉrʉ pa entu'manin nan ena'. Mɨrɨ a'tai nin si, imaminke' pe ɨwesi mɨrɨ Epʉn po. Mɨrɨ ku'sa' auya tʉpo, upɨkɨrɨ ɨuyepʉ pa,” ta'pʉ iya ipɨ'.

10:22b.MAR.010.022 Mɨrɨ eta iya a'tai, ika'nɨ' pʉra rɨ itemʉ' ena'pʉ. Pokoi pe itɨ'pʉ, apʉne pʉra eke pe kuru itimamin esi'pʉ.

10:23b.MAR.010.023 Sises uya tenu tʉpɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Sa'man pe kuru rɨ iyesi, imaminke' ton epa'ka poken pʉra Papa e'to' esa' wannɨ pe ya'!” ta'pʉ iya.

10:24b.MAR.010.024 Ipoitorʉ ton usewansiuka'pʉ imaimu pɨ'. E'tane Sises uya takaa'pʉ kanan, “Mʉre amʉ', sa'man pe kuru rɨ iyesi Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' epa'kan poken pʉra.

10:25b.MAR.010.025 Sa'man pe pʉra rɨ kiyamerʉ epa'ka akusa enu euta awɨrɨ, imaminke' epa'ka Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' entai,” ta'pʉ iya.

10:26b.MAR.010.026 Ipan pe miyarɨ rɨ mɨrɨ pɨ' ipoitorʉ ton usewansiuka'pʉ, mɨrɨpan kon usekama'popɨtʉ'pʉ, “Ɨnʉ' kuru ken si epika'tɨ?” tukai'.

10:27b.MAR.010.027 To' enei'ma Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ka'pon pona sa'man pe iyesi, e'tane Papa pona tanporo sa'man pe pʉra iyesi,” ta'pʉ iya.

10:28b.MAR.010.028 Pi'ta uya ta'pʉ ipɨ', “Tanporon nɨ sa'ne nɨnsa' ina uya ɨpɨkɨrɨ tʉutɨto' kon pe,” ta'pʉ iya.

10:29b.MAR.010.029 “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon,” ta'pʉ Sises uya, “ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉpata'se', takon non, tʉparusi ton, tʉsan, tʉkʉipʉnʉ, tʉmunkɨ amʉ' mɨrɨ pe pʉra tʉmainarʉ nɨnsa' iya na'ne', urɨ pɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare pɨkɨrɨ, uya

10:30b.MAR.010.030 eke pe rɨ tepe'pʉ eporo mɨrɨ, serɨ pe na'ne' entai rɨ — tʉpata'se', takon non, tʉparusi ton, tʉsanon, tʉmunkɨ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmainarʉ rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ewa'noman nɨ nɨrɨ — mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ enta', tɨwɨ rɨ uko'man nɨto' eporo iya.

10:31b.MAR.010.031 Tu'kan kon nɨ wapiya na'ne' nan e'to' oton iu'matʉ pe, mɨrɨ awonsi'kɨ iu'matʉ pe iye'sa' kon nin si e'to' oton wapiya te'ton kon pe,” ta'pʉ iya.

10:32b.MAR.010.032 To' utɨ koro'tau Surusiran pona, Sises to' rawɨrɨ, ipoitorʉ ton usewansiukasa' esi'pʉ, to' pɨkɨrɨ te'san enari'nʉntane. Sises uya kanan tʉpoitorʉ ton pantaka'pʉ, mɨrɨpan uya tʉpɨ' te'ku'ton ekama'pʉ to' pɨ'.

10:33b.MAR.010.033 “Utɨ'nokon serɨ Surusiran pona. Mɨrɨ yau Ka'pon, Papa winon eparankato' oton use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan ena', to' uya eno'mato' oton ima'tato' ya', mɨrɨpan tʉto' oton to' uya Esuwerʉ amʉ' pen ena'.

10:34b.MAR.010.034 Kamoro uya nin si isapema mɨrɨ, to' eta'tapɨtʉ ipona, to' uya ari'po'pɨtʉ; mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya iwɨnɨ. Osorʉwau wʉi pata'pʉ pe, iye'mʉ'sa'kato' oton,” ta'pʉ iya.

10:35b.MAR.010.035 Mɨrɨ a'tai, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan, Sepiti munkɨ amʉ' uyee'pʉ ipiya', “Ti'sa, ɨ'rɨ rɨ ina nekama'poyai'ne' ɨpɨ' kupʉ auya i'se ina man ina iwano' pe,” ta'pʉ to' uya ipɨ'.

10:36b.MAR.010.036 “Ɨ'rɨ ken kupʉ uya i'se me'atʉu ɨiwano' kon pe?” ta'pʉ iya.

10:37b.MAR.010.037 “Tɨwɨ tikin nɨ ɨyenwo'netʉ winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ akamisi winɨ ina nereutai ayapon po ɨyereutasa' a'tai kʉrore po,” ta'pʉ to' uya ipɨ'.

10:38b.MAR.010.038 “Ɨ'rɨ pɨ' uyekama'po auya'nokon tukai' i'tu auya'nokon pʉra rɨ iyesi,” ta'pʉ Sises uya. “Sensiyai'ne' ken pe' ensi auya'nokon, mɨrɨ pe pʉra ɨyepa'taisima kon ken pe' epa'taisimayai'ne' ike ke?” ta'pʉ iya.

10:39b.MAR.010.039 “Ina uya rɨ ikupʉ,” ta'pʉ to' uya. Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “I'napairɨ rɨ unensinʉ rɨ ensi auya'nokon, ɨyepa'taisima kon nɨ epa'taisimayai'ne' ke.

10:40b.MAR.010.040 E'tane ereutapai me'atʉi'ne' uyenwo'netʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ukamisi winɨ kupʉ uya poken pʉra iyesi. Serɨ esi mɨrɨ kamo to' ku'sa' na'ne' nan Papa uya rɨ pata'se' pe iyesi,” ta'pʉ iya.

10:41b.MAR.010.041 Kamo 10 kaisaron kon uya serɨ etasa' a'tai, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon pɨ' to' usakorota'pʉ.

10:42b.MAR.010.042 Sises uya tanporo to' amʉranʉkʉ'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “I'tu auya'nokon nɨ kamo itepuru pe na'ne' nan nɨ esi mɨrɨ Esuwerʉ amʉ' pen epuru pe, mɨrɨpan eke ton uya tʉmerunitɨrʉ kon apurɨ to' pɨ'.

10:43b.MAR.010.043 E'tane mɨrɨ kasa ɨwesi kon pen. E'tane ru'ku, ɨnʉ' rɨ esi yau eke pe enapai ɨ'koro'tau'nokon e'to' pe iyesi ɨpoitorʉ kon pe,

10:44b.MAR.010.044 mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ esi yau wapiyaro' e' pe e'pai, tɨwɨ nesii tanporon kon apiyo' pe.

10:45b.MAR.010.045 Apʉne pʉra Ka'pon, Papa winon uye'sa' mɨrɨ tapiyo' pe e'nɨto' pe pen, e'tane apiyo' pe e'se'na, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuko'manto' tʉse'na tu'kan kon ka'pon amʉ' epe' pe,” ta'pʉ iya.

10:46b.MAR.010.046 Iseri'ko pona to' uyee'pʉ. Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton mɨrɨ tʉpo anpisin ton ka'pon amʉ' uya mɨrɨ eke pata nɨmɨ koro'tau, tenku'nan ka'pon, Pa'timeyas itese' ereutasa' esi'pʉ asanta ka'ta po eta'kwanʉn nɨ pɨ' (Timeyas mumu pe te'sen).

10:47b.MAR.010.047 Sises kʉrɨ rɨ Nasare' pon tawon etasa' tʉuya a'tai, ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ, “Sises, Tepi' pa rʉ'pʉ, upɨ' ɨsentu'makɨ!” ta'pʉ iya.

10:48b.MAR.010.048 Tu'kan kon uya rɨ eseremekʉ'pʉ e'pana iye'to' pe, e'tane rɨ miyarɨ rɨ ikɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Tepi' pa rʉ'pʉ, upɨ' ɨsentu'makɨ!” ta'pʉ iya.

10:49b.MAR.010.049 Sises e'takʉ'ka'pʉ, mɨrɨpan uya, “Ikɨ'matɨ',” ta'pʉ. Mɨrɨpan kon uya nin si ikɨ'ma'pʉ, “Epori'ma'! E'mʉ'sa'ka'! Ɨkɨ'ma iya,” ta'pʉ to' uya ipɨ'.

10:50b.MAR.010.050 Tʉpon pʉro'pon nin si eno'ma'pʉ iya mɨrɨ, te'sanʉmʉ pe iye'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan uyee'pʉ Sises piya'.

10:51b.MAR.010.051 “Ɨ'rɨ kupʉ uya i'se me'an ɨiwano' pe?” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. Tenku'nan ka'pon uya, “Rapai, ennin pe kanan e'pai e'ai',” ta'pʉ.

10:52b.MAR.010.052 “Enta, anapurɨnʉ uya ɨyepi'tɨsa' man,” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. Inke pʉra rɨ, ennin pe iyena'pʉ, mɨrɨpan nin si utɨ'pʉ mɨrɨ asanta tawɨrɨ Sises pɨkɨrɨ.

11

11:1b.MAR.011.001 Surusiran eporo to' uya koro'tau, Pe'pake mɨrɨ awonsi'kɨ Pe'tani ya' si to' uye'ka'sa' Are' Wʉpʉ pon, Sises uya asa'ron kon tʉpoitorʉ ton ennoko'pʉ

11:2b.MAR.011.002 tai'ma to' pɨ', “Entantɨ' ɨyentau'nokon na'ne' eke iwa pata ya', iya' ɨyepa'ka kon pe rɨ, mɨrɨ yau eporo auya'nokon mɨrɨ isa'ka'si mʉre ewa'tɨsa', ɨnʉ' utɨ'pʉ ipo pen nɨ. Teukai' mʉne'tʉi' serɨ ya'.

11:3b.MAR.011.003 Ɨnʉ' uya rɨ ɨyekama'po kon yau, ‘Ɨ'rɨto' pe mɨrɨ kupʉ auya'nokon?’ tukai', ‘Itepuru esi i'se inke pʉra inna'poto' pe tʉuya rɨ,’ mʉkatʉi' ipɨ',” ta'pʉ iya.

11:4b.MAR.011.004 Mɨrɨpan kon utɨsa' uya isa'ka'si mʉre eporo'pʉ pʉroroi po asanta tau ewa'tɨsa' mʉra'ta piyau. Euka pɨ' to' esi koro'tau,

11:5b.MAR.011.005 mɨrɨ yau iye'soto'pɨ'sa' kon ka'pon amʉ' uya, “Ɨ'rɨ kupʉ auya'nokon, kʉrɨ rɨ isa'ka'si mʉre meukayatʉi'ne'?” ta'pʉ to' pɨ'.

11:6b.MAR.011.006 To' eikʉ'pʉ to' uya, Sises uya ta'pʉ kasa rɨ, mɨrɨpan kon uya to' uya ato' pe ikupʉ'pʉ.

11:7b.MAR.011.007 Isa'ka'si mʉre ne'sa' to' uya a'tai Sises piya', tʉpon kon tʉpɨtʉ'pʉ to' uya ipʉro'pona, mɨrɨpan po iyereuta'pʉ.

11:8b.MAR.011.008 Tu'kan kon ka'pon amʉ' uya tʉpon kon ta'nʉkʉ'pʉ asanta tawɨrɨ, tʉron kon uya mɨrɨ'tawon yʉi pantarʉ'pɨ'sa' ta'nʉ'tane asanta tawɨrɨ.

11:9b.MAR.011.009 Kamoro to' rawɨrɨ tʉutɨsan mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro to' e'ma'pʉ pe tʉutɨsan ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Usana!” “Pori' rɨ kʉrɨ esi Itepuru ese' yau nʉye'ai'ne'!”

11:10b.MAR.011.010 “Pori' pe rɨ e'nɨ ukʉipʉnʉ kon Tepi' e'to' esa' wannɨ pe uyepʉ pɨ'!” “Usana ka' entawon yau!” tukai'.

11:11b.MAR.011.011 Sises epa'ka'pʉ Surusiran pona, mɨrɨpan utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta', mɨrɨpan uya tanporon nɨ enpɨtʉ'pʉ. Pata uko'manka'sa' pɨ' nin si, iyenna'po'pʉ mɨrɨ Pe'tani pona 12 kaisaron kon tʉpoitorʉ ton pokon pe.

11:12b.MAR.011.012 Mɨrɨ ema'sa' yau, Pe'tani poi to' enna'po koro'tau, Sises esi'pʉ iwan pe.

11:13b.MAR.011.013 Ɨnnɨ tare kenan, pi' e' ene tʉuya pɨ', itɨ'pʉ teperu ke pe' iyesi tukai' ense'na. Eposa' iya a'tai, ɨ'rɨ eporo'pʉ iya pen nɨ, iyare ton nɨken, apʉne pʉra pi' weyu pe pʉra pata esi'pʉ,

11:14b.MAR.011.014 mɨrɨpan uya ta'pʉ pi' e' pɨ', “Tɨwɨ si ɨnʉ' rɨ ɨyeperu na'nin kanan serɨ enta',” ta'pʉ iya. Ipoitorʉ ton uya mɨrɨ ta iya eta'pʉ.

11:15b.MAR.011.015 Surusiran eporo pe, Sises ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ ta', mɨrɨpan e'sara'tɨ'pʉ usennapɨ' nɨ pɨ', kʉrʉpo'po pɨ' mɨrɨ yau te'san enpa'kapɨtʉ pɨ'. Pʉrata ensimapɨ'nin nan tepʉrʉʉi rawoipɨtʉ'pʉ iya mɨrɨ awonsi'kɨ wako'wa amʉ' kʉrʉpo'pomanin nan apon ton nɨ,

11:16b.MAR.011.016 ɨnʉ' uya rɨ tʉkʉrʉpo'pooi arɨ i'se pʉra rɨ iyesi'pʉ mɨrɨ awɨrɨ.

11:17b.MAR.011.017 To' enupa tʉuya koro'tau nin si, “Iye'menukasa' pʉra pe' nai: “‘Uiwʉ' esa'to' oton tanporon kon tʉpataron kon ɨpʉremato' iwʉ',’ tukai'? E'tane ‘ama' amʉ' en pe rɨ’ iku'sa' auya'nokon,” ta'pʉ iya.

11:18b.MAR.011.018 Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya mɨrɨ eta'pʉ, mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ iwɨto' tʉuya'nokon eseru warinpa pɨ', ipɨ' tenari'nʉmʉ kon pɨ', apʉne pʉra anpisin nɨ usewansiukasa' pɨ' to' enupato' iya pɨ'.

11:19b.MAR.011.019 Pata uko'mansa' a'tai, Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton utɨ'pʉ pata yapai.

11:20b.MAR.011.020 Awanakʉi' mɨrɨ ema'sa' yau, to' utɨ koro'tau asanta tawɨrɨ, to' uya pi' e' ene'pʉ. Iyeri'sa' esi'pʉ siya rɨ imi' pona rɨ.

11:21b.MAR.011.021 Pi'ta enu ya' iyee'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ Sises pɨ', “Rapai, apʉne enkɨ. Pi' e' anpa'nʉkʉ'pʉ useketasa'!” ta'pʉ iya.

11:22b.MAR.011.022 Sises uya eikʉ'pʉ, “Papa apurɨto' esa' pe e'tɨ'.

11:23b.MAR.011.023 I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; ɨnʉ' uya rɨ se wʉ' pɨ' ta pe iyesi yau, ‘Parau ka' ɨsennasikata,’ ikasimai'ma pʉra tewan yau, e'tane apurɨi'ma tʉmaimu awɨrɨ iye'kupʉ tukai', iye'kupʉ rɨ itiwano' pe.

11:24b.MAR.011.024 Mɨrɨ pɨ' ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨ'rɨ rɨ ekama'po auya'nokon a'tai ɨwɨpʉremato' kon yau, apurɨtɨ' eposa' auya'nokon tukai', mɨrɨ a'tai ɨiwano' kon pe rɨ iyesi.

11:25b.MAR.011.025 Ɨpʉreman pɨ' ɨye'mʉ'sa'kasa' kon a'tai, mɨrɨ koro'tau ekamʉra rɨ ɨnʉ' pɨ' rɨ ɨwesi kon yau, ipɨ' ɨsentu'matɨ', ɨkʉipʉnʉ kon, Epʉn pon usentu'mato' pe amakooi kon pɨ',” ta'pʉ Sises uya.

11:27b.MAR.011.027 Surusiran pona kanan to' enna'pokaa'pʉ. Sises usarɨ koro'tau Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton uyee'pʉ ipiya',

11:28b.MAR.011.028 mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ auya? Ɨnʉ' uya serɨ meruntɨ ke ɨrepasa' serɨ kupʉ pa?” ta'pʉ to' uya.

11:29b.MAR.011.029 Sises uya entakanoma'pʉ, “Tikin nan pɨ' rɨ ɨyekama'po uya 'nokon. Uyei'tɨ'; mɨrɨ a'tai nin si ekama uya mɨrɨ, mɨrɨ winɨ umeruntɨrʉ tepose, serɨ ton kupʉ uya tukai'.

11:30b.MAR.011.030 Isaan uya pa'taisiman nɨto'—Epʉn winon pe', mɨrɨ pe pʉra ka'pon amʉ' winon katɨ? Ekamatɨ'!” ta'pʉ iya.

11:31b.MAR.011.031 Tiwano' kon pe to' usaurokʉ'pʉ, “‘Epʉn winon,’ ta pe iyesi yau, ‘Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' apurɨ auya'nokon pʉra iyesi'pʉ?’ ta iya esi.

11:32b.MAR.011.032 E'tane, ‘Ka'pon amʉ' winon,’ ta pe iyesi yau, . . . .” (To' enari'nʉmʉ ka'pon amʉ' pɨ', apʉne pʉra tanporon kon uya rɨ Isaan esi pu'kena' pe ta pɨ'.)

11:33b.MAR.011.033 Mɨrɨpan kon uya Sises eikʉ'pʉ, “Ina uya i'tu pʉra man,” ta'pʉ to' uya. Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Apana'tɨ uya 'nokon pʉra rɨ nɨrɨ iyesi mɨrɨ, mɨrɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ uya tukai',” ta'pʉ iya.

12

12:1b.MAR.012.001 Panton yai to' auro'ka pɨ' Sises e'sara'tɨ'pʉ: “Ka'pon uya umɨ pɨmɨ'pʉ kʉre' itese', si'na' pe te'sen kiyari ye' ke. Iwoi iwekupiri'tɨ'pʉ iya, ikasu'kato' iyai aka'pʉ iya, mɨrɨ awonsi'kɨ ipa'simato' awonsi'kɨ ka'tawon soto'pan ɨutɨ amɨ'pʉ iya. Mɨrɨpan nin si tʉrʉ'pʉ iya mɨrɨ umɨ pɨ' te'san ena', mɨrɨpan utɨ'pʉ siya rɨ tʉpata'se' yapai.

12:2b.MAR.012.002 Iyakʉ'pʉsa' anʉmʉ weyu si e'seposa' a'tai, tʉpoitorʉ si ennoko'pʉ iya umɨ tʉrʉ'pʉ tʉuya itena' ton piya' ti'kiyari epose'na.

12:3b.MAR.012.003 E'tane kʉrɨ rɨ a'si'pʉ to' uya, ipanta'ma'pʉ to' uya, mɨrɨpan nin si ennoko'pʉ to' uya mɨrɨ itemiyatʉ arʉ pʉra rɨ.

12:4b.MAR.012.004 Mɨrɨ a'tai, tʉron nɨ kanan tʉpoitorʉ ennoko'pʉ iya to' piya'; i'pai pɨ' nin si pʉse rɨ wɨpɨtʉ'pʉ to' uya mɨrɨ, mɨrɨpan ɨri pe rɨ to' uya ikupʉ'pʉ.

12:5b.MAR.012.005 E'tane rɨ kanan tʉron nɨ ennoko'pʉ iya. Kʉrɨ rɨ nin si wɨnɨ'pʉ to' uya mɨrɨ. Tu'ke rɨ tʉron kon enno'pɨtʉ'pʉ iya; tʉron kon nɨ panta'mapɨtʉ'pʉ to' uya, tʉron kon nɨ wɨnɨi'ma.

12:6b.MAR.012.006 “Tikin nɨ nin si inennokonʉ e'nonkasa' esi'pʉ, imu rɨ nin si, ini'nʉnkanʉ. ‘Pʉse rɨ, umu nin si nama to' uya mɨrɨ,’ tai'ma nin si tanporon kon u'matʉ pe ennoko'pʉ iya.

12:7b.MAR.012.007 “E'tane nin si to' uya ta'pʉ mɨrɨ, tiwano' kon pe, ‘Pʉse rɨ kuru pʉse rɨ kiyari pata'se' anʉnton. Iwɨto' kon pe ɨsi'tɨ', inanʉmʉnʉ e'to' pe uiwano' kon pe,’ ta'pʉ to' uya.

12:8b.MAR.012.008 To' uya si a'si'pʉ, mɨrɨpan wɨnɨ'pʉ to' uya, mɨrɨpan eno'ma'pʉ to' uya kiyari e'kwa apai.

12:9b.MAR.012.009 “Ɨ'rɨ ken si kupʉ kʉrɨ rɨ kiyari e'kwa esa' uya? Iyepʉ kamoro itesa' pe tʉnnonka'san wɨse'na, mɨrɨpan uya nin si mɨrɨ kiyari e'kwa tʉrʉ mɨrɨ tʉron kon ena'.

12:10b.MAR.012.010 Itekare pe' iye'menukasa' ennin nan pen ɨmɨrɨ'nokon: “‘Tɨ' ɨutɨ amɨnin nan neno'ma'pʉ enasa' itekun airon tɨ' pe;

12:11b.MAR.012.011 Itepuru uya rɨ serɨ ku'sa', mɨrɨpan esi wakʉ pe kuru uyenu kon yau,’ tukai'?”

12:12b.MAR.012.012 A'sito' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ warinpa'pʉ to' uya, apʉne pʉra tʉpɨ'nokon ta iya e'kwa pe mɨrɨ panton ekamasa' iya tukai' to' uya i'tu'pʉ. E'tane anpisin ton ka'pon amʉ' pɨ' to' enari'nʉmʉ'pʉ; mɨrɨpan kon uya nin si inɨmɨ'pʉ mɨrɨ, to' utɨ'pʉ ipiyapai.

12:13b.MAR.012.013 Emennʉ'pʉ po iwa rɨ, Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Era' pɨkɨron kon ennoko'pʉ to' uya Sises eparantɨi' imaimu winɨ.

12:14b.MAR.012.014 To' uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon uya ta'pʉ ipɨ', “Ti'sa, ina i'tu pɨ' man i'napairon ye' pe ɨwesi tukai'. Ka'pon amʉ' rɨ nensimanʉ pe pʉra ɨyeseru esi, apʉne pʉra ɨnʉ' pe rɨ to' esi pɨ' te'namasen pe pʉra ɨwesi; e'tane Papa eseru pɨ' enupan auya i'napairon awɨrɨ. Ipoken pe' iyesi Sisa ena' pʉrata tʉtʉsen e'ma a'tai, kane katɨ?

12:15b.MAR.012.015 Ina uya pe' e'ma, mɨrɨ pe pʉra ina uya e'ma pen nɨ katɨ?” ta'pʉ to' uya. E'tane wakʉ pe to' e'ku'to' eseru i'tusa' Sises uya esi'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' usa'mapai ɨwesi kon? Apʉne pʉrata pun ine'tɨ' ento' pe uya,” ta'pʉ iya.

12:16b.MAR.012.016 To' uya pʉrata pun nee'pʉ, mɨrɨpan kon ekama'po'pʉ iya, “Ɨnʉ' nai ipɨ'? Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' ese' nai ipɨ'?” ta'pʉ iya. “Sisa,” ta'pʉ to' uya.

12:17b.MAR.012.017 Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Sisa iwano' rɨ itʉtɨ' Sisa ena', mɨrɨ awonsi'kɨ Papa iwano' rɨ kanan tʉrʉ auya'nokon Papa ena',” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan kon nin si usewansiuka'pʉ mɨrɨ ipɨ'.

12:18b.MAR.012.018 Mɨrɨ a'tai, Satu'si amʉ', eri'nɨ tʉpo e'mʉ'sa'kan pʉra rɨ iyesi tawon nan uyee'pʉ Sises ekama'pose'na.

12:19b.MAR.012.019 “Ti'sa, Mosi' uya imenukasa' uiwano' kon pe, ka'pon rui eri'sa' yau, tʉno'pʉ tʉnonkai' imunkɨ pʉra, iyakon nʉ'pʉ uya ino'pʉ rʉ'pʉ mari'mato' pe iyesi, mɨrɨpan kon umu'tato' pe tʉrui iwano' pe.

12:20b.MAR.012.020 Moro 7 kaisaron kon ɨsirunan esi'pʉ. Wapiyaro' emari'ma'pʉ, mɨrɨpan erikʉ'pʉ innonkaton kon imunkɨ amʉ' pʉra rɨ.

12:21b.MAR.012.021 Ipɨkɨron nʉ'pʉ uya nin si ino'pʉ rʉ'pʉ mari'ma'pʉ mɨrɨ, e'tane iyerikʉ'pʉ tʉumu'tai' pʉra rɨ kanan. Mɨrɨ kasa rɨ to' osorʉwano pe te'sen esi'pʉ.

12:22b.MAR.012.022 Mɨrɨ kasa rɨ tanporo 7 kaisa rɨ to' esi'pʉ imunkɨ amʉ' pʉra rɨ to' eri'pɨtʉ'pʉ. Kʉrɨ rɨ nin si uri'san erikʉ'pʉ mɨrɨ to' e'ma'pʉ pe rɨ.

12:23b.MAR.012.023 Eri'nɨ tʉpo e'mʉ'sa'kan nɨsa' a'tai, ɨnʉ' no'pʉ pe ken si iyesi mɨrɨ, apʉne pʉra sa'ne 7 kaisaron kon uya imari'mapɨ'sa'?” ta'pʉ to' uya.

12:24b.MAR.012.024 Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ipoken pʉra pe' ɨwesi kon pen mɨrɨ iye'menukasa' itekare mɨrɨ pe pʉra Papa meruntɨrʉ i'tu auya'nokon pʉra iyesi pɨ'?

12:25b.MAR.012.025 Iyeri'sa' kon e'mʉ'sa'kasa' a'tai, to' emari'ma pʉra rɨ iyesi, mɨrɨ pe pʉra to' e'tʉrʉ pen nɨ emari'man nɨto' yau; Epʉn pon kon, inserʉ amʉ' kasa to' e'to' oton.

12:26b.MAR.012.026 Iyeri'sa' kon e'mʉ'sa'ka tawon pɨ', Mosi' karetaai yawon pe' ensa' auya'nokon pʉra rɨ iyesi, yu' epo'tɨ'pʉ tawon? Mɨrɨ yau, Papa uya ta'pʉ ipɨ', ‘Urɨ kʉrɨ rɨ Epʉra'an, Aisi' mɨrɨ awonsi'kɨ Seko' pokon e'to' itese' pɨ'.’

12:27b.MAR.012.027 Papa, iyeri'sa' kon e'to' itese' pɨ' pe iyesi pen, e'tane nurɨnan kon nɨken. Ipoken pʉra kuru ɨwesi kon mɨrɨ,” ta'pʉ iya.

12:28b.MAR.012.028 Main pɨ' enupanin nan tonpa uye'sa' uya to' usaurokʉ etapɨtʉ'pʉ. Wakʉ pe to' maimu ei'sa' Sises uya pɨ', ekama'po'pʉ iya, “Tanporon iyawɨrɨ e'nɨto' pe inonkasa' Main ton koro'tapai, nai esi eke pe kuru?” ta'pʉ iya.

12:29b.MAR.012.029 Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Se kuru serɨ eke, ‘Etatɨ' Esuwerʉ amʉ' rʉ'kwɨ; Itepuru itese' pɨ' e'nɨto' esi, tikin nan nɨ Itepuru;

12:30b.MAR.012.030 Itepuru, itese' pɨ' ɨwe'to' i'nʉnkakɨ tanporo ɨyewan pokon pe, aya'kwarʉ pokon pe, ɨusenuminkato' pokon pe mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo ɨmeruntɨrʉ pokon pe,’ tawon.

12:31b.MAR.012.031 Ipɨkɨron esi se: ‘Ɨtonpa i'nʉnkakɨ mɨsi'nʉnkayai'ne' kasa,’ tawon. Serɨ ton iyawɨrɨ e'nɨto' entaino eke pʉra rɨ iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya ipɨ'.

12:32b.MAR.012.032 “Ti'sa, wakʉ pe kuru ei'sa' auya man, ipoken nɨ mʉkayai'ne' esi, Papa esi tikin nan nɨ, ɨnʉ' pʉra rɨ iyesi e'tane kʉrɨ rɨ rɨken.

12:33b.MAR.012.033 I'nʉnkato' tanporo ewan wannɨ pokon pe, ito'ka'nʉ'to' pokon pe mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨrʉ wannɨ pokon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tonpa i'nʉnka usi'nʉnkan kasa rɨ esi eke pe kuru tʉpo'tɨse tʉtʉsen mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ ton nɨ use'man nɨto' entai,” ta'pʉ iya.

12:34b.MAR.012.034 Wakʉ pe teikʉ iya etasa' Sises uya a'tai, “Ɨnnɨ pʉra rɨ me'ai' Papa e'to' esa' wannɨ pe piyapai,” ta'pʉ iya ipɨ'. Mɨrɨ awonsi'kɨ nin si mɨrɨ enta', ɨnʉ' rɨ esi'pʉ ɨnekama'popɨ'pai pʉra.

12:35b.MAR.012.035 Sises esi koro'tau enupan pɨ' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, to' ekama'po'pʉ iya, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Main pɨ' enupanin nan uya Kʉrai esi Tepi' pa rʉ'pʉ pe ta?

12:36b.MAR.012.036 Tepi' rɨ usaurokʉ'pʉ Wakʉ A'kwarʉ uya tʉmaimu'tɨi', “‘Itepuru uya ta'pʉ uyepuru pɨ': “Ereuta' enwo'ne' uyemiyatʉ winɨ, ɨyeyaton non tʉrʉ uya a'ta o'koi' pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya.’

12:37b.MAR.012.037 Tepi' uya tʉmɨrɨ pe rɨ ‘uyepuru’ tukai' esakʉ, nai kasa ken ipa rʉ'pʉ pe iyesi nesii'no?” ta'pʉ iya. Anpisin ton Sises etanin nan esi'pʉ pori' pe.

12:38b.MAR.012.038 To' enupa tʉuya koro'tau, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Tenu ke e'tɨ' Main pɨ' enupanin nan pɨ', ɨpininpaino kon kusan tʉpon kon yau, ‘Miyarɨ,’ ta i'sero' kon tʉpɨ'nokon kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨ pata'se' yau rɨ,

12:39b.MAR.012.039 eke ton apon po kuru te'san Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉnamasan pata'se' yau kuru te'san enta'nan a'tai'ne.

12:40b.MAR.012.040 Itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'san iwʉ' mo'kanin nan to' enapai, mɨrɨpan kon ɨpʉrema kusan pe, mɨ pe te'kupʉ kon pe. Pʉsamoro waraino kon kota'ma mɨrɨ ɨsɨ pe kuru rɨ,” ta'pʉ iya.

12:41b.MAR.012.041 Sises ereuta'pʉ tʉtʉsen nonkato' to' uya pata'se' ratoi pe, anpisin ton ka'pon amʉ' uya tʉpʉrataai kon tʉpɨtʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉrataai yen ya' enpɨtʉ pɨ'. Tu'kan kon nɨ ipʉrataaike' ton uya eke pe rɨ itʉpɨtʉ'pʉ.

12:42b.MAR.012.042 E'tane rʉ'kwɨ nin si entu'manin itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uyee'pʉ, mɨrɨpan uya rʉ'kwɨ asa'ron pʉrata ka'pa muku'pɨ tʉrʉ'pʉ, peni punu'pɨ rʉ'kwɨ rɨ.

12:43b.MAR.012.043 Tʉpoitorʉ ton tʉkɨ'mai' tʉpiya', ta'pʉ to' pɨ', “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, pʉse rɨ entu'manin itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uya eke pe kuru itʉsa' mɨrɨ pʉrata yen ya', tanporo tʉron kon entai kuru.

12:44b.MAR.012.044 Tʉpʉrataai kon tonpa rɨ nin tʉsa' to' uya, e'tane kʉrɨ rɨ, tekota'mato' apai rʉ'kwɨ rɨ tanporo rɨ tʉpiyawon tʉrʉ'pʉ tʉuko'manto' ipɨ' rʉ'kwɨ rɨ,” ta'pʉ iya.

13

13:1b.MAR.013.001 Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' nɨmɨ iya koro'tau, ipoitorʉ ton tonpa uya ta'pʉ ipɨ', “Ti'sa, apʉne enkɨ; ɨ'rɨ eke ton nɨ tɨ' amʉ'! Ɨ'rɨ wakʉ pe rɨ amɨsa' ɨutɨ ton!” ta'pʉ iya.

13:2b.MAR.013.002 “Tanporo rɨ pe' serɨ ton eke ton ɨutɨ amɨpɨ'sa' menyan?” ta'pʉ Sises uya. “Tikin nɨ rɨ tɨ' e'nonkato' oton pen mɨrɨ ɨsipʉro'po; tanporon nɨ uta'po'to' oton mɨrɨ,” ta'pʉ iya.

13:3b.MAR.013.003 Sises ereutasa' koro'tau Are' Wʉpʉ po, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ratoi pe, Pi'ta, Isens, Isaan, mɨrɨ awonsi'kɨ Anturu pokon uya ekama'po'pʉ ama'ai,

13:4b.MAR.013.004 “Ina pɨ' ekamakɨ, ɨ'rɨ a'tai kuru ken si serɨ ton e'ku'to' oton? Ɨ'rɨ kuru ken si esi mɨrɨ ento' ipɨ' pe tanporo serɨ ton uta'ku'tɨ ekamanin pe?” ta'pʉ to' uya.

13:5b.MAR.013.005 Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Tenu ke e'tɨ', ɨnʉ' uya rɨ ɨyenku'tɨ kon namai'.

13:6b.MAR.013.006 Tu'kan kon nɨ uye'to' oton uyese' yau, ‘Urɨ rɨ kʉrɨ rɨ,’ ka'se'na, mɨrɨpan kon uya tu'kan kon nɨ enku'tɨto' oton.

13:7b.MAR.013.007 Tʉusewa'nomasan mɨrɨ awonsi'kɨ usewa'noman man tawon eta auya'nokon a'tai, ketʉipɨ'tʉu mɨrɨ pɨ'. Serɨ warai'nan nɨ e'ku'to' pe iyesi e'tane apʉne rɨ non weyu u'ma'to' uye'tane rɨ iyesi.

13:8b.MAR.013.008 Tʉpataron kon uya tʉpataron kon nɨ nɨrɨ ewa'nomato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ esa' wannɨ pe rɨ te'san uya esa' wannɨ pe te'san nɨ nɨrɨ ewa'noma. Mɨrɨ a'tai, tʉrʉ'pʉnʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ iwankan e'to' oton mɨrɨ pata kaisa rɨ. Serɨ ton si esi mɨrɨ e'tinkan e'sara'tɨ pe.

13:9b.MAR.013.009 “Ɨserasu pe rɨ me'tʉi'. Ɨtʉto' oton kon mɨrɨ pata konsʉrʉʉi amʉ' ena', mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau ayari'po'pɨ'to' oton kon. Urɨ pɨkɨrɨ ɨye'soto'kato' oton kon kopʉna amʉ', mɨrɨ awonsi'kɨ kin amʉ' rau rɨ to' pana ya' urɨ ekama pɨ'.

13:10b.MAR.013.010 Mɨrɨpan wapiya kuru wakʉ itekare usekamato' pe iyesi tanporon kon mɨ yawɨron kon pana ya'.

13:11b.MAR.013.011 To' uya aya'sisa' kon arɨ a'tai ko'tʉ ta', pena rɨ kɨsewankamatʉu, ‘Ɨ'rɨ kuru ta uya?’ tukai', amaimu'tɨsa' kon na'ne' ke rɨ ausaurokʉ kon mɨrɨ, ɨiwano' kon pe ausaurokʉ kon pen e'tane Wakʉ A'kwarʉ usaurokʉ.

13:12b.MAR.013.012 “Eri'nɨto' ya' tʉrui eparankato' oton iyakon uya, ikʉipʉnʉ uya nɨrɨ tʉmʉre. Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, mʉre amʉ' enato' oton tʉsan kon amʉ' ewa'noma pɨ' to' eri'to' ya' to' tʉrʉ pɨ'.

13:13b.MAR.013.013 Urɨ uriya' tu'kan kon ka'pon amʉ' uya ɨyewaruma'tɨto' oton kon, e'tane kʉrɨ rɨ pana' pe ne'mʉ'sa'kayai'ne' iu'matʉ pona rɨ epika'tɨto' oton mɨrɨ.

13:14b.MAR.013.014 “‘Ɨri Kuru Nuirapanin Uma'tan Emapu'tɨnin’ e'soto'kasa' ene auya'nokon a'tai, tʉpata'se' pen nɨ yau—tɨwɨ serɨ ennin nʉto'ka'nʉkʉi—tɨwɨ kamoro Isutiya po na'ne' nan nainʉmʉi wʉ' ton pona'ne.

13:15b.MAR.013.015 Tɨwɨ tiwʉ' nakapu po te'sen kʉu'tɨnin mɨrɨ pe pʉra kʉsewonnin nɨ ɨutɨ ta' ɨ'rɨ rɨ mo'kai'.

13:16b.MAR.013.016 Tɨwɨ ɨnʉ' rɨ umɨ yau na'ne' kʉsenna'ponin tʉpon epose'na.

13:17b.MAR.013.017 Mɨrɨ wʉi a'tai'ne ɨsɨ pe kuru rɨ uri'sami'si amʉ' mono' pe te'san pona iye'to' oton mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ mana' pokon kon imunkɨ pona.

13:18b.MAR.013.018 Ɨpʉrematɨ' serɨ e'kupʉ namai' komi' pe pata e'to' weyu a'tai,

13:19b.MAR.013.019 apʉne pʉra mɨrɨ waraino ewankamanin e'ku'sa' pʉra rɨ iyesi iyepiya'tɨ'pʉ si'kɨrɨ, Papa uya non kaa'pʉ si'kɨrɨ serɨ pʉ'kʉ pona, mɨrɨ waraino kanan e'ku'to' oton pen nɨ.

13:20b.MAR.013.020 “Itepuru uya serɨ iweyu ton nu'tɨsa' pʉra iyesi yau, ɨnʉ' ne'nonkai'no pen nɨ. E'tane anʉnsa' kon, tʉnanʉmʉ'san pɨkɨrɨ nin ito'kena'masa' iya mɨrɨ.

13:21b.MAR.013.021 Mɨrɨ a'tai, ɨnʉ' uya rɨ ta pe iyesi yau ɨpɨ'nokon, ‘Apʉne entɨ', serɨ airɨ Kʉrai man!’ mɨrɨ pe pʉra, ‘Apʉne entɨ'! Mɨ airɨ man!’ ta pe iyesi yau, kʉsapurɨtʉu.

13:22b.MAR.013.022 Apʉne pʉra enku'tɨnin nan kʉrai amʉ', enku'tɨnin nan pu'kena' amʉ' usenpoikato' oton, mɨrɨpan kon uya i'tuto' ipɨ' ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke Papa tʉrawasooi ton ku'to' oton anʉnsa' kon enku'tɨ pe, ikupʉ tʉuya'nokon poken iyesi yau.

13:23b.MAR.013.023 Mɨrɨ pɨ' ɨiwano' kon pe rɨ ɨserasu kon pe e'tɨ'; tanporon nɨ ekamasa' uya mɨrɨ ɨpɨ'nokon iweyu wapiya.

13:24b.MAR.013.024 “E'tane mɨrɨ a'tai'ne, usewankaman pata'pʉ pe, “‘Wʉi enu ewarumanto' oton, kapʉi e'wei'tɨto' oton pen;

13:25b.MAR.013.025 sirikɨ amʉ' uta'po'to' oton ka' apai, mɨrɨ awonsi'kɨ ka' yau rɨ te'san usi'ki'mato' oton.’

13:26b.MAR.013.026 “Mɨrɨ a'tai si, ka'pon amʉ' uya Ka'pon, Papa winon uyepʉ ento' oton mɨrɨ kapuru' yau eke tʉmeruntɨrʉ ke mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwa yau,

13:27b.MAR.013.027 mɨrɨpan uya tinserʉʉi ton ennoko tʉnanʉmʉ'san amʉranʉ'se asakɨrɨ'nan a'setun uye'to' yawɨron kon nɨ, non pʉ'kʉ u'matʉ apai'ne, ka' u'matʉ pʉ'kʉ ponsi'kɨ'ne.

13:28b.MAR.013.028 “Ɨsenupatɨ' se pi' e' pɨ': Iyepanta'tɨ are ton atu'ta a'tai, a'ko pe wʉi a'ne' pe pata e'to' weyu e'seporo tukai' i'tu auya'nokon.

13:29b.MAR.013.029 Mɨrɨ kasa rɨ, serɨ ton e'kupʉ ene auya'nokon a'tai, a'ko pe iyesi mʉra'ta nau rɨ tukai' i'tu auya'nokon.

13:30b.MAR.013.030 I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; serɨ a'taino kon kuru rɨ pʉra iyenato' oton pen nɨ serɨ ton e'kupʉ pʉ'kʉ pona rɨ.

13:31b.MAR.013.031 Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non pʉra iyenato' oton, e'tane umaimu mɨrɨ tereutaton pen nɨ.

13:32b.MAR.013.032 “Ɨnʉ' uya mɨrɨ wʉi mɨrɨ pe pʉra iwekusi i'tu pʉra rɨ iyesi, inserʉ amʉ' Epʉn pon kon uya rɨ mɨrɨ pe pʉra imu uya rɨ, e'tane ikʉipʉnʉ uya rɨken i'tu.

13:33b.MAR.013.033 Ɨiwano' kon pe rɨ ɨserasu kon pe e'tɨ'! Tenu ke e'tɨ'! I'tu auya'nokon pʉra iyesi ɨ'rɨ a'tai mɨrɨ weyu e'seporo tukai'.

13:34b.MAR.013.034 Ɨnnɨ ka'pon utɨ kasa iyesi: Tʉpoitorʉ ton enau tiwʉ' nɨmɨ iya, to' tʉrawasooi ke to' tʉrepapɨ'se, mɨrɨ awonsi'kɨ mʉra'tanawon pɨ' tenu ke e'kɨ tai'ma.

13:35b.MAR.013.035 “Mɨrɨ pe iyesi pɨ', enei'ma e'tɨ', apʉne pʉra i'tu auya'nokon kasa pʉra ɨ'rɨ a'tai ɨutɨ esa' enna'poto' oton tukai'—ko'mamʉ pe rɨ, mɨrɨ pe pʉra anomʉra' rɨ, mɨrɨ pe pʉra rɨ kɨrɨtɨkɨ uturumʉ a'tai rɨ, mɨrɨ pe pʉra pata emakʉ a'tai.

13:36b.MAR.013.036 Ite'kwanau pʉra rɨ iyepʉ ɨyepotɨ'nin, ɨye'nʉmʉ kon eponin.

13:37b.MAR.013.037 Ukayai'ne' rɨ ɨpɨ'nokon nɨ marɨ ta uya tanporon kon pɨ': ‘Tenu ke e'tɨ'!’” ta'pʉ iya.

14

14:1b.MAR.014.001 Asa'rɨ rɨken wʉi e'ku'ka'sa' esi'pʉ To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ A'sarutanʉ'sa' Pen Pʉreti Pɨ' Enta'nan Weyu e'seporo rawɨrɨ, mɨrɨ pɨ' Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan esi'pʉ ama'ai Sises a'sito' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ warinpa pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ iwɨto' pe tʉuya'nokon.

14:2b.MAR.014.002 “E'tane Iweyu Rʉ'pʉ a'tai pen, ka'pon amʉ' nin e'sara'tɨ esi usewa'noman pɨ',” ta'pʉ to' uya.

14:3b.MAR.014.003 Pe'tani po iyesi koro'tau, tʉteire' po tenai' tepʉrʉ piyau, ka'pon, Saiman, erekʉ'pan tukai' ti'tusen iwʉ' tau, uri'san uyee'pʉ po'toro arapasta yawon, epe'kena' po'piyun esukenan natʉ konekasa' esa' pe. Tʉputurʉkai' i'pai pona po'piyun ma'pʉ iya.

14:4b.MAR.014.004 Mɨrɨ yau te'san tonpa ton usakorota usaurokʉ'pʉ tiwano' kon pe, “Ɨ'rɨto' pe rɨ si po'piyun ma'tanʉkʉ ko?

14:5b.MAR.014.005 Ikʉrʉpo'pomapaino rɨ tikin nɨ wʉipiya iye'tʉrawasomasa' e'mato' epe' entai rɨ, itepe'pʉ tʉto' pe entu'manin nan ena'!” ta'pʉ to' uya. Ɨsɨ pe rɨ to' uya eseremekʉ'pʉ.

14:6b.MAR.014.006 “Tɨwɨ nesii, ɨ'rɨ pe ikupʉ i'se ɨwesi kon? Wakʉ rɨ ku'sa' iya mɨrɨ upɨ',” ta'pʉ Sises uya to' pɨ'.

14:7b.MAR.014.007 “Entu'manin nan kamoro ɨpiyawon kon nɨ i'se ɨwe'to' kon a'tai rɨ ɨnpika'tɨnʉ kon, e'tane inke urɨ pʉra iyesi ɨpiyau'nokon.

14:8b.MAR.014.008 Tʉnkupʉnʉ pokena' rɨ ku'sa' iya mɨrɨ, po'piyun masa' iya upona ukoneka pe uruwai' ya' utʉrʉ e'ma ta'.

14:9b.MAR.014.009 I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, mɨ awɨrɨ rɨ itekare nʉsekamayai'ne' non emʉ' kaisa rɨ, inkupʉ'pʉ rʉ'pʉ rɨ marɨ usekama mɨrɨ en yau ikupʉ pe rɨ,” ta'pʉ iya.

14:10b.MAR.014.010 Isutas Eskariya', 12 kaisaron kon ipoitorʉ ton tonpa utɨ'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton piya', Sises eparankase'na to' ena'.

14:11b.MAR.014.011 To' epori'ma'pʉ mɨrɨ tetai', mɨrɨpan kon usaurokʉ'pʉ pʉrata ke irepato' tʉuya'nokon pɨ', mɨrɨpan esi'pʉ itʉto' tʉuya weyu eporo i'se.

14:12b.MAR.014.012 A'sarutanʉ'sa' Pen Pʉreti Pɨ' Enta'nan Weyu e'sara'tɨ a'tai, iteseru pe To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' karimeru mʉre wɨto' a'tai, Sises poitorʉ ton uya ekama'po'pʉ, “Nai ya' ina utɨ i'se me'an To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' ɨyenta'nato' konekase'na?” ta'pʉ to' uya.

14:13b.MAR.014.013 Mɨrɨpan uya asa'rɨ tʉpoitorʉ ton ennoko'pʉ. To' pɨ' ta'pʉ iya, “Entantɨ' eke pata pona, mɨrɨpan yau, tuna anin ka'pon uya ɨyeporo kon mɨrɨ. Ipɨkɨrɨ mʉtɨtʉi'.

14:14b.MAR.014.014 Iyewonsa' na'ne' ita' ɨutɨ esa' mekama'potʉi', ‘Ti'sa man: Nai airɨ uiwʉ' oton nai To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' upoitorʉ ton pokon pe enta'nato' itau? ta pɨ',’ mʉkatʉi'.

14:15b.MAR.014.015 Ekama iya rɨ mɨrɨ ɨpɨ'nokon eke rɨ ka'tawon ɨutɨ tapurui'tɨse ikonekasa'. Mɨrɨ yau si enta'nan nɨto' mʉkonekatʉi',” ta'pʉ iya.

14:16b.MAR.014.016 Ipoitorʉ ton si utɨ'pʉ eke pata pona, mɨrɨpan kon uya si eporo'pʉ Sises uya tauro'ka'pʉ kon kasa rɨ, mɨrɨpan kon uya si To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' te'to' kon koneka'pʉ.

14:17b.MAR.014.017 Pata uko'mansa' a'tai, Sises uyee'pʉ 12 kaisaron kon pokon pe.

14:18b.MAR.014.018 Tepʉrʉ piyau tʉteire' kon po tenai' enta'nan pɨ' to' esi koro'tau, ta'pʉ iya, “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨtonpa kon uya uyeparankato' oton—kʉrɨ upokon pe enta'nan pɨ' na'ne' rɨ,” ta'pʉ iya.

14:19b.MAR.014.019 To' si upokoita'pʉ, mɨrɨpan tikin pa'ne ta'pʉ to' uya ipɨ', “I'napai rɨ urɨ pen kuru rɨ?” ta'pʉ to' uya.

14:20b.MAR.014.020 “Ɨmɨrɨ'nokon 12 kaisaron kon tonpa, tʉyu kipʉ pɨ' na'ne' pʉsau ya' upokon pe.

14:21b.MAR.014.021 Ka'pon, Papa winon utɨto' oton iye'menukasa' tʉpɨ' na'ne' kasa rɨ, e'tane ɨsɨ yau rɨ kʉrɨ rɨ ka'pon esi Ka'pon, Papa winon eparankanin! Wakʉ pe rɨ nesii'no iyentusa' pʉra iyesi yau,” ta'pʉ iya.

14:22b.MAR.014.022 To' enta'na koro'tau, Sises uya pʉreti anʉmʉ'pʉ, tenki ta'pʉ iya Papa pɨ', mɨrɨpan uya i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan ekamʉ'pʉ iya tʉpoitorʉ ton ena', “Anʉntɨ', serɨ serɨ upun,” tai'ma.

14:23b.MAR.014.023 Mɨrɨ a'tai, ko' anʉmʉ'pʉ iya, tenki ta'pʉ iya Papa pɨ', mɨrɨpan uya to' o'pa'pʉ, tanporon kon uya iyawon ensi'pʉ.

14:24b.MAR.014.024 “Serɨ serɨ umʉnʉ, emenna' ekonekan nɨto' iwano', tu'kan kon iwano' pe iye'kwansa',” ta'pʉ iya to' pɨ'.

14:25b.MAR.014.025 “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, iteperu euku ensito' uya oton pen ɨpokon pe 'nokon Papa e'to' esa' wannɨ pe yau emenna' pe ensi uya pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya.

14:26b.MAR.014.026 Eren pɨ' tʉuserenkasa' kon tʉpo, to' utɨ'pʉ Are' Wʉpʉ pona.

14:27b.MAR.014.027 “Tanporo rɨ unɨmɨ auya'nokon mɨrɨ,” tukai' Sises uya to' pana'tɨ'pʉ, “apʉne pʉra iye'menukasa': “‘Karimeru amʉ' pa'simanin wɨnɨ uya, mɨrɨpan karimeru amʉ' si e'ta'nʉ'to' oton,’ tawon.

14:28b.MAR.014.028 E'tane erikʉ tʉpo, e'mʉ'sa'kasa' a'tai, utɨ mɨrɨ arawɨrɨ'nokon Kiyarari pona,” ta'pʉ iya.

14:29b.MAR.014.029 Pi'ta uya ta'pʉ, “Tanporon kon uya ɨnɨntane, ɨnɨmɨ uya pen nɨ nin mɨrɨ,” ta'pʉ iya.

14:30b.MAR.014.030 “I'napairon ekama uya ɨpɨ', serɨ pe—i'nai rɨ sa'ne, serɨ ewarupɨɨi tau—kɨrɨtɨkɨ uturumʉ asa' ite'kwa rawɨrɨ, unonkato' auya oton osorʉwau ite'kwa,” ta'pʉ Sises uya.

14:31b.MAR.014.031 E'tane miyarɨ parɨ e'se'ne' pe parɨ Pi'ta uya ta'pʉ, “Ɨ'rɨ pe pʉra rɨ aya'kɨrɨ uma'ta pe iyesi yau, ɨnonka uya pen nɨ,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon uya rɨ mɨrɨ rɨ marɨ ta'pʉ.

14:32b.MAR.014.032 To' utɨ'pʉ Ke'semani tukai' tesa'sen pata ya'. Mɨrɨ yau, Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Ereutapɨ'tɨ' se airɨ ɨpʉrema tane,” ta'pʉ iya.

14:33b.MAR.014.033 Mɨrɨpan uya Pi'ta, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan arɨ'pʉ ta'kɨrɨ, mɨrɨpan usewankama ena'pʉ ika'nɨ' pʉra ipan pe rɨ.

14:34b.MAR.014.034 “Uya'kwarʉ man pokoi pe, uma'tan poken nɨ,” ta'pʉ iya to' pɨ'. “Serɨ yau e'tɨ' tenu ke,” ta'pʉ iya.

14:35b.MAR.014.035 Itɨ'pʉ miyarɨ parɨ ɨnnɨ iwa ita'mo'ka'pʉ non pona ɨpʉremase'na tʉpɨ' te'ku'sen si usentakato' pe.

14:36b.MAR.014.036 “Apa, Papai, tanporon nɨ e'ku'to' pe iku'nin pe ɨwesi, serɨ ko' imo'kakɨ uyenapai. E'tane i'se ɨwe'to' rɨken e'ku'to', i'se e'to' pen,” ta'pʉ iya.

14:37b.MAR.014.037 Mɨrɨpan enna'po'pʉ tʉpoitorʉ ton piya', mɨrɨpan uya to' e'nʉmʉ eporo'pʉ. “Saiman,” ta'pʉ iya Pi'ta pɨ', “ɨye'nʉnsa' si mɨrɨ? Tenu ke pe' ɨwesi poken pʉra iyesi mara rʉ'kwɨ rɨ?

14:38b.MAR.014.038 Tenu ke esii'ma ɨpʉrematɨ', i'tupɨ'nɨto' ya' auta'mo'ka kon namai'. Iya'kwarʉ esi ɨnku'pai, e'tane ipun esi ɨ'sɨ'mʉra,” ta'pʉ iya.

14:39b.MAR.014.039 Itɨkaa'pʉ ɨpʉremase'na mɨrɨ kasa rɨ marɨ kanan.

14:40b.MAR.014.040 Iyenna'posa' a'tai kanan, to' rɨ marɨ e'nʉnsa' eporo'pʉ iya, apʉne pʉra e'tape'ne' pe'ne to' enu pi'pɨ ton esi ke. Ɨ'rɨ rɨ ta tʉuya'nokon ipɨ' tukai' to' uya i'tu pʉra rɨ iyesi'pʉ.

14:41b.MAR.014.041 Itosorʉwano ite'kwa tenna'poi', ta'pʉ iya to' pɨ', “Mɨrɨ si e'nʉn nɨ pɨ' rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ umoronka' nɨ pɨ' rɨ ɨwesi kon? Eke pe man! Iweyu si e'seposa' man. Ka'pon, Papa winon eparankasa' man tʉmakooikena' nan ena'.

14:42b.MAR.014.042 E'mʉ'sa'katɨ'. Utɨnpai'nokon! Uyeparankanin si uye'ka'nɨ pɨ' man!” ta'pʉ iya.

14:43b.MAR.014.043 Usauro'nɨ pɨ' kuru rɨ iyesi koro'tau, Isutas, 12 kaisaron kon tonpa pe te'sen usenpoika'pʉ. Ipokon pe anpisin usepai'tɨpɨ'sa' supara ke mɨrɨ awonsi'kɨ wa'tana ke esi'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton nennoko'san.

14:44b.MAR.014.044 Eparankanin uya tʉnku'ton ekamasa' esi'pʉ to' pɨ', “Kʉrɨ sa'su'kayai'ne' si kʉrɨ rɨ, ma'sitʉi', matʉi' terasu ke,” tasa' esi'pʉ.

14:45b.MAR.014.045 Isutas utɨ'pʉ Sises piya' to'sarɨ rɨ, mɨrɨpan uya, “Rapai,” ta'pʉ ipɨ', mɨrɨpan a'su'ka'pʉ iya.

14:46b.MAR.014.046 Mɨrɨpan kon uya Sises a'si'pʉ.

14:47b.MAR.014.047 Mɨrɨ yau, a'ko pe iye'soto'pɨ'sa' kon tonpa uya tʉsuparaai mo'ka'pʉ, mɨrɨpan uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru poitorʉ pana a'tɨ'pʉ.

14:48b.MAR.014.048 Sises uya, “Main awɨron kon pen pe' esa' pe esi serɨ, ɨuye'sa' kon na'ne' supara amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ wa'tana amʉ' esa' pe uya'sise'na?

14:49b.MAR.014.049 Wʉi kaisarɨ rɨ ɨpiyau'nokon esi'pʉ, enupan pɨ' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, uya'si auya'nokon pʉra rɨ. E'tane imenukasa' itekare uta'ku'tɨto' pe rɨ iyesi,” ta'pʉ iya.

14:50b.MAR.014.050 Mɨrɨ a'tai, tanporon kon ipoitorʉ ton uya inonka'pʉ, mɨrɨpan kon ainʉmʉ'pʉ.

14:51b.MAR.014.051 Moine e'wontɨsa' epe'kena' pon renen tato' atʉ ke tʉpon ke pʉra esii'ma utɨ esi'pʉ Sises pɨkɨrɨ. Mɨrɨpan a'si i'se to' e'tane,

14:52b.MAR.014.052 to' enapai temo'kai' iyeka'tumʉ'pʉ iwon pʉra.

14:53b.MAR.014.053 To' uya si Sises arɨ'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru piya', mɨrɨpan tanporo use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru, Esuwerʉ amʉ' epuru ton nɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan nɨ amʉra'pʉ.

14:54b.MAR.014.054 Pi'ta uya e'ma'pʉka'pʉ ɨnnonsi'kɨ rɨ, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru iwʉ' pʉrorooi pona. Mɨrɨ yau iyereutasa' esi'pʉ erasu amʉ' pokon pe a'non pɨ' apo' piyau.

14:55b.MAR.014.055 Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon nɨ Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton esi'pʉ Sises ewa'nomato' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ eporo i'se itʉto' pe tʉuya'nokon ima'tato' ya', e'tane to' uya ɨ'rɨ rɨ eporo'pʉ pen nɨ.

14:56b.MAR.014.056 Tu'kan kon nɨ usaurokʉ'pʉ ipɨ' kasi ye' pe rɨ, e'tane ɨsi'kaisa rɨ pʉra to' maimu esi'pʉ.

14:57b.MAR.014.057 Mɨrɨ a'tai, tʉron kon e'soto'pɨ'sa' usaurokʉ'pʉ kasi ye' pe rɨ ipɨ' se tukai':

14:58b.MAR.014.058 “Ina uya eta'pʉ, ‘Serɨ ka'pon nʉkoneka'pʉ use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' ma'tanʉkʉ uya mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ osorʉwau wʉi yau, tʉron nɨ kanan amɨ uya, ka'pon nʉkoneka'pʉ pe pʉra nin si,’ ta iya,” ta'pʉ to' uya.

14:59b.MAR.014.059 Mɨrɨ rɨ e'tane, ɨsi'kaisa rɨ pʉra to' maimu esi'pʉ.

14:60b.MAR.014.060 Mɨrɨ a'tai, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru e'soto'ka'pʉ to' rau, mɨrɨpan uya Sises ekama'popɨtʉ'pʉ, “Eikʉ auya pen nɨ pe' mɨrɨ? Ɨ'rɨ tukai' pʉsamoro ka'pon amʉ' usaurokʉ ɨpɨ'?” ta'pʉ iya.

14:61b.MAR.014.061 E'tane Sises esi'pʉ e'pana rɨ to' eikʉ iya pʉra rɨ. Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya ekama'pokaa'pʉ kanan, “Ɨmɨrɨ pe' kʉrɨ rɨ Kʉrai, Iyɨpʉremasa' pe Te'sen Mu?” ta'pʉ iya.

14:62b.MAR.014.062 Mɨrɨpan pɨ', “Urɨ rɨ,” ta'pʉ Sises uya. “Ka'pon, Papa winon ereutasa' Meruntɨ pe te'sen emiya enwo'netʉ winɨ ento' auya'nokon oton, mɨrɨ awonsi'kɨ iyepʉ kapuru' yau Epʉn poi,” ta'pʉ iya.

14:63b.MAR.014.063 Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya tʉpon karaka'pʉ. “Ɨ'rɨto' pe miyarɨ rɨ ekamanin nan i'se e'nɨ?

14:64b.MAR.014.064 Metatʉu rɨ sa'ne ko isaurokʉ Papa sapema pe. Ɨ'rɨ tukai' ken mɨsenuminkayatʉu?” ta'pʉ iya. Tanporon kon uya rɨ eno'ma'pʉ ima'tato' pe.

14:65b.MAR.014.065 Mɨrɨpan tʉron kon nɨ eta'tapɨtʉ'pʉ ipona; to' uya itenu auromʉ'pʉ, tʉmokorooi kon ke to' uya iwɨnɨ'pʉ, mɨrɨpan, “Pu'kena' pe ekamakɨ!” ta'pʉ to' uya ipɨ', mɨrɨpan mo'ka'pʉ erasu ton uya, mɨrɨpan wɨpɨtʉ'pʉ to' uya.

14:66b.MAR.014.066 Pi'ta esi koro'tau non po, ɨutɨ pʉrorooi po, uri'san, use'man nɨto' tʉrawasomanin poitorʉ uyee'pʉ.

14:67b.MAR.014.067 Pi'ta a'no ensa' tʉuya a'tai, enpɨtʉ'pʉ iya a'ko pe esii'ma, “Ɨmɨrɨ rɨ nɨrɨ Nasare' pon Sises a'kɨron nʉ'pʉ,” ta'pʉ iya ipɨ'.

14:68b.MAR.014.068 E'tane i'tunin pe pʉra iye'kuu'pʉ, “I'tu uya pʉra man; ito'ka'nʉkʉ uya pʉra man ɨ'rɨ pɨ' ausaurokʉ tukai',” ta'pʉ iya, mɨrɨpan utɨ'pʉ utɨn nɨto' e'ma ta', mɨrɨ a'tai kɨrɨtɨkɨ uturumʉ'pʉ.

14:69b.MAR.014.069 To' poitorʉ uri'san uya ensa' a'tai mɨrɨ yau, takaa'pʉ iya kanan te'soto'pɨ'se iwoi te'san pɨ', “Pʉse rɨ kʉrɨ rɨ to' tonpa,” ta'pʉ iya.

14:70b.MAR.014.070 I'tunin pe pʉra kanan iye'ku'kaa'pʉ. Mara rɨ iyesi tʉpo, kamoro a'ko pe iye'soto'pɨ'sa' kon uya ta'pʉ Pi'ta pɨ', “I'napai rɨ kuru rɨ ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ to' tonpa, apʉne pʉra Kiyarari pon pe ɨwesi,” ta'pʉ to' uya.

14:71b.MAR.014.071 Tiwano' pe rɨ iye'pa'nʉkʉ'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Pʉse rɨ ka'pon ipɨ' masauro'atʉi'ne' i'tu uya pʉra man!” ta'pʉ iya.

14:72b.MAR.014.072 Inke pʉra rɨ, iyakon ite'kwa pe kɨrɨtɨkɨ uturumʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, Pi'ta uya Sises maimu rʉ'pʉ nee'pʉ tenu ya' tʉpɨ' isauro'sa' rʉ'pʉ, “Kɨrɨtɨkɨ uturumʉ rawɨrɨ iyakon ite'kwa pe, ‘I'tu uya pʉra man,’ tato' auya oton osorʉwau ite'kwa,” ta'pʉ iya rʉ'pʉ, mɨrɨpan ukaramʉ'pʉ.

15

15:1b.MAR.015.001 Ipan pe awanakʉi' kuru, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru, Esuwerʉ amʉ' epuru ton pokon pe, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo Konsʉrʉ amʉ' ekoneka'pʉ. To' uya Sises auronpɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan arɨ'pʉ to' uya Paire' ena'.

15:2b.MAR.015.002 “Esuwerʉ amʉ' kin pe' ɨmɨrɨ?” tukai' Paire' uya ekama'po'pʉ. “Ewai', mʉkayai'ne' kasa rɨ,” tukai' Sises uya eikʉ'pʉ.

15:3b.MAR.015.003 Tu'kan ke rɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru uya eseru'tɨ'pʉ.

15:4b.MAR.015.004 Mɨrɨ pɨ' Paire' uya kanan ekama'pokaa'pʉ, “Eikʉ auya pen nɨ pe' mɨrɨ? Menyan pe' tu'kan pɨ' rɨ to' uya ɨyeseru'tɨ?” ta'pʉ iya.

15:5b.MAR.015.005 E'tane Sises uya entakanoma'pʉ pen nɨ; mɨrɨ uya Paire' ewansiuka'pʉ.

15:6b.MAR.015.006 Iteseru si esi'pʉ mɨrɨ, to' enta'nato' weyu a'tai a'sisa' nonkato' ka'pon amʉ' nekama'po'pʉ.

15:7b.MAR.015.007 Ka'pon, Parapas tukai' tesa'sen esi'pʉ pariki'si tau, pata esanon pokon pe ɨsewa'nomapai te'san koro'tau, ka'pon wɨnin nʉ'pʉ mɨrɨ a'tai.

15:8b.MAR.015.008 Anpisin uyee'pʉ Paire' piya' tʉnku'se' e' ku'se'na iye'to' pe tiwano' kon pe.

15:9b.MAR.015.009 “Esuwerʉ amʉ' kin pe' nonka uya i'se me'atʉu ɨiwano' kon pe?” ta'pʉ Paire' uya to' pɨ',

15:10b.MAR.015.010 tɨkɨnta kon wenai rɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru uya Sises tʉsa' tena' i'tui'ma rɨ.

15:11b.MAR.015.011 E'tane use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru uya ka'pon amʉ' tʉrʉnka'pʉ Paire' uya Parapas ru'ku nonkato' pe tiwano' kon pe tawon nan pe.

15:12b.MAR.015.012 “Ɨ'rɨ pe ken si Esuwerʉ amʉ' kin tato' kupʉ uya?” ta'pʉ Paire' uya to' pɨ'.

15:13b.MAR.015.013 “Kurusu' pona ipokapɨ'kɨ!” tukai' to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ.

15:14b.MAR.015.014 “Ɨ'rɨto' pe? Ɨ'rɨ ɨri ku'sa' iya?” tukai' Paire' uya to' ekama'po'pʉ. E'tane miyarɨ rɨ eke pe to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Kurusu' pona ipokapɨ'kɨ!” tukai'.

15:15b.MAR.015.015 Pori' pe anpisin ɨnku'pai tesi pɨ', Paire' uya Parapas nonka'pʉ to' iwano' pe. Sises ari'po'pɨ'to' pe to' uya ikupʉ'pʉ iya, mɨrɨpan nonka'pʉ iya to' ena' kurusu' pona to' uya ipokapɨ'to' pe.

15:16b.MAR.015.016 Sises ewonnʉkʉ'pʉ soisa amʉ' uya kopʉna iwʉ' ta' (kopʉna pe e'nɨ iwʉ', Pʉre'toriun itese'), mɨrɨpan kon uya tanporo tʉtonpa kon soisa amʉ' kɨ'ma'pʉ.

15:17b.MAR.015.017 To' uya tʉtariren pon ya' ipontɨ'pʉ, mɨrɨpan kon uya tikʉ ke te'sen e'mepɨtʉ'pʉ aro', kʉron pe, mɨrɨpan ke to' uya arʉko'tɨ'pʉ.

15:18b.MAR.015.018 Mɨrɨpan kon uya esa'pɨtʉ'pʉ, “Miyarɨ, Esuwerʉ amʉ' kin!” ta'pʉ to' uya.

15:19b.MAR.015.019 Mɨrɨpan kon uya kanan iwɨpɨtʉ'pʉ i'pai pɨ' yʉi ke, mɨrɨpan kon eta'tapɨtʉ'pʉ ipona. To' uta'mo'kapɨtʉ'pʉ tese'mu kon pona'ne inama pe itese'.

15:20b.MAR.015.020 Isapema'pʉ tʉuya'nokon nonka tʉpo, to' uya tʉtariren pon mo'ka'pʉ, mɨrɨpan kon uya ipontɨ'pʉ ipon nɨ nin si ya'. Mɨrɨpan arɨ'pʉ to' uya kurusu' pona ipokapɨ'se'na.

15:21b.MAR.015.021 Ka'pon Sairini winon, Saiman itese', Arisanta mɨrɨ awonsi'kɨ Ru'pos kʉipʉnʉ uyepʉ esi'pʉ eke pata ya' sunwapai, mɨrɨpan a'kwarʉka'pʉ to' uya kurusu' ato' pe iya.

15:22b.MAR.015.022 Sises nee'pʉ to' uya pata Korʉko'ta tato' ya', pu'pɨ ɨ'pʉ rʉ'pʉ pata ta e'kwa pe.

15:23b.MAR.015.023 Mɨrɨpan o'pa'pʉ to' uya waain sumasa' i'ne' mɨrʉ itese' ke, e'tane ensi iya pʉra iyesi'pʉ.

15:24b.MAR.015.024 Mɨrɨpan pokapɨtʉ'pʉ to' uya kurusu' pona. Ipon nʉ'pʉ ta'nʉkʉ'pʉ to' uya, i'tuto' ipɨ' ke te'wapiya'kapɨ'se, epopɨtʉ'pʉ to' uya.

15:25b.MAR.015.025 To' uya kurusu' pona ipokapɨtʉ'pʉ 9 a'kʉra'.

15:26b.MAR.015.026 Iwɨto' iwenai ento' ipɨ' menukasa' uya, ta esi'pʉ: esuwerʉ amʉ' kin, tukai'.

15:27b.MAR.015.027 To' uya ipokon pe asa'ron kon ama' amʉ' pokapɨ'sa' kurusu' pona esi'pʉ, tikin nɨ itenwo'netʉ winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ tikin nɨ ikamisi winɨ.

15:28b.MAR.015.028 Serɨ kasa kuru si iye'menukasa' itekare uta'ku'tɨ'pʉ, “Ɨri ku'nin nʉ'san pokon pe iyesi'pʉ,” tawon.

15:29b.MAR.015.029 Kamoro ipiyawɨrɨ tʉutɨsan uya ɨri pe rɨ isapema'pʉ. Ti'pai kon sʉkʉsʉkʉma'pʉ to' uya, “Ɨmɨrɨ si, ‘use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' ma'tanʉkʉ uya, mɨrɨpan kanan amɨkapʉ uya osorʉwau wʉi yau,’ tawon nʉ'pʉ,

15:30b.MAR.015.030 ɨu'tɨkɨ si kurusu' poi, epika'tɨkɨ ɨiwano' pe!” tai'ma.

15:31b.MAR.015.031 Mɨrɨ kasa rɨ marɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya isapema'pʉ tʉmɨrɨ'nokon pe. “Tʉron kon pika'tɨ'pʉ iya, e'tane tiwano' pe iyepika'tɨ pʉra iyesi!

15:32b.MAR.015.032 Tɨwɨ pʉse rɨ Kʉrai, Esuwerʉ amʉ' kin nʉu'tɨi serɨ pe kurusu' poi ento' pe, mɨrɨpan apurɨto' pe,” ta'pʉ to' uya. Kamoro iya'kɨrɨ kurusu' pona ipokapɨ'sa' kon uya rɨ nɨrɨ isapema'pʉ.

15:33b.MAR.015.033 12 a'kʉra' a'tai, pata ewarumamʉ'pʉ 3 a'kʉra' pʉ'kʉ pona rɨ.

15:34b.MAR.015.034 3 a'kʉra' iye'tane Sises ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ eke pe rɨ, “Iroi, Iroi, rama sapa'tani?” ta'pʉ iya, “Papa, Papa, ɨ'rɨto' pe unonkasa' auya?” ta e'kwa pe.

15:35b.MAR.015.035 Kamoro a'ko pe iye'soto'pɨ'sa' kon uya serɨ etasa' a'tai, “Apʉne etatɨ', Iraisa kɨ'ma pɨ' man,” ta'pʉ to' uya.

15:36b.MAR.015.036 Tikin nan ka'pon eka'tumʉ'pʉ su'pa ki'se'na waain peneka ka', yʉi pɨ' tepu'tɨi' Sises uya ensito' pe itʉrʉ'pʉ iya. “Tɨwɨ nesii; apʉne Iraisa uyepʉ imo'kase'na enpai'nokon,” ta'pʉ iya.

15:37b.MAR.015.037 Sises ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ eke pe rɨ, mɨrɨpan erikʉ'pʉ.

15:38b.MAR.015.038 Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' itau wapu ekaraka'pʉ a'sa'mʉyai inakapu awonsi'kɨ non pona.

15:39b.MAR.015.039 Eke soisa amʉ' epuru pe te'sen iye'soto'kasa' rʉ'pʉ Sises rau uya Sises ukɨ'pɨ'nʉmʉ eta'pʉ, iyerikʉ rɨ ene'pʉ, mɨrɨpan uya, “I'napai rɨ kuru rɨ ka'si, pʉse rɨ esi'pʉ mɨrɨ wa Papa Mumu pe!” ta'pʉ.

15:40b.MAR.015.040 Tʉron kon uri'sami'si amʉ' uya enpɨtʉ'pʉ ɨnnonsi'kɨ, mɨrɨpan kon koro'tau Meri Mataren, Meri kanan aiko Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isoses san, mɨrɨ awonsi'kɨ Saromi esi'pʉ.

15:41b.MAR.015.041 Kiyarari ponsi'kɨ pʉsamoro uri'sami'si amʉ' uyee'pʉ iya'kɨrɨ, i'se iye'to' ke to' uya imainanpa'pʉ. Tu'kan kon tʉron kon uri'sami'si amʉ' iya'kɨrɨ iye'sa' kon nʉ'san Surusiran pona rɨ nɨrɨ esi'pʉ mɨrɨ yau.

15:42b.MAR.015.042 Ekonekan Weyu pe iyesi'pʉ, Sapa' e'ma ta'. Pata uko'mamʉ koro'tau,

15:43b.MAR.015.043 Isose', Arama'tiya pon to' nʉnamanʉ pe kuru te'sen Konsʉrʉ amʉ' tonpa, Papa e'to' esa' wannɨ pe uyepʉ enupɨkɨrɨ nɨrɨ te'sen utɨ'pʉ enari'mʉra rɨ Paire' piya', Sises ekepu ekama'pose'na.

15:44b.MAR.015.044 Paire' usewansiuka'pʉ iyeri'ka'sa' ta tetai'. Soisa amʉ' epuru tʉkɨ'mai', ekama'po'pʉ iya, “Sises pe' eri'ka'sa'?” tukai'.

15:45b.MAR.015.045 Soisa amʉ' epuru uya nin si tʉpana'tɨsa' a'tai, “Iyeri'ka'sa' rɨ,” tukai', itekepu nin si nonka'pʉ iya mɨrɨ Isose' ena'.

15:46b.MAR.015.046 Isose' uya nin si epe'kena' pon renen tato' atʉ enna'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan uya Sises ekepu mo'ka'pʉ kurusu' poi, iwontɨ'pʉ iya pon atʉ ke, mɨrɨpan emaika'pʉ iya uruwai' pe tɨ' akasa' ya'. Mɨrɨpan mʉra'taai pona tɨ' tɨrinka'pʉ iya.

15:47b.MAR.015.047 Meri Mataren mɨrɨ awonsi'kɨ Meri, Isoses san uya mɨrɨ airɨ itʉrʉ ene'pʉ.

16

16:1b.MAR.016.001 Sapa' pata'pʉ pe, Meri Mataren, Meri, Isens san, mɨrɨ awonsi'kɨ Saromi uya a'po'nan enna'pʉ Sises ekepu karapaimai' tʉutɨto' kon pe.

16:2b.MAR.016.002 Awanakʉi' kuru suntaaka epiya'tɨ pe wʉi enu enu'tane, to' utɨ esi'pʉ tɨ' akasa' uruwai' pona,

16:3b.MAR.016.003 “Ɨnʉ' uya tɨ' uruwai' mʉra'ta pon tɨrinkato' pe uiwano' kon pe?” tukai' to' usekama'po'pʉ.

16:4b.MAR.016.004 E'tane, tenu kon tʉsa' to' uya a'tai, to' uya eke kuru rɨ tɨ' e'tɨrinkasa' ene'pʉ.

16:5b.MAR.016.005 Tɨ' akasa' uruwai' pe ya' to' ewomʉ koro'tau, moine, aimu'nan ipon ereutasa' enwo'ne' winɨ ene'pʉ to' uya, mɨrɨpan pɨ' to' etʉipɨtʉ'pʉ.

16:6b.MAR.016.006 “Ketʉipɨ'tʉu,” ta'pʉ iya. “Si'tuyai' Sises, Nasare' pon warinpa auya'nokon kurusu' pona ipokapɨ'sa' rʉ'pʉ. Serɨ yau pʉra man, iye'mʉ'sa'kakaa'pʉ man! Apʉne entɨ', to' uya itʉrʉ'pʉ pata'pʉ.

16:7b.MAR.016.007 E'tane entantɨ' ipoitorʉ ton nʉ'san ipana'tɨtantɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ Pi'ta rɨ, ‘Itɨ mɨrɨ Kiyarari pona arawɨrɨ'nokon. Mɨrɨ yau ene auya'nokon, ta'pʉ tʉuya kasa rɨ,’” ta'pʉ iya.

16:8b.MAR.016.008 Mɨrɨpan kon epa'ka'pʉ to' eka'tumʉ'pʉ uruwai' piyapai e'tɨtɨtɨ'kai'ma, apʉne pʉra ipan pe rɨ to' etʉipɨ'sa' esi'pʉ. Ɨ'rɨ ta'pʉ to' uya pen nɨ ɨnʉ' pɨ' rɨ, apʉne pʉra enari'ke' pe tesi kon pɨ'.

16:9b.MAR.016.009 Uri'sami'si amʉ' utɨ'pʉ Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton piya' to'ken nɨ tʉpana'tɨ'pʉ kon ekamase'na to' pɨ'.

16:10b.MAR.016.010 Mɨrɨ tʉpo, tʉpoitorʉ ton poro, Sises uya tʉmɨrɨ pe, wʉi enu uye'to' winɨpai, wʉi enu utɨto' pʉ'kʉ pona wakʉ, to'panʉ'nin tɨwɨro' epika'tɨn nɨto' ekareei ennoko'pʉ. Amen.

16:11b.MAR.016.011 Mɨrɨpan uya, “Sises man nurɨne. Ene'pʉ uya,” ta tane iya, to' uya apurɨ pʉra rɨ iyesi'pʉ.

16:12b.MAR.016.012 Mɨrɨ tʉpo, Sises usenpoika'pʉ tʉron nɨ pe tenai' asa'ron kon utɨ koro'tau pata ya'.

16:13b.MAR.016.013 Pʉsamoro si enna'po'pʉ tʉron kon pɨ' ekamase'na, e'tane to' apurɨ to' uya pʉra rɨ iyesi'pʉ.

16:14b.MAR.016.014 Emennʉ'pʉ rɨ, Sises usenpoika'pʉ 11 kaisaron kon piya' to' enta'na tane. To' eseremekʉ'pʉ iya to' napurɨnʉ pʉra iyesi pɨ', sa'man pe rɨ iye'mʉ'sa'kasa' ennin nʉ'san anapurɨpai pʉra to' esi pɨ'.

16:15b.MAR.016.015 Ta'pʉ iya si to' pɨ', “Entantɨ' tanporo rɨ non poro pata awɨrɨ wakʉ itekare ekamatantɨ' Papa nʉkapʉ'san pɨ'.

16:16b.MAR.016.016 Ɨnʉ' rɨ apurɨnin nɨ epa'taisimasa' rɨ epika'tɨ, e'tane ɨnʉ' rɨ kʉrɨ apurɨnin pen nɨ eno'ma rɨ.

16:17b.MAR.016.017 Pʉsamoro uyese' apurɨnin nan uya si i'tuto' ipɨkɨrɨ meruntɨ eporo mɨrɨ makoi amʉ' enpa'kapɨtʉ mɨrɨ uyese' yau to' si usaurokʉ mɨrɨ emenna' main, siran yau.

16:18b.MAR.016.018 To' uya ɨkʉi anʉmʉ mɨrɨ temiyatʉ kon ke, mɨrɨpan kon uya ɨsɨ rɨ paisin ensi, e'tane e'ne' pe to' kupʉ iya pen nɨ, mɨrɨpan kon uya temiyatʉ kon nonka takuru'kena' nan ka'pon amʉ' pona'ne, mɨrɨpan kon usepi'tɨ,” ta'pʉ iya.

16:19b.MAR.016.019 Itepuru Sises usaurokʉ'pʉ tʉpo to' pokon pe, itanʉmʉ'pʉ Epʉn pona, mɨrɨpan ereuta'pʉ enwo'ne' Papa emiyatʉ winɨ.

16:20b.MAR.016.020 Mɨrɨpan ipoitorʉ ton utɨ'pʉ itekare ekamase'na mɨ awɨrɨ rɨ, mɨrɨpan Itepuru e'tʉrawasoma'pʉ to' a'kɨrɨ, mɨrɨpan i'napai rɨ tʉmaimu to' nekamanʉ esi ekamanin pe i'tuto' ipɨkɨrɨ eke ton tʉrawaso kupʉ'pʉ iya.


Holder of rights
Multilingual Bible Corpus

Citation Suggestion for this Object
TextGrid Repository (2025). Akawaio Collection. Mark (Akawaio). Mark (Akawaio). Multilingual Parallel Bible Corpus. Multilingual Bible Corpus. https://hdl.handle.net/21.11113/0000-0016-88FD-2