Matthew (Amuzgo)

Matthew (Amuzgo)

1

1:1b.MAT.001.001 Luaa ñˈoom na matseijndaaˈñenaˈ tsjaaⁿ nnˈaⁿ na tuiiñe Jesucristo, na wjaacˈoomnaˈ David ñequio Abraham na jndyowicantyjooˈ joona na tueˈcañoomnaˈ jom.

1:2b.MAT.001.002 Abraham, jom tsotye Isaac, Isaac tsotye Jacob, Jacob tsotye Judá ñequio ntyjee tsaⁿˈñeeⁿ.

1:3b.MAT.001.003 Judá ñequio yuscu na jndyu Tamar, ndana Fares ñequio Zara. Fares tsotye Esrom, Esrom tsotye Aram.

1:4b.MAT.001.004 Aram tsotye Aminadab, Aminadab tsotye Naasón, Naasón tsotye Salmón.

1:5b.MAT.001.005 Salmón ñequio yuscu Rahab, ndana Booz, Booz ñequio scoomˈm Rut, ndana Obed, Obed tsotye Isaí.

1:6b.MAT.001.006 Isaí tsotye David tsaⁿ na tyoluiiñe rey, David toˈñoom scuuˈ tsˈoo Urías, tˈoom ndana Salomón.

1:7b.MAT.001.007 Salomón tsotye Roboam, Roboam tsotye Abías, Abías tsotye Asa.

1:8b.MAT.001.008 Asa tsotye Josafat, Josafat tsotye Joram, Joram tsotye Uzías.

1:9b.MAT.001.009 Uzías tsotye Jotam, Jotam tsotye Acaz, Acaz tsotye Ezequías.

1:10b.MAT.001.010 Ezequías tsotye Manasés, Manasés tsotye Amón, Amón tsotye Josías.

1:11b.MAT.001.011 Josías tsotye Jeconías ñequio ntyjee tsaⁿˈñeeⁿ. Joona tuiindyena tiempo quia tyˈe nnˈaⁿ Israel na pra̱so ndyuaa Babilonia ncˈe na ticanaⁿndye nnˈaⁿ Israel ndiaˈ ñˈeⁿ nnˈaⁿ ndyuaaˈñeeⁿ. Tyˈecho naⁿˈñeeⁿ joona na tyondyeˈntjomtyeⁿna.

1:12b.MAT.001.012 Jnda̱ teinom na tyˈecho nnˈaⁿ Babilonia nnˈaⁿ Israel ndyuaana, tuiiñe jnda Jeconías ndyuaaˈñeeⁿ. Jndyu tsaⁿˈñeeⁿ Salatiel, Salatiel jom tsotye Zorobabel.

1:13b.MAT.001.013 Zorobabel tsotye Abiud, Abiud tsotye Eliaquim, Eliaquim tsotye Azor.

1:14b.MAT.001.014 Azor tsotye Sadoc, Sadoc tsotye Aquim, Aquim tsotye Eliud.

1:15b.MAT.001.015 Eliud tsotye Eleazar, Eleazar tsotye Matán, Matán tsotye Jacob.

1:16b.MAT.001.016 Jacob tsotye José, José saaˈ María. Ndoˈ Maríaˈñeeⁿ na seincueⁿ Jesús na cwiluiiñe Cristo.

1:17b.MAT.001.017 Jnda̱a̱ˈ canchooˈñequiee ndiiˈ tsjaaⁿ na jndyowicantyjooˈ, jnaⁿnaˈ Abraham, tueˈcañoomnaˈ hasta David. Ndoˈ cwiicheⁿ canchooˈñequiee ndiiˈ tsjaaⁿ na jndyowicantyjooˈ, jnaⁿnaˈ David, tueˈcañoomnaˈ tiempo quia na tyˈe nnˈaⁿ Israel na pra̱so ndyuaa Babilonia. Ndoˈ cwiicheⁿ canchooˈñequiee ndiiˈ tsjaaⁿ na jndyowicantyjooˈ, jnaⁿnaˈ quia tyˈecho nnˈaⁿ Babilonia nnˈaⁿ Israel, tueˈcañoomnaˈ hasta xjeⁿ na tuiiñe nquii na cwiluiiñe Cristo.

1:18b.MAT.001.018 Luaa waa na tuiiñe Jesucristo. Quia waacheⁿ ñomcaaˈ tsoñeeⁿ María ñequio José, ndoˈ cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntjomndyena, teitquiooˈ na majndeiiñe María cantyja najndeii Espíritu Santo.

1:19b.MAT.001.019 Ndoˈ José, tsaⁿ na nluiiñe saaˈ María, jom tsˈaⁿ na ñequiiˈcheⁿ tyocantyjaaˈ tsˈom na ntsˈaa yuu na matyˈiomyanaˈ. Ticalˈue tsˈoom na nluiˈjnaaⁿˈñe tsaⁿˈñeeⁿ, joˈ chii seitioom na cweˈ ñemaaⁿˈ nntyuiiˈ ñomca.

1:20b.MAT.001.020 Yocheⁿ na luaaˈ matseitioom, tsoomˈm ndaa na teitquiooˈñe cwii ángel cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nnoom. Tso tsaⁿˈñeeⁿ: —ˈU José na cwiluiindyuˈ tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooˈ tintyˈueˈ na nncoˈñomˈ María na nluiiñê scuˈ. Ee cantyja najndeii Espíritu Santo joˈ na jndeiiñê.

1:21b.MAT.001.021 Nntseincueⁿ cwii yuˈndaa na tsaⁿsˈa. Ndoˈ ˈu nntseicajndyuˈ juu Jesús. Ee na tseixmaaⁿ na nncwjiˈnˈmaaⁿñê nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Nntseicanoomˈm jnaⁿ na laˈxmaⁿ naⁿˈñeeⁿ.

1:22b.MAT.001.022 Chaˈtso nmeiⁿˈ tuii cha catseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na seineiⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio ñˈoom ˈndyoo profeta.

1:23b.MAT.001.023 Tso tsaⁿˈñeeⁿ: Queⁿˈyoˈ cwenta, nndeiiñe cwii yuscundyua. Nntseincueⁿ cwii tyochjoo ndoˈ njndyu Emanuel. Ñˈoom Emanuel matsonaˈ: Tyˈo̱o̱tsˈom mˈaaⁿ ñˈeⁿndyo̱ jaa.

1:24b.MAT.001.024 Jnda̱ na lcwii tsˈom José na tsoomˈm ndaa, quia joˈ seicana̱a̱ⁿ ñˈoom na sa̱ˈntjom ángel cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, toˈñoom María na scoomˈm.

1:25b.MAT.001.025 Sa̱a̱ ticatjomndyena na mandiñoomˈ hasta quia jnda̱ seincuii scoomˈm yuˈndaaˈñeeⁿ. Quia joˈ José seicajñoom yuˈndaaˈñeeⁿ Jesús.

2

2:1b.MAT.002.001 Ncuee na tyomˈaaⁿ Herodes rey, tuiiñe Jesús tsjoom Belén tsˈo̱ndaa Judea. Luaa tuii, tquieˈcañom nnˈaⁿ na jndo̱ˈ nˈom Jerusalén, na jnaⁿ jo ndoˈ na macaluiˈ ñeˈquioomˈ.

2:2b.MAT.002.002 Tyotaˈxˈeendyena: —¿Yuu mˈaaⁿ nqueⁿ na tuiiñê rey cwentaa nnˈaⁿ judíos? Ee jâ jnda̱ ntyˈiaayâ na teitquiooˈñe caxjuu cwentaaⁿˈaⁿ na ndicwaⁿ mˈaaⁿyâ ndyuaayâ jo ndoˈ yuu na macaluiˈ ñeˈquioomˈ. Joˈ na tquio̱o̱yâ na nlatˈmaaⁿˈndyô̱ jom.

2:3b.MAT.002.003 Quia na jndii Herodes ñˈoomwaaˈ, jeeⁿ seiñˈeeⁿˈñenaˈ jom ndoˈ mati chaˈtso nnˈaⁿ Jerusalén.

2:4b.MAT.002.004 Joˈ chii seitjoom chaˈtso ntyee na cwiluiitquiendye, ñequio nnˈaⁿ na mˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. Ndoˈ taxˈeeñê nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ yuu tsonaˈ na nluiiñe juu na cwiluiiñe Cristo.

2:5b.MAT.002.005 Naⁿˈñeeⁿ jluena nnoom: —Ndiˈ, matso ljeii na tsjoom Belén tsˈo̱ndaa Judea, joˈ joˈ nluiiñê. Ee luaa waa na seiljeii profeta:

2:6b.MAT.002.006 ˈO nnˈaⁿ tsjoom Belén, tsˈo̱ndaa Judá, meiⁿchjoo ticjuˈcjenaˈ tsjomˈyoˈ quiiˈntaaⁿ njoom ntˈmaⁿ chaˈwaa tsˈo̱ndaa Judá. Ee quiiˈntaaⁿˈyoˈ nluiˈ cwii tsˈaⁿ na nluiitquieñe na nnteixˈee nnˈaaⁿya Israel.

2:7b.MAT.002.007 Quia joˈ cweˈ ntyˈiu tqueeⁿˈñe Herodes nnˈaⁿ na jndo̱ˈ nˈom na jnaⁿ jo ndoˈ na macaluiˈ ñeˈquioomˈ. Tcuu tcuu taxˈeeñê nda̱a̱na ˈñeeⁿ xjeⁿˈñeeⁿ na teiˈtquiooˈñe caxjuu.

2:8b.MAT.002.008 Jnda̱ joˈ jñoom joona na cˈoona tsjoom Belén. Tsoom nda̱a̱na: —Catsaˈyoˈ, ndoˈ cataˈxˈeeˈjndaaˈndyoˈ yuu mˈaaⁿ tyochjooˈñeeⁿ. Ndoˈ quia na jnda̱ jliuˈyoˈ jom, quiolaˈcandiiˈyoˈ ja, cha mati ja nncjo̱, nntseitˈmaaⁿˈndyo̱ jom.

2:9b.MAT.002.009 Naⁿˈñeeⁿ, quia na jnda̱ jndyena ñˈomˈndyoo rey Herodesˈñeeⁿ mana tyˈena. Ndoˈ juu caxjuu na teiˈtquiooˈñe nda̱a̱na na ndicwaⁿ mˈaⁿna ndyuaana jo ndoˈ na macaluiˈ ñeˈquioomˈ, tjajndyeenaˈ jo nda̱a̱na hasta tueˈcañoomnaˈ ndyeyu yuu na mˈaaⁿ tyochjooˈñeeⁿ.

2:10b.MAT.002.010 Jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna quia ntyˈiaanndaˈna caxjuuˈñeeⁿ. Tˈmaⁿ tquiaanaˈ na neiiⁿna.

2:11b.MAT.002.011 Quia tyˈequieˈna naquiiˈ wˈaa, ntyˈiaana juu tyochjoo ñequio tsoñeeⁿ María. Tyˈecataˈna cantyena na tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena jom. Tjeiiˈna ˈnaⁿ na jnda na cwileiˈchona. Lˈana naya jom sˈom cajaⁿ ñˈeⁿ suu ndoˈ ñˈeⁿ nasei cachi na tuiinaˈ ñˈeⁿ ntsueeˈ tsˈoom mirra.

2:12b.MAT.002.012 Jnda̱ chii cwiicheⁿ nato tyˈelcweeˈna ndyuaa tsjoomna ee sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom na tsoona ndaa, joˈ na seijndo̱ˈnaˈ nˈomna na ticˈoolcweeˈna na mˈaaⁿ Herodesˈñeeⁿ.

2:13b.MAT.002.013 Jnda̱ na jluiˈ naⁿˈñeeⁿ, teitquiooˈñe cwii ángel cwentaaˈ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom nnom José xjeⁿ na tsoomˈm ndaa. Tso ángelˈñeeⁿ nnoom: —Quicantyjaˈ, cjaˈñˈoomˈ tyochjoo ñequio tsoñeeⁿ. Caleiˈnomˈyoˈ, catsaˈyoˈ ndyuaa Egipto, ndoˈ joˈ joˈ cˈomˈyoˈ hasta xjeⁿ na nntseicandiiya. Ee nlˈue Herodes tyochjoo na nntseicueⁿˈeⁿ juu.

2:14b.MAT.002.014 Quia joˈ teicantyjaaⁿ, ndoˈ cweˈ natsjom tjañˈoom tyochjoo ñequio tsondyee. Tyˈena Egipto.

2:15b.MAT.002.015 Joˈ joˈ tˈomna hasta na tueˈ Herodes. Na tuii na luaaˈ seicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na tyoñequiaa profeta. Matsonaˈ: “Tjeiiˈa Jndaaya na mˈaaⁿ ndyuaa Egipto.”

2:16b.MAT.002.016 Juu Herodes, jnda̱ na ljeiiⁿ na joo nnˈaⁿ na jndo̱ˈ nˈom ticalaˈñˈoomˈndyena jom, seiwˈiiyayaaⁿ. Jñoom sondaro tsjoom Belén ndoˈ chaˈwaa ndiocheⁿ yuu na mˈaⁿ nnˈaⁿ. Sa̱ˈntjoom na calaˈcwjee naⁿˈñeeⁿ chaˈtso tyonchˈu na we ndyuu ndoˈ na cjeti mˈaⁿ. Ee laaˈtiˈ tjeiiⁿˈeⁿ cwenta cwanti xuee na teitquiooˈñe jndyee caxjuuˈñeeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom ndyuee nnˈaⁿ na jndo̱ˈ nˈom.

2:17b.MAT.002.017 Ndoˈ na luaaˈ sˈaaⁿ, seicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na seiljeii profeta Jeremías. Ee seineiiⁿ ñˈoom tjañoomˈ chiuu seichjooˈnaˈ nˈom yolcu judías tsjoom Belén na jlaˈcwjee sondaro ndana.

2:18b.MAT.002.018 Tsoom: Teicˈuaa naquiiˈ tsjoom Ramá na cwityuee londyee yocanchˈu. Jndeii cwilaˈxuaana, cwityueena cantyja ˈnaaⁿ ndana meiⁿ taleiquiaanaˈ na nnjoomna, ee tja̱ ndana.

2:19b.MAT.002.019 Jnda̱ na tueˈ Herodes, quia joˈ teitquiooˈñenndaˈ ángel cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nnom José xjeⁿ na tsoomˈm ndaa. Ndicwaⁿ mˈaⁿna ndyuaa Egipto.

2:20b.MAT.002.020 Tso nnoom: —Quicantyjaˈ, cjaˈñˈoomˈ tyochjoo ñequio tsoñeeⁿ. Tsalcweˈyoˈ ndyuaa nnˈaⁿ Israel. Ee jnda̱ tja̱ nnˈaⁿ na ñelˈueeˈndye na ñeˈcalaˈcueeˈ jom.

2:21b.MAT.002.021 Quia joˈ teicantyjaaⁿ, tjañˈoom tyochjoo ñˈeⁿ tsondyee. Tyˈelcweeˈna ndyuaana ndyuaa Israel.

2:22b.MAT.002.022 Joo ncueeˈñeeⁿ mˈaaⁿ Arquelao tsˈiaaⁿ tsˈo̱ndaa Judea yuu na tyotsa̱ˈntjom tsotyeeⁿ Herodes. Sa̱a̱ quia na jndii José na ljoˈ, tˈoom na nquiaⁿˈaⁿ na nncjaⁿ Judea. Mati sˈaanndaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na tsoomˈm ndaa na tancjaⁿ joˈ joˈ. Joˈ chii tjaaⁿ cwiicheⁿ ntyja, tsˈo̱ndaa Galilea.

2:23b.MAT.002.023 Tjaaⁿ cwii tsjoom na jndyu Nazaret. Joˈ joˈ ljooˈñê. Na tuii na luaaˈ seicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na tyoñeˈquia profetas na nntseicajndyunaˈ Jesús tsˈaⁿ Nazaret.

3

3:1b.MAT.003.001 Tueˈntyjo̱ xuee na teitquiooˈñe Juan, to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na tyotseitsˈoomñê nnˈaⁿ. Tyoñequiaaⁿ ñˈoom nda̱a̱na tsˈo̱ndaa Judea jo ndoˈ yuu tjaa nnˈaⁿ cˈom.

3:2b.MAT.003.002 Tyotsoom: —Calcweˈ nˈomˈyoˈ ee juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom mandyocwjeˈcañoomnaˈ ˈo.

3:3b.MAT.003.003 Cantyja ˈnaaⁿˈ Juanˈñeeⁿ na tyotseineiⁿ profeta Isaías, tsoom: Mˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ jo ndoˈ yuu tjaa nnˈaⁿ cˈoom na jndeii matseineiⁿ nda̱a̱na. Matso tsaⁿˈñeeⁿ: “Calajndaaˈndyoˈ naquiiˈ nˈomˈyoˈ chaˈcwijom cwii nato na juu joˈ nndyocwjeˈcañoom nquii na cwiluiiñe na nntsa̱ˈntjom ˈo. Cataˈndyoˈxcweˈyoˈ chaˈcwijom na cwilayo̱ˈyoˈ nato na nñoom.”

3:4b.MAT.003.004 Juanˈñeeⁿ tyocweⁿ liaa na tuii ñequio sooˈ camello. Tyochuˈtyeⁿ tsiaⁿˈaⁿ ñequio cwii tjaⁿ. Ndoˈ nantquie na tyocwaaⁿˈaⁿ calcaa ntyueˈ ñequio tsiomˈ jnda̱a̱.

3:5b.MAT.003.005 Ndoˈ jndye nnˈaⁿ tsjoom Jerusalén ñequio nnˈaⁿ na mˈaⁿ chaˈwaa tsˈo̱ndaa Judea ndoˈ mati nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantsu ˈndyoo jndaa Jordán, tyoˈoona na mˈaaⁿ.

3:6b.MAT.003.006 Seitsˈoomñê joona tsˈom jndaa Jordán jnda̱ na lcweˈ nˈomna jnaaⁿna.

3:7b.MAT.003.007 Sa̱a̱ quia na ntyˈiaaⁿˈaⁿ na jndye nnˈaⁿ fariseos ñequio saduceos tquiona na mˈaaⁿ na ñeˈcwitsˈoomndyena, quia joˈ tsoom nda̱a̱na: —ˈO cwiluiindyoˈ chaˈna canduu na cwileiˈnomˈyoˈ na nquiaayoˈ na nntˈuiiwiˈnaˈ jooyoˈ. Ee ˈo cwinquioˈyoˈ na mˈaaⁿya na nquiaˈyoˈ na nntseiwˈii Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo. ¿ˈÑeeⁿ tˈmo̱ⁿ nda̱a̱ˈyoˈ na waa na nnda̱a̱ nluiˈnˈmaaⁿndyoˈ nawiˈ na quia nndyo?

3:8b.MAT.003.008 Caˈndyeˈyoˈ na tisˈa ndoˈ calˈaˈyoˈ yuu na ya, quia joˈ mˈmo̱ⁿnaˈ na mayuuˈcheⁿ cwilcweˈ nˈomˈyoˈ.

3:9b.MAT.003.009 Meiⁿ ticalasˈandyoˈ cheⁿncjoˈyoˈ naquiiˈ nˈomˈyoˈ na nnduˈyoˈ: “Jaa tjaa na teincuuˈ nacjooya ee Abraham cwiluiiñê weloo welooya.” Candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, meiiⁿ cweˈ ljo̱ˈmeiiⁿ nnda̱a̱ nntseicwaqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na nluiindyenaˈ tsjaaⁿ Abraham na jndyowicantyjooˈ, quia joˈ nˈndiinaˈ ˈo.

3:10b.MAT.003.010 ˈO matseijomnaˈ chaˈcwijom nˈoom na tisˈa ta̱ cwilˈa. Ndoˈ manquiuˈyoˈ nˈoom na ticalˈa ta̱ naya, maxjeⁿ nntˈuanaˈ. Ndoˈ xeⁿ jnda̱ tˈua nˈoomˈñeeⁿ nntioom nnˈaⁿ joonaˈ quiiˈ chom. Maluaaˈ matseijomnaˈ nntsˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyoˈ ˈo xeⁿ ticalˈaˈyoˈ yuu na ya.

3:11b.MAT.003.011 Ja mayuuˈ matseitsˈo̱o̱ⁿndyo̱ ˈo ñequio ndaatioo ee na cwilcweˈ nˈomˈyoˈ. Sa̱a̱ mandyontyjo̱ nqueⁿ na nntseitsˈoomñê ˈo ñequio Espíritu Santo naquiiˈ nˈomˈyoˈ ndoˈ ñequio chom. Nqueⁿ tˈmaⁿti tseixmaaⁿ, nchiiti ja. Meiⁿ ticatseixmaⁿya na cweˈ ja nntˈuiya lcoomˈm na nñequiaya joonaˈ na nñjoom.

3:12b.MAT.003.012 Jnda̱ jaawindyooˈ na nntuˈxeⁿndyoˈ ee laxmaⁿˈyoˈ chaˈcwijom lqueeⁿ na ndicwaⁿ cwajndii. Luaa tsˈiaaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ lqueeⁿ. Matseicueeñe tsˈaⁿ lqueeⁿ hasta na nljuˈñˈeⁿ. Jnda̱ chii nntseiweeⁿ lqueeⁿ na ya naquiiˈ wˈaa. Sa̱a̱ nchuaaˈnaˈ njñoom chom. Maluaaˈ matseijomnaˈ na nntsˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom. Nnˈaⁿ na ya cwilˈa macoˈñoom joona sa̱a̱ nnˈaⁿ na tisˈa cwilˈa, nntseicoom joona ñequio chom na tijoom canduuˈ.

3:13b.MAT.003.013 Quia joˈ jnaⁿ Jesús tsˈo̱ndaa Galilea, tjaaⁿ jndaa Jordán na nntseitsˈoomñe Juan jom.

3:14b.MAT.003.014 Sa̱a̱ tiñeˈnquiaañe Juan na caluii na ljoˈ. Tsoom: —Cwa jnda̱ tyjeˈcañoomˈ ja na catseitsˈoomndyo̱ ˈu meiiⁿ na matsonaˈ na ˈu catseitsˈoomndyuˈ ja.

3:15b.MAT.003.015 Tˈo̱ Jesús, matsoom nnom: —Jeˈ quiaandyuˈtoˈ na caluii na ljoˈ. Ee macaⁿnaˈ na laaˈtiˈ calacanda̱a̱ˈndyo̱ chaˈtso cantyja na matyˈiomyanaˈ. Ndoˈ tancueeˈ Juan.

3:16b.MAT.003.016 Jnda̱ na teitsˈoomñe Jesús, jlueeⁿˈeⁿ quiiˈ ndaa. Ndoˈ seicanaaⁿñenaˈ tsjo̱ˈluee. Ntyˈiaaⁿˈaⁿ Espíritu na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom ndyocue chaˈcwijom catuˈ. Jndyocaljo nacjoomˈm.

3:17b.MAT.003.017 Ndoˈ nandye cañoomˈluee teicˈuaa na seineiⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Tsoom: —Luaañe Jndaaya na jeeⁿ candyaˈ tsˈo̱o̱ⁿ. Cantyja ˈnaaⁿˈ jom mañequiaanaˈ na neiⁿya.

4

4:1b.MAT.004.001 Jnda̱ joˈ tjañˈoom Espíritu Santo Jesús jo ndoˈ yuu tjaa nnˈaⁿ cˈom. Joˈ joˈ tyoqueⁿñe tsaⁿjndii na nntsˈaa xjeⁿ jom.

4:2b.MAT.004.002 Tyomˈaaⁿ wenˈaaⁿ xuee ndoˈ wenˈaaⁿ tsjom tîcwaaⁿˈaⁿ, jnda̱ chii jndyo na ñejnoomˈm.

4:3b.MAT.004.003 Ndoˈ tyjeˈcañoom tsaⁿjndii na machˈee xjeⁿ nnˈaⁿ. Tso nnoom: —Xeⁿ mayuuˈcheⁿ cwiluiindyuˈ Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom, cwa catsa̱ˈntjomˈ ljo̱ˈmeiiⁿ na catseicwaqueⁿnaˈ tyooˈ joonaˈ na nlcwaˈ.

4:4b.MAT.004.004 Tˈo̱ Jesús: —Ja xocatsˈaa na ljoˈ ee waa ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matsonaˈ: “Nchii cweˈ cantyja ˈnaaⁿˈ tyooˈ na wandoˈ tsˈaⁿ, sa̱a̱ cantyja ˈnaaⁿ chaˈtso ñˈoom na mañequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom.”

4:5b.MAT.004.005 Jnda̱ joˈ tjañˈoom tsaⁿjndii Jesús Jerusalén tsjoom na ljuˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Tqueeⁿ juu xqueⁿ tsiuˈ watsˈom tˈmaⁿ.

4:6b.MAT.004.006 Tsoom nnom Jesús: —Xeⁿ mayuuˈcheⁿ cwiluiindyuˈ Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom, cwa cjuˈndyuˈ jo nacje. Ee luaa matso ñˈoom ˈnaaⁿˈaⁿ: Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom nñequiaaⁿ ˈu luee ángeles cwentaaⁿˈaⁿ na calˈana cwenta ˈu. Ndoˈ nntyjeeˈ lueena ˈu cha tincjaacañjom ljo̱ˈ ncˈeˈ.

4:7b.MAT.004.007 Quia joˈ tˈo̱ Jesús nnom, tsoom: —Ja tijoom catsˈaa chaˈna matsuˈ luaaˈ ee mati waa cwiicheⁿ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matsonaˈ: “Tintsaˈ xjeⁿ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaˈ.”

4:8b.MAT.004.008 Jnda̱ chii tjañˈoom tsaⁿjndii Jesús cwii sjo̱ nandye. Joˈ joˈ tˈmo̱o̱ⁿ nnom chaˈtsoti nˈiaaⁿ tˈmaⁿ na mˈaⁿ nnˈaⁿ tsjoomnancue, ñequio na tˈmaⁿ matseitˈmaaⁿˈñenaˈ joo.

4:9b.MAT.004.009 Ndoˈ tsoom nnom: —Chaˈtso nmeiⁿˈ nntio̱o̱ lˈo̱ˈ xeⁿ nlcoˈ xtyeˈ na nntseitˈmaaⁿˈndyuˈ ja.

4:10b.MAT.004.010 Ndoˈ tˈo̱ Jesús nnoom, tso: —Quindyo̱o̱ˈ nacañomya ˈu Satanás, ee ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii matsonaˈ: “Catseitˈmaaⁿˈndyuˈ nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaˈ, ndoˈ macanda̱ nnom nqueⁿ candiˈntjomˈ.”

4:11b.MAT.004.011 Quia joˈ ˈndii tsaⁿjndii jom. Ndoˈ tquieˈcañom ángeles, tyondyeˈntjomna nnoom.

4:12b.MAT.004.012 Quia jndii Jesús na jnda̱ mamˈaaⁿ Juan pra̱so, tjalcweeⁿˈeⁿ tsˈo̱ndaa Galilea.

4:13b.MAT.004.013 Tjaaⁿ tsjomˈm Nazaret, sa̱a̱ taticaljooˈñê joˈ joˈ. Tjaaⁿ na nljooˈñê tsjoom Capernaum na mˈaaⁿnaˈ ˈndyoo ndaaluee. Joˈ joˈ ndyuaa cwentaa nnˈaⁿ tmaaⁿˈ Zabulón ñequio Neftalí.

4:14b.MAT.004.014 Ndoˈ joo ndyuaaˈñeeⁿ tyomˈaaⁿ cha nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na seiljeii profeta Isaías, matsonaˈ:

4:15b.MAT.004.015 Nntseixueeñenaˈ jo nda̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ ndyuaa cwentaaˈ Zabulón ndoˈ jo nda̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ ndyuaa cwentaaˈ Neftalí. Nntseixueeñenaˈ jo nda̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ ndyuaa ˈndyoo ndaaluee, ñequio ndyuaa xndyaaˈ jndaa Jordán, ñequio tsˈo̱ndaa Galilea yuu na mˈaⁿ nnˈaⁿ na nchii nnˈaⁿ judíos.

4:16b.MAT.004.016 Naⁿˈñeeⁿ mˈaⁿna nacje ˈnaaⁿˈ najaaⁿñe, sa̱a̱ jeˈ jeˈ jnda̱ teitquiooˈ cwii na jeeⁿ caxueeñe jo nda̱a̱na. Ndoˈ mati mˈaⁿna na manchjenaˈ joona na wiˈ cwitjoomna, sa̱a̱ jeˈ jnda̱ seicaxueeñenaˈ jo nda̱a̱na.

4:17b.MAT.004.017 Xjeⁿˈñeeⁿ jnaⁿnaˈ na to̱ˈ Jesús na tyoñequiaaⁿ ñˈoom. Tsoom: —Calcweˈ nˈomˈyoˈ, ee juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom mandyocwjeˈcañoomnaˈ ˈo.

4:18b.MAT.004.018 Xjeⁿ na mawinom Jesús ˈndyoo ndaaluee Galilea, ljeiiⁿ we nnˈaⁿ na ñenquii tsˈaⁿ ntseinda, Simón, tsaⁿ na jndyu Pedro ñequio Andrés tyjee tsaⁿˈñeeⁿ. Cwitueeˈna tsquiˈ ˈnaaⁿna tsˈom ndaaluee ee nnˈaⁿ cwitjeiiˈ calcaa joona.

4:19b.MAT.004.019 Tso Jesús nda̱a̱na: —Quiolajomndyoˈ ñˈeⁿndyo̱ ndoˈ ja nntsˈaa na nlaˈtjomˈyoˈ nnˈaⁿ tachii cweˈ calcaa.

4:20b.MAT.004.020 Joona mañoomˈ ˈndyena nlquiˈ ˈnaaⁿna, tyˈelaˈjomndyena ñˈeⁿñê.

4:21b.MAT.004.021 Ndoˈ na tja tjatyeeⁿ ljeiiⁿ cwiicheⁿ we tsˈaⁿ, ntseinda Zebedeo naⁿˈñeeⁿ, Jacobo ñˈeⁿ tyjeeⁿ Juan. Ñjomndyena tsˈom wˈaandaa. Cwilaˈyo̱na nlquiˈ ˈnaaⁿna ñequio tsotyena Zebedeo. Quia joˈ tˈmaⁿ Jesús joona.

4:22b.MAT.004.022 Ndoˈ mañoomˈ ˈndyena wˈaandaa ñˈeⁿ tsotyena, tyˈelajomndyena ñˈeⁿñê.

4:23b.MAT.004.023 Tyomanom Jesús chaˈwaa tsˈo̱ndaa Galilea. Tyoˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ naquiiˈ lanˈom ˈnaaⁿna. Tyoñequiaaⁿ ñˈoom naya cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ tyotseinˈmaaⁿ nnˈaⁿ chaˈtso nnom ntycu na wiina.

4:24b.MAT.004.024 Ndoˈ tˈom ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ chaˈwaa ndyuaa Siria. Naⁿˈñeeⁿ tquiochona chaˈtso nnˈaⁿwii na mˈaaⁿ na cwitjoom jndye nnom ntycu ñequio na maquiinaˈ joo. Mati ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na cwileiˈcho jndyetia joo, ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na maleiñˈoom tycuweeˈ, ndoˈ ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na cwitjoom tycutqueeⁿ. Seinˈmaaⁿ joona.

4:25b.MAT.004.025 Joˈ chii tˈmaⁿ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ tyˈentyjo̱ naxeeⁿˈeⁿ. Jnaⁿ naⁿˈñeeⁿ tsˈo̱ndaa Galilea, ñˈeⁿ nnˈaⁿ ndyuaa njoom Decápolis, ñˈeⁿ tsjoom Jerusalén, ñˈeⁿ tsˈo̱ndaa Judea, ndoˈ xndyaaˈ jndaa Jordán.

5

5:1b.MAT.005.001 Quia na ntyˈiaaˈ Jesús na jndye nnˈaⁿ, tjawaaⁿ cwii ta. Jnda̱ na tjacjom, tyˈentyjaˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê.

5:2b.MAT.005.002 To̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na tˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na.

5:3b.MAT.005.003 Tsoom: —Mañequiaanaˈ na neiiⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈno̱ⁿˈ na ntyˈiaandye jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, ee naⁿˈñeeⁿ cwilaˈjomndyena cantyja na matsa̱ˈntjoom.

5:4b.MAT.005.004 ’Mañequiaanaˈ na neiiⁿ nnˈaⁿ na chjooˈ nˈom cantyja jnaaⁿna, ee quia nñequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na tˈmaⁿ nˈomna.

5:5b.MAT.005.005 ’Mañequiaanaˈ na neiiⁿ nnˈaⁿ na cwitueeˈndyecje jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ee nndaana na nncˈomna tsjoomnancue xco.

5:6b.MAT.005.006 ’Mañequiaanaˈ na neiiⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿna chaˈcwijom na ñeˈjndoˈna ndoˈ ñeˈcwena ee na ntyjaaˈ nˈomna na nnda̱a̱ nlˈana yuu na matyˈiomyanaˈ. Ee canda̱a̱ˈya nñequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na cwicantyjaaˈ nˈomna.

5:7b.MAT.005.007 ’Mañequiaanaˈ na neiiⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿ na wiˈ nˈom ncˈiaa, ee nncˈoom Tyˈo̱o̱tsˈom na wiˈ tsˈoom joona.

5:8b.MAT.005.008 ’Mañequiaanaˈ na neiiⁿ nnˈaⁿ na ljuˈ naquiiˈ nˈom, ee nntyˈiaa nda̱a̱na nquii Tyˈo̱o̱tsˈom.

5:9b.MAT.005.009 ’Mañequiaanaˈ na neiiⁿ nnˈaⁿ na cwitaˈya ncˈiaa na cwilaˈntjaˈndye, ee nntseicajndyu Tyˈo̱o̱tsˈom joona ntseinaaⁿ.

5:10b.MAT.005.010 ’Mañequiaanaˈ na neiiⁿ nnˈaⁿ na cwintyjo̱ ncˈiaana joona ncˈe na mˈaⁿna cantyja na matyˈiomyanaˈ, ee laˈxmaⁿ naⁿˈñeeⁿ cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom.

5:11b.MAT.005.011 ’Mañequiaanaˈ na neiⁿˈyoˈ quia na cwilaˈjnaaⁿˈ nnˈaⁿ ˈo, ndoˈ quia cwitaˈwiˈna ˈo ndoˈ cwitueeˈna chaˈtso nnom ñˈoomwiˈ nacjoˈyoˈ na cweˈ cantu ncˈe na mˈaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaⁿya.

5:12b.MAT.005.012 Cˈomˈyoˈ na tˈmaⁿ nˈomˈyoˈ ndoˈ catseicwaljooˈtinaˈ na neiⁿˈyoˈ ee tˈmaⁿ naya cwentaˈyoˈ cwiwiwe cañoomˈluee. Ee malaaˈtiˈ tyoleiˈntyjo̱ nnˈaⁿ profetas na tyoñeˈquia ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tandyo xuee, cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntjomˈ ˈo nawiˈñeeⁿ.

5:13b.MAT.005.013 ’ˈO cwiluiindyoˈ tsjaaⁿˈchjeⁿˈ, sa̱a̱ xeⁿ na jnda̱ jluiˈ na chjeⁿˈnaˈ, ¿ljoˈ ñˈeⁿ cwii nleichjeⁿˈnndaˈnaˈ? Meiⁿchjoo tjaa yuu cwii nleilˈuenaˈ, joˈ chii cweˈ cwityeⁿnquieeˈ nnˈaⁿ ndoˈ cwicandyuena joonaˈ.

5:14b.MAT.005.014 ’ˈO cwiluiindyoˈ chom na cwiwixuee jo nda̱a̱ nnˈaⁿ tsjoomnancue. Cwii tsjoom na wacatyeeⁿ xqueⁿ ta, xocanda̱a̱ nncwantyˈiu juunaˈ.

5:15b.MAT.005.015 Mati xotseicwˈaa tsˈaⁿ cwii xjocanti ndoˈ nncwjaaˈñeyom juunaˈ nacjeeˈ tsˈoom castom. Maxjeⁿ nntseintyja tsˈaⁿ juunaˈ cha ya nntseixueenaˈ nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ na mˈaⁿ naquiiˈ wˈaa.

5:16b.MAT.005.016 Malaaˈtiˈ cˈomˈ ˈo na calaxueendyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ cha nlaˈno̱ⁿˈna na cwilˈaˈyoˈ chaˈtso nnom na matyˈiomyanaˈ. Ndoˈ cantyja ˈnaⁿˈyoˈ nlaˈtˈmaaⁿˈndyena Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee.

5:17b.MAT.005.017 Mati tso Jesús: —Ticalaˈtiuuˈyoˈ na jndyo̱o̱ na nntseityuiiˈa chiuu waa na tˈmaⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, meiⁿ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na tyoñeˈquia profetas. Jndyo̱o̱ na nntseicanda̱ya joonaˈ cha nleiˈtquiooˈ chiuu waa na mayuuˈcheⁿ ñeˈcatˈmo̱o̱ⁿnaˈ.

5:18b.MAT.005.018 Ee mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, yocheⁿ na ndicwaⁿ waa tsjo̱ˈluee ñequio tsjoomnancue, xocaˈndiinaˈ meiⁿcwii ljeii cachjoo na ndiiˈnaˈ naquiiˈ ljeii na tqueⁿ Moisés, hasta xjeⁿ jnda̱ jluiˈljuuˈñˈeⁿnaˈ.

5:19b.MAT.005.019 Ncˈe na luaaˈ, meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na titseicanda̱ cwii ñˈoommeiiⁿ na cachjoonaˈ, ndoˈ maˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ ncˈiaaⁿˈaⁿ ya meiiⁿ tilaˈcanda̱na juunaˈ, tjaa yuu lˈueñê cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. Sa̱a̱ ˈñeeⁿ juu na matseicanda̱ ñˈoommeiiⁿ ndoˈ naljoˈ maˈmo̱ⁿ na calˈa ncˈiaaˈ, juu matseijndaaˈñenaˈ na tˈmaⁿ lˈueñe cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom.

5:20b.MAT.005.020 Joˈ chii candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, xeⁿ tilacanda̱a̱ˈndyoˈtiˈyoˈ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, nchiiti na cwilˈa nnˈaⁿ fariseos ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, quia joˈ xonnda̱a̱ ntsaquieeˈndyoˈ cantyja na matsa̱ˈntjoom. Macaⁿnaˈ na ˈo nncwinomˈtiˈyoˈ na ya nlˈaˈyoˈ nchiiti chaˈna cwilˈa naⁿˈñeeⁿ.

5:21b.MAT.005.021 ’ˈO jnda̱ jndyeˈyoˈ ñˈoom na tyolue nnˈaⁿ nda̱a̱ welooya na matsonaˈ: “Tintseicueˈ xˈiaˈ ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nntsˈaa na ljoˈ, maxjeⁿ nntˈuiityeⁿnaˈ juu.”

5:22b.MAT.005.022 Joˈ chii nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, meiiⁿ cweˈ na nntseiwˈii tsˈaⁿ xˈiaaˈ maxjeⁿ nntˈuiityeⁿnaˈ jom. Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseineiⁿ ñˈomjnaaⁿˈ nnom xˈiaaˈ, maxjeⁿ nntuˈxeⁿ nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye watsˈom tˈmaⁿ juu. Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nntseijoomˈñe quiooˈ xˈiaaˈ, maxjeⁿ matsonaˈ na nntioomñê juunaˈ naquiiˈ chom bˈio.

5:23b.MAT.005.023 ’Joˈ chii quia na maˈtiooˈ ˈnaⁿ jo nnom tio na mañequiaaˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, ndoˈ xeⁿ juu xjeⁿˈñeeⁿ macjaañjoomˈ tsˈomˈ na tiya mˈaaⁿ xˈiaˈ ñˈeⁿndyuˈ,

5:24b.MAT.005.024 quia joˈ caˈndiiˈ ˈnaⁿˈ joˈ joˈ, chii cjaˈ, catsaˈjndyeeˈ na caljoyaandyoˈ ñˈeⁿ xˈiaˈ. Nda̱nquia, chii candyoˈnndaˈ na nñequiaaˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom.

5:25b.MAT.005.025 ’Yocheⁿ na ndicwaⁿ wanaaⁿ, queⁿndyuˈ na caljondyoˈyaˈyoˈ ñˈoom na maleichuunaˈ ˈo ñˈeⁿ xˈiaˈ cha tintsˈaanaˈ na juu tsˈaⁿ na mˈaⁿˈntiaaˈndyoˈ ñˈeⁿñe nntseiquioom ˈu lˈo̱ jwe. Ndoˈ jweˈñeeⁿ nñequiaaⁿ cwenta ˈu luee sondaro, Ndoˈ joona mana nntueeˈna ˈu wˈaancjo.

5:26b.MAT.005.026 Mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ njomˈ, xocaluiˈ joˈ joˈ, hasta quia na jnda̱ tiomˈnchaaˈndyuˈ.

5:27b.MAT.005.027 ’ˈO jnda̱ jndyeˈyoˈ ñˈoom na tyoñeˈquia nnˈaⁿ na matsonaˈ: “Tijoom xuee nncˈoomˈyaˈ ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsˈaⁿ.”

5:28b.MAT.005.028 Sa̱a̱ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na cweˈ mantyˈiaaˈ cwii yuscu na matseiqueeⁿ tsˈoom juu, maxjeⁿ matsonaˈ na mamˈaaⁿyaaⁿ ñˈeⁿñe ee na luaaˈ matseitioom.

5:29b.MAT.005.029 ’Macweˈ joˈ xeⁿ cantyja na mantyˈiaˈ wjaañˈoomnaˈ ˈu na matseiˈtjo̱o̱ndyuˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, queⁿˈ cheⁿnncuˈ xjeⁿ chaˈcwijom na macwjiˈ tsˈom njomˈ ndoˈ matquieˈ juunaˈ cha taxocatseitjo̱o̱ndyuˈtiˈ. Ee ñecuaa meiiⁿ na tacanda̱a̱ˈndyuˈ sa̱a̱ nncuˈ nluiˈnˈmaaⁿndyuˈ. Ndoˈ xeⁿ tiñeˈqueⁿˈ cheⁿnncuˈ xjeⁿ cantyja ˈnaⁿˈ, meiiⁿ na canda̱a̱ˈndyuˈ ñeˈcˈoomˈ, meiⁿchiuucheⁿ bˈio nncjuˈnaˈ ˈu.

5:30b.MAT.005.030 Ndoˈ xeⁿ wjaañˈoomnaˈ ˈu na matseiˈtjo̱o̱ndyuˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom jnaaⁿˈ tsˈo̱ˈ ntyjaya, queⁿˈ cheⁿnncuˈ xjeⁿ chaˈcwijom na matyjeeˈ ndoˈ matquieˈ juunaˈ cha xotseitjo̱o̱ndyuˈtiˈ. Ee ñecuaa meiiⁿ na tacanda̱a̱ˈndyuˈ sa̱a̱ nncuˈ nluiˈnˈmaaⁿndyuˈ. Ee xeⁿ tiqueⁿˈ cheⁿnncuˈ xjeⁿ cantyja ˈnaⁿˈ, meiiⁿ na canda̱a̱ˈndyuˈ ñeˈcˈoomˈ, maxjeⁿ nncjuˈnaˈ ˈu bˈio.

5:31b.MAT.005.031 ’Mati waa ñˈoom na tyoñequiaa Moisés na meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseityuiiˈ ljeii ˈnaaⁿˈ ñˈeⁿ scuuˈ, tsaⁿˈñeeⁿ nnoomˈm na nluii ljeii cantyja na mato̱ⁿˈñê ñˈeⁿ scoomˈm.

5:32b.MAT.005.032 Sa̱a̱ jeˈ candyeˈyoˈ ñˈoom na nntsjo̱o̱ nnco̱. Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseityuiiˈ ljeii ˈnaaⁿˈ ñˈeⁿ scuuˈ, cwii na meiⁿnquia na sˈaa scoomˈm na nchii ñetˈoomya ñequio cwiicheⁿ tsˈaⁿ, chaˈcwijom nqueⁿ machˈeeⁿ na cˈoomya scoomˈm ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsˈaⁿ. Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nncoco ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ, matsonaˈ na cweˈ mˈaⁿyana.

5:33b.MAT.005.033 ’Mati jnda̱ jndyeˈyoˈ ñˈoom na tyolue nnˈaⁿ teiyo nda̱a̱ welooya na matsonaˈ: “Tilqueⁿˈtyeⁿˈ ñˈoom na ntyjiˈyaˈ na xonda̱a̱ nntseicanda̱a̱ˈndyuˈ, sa̱a̱ ñˈoom na jnda̱ tqueⁿˈtyeⁿˈ, catseicanda̱a̱ˈndyuˈ juunaˈ nnom Ta Tyˈo̱o̱tsˈom.”

5:34b.MAT.005.034 Sa̱a̱ jeˈ nnco̱ matsjo̱o̱ nndyeˈyoˈ: Meiⁿcwii ñˈoom tilqueⁿˈtyeⁿˈyoˈ na nntjeiˈyoˈyoˈ ñˈoom jiiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ee jom tjacantyja na tˈmaⁿ cwiluiiñê. Mati meiⁿcwii ñˈoom tilqueⁿˈtyeⁿˈyoˈ na nntjeiˈyoˈyoˈ ñˈoom na ntyjii cañoomˈluee, ee juunaˈ cwiluiiñenaˈ ndio ˈnaaⁿˈaⁿ, ndoˈ na ljoˈ nnduˈyoˈ matseijomnaˈ na cwinduˈyoˈ jiiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom.

5:35b.MAT.005.035 Meiⁿcwii ñˈoom tilqueⁿˈtyeⁿˈyoˈ na nntjeiˈyoˈyoˈ ñˈoom na ntyjii tsjoomnancue, ee juunaˈ mˈaaⁿnaˈ nacje ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ na nnduˈyoˈ naljoˈ, matseijomnaˈ na cwinduˈyoˈ jiiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ meiⁿcwii ñˈoom tilqueⁿˈtyeⁿˈyoˈ na nntjeiˈyoˈyoˈ ñˈoom na ntyjii tsjoom Jerusalén, ee tsjoomˈñeeⁿ cwiluiiñenaˈ tsjoomˈ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na matsa̱ˈntjom. Ndoˈ na nnduˈyoˈ naljoˈ matseijomnaˈ na cwinduˈyoˈ jiiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom.

5:36b.MAT.005.036 Ndoˈ meiⁿcwii ñˈoom tilqueⁿˈtyeⁿˈ cjoˈ nncuˈ ee ˈu tjaa ljoˈ tseixmaⁿˈ na nntsaˈ na nleicanchiiˈ oo nleintom meiiⁿ ñeˈcwii sooxqueⁿˈ. Macanda̱ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom nnda̱a̱ nntsˈaaⁿ na ljoˈ. Joˈ chii na nntsuˈ ñˈoomˈñeeⁿ matseijomnaˈ na matsuˈ jiiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom.

5:37b.MAT.005.037 Quia na macwjiˈyuuˈndyuˈ cwii ñˈoom ndoˈ matsuˈ na mayuuˈ juunaˈ, catsˈaanaˈ na mayuuˈ ñˈoomˈñeeⁿ. Ndoˈ quia na matsuˈ na tiyuuˈ, catsˈaanaˈ na tiyuuˈ ñˈoomˈñeeⁿ. Ee cantyjati ñˈoom na nntseicwaljoˈtiˈ na nntseijndeiiˈ ˈndyoˈ hasta nntseitiuuˈ na nntsuˈ jiiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, ñˈoomˈñeeⁿ cwinaⁿnaˈ na mˈaaⁿ nquii tsaⁿjndii.

5:38b.MAT.005.038 ’ˈO jnda̱ jndyeˈyoˈ ñˈoom na tyolue nnˈaⁿ teiyo na matsonaˈ: “Cwaaⁿ cwii nnom nawiˈ machˈee tsˈaⁿ ñˈeⁿ xˈiaaⁿˈaⁿ, mati nleijndaaˈ na nntjom jom. Aa tsˈomnnom xˈiaaⁿˈaⁿ seiquieeˈñê, mati catjom jom. Aa tseiˈnˈom xˈiaaⁿˈaⁿ tcoom, maxjeⁿ mati jom majoˈti catjoom.”

5:39b.MAT.005.039 Sa̱a̱ jeˈ nnco̱ matsjo̱o̱ nndyeˈyoˈ: Tilˈueendyuˈ na nnjoom quia na macoˈwiˈ tsˈaⁿ ˈu. Ee meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na mmeiⁿˈ ndaˈ ntsmaⁿˈ ntyjaya, mati ntyjatymaaⁿˈ quiaaˈ na mmeiiⁿˈeⁿ ndaˈ.

5:40b.MAT.005.040 ˈÑeeⁿ juu na maqueⁿ ñˈoom nacjoˈ na ñeˈcueeˈ ñˈoom ˈu watsˈiaaⁿ ñeˈcwjeeⁿˈeⁿ cotomˈ, mati quiaaˈ na nncjaañˈoom liaasoˈ.

5:41b.MAT.005.041 ˈÑeeⁿ juu na machˈee na jndeiˈnaˈ cjaˈ ñˈeⁿñê na ncjaˈchuˈ xuu ˈnaaⁿˈaⁿ cwii kilómetro, cjaˈ meiiⁿ we.

5:42b.MAT.005.042 Tsˈaⁿ na macaⁿ ˈnaⁿ njomˈ, quiaaˈ nnoom, ndoˈ tsˈaⁿ na maco̱ⁿ, nchii nntsaˈ ndooˈ ticandiˈ.

5:43b.MAT.005.043 ’Mati ˈo jnda̱ jndyeˈyoˈ ñˈoom na tyolue nnˈaⁿ teiyo, na matsonaˈ: “Catsaˈ na wiˈ tsˈomˈ xˈiaˈ ndoˈ catseita̱a̱ˈ tsˈomˈ tsˈaⁿ na jndooˈ ˈu.”

5:44b.MAT.005.044 Sa̱a̱ jeˈ nnco̱ matsjo̱o̱ nndyeˈyoˈ: Calˈaˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ nnˈaⁿ na jndoo ˈo. Ndoˈ calaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na cwitaˈwiˈ ˈo.

5:45b.MAT.005.045 Quia joˈ nluiindyoˈ ntseinda Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee. Ee jom machˈeeⁿ na mantyˈiaaˈ ñeˈquioomˈ ˈnaaⁿˈaⁿ nnˈaⁿ na ya nnˈaⁿndye ndoˈ mati nnˈaⁿ na wiˈndye. Ndoˈ matseicuaaˈaⁿ yuu na mˈaⁿ nnˈaⁿ na cwilˈa na matyˈiomyanaˈ, ndoˈ nnˈaⁿ na cwilˈa na ticatyˈiomyanaˈ.

5:46b.MAT.005.046 Ee xeⁿ macanda̱ nnˈaⁿ na wiˈ nˈom ˈo, cwilˈaˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ, ¿aa cwilaˈtiuuˈyoˈ na cjaaweeˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom? ¿Aa nchii majoˈti cwilˈa nnˈaⁿ na cwitoˈñoom sˈom cwentaaˈ gobiernom?

5:47b.MAT.005.047 Ndoˈ xeⁿ cweˈ ncjoondyoˈ cwiñeˈquiaˈyoˈ na xmaⁿndyoˈ, ¿yuuwaa na jeeⁿ ya cwilˈaˈyoˈ? Ee malaaˈtiˈ mˈaⁿ nnˈaⁿ na tyoolaˈtˈmaaⁿˈndye Tyˈo̱o̱tsˈom.

5:48b.MAT.005.048 Cˈomˈyoˈ na canda̱a̱ˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ nnˈaⁿ chaˈxjeⁿ nquii Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee, canda̱a̱ˈ mˈaaⁿ na candyaˈ tsˈoom joona.

6

6:1b.MAT.006.001 ’Queⁿˈyoˈ cwenta quia na nlˈaˈyoˈ cwii nnom na matyˈiomyanaˈ, nchii nlˈaˈyoˈ cweˈ cha na cantyˈiaa nnˈaⁿ, ee xeⁿ na ljoˈ, tjaaˈnaⁿ naya ˈnaⁿˈyoˈ jo nnom Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee.

6:2b.MAT.006.002 Cweˈ ncˈe joˈ quia macheˈ naya cwii tsˈaⁿ, catsaˈ na ñenncuˈ ntyjiˈ, tintseixuaandyuˈ. Ee mˈaⁿ nnˈaⁿ na cweˈ cwilˈaya na ya nnˈaⁿndye. Cwiˈoona lanˈom ñequio nˈom nantaa cˈuaa ndyueena na cwilˈana naya ndyeñeeⁿˈ, cha queⁿ nnˈaⁿ cwenta ndoˈ calaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ joona. Mayuuˈcheⁿ nntsjo̱o̱ nndyeˈyoˈ, cweˈ tomti juu cantyja na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ joona, joˈ na cwitaˈntjomna.

6:3b.MAT.006.003 Sa̱a̱ ˈu jeˈ, quia na macheˈ naya tsˈaⁿ, ticaˈmo̱ⁿˈ na nljeii cwiicheⁿ tsˈaⁿ, meiiⁿ tsˈaⁿ na jeeⁿ ya ñˈoom ñˈeⁿndyuˈ.

6:4b.MAT.006.004 Catsˈaanaˈ na ñenncuˈ ntyjiˈ naya na macheˈ. Ndoˈ nquii Tsotyeˈ na mantyˈiaaⁿˈaⁿ ljoˈ macheˈ na cweˈ ntyˈiu, jom nntseinoomñê ljoˈ na matseitjo̱o̱naˈ ˈu.

6:5b.MAT.006.005 ’ˈO quia na cwilaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, talˈaˈyoˈ chaˈna joo nnˈaⁿ na cweˈ cwilˈaya na ya nnˈaⁿndye. Ee joona jeeⁿ ya nquiuna na jndooˈcheⁿ nnˈaⁿ cwimeintyjeeˈna, cwilaˈneiⁿna nnom Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ lanˈom ndoˈ jo nqui nantaa. Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, cweˈ tomti juu na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ joona joˈ na cwitaˈntjomna.

6:6b.MAT.006.006 Sa̱a̱ ˈu jeˈ, quia matseiˈneiⁿˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, cjaˈquieˈ naquiiˈ waˈ, catseicuˈ ˈndyootsˈaˈ, ndoˈ catseineiⁿˈ nnom Tsotyeˈ na mˈaaⁿ na titquiooˈñe. Ndoˈ jom na noomˈm meiiⁿ titquiooˈñê, nntseinoomñê ljoˈ na matseitjo̱o̱naˈ ˈu.

6:7b.MAT.006.007 ’Quia na cwilaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, tanduˈyoˈ ñˈoom na ñejuu ñejuunaˈ, chaˈxjeⁿ quilˈa nnˈaⁿ na ticataˈjnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ee joona cwilaˈtiuuna na jndye ndiiˈ cwiluena, joˈ na mañeeⁿ.

6:8b.MAT.006.008 ˈO jeˈ tilˈaˈyoˈ chaˈna cwilˈa joona. Ee Tsotyeˈyoˈ ntyjiijndaaˈñê cwaaⁿ ˈnaⁿ na macaⁿnaˈ ˈo cwii tjo̱o̱cheⁿ na cwitaⁿˈyoˈ nnoom.

6:9b.MAT.006.009 Quia na cwilaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, luaa canduˈyoˈ: Tsotya̱a̱yâ na mˈaaⁿˈ cañoomˈluee, ñequiiˈcheⁿ catseitˈmaaⁿˈñenaˈ xueˈ.

6:10b.MAT.006.010 Candyo cantyja na matsa̱ˈntjomˈ. Caluii cantyja na lˈue tsˈomˈ nnom tsjoomnancue chaˈxjeⁿ na macwiluii cañoomˈluee.

6:11b.MAT.006.011 Quiaaˈ nantquie ˈnaⁿˈ na macaⁿnaˈ jâ xuee jeˈ.

6:12b.MAT.006.012 Catseitˈmaⁿ tsˈomˈ jâ natia na jnda̱ lˈaayâ chaˈxjeⁿ jâ cwilatˈmaⁿ nˈo̱o̱ⁿyâ nnˈaⁿ na cwilaˈtjo̱o̱ndye nda̱a̱yâ.

6:13b.MAT.006.013 Cateijndeiˈ na ticjaachuunaˈ jâ na nlˈaayâ yuu na ticatsa̱ˈntjomnaˈ. Ndoˈ catseicandyaandyuˈ jâ cantyja ˈnaaⁿˈ juu natia. Ee chaˈwaa na yo na cwii wjaanaˈ ˈu cwiluiindyuˈ na matsa̱ˈntjomˈ, ndoˈ cwiluiindyuˈ najnduˈ, ndoˈ tseixmaⁿˈ na catseitˈmaaⁿˈñenaˈ ˈu. Amén.

6:14b.MAT.006.014 ’Xeⁿ ˈo cwilatˈmaⁿ nˈomˈyoˈ nnˈaⁿ na cwilaˈtjo̱o̱ndye nda̱a̱ˈyoˈ, quia joˈ mati Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee, nntseitˈmaⁿ tsˈoom ˈo na cwilaˈtjo̱o̱ndyoˈ nnoom.

6:15b.MAT.006.015 Sa̱a̱ xeⁿ ˈo ticalatˈmaⁿ nˈomˈyoˈ ncˈiaaˈyoˈ na cwilaˈtjo̱o̱ndye nda̱a̱ˈyoˈ, quia joˈ mati Tsotyeˈyoˈ xocatseitˈmaⁿ tsˈoom ˈo jnaⁿˈyoˈ na waa.

6:16b.MAT.006.016 ’Quia na cwilaˈcwejndoˈndyoˈ, tilˈaˈyaˈyoˈ na taquiomya nda̱a̱ˈyoˈ cweˈ cha na caliu nnˈaⁿ na ljoˈ cwilˈaˈyoˈ. Ee mˈaⁿ nnˈaⁿ na cweˈ cwilˈayana taquiomya nda̱a̱na, cha caˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈcwejndoˈndyena. Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, cweˈ tomti juu na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ joona, joˈ na matseinoomñenaˈ na cwilaˈcweˈjndoˈndyena.

6:17b.MAT.006.017 Sa̱a̱ ˈu jeˈ quia matseiˈcwejndoˈndyuˈ, cwjaaˈndyuˈ ncheⁿˈ xqueⁿˈ, camaⁿˈ njomˈ,

6:18b.MAT.006.018 cha ticwitquiooˈ jo nda̱a̱ nnˈaⁿ na matseiˈcwejndoˈndyuˈ, macanda̱ nquii Tsotyeˈ na mˈaaⁿ na titquiooˈñê nlqueeⁿ cwenta. Ndoˈ jom na noomˈm meiiⁿ titquiooˈñê, nntioˈnaaⁿñê ˈu.

6:19b.MAT.006.019 ’Tilatjomˈyoˈ ˈnaⁿ na jndanaˈ nnom tsjoomnancue yuu mˈaⁿ cantyˈua na nlaˈndaaˈ joonaˈ, ndoˈ yuu na nlquii chˈmeiⁿ, ndoˈ yuu na nnda̱a̱ nncˈooquieˈ naⁿcantyˈue na nntjeiiˈna joonaˈ.

6:20b.MAT.006.020 Sa̱a̱ joo naya ˈnaⁿˈyoˈ na quitˈmaⁿ nˈomˈyoˈ calatjomˈyoˈ joonaˈ jo nandye cañoomˈluee yuu na xocwaˈ cantyˈua, meiⁿ na nlquii chˈmeiⁿ ndoˈ meiⁿ na nncˈooquieˈ naⁿcantyˈue na nntjeiiˈ joonaˈ.

6:21b.MAT.006.021 Ee yuu na cwilaˈweˈyoˈ naya na cwilatjomˈyoˈ, joˈ joˈ ntyjaaˈ nˈomˈyoˈ.

6:22b.MAT.006.022 ’Quia na mandiˈ ñˈoom na mayuuˈ, matseijomnaˈ ˈu chaˈna tsˈaⁿ na tquiooˈya na xuee mantyˈiaaˈ. Ee quia matseiˈno̱ⁿˈ ñˈoom na mayuuˈñeeⁿ quia joˈ mateijndeiinaˈ chaˈwaa na mˈaaⁿˈ.

6:23b.MAT.006.023 Sa̱a̱ xeⁿ tiñeˈcandiˈ ñˈoom na mayuuˈ, matseijomnaˈ ˈu chaˈna tsˈaⁿ na tisˈa nˈomnnom na mˈaaⁿ na nchjaaⁿˈ. Ee meiiⁿ na mandiˈ ñˈoomˈñeeⁿ sa̱a̱ xeⁿ tixocatseiˈno̱ⁿˈ na mayuuˈ juunaˈ, naquiiˈ tsˈomˈ matseiˈxmaⁿˈ chaˈcwijom na jaaⁿñeñˈeⁿ.

6:24b.MAT.006.024 ’Tjaaˈnaⁿ ˈñeeⁿ juu na nnda̱a̱ nndiˈntjomtyeⁿ nnom we patrom na ñejom. Ee nncˈoom tsˈaⁿ na ticueeˈ tsˈoom cwii patromˈñeeⁿ, ndoˈ nncˈoom na wiˈ tsˈoom cwiicheⁿ. Oo nntsˈaanaˈ na nntseitˈmaaⁿˈñê cwii naⁿˈñeeⁿ, ndoˈ cwiicheⁿ tilˈueñe. Xeⁿ na jeeⁿ cwiqueⁿndyoˈ na nlaˈtjomˈyoˈ ˈnaⁿ na nleityandyoˈ xocjuˈnaaⁿñenaˈ na nlaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, ee we ntyja nmeiⁿˈ xonda̱a̱ nndyeˈntjomˈyoˈ na ñejom.

6:25b.MAT.006.025 ’Cweˈ ncˈe joˈ, nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱: Tancˈomˈyoˈ na jeeⁿ jndye mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ na cwitandoˈyoˈ tsjoomnancue, ljoˈ na nlcwaˈyoˈ oo na nncweˈyoˈ, ndoˈ liaˈyoˈ chiuu nleitsaaⁿˈndyoˈ. Ee Tyˈo̱o̱tsˈom mantyjeeⁿ cantyjati na cwitandoˈyoˈ majndeiiticheⁿ na cweˈ nantquie na cwicwaˈyoˈ. Mantyjeeⁿ hasta chaˈwaandyoˈ ˈo, majndeiiticheⁿ na cweˈ liaa na cwicweeˈyoˈ.

6:26b.MAT.006.026 Queⁿˈyoˈ cwenta cantyja ˈnaaⁿ cantsaa na maˈntyja jo nandye. Jooyoˈ tjaa ljoˈ cwinomyoˈ na nntyjeendyeyoˈ na nlaˈweyoˈ nantquie na nleilˈue ˈio cha. Sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ, nquii Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee mañequiaaⁿ na cwicwaˈ jooyoˈ. Ndoˈ ˈo cajndandyoˈtiˈyoˈ ntyjeeⁿ, nchiiti cantsaa.

6:27b.MAT.006.027 Mati ¿cwaaⁿ cwiindyoˈ ˈo nnda̱a̱ nntsˈaa na nleitcooñeti cweˈ na jeeⁿ jndye matseitiuu?

6:28b.MAT.006.028 ’Quia joˈ ¿chiuu na jeeⁿ jndye mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ cantyja chiuu na nleitsaaⁿˈndyoˈ? Queⁿˈyoˈ cwenta, nˈoom ljaaˈ quiiˈ jnda̱a̱, ya cwiwijnda̱naˈ. Neiⁿncooˈ cwiwaaˈ ljaaˈ. Tiquilˈanaˈ tsˈiaaⁿ, meiⁿ tiquilˈanaˈ tsaⁿ na nluii liaanaˈ.

6:29b.MAT.006.029 Sa̱a̱ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱: Juu rey Salomón meiiⁿ jeeⁿ tyañê, ndoˈ tjacantyja na ya ˈnaⁿ na tyoleichom, sa̱a̱ tîcatseijomnaˈ na neiⁿncooˈ liaⁿˈaⁿ chaˈna neiⁿncooˈ cwii ljaaˈmeiⁿˈ.

6:30b.MAT.006.030 Ndoˈ xeⁿ laaˈtiˈ matseichjoomñe Tyˈo̱o̱tsˈom ljaaˈ quiiˈ jnda̱a̱ na niomnaˈ xuee jeˈ ndoˈ ˈio cha nlconaˈ, majndeiiticheⁿ ntyjeeⁿ chiuu nlcweeˈyoˈ liaa, ˈo nnˈaⁿ na ticalaˈyuˈya nˈomˈyoˈ.

6:31b.MAT.006.031 Joˈ chii tancˈomˈyoˈ na jeeⁿ jndye mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ na nnduˈyoˈ: “¿Chiuu nlˈaayo̱o̱ na nlcwaaˈa ndoˈ na nncwa̱a̱ya?” oo nnduˈyoˈ: “¿Chiuu nlˈaayo̱o̱ na nleijndaaˈ liaaya?”

6:32b.MAT.006.032 Ee ñenquiiˈcheⁿ nmeiⁿˈ cwilˈueeˈndye nnˈaⁿ na ticˈom nacje ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Sa̱a̱ nqueⁿ na cwiluiiñê Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee mantyjeeⁿ na tjo̱o̱ndyoˈ chaˈtso nmeiⁿˈ.

6:33b.MAT.006.033 Sa̱a̱ najndyee quiandyoˈ na nntsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo. Ndoˈ calˈaˈyoˈ yuu na matyˈiomyanaˈ chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈoom, quia joˈ nñequiaaⁿ chaˈtso nmeiⁿˈ na macaⁿnaˈ ˈo.

6:34b.MAT.006.034 Joˈ chii tincˈomˈyoˈ na jeeⁿ jndye mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ˈnaⁿ na nlcaⁿnaˈ ˈo xuee na cwii wjaanaˈ. Ee xuee ˈio waanquia ñˈomtiuu cwentaaˈnaˈ. Xuee jeˈ maleiˈtyeⁿ nawiˈ na chuunaˈ cwentaˈyoˈ.

7

7:1b.MAT.007.001 ’Tilˈueeˈndyoˈ jnaaⁿ nnˈaⁿ na cweˈ xjeⁿto ˈo cha ticuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo.

7:2b.MAT.007.002 Ee mañejuuti ñˈoom na cwilˈueˈyoˈ nacjoo ncˈiaaˈyoˈ, majuunaˈ nleilˈueeˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom na nncuˈxeⁿnaˈ ˈo. Ndoˈ chaˈxjeⁿ na cwitjeiˈyoˈ cwenta na catˈuiinaˈ ncˈiaaˈyoˈ, malaaˈtiˈ nntsˈaaⁿ ñˈeⁿndyoˈ.

7:3b.MAT.007.003 ¿Chiuu na jeeⁿ maqueⁿˈ cwenta meiiⁿ chjoowiˈ ljoˈ machˈee xˈiaˈ? Ndoˈ manncuˈtiˈ tiqueⁿˈ cwenta na tˈmaⁿ matseiˈtjo̱o̱ndyuˈ. Machˈeenaˈ cantyja ˈnaⁿˈ chaˈcwijom jeeⁿ ndoˈ ntquiooˈ jnda̱ na njom tsˈomnnom xˈiaˈ, sa̱a̱ meiⁿchjoo tiqueⁿˈ cwenta tsˈoom tscaaˈ na njom tsˈomnjomˈ nncuˈ.

7:4b.MAT.007.004 ¿Aa nntsuˈyuˈ nnom xˈiaˈ: “Cwa, quiaaˈ na nncwjiiˈa ntquiooˈ jnda̱ na njom tsˈomnjomˈ”? Ndoˈ ˈu jeˈ ndicwaⁿ njom tsˈoom tscaaˈ tsˈomnjomˈ.

7:5b.MAT.007.005 ˈU tsˈaⁿ na we waa na matseixmaⁿˈ cwjiˈjndyeeˈ tsˈoom tscaaˈ na njom tsˈomnjomˈ nncuˈ quia joˈ tquioˈyaˈ na nncwjiˈ ntquiooˈ jnda̱ na njom tsˈomnnom xˈiaˈ.

7:6b.MAT.007.006 ’Tiñeˈquiaˈyoˈ ˈnaⁿ na ljuˈ laˈxmaⁿnaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na ticalaˈñˈoomˈndye Tyˈo̱o̱tsˈom na ticalaˈxmaⁿ na nntoˈñoom joonaˈ. Ee xeⁿ na luaaˈ nlˈaˈyoˈ matseijomnaˈ chaˈcwijom cwiñeˈquiaˈyoˈ ˈnaⁿ na ya na laˈxmaⁿnaˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ calueˈ. Ndoˈ calueˈñeeⁿ nntaˈqueⁿyoˈ na nntquiiyoˈ ˈo. Meiⁿ tiñeˈquiaˈyoˈ ˈnaⁿ na jnda nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, ee xeⁿ na ljoˈ nlˈaˈyoˈ, matseijomnaˈ chaˈcwijom cwitueˈyoˈ tsˈuaa ta̱ˈ na jeeⁿ jnda nda̱a̱ calcu. Ndoˈ calcuˈñeeⁿ cweˈ nntyueyoˈ joonaˈ.

7:7b.MAT.007.007 ’Ñequiiˈcheⁿ cataⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom quia joˈ nndaˈyoˈ juu na cwitaⁿˈyoˈ. Ñequiiˈcheⁿ calˈueˈyoˈ chiuuya jo nnoom quia joˈ nliuˈyoˈ. Ñequiiˈcheⁿ caˈmaⁿˈyoˈ jom quia joˈ nnaaⁿ chaˈcwijom ˈndyootsˈa jo nda̱a̱ˈyoˈ.

7:8b.MAT.007.008 Ee cwii tsˈaⁿ na waa na macaaⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, maxjeⁿ nncoˈñoom juunaˈ. Ndoˈ mati tsˈaⁿ na malˈue yuu na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom, maxjeⁿ nljeiiⁿ. Ndoˈ juu tsˈaⁿ na maˈmaⁿ, maxjeⁿ nntseicanaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈcwijom ˈndyootsˈa jo nnom.

7:9b.MAT.007.009 ’¿ˈÑeeⁿ cwiindyoˈ ˈo na mˈaaⁿ yucachjoo jnda, ndoˈ xeⁿ macaaⁿ tyooˈ njomˈ, aa nñequiaaˈyuˈ tsjo̱ˈ nnoom? Tjaaˈnaⁿ ˈñeeⁿ nntsˈaa na ljoˈ.

7:10b.MAT.007.010 Ndoˈ xeⁿ macaⁿ yucachjoo jndaˈ cwii catscaa njomˈ, ¿aa nñequiaaˈyuˈ catsuu nnoom? Xocatsaˈ na ljoˈ.

7:11b.MAT.007.011 Quia joˈ ˈo nnˈaⁿ na tia nnˈaⁿndyoˈ, xeⁿ manquiuˈyoˈ na nñeˈquiaˈyoˈ ˈnaⁿ na ya nda̱a̱ ndaˈyoˈ, majndeiiticheⁿ nquii Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee nñequiaaⁿ ˈnaⁿ na yaticheⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwitaⁿ nnoom.

7:12b.MAT.007.012 ’Quia joˈ meiⁿnquia na lˈue nˈomˈyoˈ na calˈa nnˈaⁿ ñˈeⁿndyoˈ majoˈti calˈaˈ ˈo ñˈeⁿndye joona. Ee laaˈtiˈ matsa̱ˈntjom ljeii na tqueⁿ Moisés ñequio ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na tyoñeˈquia profetas tandyo xuee.

7:13b.MAT.007.013 ’ˈO catsaquieˈyoˈ ˈndyootsˈa cantuu na nncˈomˈyoˈ natooˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ee waa ˈndyootsˈa tmeiⁿ na matseicanaaⁿñenaˈ nato tˈmaⁿ. Juunaˈ wjaañˈoomnaˈ tsˈaⁿ na nntsuuñe ndoˈ jndye nnˈaⁿ cwiˈooquieˈ joˈ joˈ.

7:14b.MAT.007.014 Sa̱a̱ ˈndyootsˈa cantuu matseicanaaⁿñenaˈ nato cajneiⁿ. Natoˈñeeⁿ wjaañˈoomnaˈ tsˈaⁿ na ticantycwii na nncwandoˈ sa̱a̱ tijndye nnˈaⁿ cwiliu juunaˈ.

7:15b.MAT.007.015 ’Calˈaˈyoˈ cwenta ñequio joo nnˈaⁿ na tiyuuˈ ñˈoom cwiñeˈquia. Cwiquieˈcañomna ˈo na ndooˈ jeeⁿ nioomˈ nˈomna chaˈna nioomˈ tsˈom catsmaⁿ sa̱a̱ naquiiˈ nˈomna laxmaⁿna na wiˈndyena chaˈcwijom lobo.

7:16b.MAT.007.016 Nntaˈjnaⁿˈyoˈ ˈñeeⁿ joona quia cwiqueⁿˈyoˈ cwenta chiuu cwilˈana. ¿Aa nntsˈaacheⁿnaˈ na nntseicjoo tsˈaⁿ ta̱uva lˈo̱o̱nioom? Oo ¿aa nntseicjoo tsˈaⁿ ta̱higos tsˈoom nioom? Xocatsˈaanaˈ na ljoˈ.

7:17b.MAT.007.017 Ee ticwii cwii tsˈoom na ya, cwiweˈ ta̱ na ya, ndoˈ ticwii cwii tsˈoom na tisˈa, cwiweˈ ta̱ na tisˈa.

7:18b.MAT.007.018 Tsˈoom na ya xocueˈ ta̱ na tisˈa, ndoˈ tsˈoom na tisˈa xocueˈ ta̱ na ya.

7:19b.MAT.007.019 Ticwii cwii tsˈoom na ticatsˈaa ta̱ na ya, cwitˈuanaˈ, jnda̱ chii cwitueeˈ nnˈaⁿ juunaˈ quiiˈ chom.

7:20b.MAT.007.020 Luaaˈ waa na nntaˈjnaⁿˈyoˈ naⁿˈñeeⁿ, ee mˈmo̱ⁿnaˈ na tiyuuˈ ñˈoom na cwiñeˈquiana quia na nleitquiooˈ chiuu waa na cwilˈana.

7:21b.MAT.007.021 ’Majndye nnˈaⁿ cwilue nno̱o̱ⁿ Ta, sa̱a̱ tichaˈtsondyena nncˈooquieeˈndyena cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. Ñequiiˈcheⁿ joo nnˈaⁿ na cwilˈa ljoˈ na lˈue tsˈom Tsotya̱ya na mˈaaⁿ cañoomˈluee, naⁿˈñeeⁿ nncˈooquieeˈndye cantyja na matsa̱ˈntjoom.

7:22b.MAT.007.022 Xuee na nncueˈntyjo̱ na nntuˈxeⁿndye nnˈaⁿ, majndye nnˈaⁿ nluena no̱o̱ⁿ: “Jeeⁿ ˈu Ta, ¿aa nchii jnda̱ tquiaayâ ñˈoom naya ˈnaⁿˈ ñequio najndeii na matseiˈxmaⁿˈ ndoˈ tjeiiˈâ jndyetia naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ, ndoˈ lˈaayâ jndye ˈnaaⁿ ñequio najnduˈ nncuˈ na tixocaluiinaˈ cantyja najndeii na matseixmaⁿ tsˈaⁿ?”

7:23b.MAT.007.023 Quia joˈ nncˈo̱ya ndyuee naⁿˈñeeⁿ, nntsjo̱o̱: “Meiⁿchjoo ticwajnaⁿˈa ˈñeeⁿ ˈo. Quindyo̱ˈyoˈ nacañomya, ˈo nnˈaⁿ na tia nnˈaⁿndyoˈ.”

7:24b.MAT.007.024 ’Ticwii cwii tsˈaⁿ na mandii ñˈoom na matsjo̱o̱ nmeiiⁿ ndoˈ matseicanda̱ joonaˈ, matseijomnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ chaˈna cwii tsˈaⁿ na jndo̱ˈ tsˈom na sˈaa waaˈ nacjooˈ tsjo̱ˈtˈmaⁿ na tyeⁿ wacatyeeⁿ.

7:25b.MAT.007.025 Jnaⁿnaˈ tuaˈ, tyjeeˈ jndaa, tioo jndye jndeii, teicaljoonaˈ wˈaaˈñeeⁿ, sa̱a̱ tiquioonaˈ ee na tˈuiityeⁿnaˈ nacjooˈ tsjo̱ˈñeeⁿ.

7:26b.MAT.007.026 Sa̱a̱ ticwii cwii tsˈaⁿ na mandii ñˈoom na matsjo̱o̱ ndoˈ titseicanda̱ joonaˈ, matseijomnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ chaˈna cwii tsˈaⁿ na tijndo̱ˈ tsˈom na sˈaa waaˈ nacjooˈ teiˈ.

7:27b.MAT.007.027 Jnaⁿnaˈ tuaˈ, tyjeeˈ jndaa, tioo jndye jndeii, teicaljoonaˈ wˈaaˈñeeⁿ, mana tioonaˈ. Ndoˈ matˈmaⁿ tsuu cantyja ˈnaaⁿˈ wˈaaˈñeeⁿ.

7:28b.MAT.007.028 Quia na jnda̱ jnda̱ seineiⁿ Jesús chaˈtso ñˈoommeiⁿˈ, nnˈaⁿ na jndyendye jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna ñˈoom na tˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na.

7:29b.MAT.007.029 Ee tyoˈmo̱o̱ⁿ na waa najndeii na matseixmaaⁿ, nchii chaˈna cwitˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ na jndo̱ˈ nˈom cantyja ˈnaaⁿˈ ljeii na tqueⁿ Moisés.

8

8:1b.MAT.008.001 Quia na jndyocue Jesús ta na tjaaⁿ, jndyendye nnˈaⁿ tquiontyjo̱ naxeeⁿˈeⁿ.

8:2b.MAT.008.002 Tyjeeˈcañoom cwii tsˈaⁿ na chuu tycu lepra, tjatseicandyooˈñe, tcoˈ xtye jo nnoom, tso: —Ta, ntyjii na ˈu nnda̱a̱ nntseinˈmaⁿˈ ja, xeⁿ lˈue tsˈomˈ.

8:3b.MAT.008.003 Ndoˈ Jesús seintyjo̱o̱ⁿ tsˈo̱o̱ⁿ, tyenquioomˈm tsaⁿˈñeeⁿ, matsoom nnom: —Lˈue tsˈo̱o̱ⁿ. Canˈmaⁿˈ. Ndoˈ mañoomˈ nˈmaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ, mana tsu tycu lepra.

8:4b.MAT.008.004 Quia joˈ tso Jesús nnoom: —Ndiˈ nntsjo̱o̱, meiⁿcwii tsˈaⁿ ticatsuˈ nnom chiuu waa na tuii. Sa̱a̱ cjaˈ, cjaˈtseicaˈmo̱ⁿndyuˈ nnom tyee, ndoˈ quiaaˈ quiooˈ nnoom na tseixmaⁿ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈxjeⁿ na sa̱ˈntjom Moisés. Luaaˈ catsaˈ cha caluiˈyuuˈnaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na jnda̱ nˈmaⁿˈ.

8:5b.MAT.008.005 Xjeⁿ na mawjaaquieeˈ Jesús tsjoom Capernaum, cwii capeitaⁿ na matsa̱ˈntjom cwii siaⁿnto sondaro seicandyooˈñe nacañomˈm. Sˈaa tyˈoo nnoom.

8:6b.MAT.008.006 Tso: —ˈU Ta, moso ˈnaⁿya macanda̱ cweˈ waaⁿ na waa wˈaya, teiˈcaljoo tycutqueeⁿ jom. Jeeⁿ cwajndii maquiinaˈ jom.

8:7b.MAT.008.007 Tso Jesús nnom: —Nncjo̱, nntseinˈmaⁿya jom.

8:8b.MAT.008.008 Sa̱a̱ tˈo̱ capeitaⁿ, tsoom: —ˈU Ta, ticatseixmaⁿya na nncjaˈquieˈ naquiiˈ wˈaya. Mantyjii meiiⁿ cweˈ ñˈoom catsuˈ, mana nnˈmaⁿ moso ˈnaⁿya.

8:9b.MAT.008.009 Ee mati ja mˈaaⁿya nacje ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na cwitsa̱ˈntjom. Ndoˈ mati nnco̱ mˈaⁿ sondaro na matsa̱ˈntjo̱ⁿ. Quitsjo̱o̱ nnom cwii joona: “Cjaˈ luaaˈ”, ndoˈ wjaa. Quitsjo̱o̱ nnom cwiicheⁿ: “Candyoˈ luaa”, ndoˈ ndyo. Quitsjo̱o̱ nnom cwii cwii moso ˈnaⁿya: “Catsaˈ tsˈiaaⁿwaaˈ”, ndoˈ ntsˈaa.

8:10b.MAT.008.010 Jeeⁿ tjaweeˈ tsˈom Jesús quia na jñeeⁿ ñˈoom ˈndyoo tsaⁿˈñeeⁿ. Tsoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwiˈoontyjo̱ naxeeⁿˈeⁿ: —Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, meiⁿ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ Israel tyooljei cwii tsˈaⁿ na matseiyuˈya tsˈom chaˈna tsaⁿmˈaaⁿˈ.

8:11b.MAT.008.011 Candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, jndye nnˈaⁿ na nchii nnˈaⁿ Israel nnaⁿ naⁿˈñeeⁿ jo ntyja na macaluiˈ ñeˈquioomˈ ñequio ntyja na mawjaacue ñeˈquioomˈ. Ndoˈ yuu na mˈaⁿ Abraham ñˈeⁿ Isaac ñˈeⁿ Jacob yuu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, ñequio na neiiⁿna nncwindyuaandyena na nlcwaˈna ñˈeⁿ naⁿˈñeeⁿ.

8:12b.MAT.008.012 Sa̱a̱ nquiee nnˈaⁿ judíos na qui na cwentaana cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, nncwjiˈnaˈ joona joˈ joˈ. Nncjuˈnaˈ joona yuu na tjacantyja na jaaⁿñe. Joˈ joˈ nncˈomna na nlaˈxuaana na matseiˈndaaˈnaˈ nˈomna. Ndoˈ nnteinquiena ndeiˈnˈomna na maquiinaˈ joona.

8:13b.MAT.008.013 Quia joˈ tso Jesús nnom capeitaⁿˈñeeⁿ: —Chaˈxjeⁿ na jnda̱ seiyuˈ, maxjeⁿ joˈ nluii. Cjaˈlcweˈ na waa waˈ. Ndoˈ mañejuu xjeⁿˈñeeⁿ nˈmaⁿ mosooˈ tsaⁿˈñeeⁿ.

8:14b.MAT.008.014 Tjaquieeˈ Jesús waaˈ Pedro. Ljeiiⁿ na waa sta̱xeeⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ cjooˈ jnduu. Matseiconaˈ juu.

8:15b.MAT.008.015 Tyenquioomˈm tsˈo̱ tsaⁿˈñeeⁿ ndoˈ mañoomˈ tjameintyjeeˈ na matseiconaˈ juu. Teicantyja, to̱ˈ na mandiˈntjom nda̱a̱na.

8:16b.MAT.008.016 Quia na jnda̱ tmaaⁿya, tquiocho nnˈaⁿ jndye ncˈiaana na cwileiˈcho jndyetia na mˈaaⁿ Jesús. Ñeˈcwii sa̱ˈntjoom na caluiˈ jndyetia, quia joˈ jluiˈna naquiiˈ nˈom naⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ seinˈmaaⁿ chaˈtso nnˈaⁿwii.

8:17b.MAT.008.017 Luaaˈ tuii cha caluiˈljuuˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na tyoñequiaa profeta Isaías. Tso tsaⁿˈñeeⁿ: “Manquiityeeⁿ teijneiⁿ jaa cantyja na tijndeiiˈ nˈo̱o̱ⁿya. Ndoˈ mati seinˈmaaⁿ jaa chaˈtso ntycu na ñejleichuunaˈ jaa.”

8:18b.MAT.008.018 Quia na ntyˈiaaˈ Jesús na jndyendye nnˈaⁿ mˈaⁿ nacañomˈm, tsoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê na calaˈjndaaˈndyena wˈaandaa na nncˈoona xndyaaˈ ndaaluee.

8:19b.MAT.008.019 Ndoˈ tjantyjaaˈ cwii tsˈaⁿ na maˈmo̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. Matso nnoom: —Maestro, nncjo̱ntyjo̱ naxeⁿˈ meiⁿyuucheⁿ na wjaˈ.

8:20b.MAT.008.020 Tˈo̱ Jesús nnom, tsoom: —Joo canndye maniom lueˈwˈaayoˈ ndoˈ cantsaa na cwimaˈntyja mati maniom cantquiaayoˈ, sa̱a̱ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee meiⁿ yuu na nncwajndya̱, tjaaˈnaⁿ.

8:21b.MAT.008.021 Cwiicheⁿ tsˈaⁿ na matseijomñe ñˈeⁿñê, matso nnoom: —Ta, quiaaˈ ñˈomˈ na nndiˈntjo̱ⁿtya̱ nnom tsotya̱, hasta xeⁿ jnda̱ tyˈiuya jom, quia joˈ yuuˈ jeˈ nñˈa̱ⁿya ñˈeⁿndyuˈ.

8:22b.MAT.008.022 Tˈo̱ Jesús nnom, matsoom: —Jndye nnˈaⁿ mˈaⁿ na tyootandoˈ cantyja ˈnaⁿya. Mˈaⁿna chaˈcwijom lˈoo. Caˈndiiˈ na joona catyˈiuundye ntyjeena. Sa̱a̱ ˈu jeˈ, candyoˈtseijomndyuˈ ñˈeⁿndyo̱.

8:23b.MAT.008.023 Quia joˈ tuo̱o̱ⁿ tsˈom wˈaandaa, mandi ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê.

8:24b.MAT.008.024 Luaa tuii, tyoowijndye ˈoona, tioo cwii jndye tˈmaⁿ jndeii nnom ndaaluee, mawaa na wjaanchjeeñe nmo̱ⁿ wˈaandaa. Ndoˈ jom watsom.

8:25b.MAT.008.025 Ndoˈ tyˈentyjaaˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê jlaˈnlcwina jom, jluena: —Jeeⁿ ˈu Ta, cwjiˈnˈmaaⁿndyuˈ jaa, manncwja̱a̱ya.

8:26b.MAT.008.026 Quia joˈ tsoom nda̱a̱na: —ˈO nnˈaⁿ na ticalaˈyuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, ¿chiuu na cwilacatyuendyoˈ? Ndoˈ teicantyjaaⁿ, seitiaaⁿˈaⁿ jndyeˈñeeⁿ ñequio ndaaluee, mana teicheⁿñˈeⁿnaˈ.

8:27b.MAT.008.027 Cweˈ seiñˈeeⁿˈtonaˈ naⁿˈñeeⁿ, jluena: —¿ˈÑeeⁿ cwiluiiñe tsaⁿmˈaaⁿˈ na jeeⁿcheⁿ ndyaˈ waljooˈ? Jndaˈjom meiiⁿ jndye, meiiⁿ ndaaluee cwilaˈcanda̱naˈ ñˈoom na matsa̱ˈntjoom.

8:28b.MAT.008.028 Jnda̱ joˈ jluiˈna cwiicheⁿ xndyaaˈ ndaaluee, ndyuaa nnˈaⁿ gadarenos, we nnˈaⁿ na laˈxmaⁿ naⁿjndii tyˈecatjomndye jom. Jluiˈna yuu niom ndeiˈluaa, jeeⁿcheⁿ ndyaˈ wjeena hasta leicanda̱a̱ nncwinom tsˈaⁿ natoˈñeeⁿ.

8:29b.MAT.008.029 Luaa tuii, jndeii jlaˈxuaana, jluena: —¿Ljoˈ nntsaˈ ñˈeⁿndyô̱, ˈu Jesús, Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom? ¿Aa jnda̱ jndyoˈ na nlcoˈwiˈ jâ, meiiⁿ tyooweˈntyjo̱ xjeⁿ na nntuˈxeⁿndyô̱?

8:30b.MAT.008.030 Joˈ joˈ chjooti matquio̱o̱ˈti mˈaⁿ cwii tmaaⁿˈ tˈmaⁿ calcu na cwicwaˈ.

8:31b.MAT.008.031 Ndoˈ naⁿjndiiˈñeeⁿ jlaˈtyˈoondyena nnoom jluena: —Xeⁿ na nncwjiˈ jâ naquiiˈ nˈom naⁿmˈaⁿ, quiaaˈ ñˈomˈ na nntsaquia̱a̱ˈâ naquiiˈ nˈom calcu na mˈaⁿ luaaˈ.

8:32b.MAT.008.032 Quia joˈ tsoom nda̱a̱na: —Cwa, catsaˈyoˈ. Mana jluiˈna, tyˈequieˈnomna naquiiˈ nˈom calcuˈñeeⁿ. Ndoˈ chaˈwaa tmaaⁿˈ calcuˈñeeⁿ tmaⁿˈnquioyoˈ, mana teiˈtyuˈyoˈ ˈndyoo ndaaluee. Tja̱yoˈ quiiˈ ndaa.

8:33b.MAT.008.033 Ndoˈ nnˈaⁿ na cwijndooˈ jooyoˈ, jleiˈnomna, tyˈequieˈna quiiˈ tsjoom. Tcuu tcuu tyolaˈcandiina chiuu waa na tjoomna ñˈeⁿ calcuˈñeeⁿ ñequio chiuu waa na nˈmaaⁿ we naⁿˈñeeⁿ na tyoleiˈcho naⁿjndii.

8:34b.MAT.008.034 Quia joˈ chaˈtso nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ jluiˈna, tyˈena na mˈaaⁿ Jesús. Ndoˈ quia na tjomndyena jom, lˈana tyˈoo nnoom na calueeⁿˈeⁿ ndyuaana.

9

9:1b.MAT.009.001 Quia joˈ tuo̱nndaˈ Jesús tsˈom wˈaandaa ñequio nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. Teiˈtyˈiooˈna ndaaluee. Mana tquiena tsjoom yuu na macˈeⁿ Jesús.

9:2b.MAT.009.002 Ndoˈ tquioñˈom nnˈaⁿ cwii tsˈaⁿwiiˈ na mˈaaⁿ, cweˈ ñˈeⁿ tsuee. Tsaⁿˈñeeⁿ tycutqueeⁿ teiˈljoo jom mana teintjeiⁿ ncˈeeⁿ. Quia na ntyˈiaaˈ Jesús na tˈmaⁿ cwilaˈyuˈya nˈom naⁿˈñeeⁿ, tsoom nnom tsaⁿwiiˈ: —ˈU jndaaya, cˈomˈ tˈmaaⁿˈndyuˈ tsˈomˈ. Ja jnda̱ seitˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿya ˈu chaˈtso jnaⁿˈ na waa.

9:3b.MAT.009.003 Quia joˈ cwanti nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés tyomˈaaⁿˈ nˈomna, cwiluena: “Tsaⁿmˈaaⁿˈ ñˈoom ntjeiⁿ matseineiiⁿ ee machˈeeⁿ na ljoˈyu cwiluiiñê ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom.”

9:4b.MAT.009.004 Jesús maxjeⁿ mantyjeeⁿ na luaaˈ cwilaˈtiuuna. Joˈ chii tsoom nda̱a̱na: —¿Chiuu na ticuaaya nquiuˈyoˈ ñˈeⁿndyo̱?

9:5b.MAT.009.005 ¿Cwaaⁿ ñˈoom cwilaˈtiuuˈyoˈ na tijndeiˈtinaˈ na nntsjo̱o̱ nnom tsaⁿmˈaaⁿ, aa nchii chaˈna jnda̱ tsjo̱o̱ nnoom na matseitˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿya jnaaⁿˈaⁿ na waa? Oo ¿aa nchii nquiuˈyoˈ na jndeiˈtinaˈ na nntsjo̱o̱ quicantyjaaⁿ, cjaacaⁿ?

9:6b.MAT.009.006 Queⁿˈyoˈ cwenta, ja na cwiluiindyo̱ tsaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee mˈmo̱o̱ⁿya nda̱a̱ˈyoˈ na waa na jndo̱ na matseixmaⁿya tsjoomnancuewaañe na nntseitˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿya jnaaⁿ nnˈaⁿ. Quia joˈ tsoom nnom tsˈaⁿ na ntjeiⁿ ncˈee: —ˈU re, quicantyjaˈ, catseilcwiindyuˈ tsuee ˈnaⁿˈ. Cjaˈtoˈ waˈ.

9:7b.MAT.009.007 Ndoˈ teicantyjaaⁿ, mana tjaaⁿ waⁿˈaⁿ.

9:8b.MAT.009.008 Ndoˈ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na ntyˈiaa na luaaˈ, tyueneiiⁿna ndoˈ tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom na tquiaaⁿ najneiⁿ nnom Jesús na nnteijndeiinaˈ nnˈaⁿ.

9:9b.MAT.009.009 Jluiˈ Jesús joˈ joˈ, mana tjaaⁿ. Ndoˈ ljeiiⁿ ja na jndyuya Mateo. Wacatya̱ⁿ wˈaa yuu cwitioom nnˈaⁿ tsˈiaaⁿnda̱a̱na cwentaaˈ gobiernom. Tsoom no̱o̱ⁿ: —Candyoˈtseijomndyuˈ ñequio tsˈiaaⁿ na matsˈaa. Mañoomˈ teicantyjaya, tjo̱tseijomndyo̱ ñequioñê.

9:10b.MAT.009.010 Luaa tuii, wacatyeeⁿ Jesús nacañoomˈ meiⁿsa wˈaya. Ndoˈ naⁿcwitoˈñoom tsˈiaaⁿnda̱a̱ nnˈaⁿ cwentaaˈ gobiernom ñˈeⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈtjo̱o̱ndye nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja na nquiu nnˈaⁿ fariseos, ñeˈnaaⁿˈ meindyuaandyena ñˈeⁿñê ñequio nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê.

9:11b.MAT.009.011 Sa̱a̱ quia na ntyˈiaa nnˈaⁿ fariseos na luaaˈ machˈeeⁿ, taˈxˈeena nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê, jluena: —¿Chiuu na macwaˈ maestro ˈnaⁿˈyoˈ ñequio naⁿcwitoˈñoom tsˈiaaⁿnda̱a̱ nnˈaⁿ cwentaaˈ gobiernom ndoˈ ñequio nnˈaⁿ na cwilaˈtjo̱o̱ndye nnom Tyˈo̱o̱tsˈom?

9:12b.MAT.009.012 Quia na jndii Jesús na luaaˈ cwiluena, tsoom: —Nnˈaⁿ na tiwii titjo̱o̱ndyena tsˈaⁿ na machˈee nasei. Sa̱a̱ nnˈaⁿ na wii tjo̱o̱ndyena tsaⁿˈñeeⁿ.

9:13b.MAT.009.013 Waa ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na luaa matsonaˈ: “Ja cajndati ntyjii na nncˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ ncˈiaaˈyoˈ nchiiti na cwiñeˈquiaˈyoˈ quiooˈ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ ja.” Tsoti Jesús: —Catsaˈyoˈ ndoˈ calaˈno̱ⁿˈyoˈ ljoˈ ñeˈcaˈmo̱ⁿ ñˈoomwaaˈ. Ee ja nchii na jndyo̱o̱ na nncwaⁿya nnˈaⁿ na cwilˈa na matyˈiomyanaˈ, sa̱a̱ jndyo̱o̱ na nncwaⁿya nnˈaⁿjnaⁿ na calcweˈ nˈomna.

9:14b.MAT.009.014 Quia joˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈoom na mañequiaa Juan, tyquieˈcañomna Jesús. Tyolaˈncjooˈndyena, jluena: —¿Chiuu na jâ ñequio nnˈaⁿ fariseos jndye ndiiˈ cwilaˈcwejndoˈndyô̱, sa̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿndyuˈ tiquilaˈcwejndoˈndyena?

9:15b.MAT.009.015 Tˈo̱ Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, seineiiⁿ ñˈoom tjañoomˈ: —Joo nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ nquii tsˈaⁿ na macoco, ¿aa nncˈomna na chjooˈ nˈomna yocheⁿ na cwiwitˈmaaⁿˈ na ndicwaⁿ mˈaaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ quiiˈntaaⁿna? Xocatsˈaanaˈ. Sa̱a̱ nncueˈntyjo̱ xuee na nncwjiˈnaˈ juu tsˈaⁿ na macoco quiiˈntaaⁿna. Quia ljoˈcheⁿ nncˈomna na chjooˈ nˈomna ndoˈ nlaˈcwejndoˈndyena.

9:16b.MAT.009.016 Quia joˈ seineiⁿti Jesús ñˈoom tjañoomˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom xco na jndyoñˈoom. Tsoom: —Ticatyˈiomyanaˈ na nntseiyo̱ tsˈaⁿ liaa ntsaa ñˈeⁿ cwii taⁿˈ liaa xco na tyootmaⁿ. Ee xeⁿ na ljoˈ nntsˈaa, nncjaateii liaa xco, nncˈiooˈñenaˈ liaa ntsaa ndoˈ liaa ntsaa cwajndiiti njndiiˈñenaˈ.

9:17b.MAT.009.017 Meiⁿ xocatiom tsˈaⁿ winom xco tsˈom tjaⁿ na jnda̱ teilˈue, ee xeⁿ na luaaˈ ntsˈaa tsˈaⁿ, ntyˈiooˈ tjaⁿ, mana cwiwindaaˈñˈeⁿ juunaˈ ndoˈ mati nlcweˈ winom. Maxjeⁿ nntiom tsˈaⁿ winom tsˈom tjaⁿ xco ndoˈ laaˈtiˈ meiⁿ tjaⁿ xocwiˈndaaˈ meiⁿ winom.

9:18b.MAT.009.018 Yocheⁿ na matseineiⁿ Jesús ñˈoommeiⁿˈ, tyjeˈcañoom cwii tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe watsˈom ˈnaaⁿ nnˈaⁿ judíos. Tcoˈ xtye jo nnoom, tso: —Jeˈndyo tueˈ nomjndaaya. Sa̱a̱ xeⁿ wjaˈ na nntioˈ tsˈo̱ˈ nacjoomˈm, nncwandoˈnnaaⁿˈaⁿ. Cwa cjaˈ, catioˈyaˈ tsˈo̱ˈ nacjoomˈm, quia joˈ nncwandoˈxcoom.

9:19b.MAT.009.019 Ndoˈ teicantyja Jesús, tjantyjo̱o̱ⁿ naxeⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ ñequio jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê.

9:20b.MAT.009.020 Luaa tuii, jndyontyjo̱ cwii yuscu naxeⁿˈ Jesús na nioom wiiˈ. Yuscuˈñeeⁿ jnda̱ canchooˈwe chu na tyoocameintyjeeˈ na cwicaa nioomˈm. Jndyotseicandyooˈñê, tˈueeⁿ ˈndyoo liaaˈ Jesús.

9:21b.MAT.009.021 Ee seitioom naquiiˈ tsˈoom: “Xeⁿ cweˈ na nnda̱a̱ nñequiuuˈa liaⁿˈaⁿ, quia joˈ nnˈmaⁿya.”

9:22b.MAT.009.022 Taqueⁿ Jesús ntyˈiaaⁿˈaⁿ yuscuˈñeeⁿ. Tsoom nnom: —ˈU jndaaya, cˈomˈ tˈmaaⁿˈndyuˈ tsˈomˈ. Ncˈe na matseiyuˈya tsˈomˈ ñˈeⁿndyo̱, jnda̱ nˈmaⁿˈ. Ndoˈ mañejuu xjeⁿˈñeeⁿ nˈmaⁿ.

9:23b.MAT.009.023 Jnda̱ tueeˈ Jesús waaˈ Jairoˈñeeⁿ, tjaqueⁿˈeⁿ naquiiˈ wˈaa. Ntyˈiaaⁿˈaⁿ nnˈaⁿ na cwitjo̱o̱ˈ nmaaⁿ, ñequio jndye ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na tacwaxua ndyuee.

9:24b.MAT.009.024 Tsoom nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: —Caluiˈyoˈ, ee nchii na jnda̱ tueˈ yuscuchjoomˈaaⁿˈ. Cweˈ watsoo. Sa̱a̱ cweˈ teincona jom.

9:25b.MAT.009.025 Jnda̱ na tjeiiⁿˈeⁿ naⁿˈñeeⁿ chˈeⁿ, tjaqueⁿˈeⁿ yuu ndiiˈ tsˈoochjoo, tˈueeⁿ tsˈo̱. Teintyja yuˈñeeⁿ.

9:26b.MAT.009.026 Chaˈwaa tsˈo̱ndaaˈñeeⁿ tˈom ñˈoom na tuii na luaaˈ.

9:27b.MAT.009.027 Na mawjaati Jesús tyˈentyjo̱ we naⁿnchjaaⁿ naxeeⁿˈeⁿ. Jndeii tyolaˈxuaana, tyoluena: —Ta, ˈu na cwiluiindyuˈ tsjaaⁿ ˈnaaⁿˈ David na jndyowicantyjooˈ, cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ jâ.

9:28b.MAT.009.028 Quia na tjaqueⁿˈeⁿ quiiˈ wˈaa, tyˈentyjo̱ naⁿnchjaaⁿˈñeeⁿ naxeeⁿˈeⁿ. Tsoom nda̱a̱na: —¿Aa cwilayuˈyoˈ na nnda̱a̱ nntsˈaaya na nntyˈiaˈyoˈ? Tˈo̱o̱na nnoom jluena: —Ta, cwilayuuˈâ na nnda̱a̱ nntsaˈ.

9:29b.MAT.009.029 Quia joˈ tyenquioomˈm luaˈnda̱a̱na, tsoom: —Catsˈaanaˈ chaˈxjeⁿ na cwilayuˈya nˈomˈyoˈ.

9:30b.MAT.009.030 Mana tcoˈyanaˈ nˈomnda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ tqueⁿtyeⁿ Jesús ñˈoom nda̱a̱na, tsoom: —Calˈaˈyoˈ cwenta na meiⁿcwii tsˈaⁿ ticalaneiⁿˈyoˈ nnom ˈñeeⁿ seinˈmaⁿ ˈo.

9:31b.MAT.009.031 Sa̱a̱ yuu waa, jluiˈ naⁿˈñeeⁿ joˈ joˈ, to̱ˈna, tyotˈoomna ñˈoom ya cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ chaˈwaa tsˈo̱ndaaˈñeeⁿ.

9:32b.MAT.009.032 Xjeⁿ na cwiˈoo naⁿˈñeeⁿ, luaa tuii, tquioñˈom nnˈaⁿ cwii tsˈaⁿ na mˈaaⁿ Jesús. Tileicatseineiⁿ na maleiñˈoom jndyetia juu.

9:33b.MAT.009.033 Quia na jnda̱ tjeiiⁿˈeⁿ jndyetia naquiiˈ tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ, jnaaⁿ na matseineiⁿ. Tyueneiiⁿ nnˈaⁿ, jluena: —Meiⁿ chaˈwaa ndyuaaya ndyuaa Israel, tijoom ñentyˈiaaya cwii nnom chaˈna luaaˈ.

9:34b.MAT.009.034 Sa̱a̱ nnˈaⁿ fariseos tueeˈna ñˈoom nacjooˈ Jesús, jluena: —Cantyja najndeii nquii na cwiluiitquieñe nda̱a̱ naⁿjndii, joˈ na macwjeeⁿˈeⁿ naⁿjndii naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ.

9:35b.MAT.009.035 Tyomanom Jesús chaˈtso njoom tˈmaⁿ ñequio njoom nchˈu tsˈo̱ndaa Galilea. Tyoˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ naquiiˈ lanˈom. Tyoñequiaaⁿ ñˈoom naya cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. Tyotseinˈmaaⁿ nnˈaⁿ ticwii cwii nnom tycu na wiina, ñˈeⁿ ticwii cwii nnom na tajndeiiˈ nˈomna na maquiinaˈ.

9:36b.MAT.009.036 Quia na ntyˈiaaⁿˈaⁿ nnˈaⁿ na jndyendye, tˈoom na wiˈ tsˈoom naⁿˈñeeⁿ ee cweˈ mˈaⁿntjeiⁿtona ndoˈ tjaa ˈñeeⁿ na nnteijndeii joona. Laxmaⁿna chaˈcwijom cwii tmaaⁿˈ canmaⁿ na tjaa ˈñeeⁿ juu na ya nnteixˈee.

9:37b.MAT.009.037 Quia joˈ to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na maˈmo̱o̱ⁿ na jndye nnˈaⁿ mamˈaⁿ na nndye ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom sa̱a̱ tijndye nnˈaⁿ na nntjeiˈyuuˈndye nda̱a̱na. Tsoom ñˈoom tjañoomˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê: —Jeeⁿ ya jnda̱ tueˈ ntjom, sa̱a̱ naⁿntjom tijndyendyena.

9:38b.MAT.009.038 Joˈ chii calaˈtyˈoondyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na jom cwentaaⁿˈaⁿ ntjomˈñeeⁿ, na cajñoom nnˈaⁿ na cˈoocatyjeendye ntjoomˈm.

10

10:1b.MAT.010.001 Jesús tqueeⁿˈñê jâ nnˈaⁿ canchooˈwe. Tquiaaⁿ cantyja najndeii na matseixmaaⁿ nda̱a̱yâ na catjeiiˈâ jndyetia naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ, ndoˈ na calaˈnˈmaaⁿyâ nnˈaⁿ chaˈtso nnom ntycu na wiina ñequio chaˈtso nnom na tajndeiiˈ nˈomna na maquiinaˈ.

10:2b.MAT.010.002 Nmeiiⁿ ncuee canchooˈwendyô̱ apóstoles na jñoom tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ. Najndyee Simón, na mati jndyu Pedro, jnda̱ we tyjeeⁿ Andrés, jnda̱ joˈ Jacobo ñequio tyjeeⁿ Juan ntseinda Zebedeo,

10:3b.MAT.010.003 Felipe ñequio Bartolomé, Tomás ñequio ja Mateo na ñetoˈño̱ⁿ tsˈiaaⁿnda̱a̱ nnˈaⁿ, ndoˈ Jacobo jnda Alfeo ñequio Lebeo, tsaⁿ na cwiluena Tadeo,

10:4b.MAT.010.004 Simón, tsˈaⁿ na ndiiˈñe tmaaⁿˈ nnˈaⁿ partido cananista, ndoˈ ñˈeⁿ Judas Iscariote, tsaⁿ na tquiaa cwenta Jesús.

10:5b.MAT.010.005 Ndoˈ canchooˈwendyô̱ jâ jñom Jesús, jnda̱ tquiaaⁿ ñˈoom nda̱a̱yâ, tsoom: —Tintsaquieˈyoˈ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na nchii nnˈaⁿ judíos ndoˈ tintsaquieˈyoˈ naquiiˈ meiⁿcwii tsjoom ˈnaaⁿ nnˈaⁿ samaritanos.

10:6b.MAT.010.006 Sa̱a̱ catsaˈyoˈ na mˈaⁿ nnˈaaⁿya, nnˈaⁿ Israel na cwiluiindyena chaˈcwijom canmaⁿ na jnda̱ tsuundye.

10:7b.MAT.010.007 Ndoˈ yocheⁿ na tsacoˈndiiˈndyoˈ, quiaˈyoˈ ñˈoom, canduˈyoˈ na jnda̱ tueˈntyjo̱ na nntsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ.

10:8b.MAT.010.008 Calaˈnˈmaⁿˈyoˈ nnˈaⁿwii ñequio nnˈaⁿ na cho tycu lepra. Calanlcwiˈyoˈ lˈoo. Catjeiˈyoˈ naⁿjndii naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ. Chaˈxjeⁿ na jnda ˈo na cweˈyu naya na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, malaaˈtiˈ quiaˈ ˈo na nndaa ntˈomcheⁿ.

10:9b.MAT.010.009 ’Tintsachoˈyoˈ sˈom cajaⁿ, meiⁿ sˈom xuee, meiⁿ sˈom wee na ñjom chetsjaˈ na ntyjaandyoˈ.

10:10b.MAT.010.010 Meiⁿ chetsjaˈ tintsachoˈyoˈ na tsaˈyoˈ nato, ñecwii ljo liaa, meiⁿ lcoom, meiⁿ tsˈoomlˈeii. Ee tsˈaⁿ na mandiˈntjom nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, tseixmaaⁿ na coˈñoom na nleilˈueeˈñê na macaⁿnaˈ jom.

10:11b.MAT.010.011 ’Ndoˈ meiⁿyuucheⁿ na nntsaquieˈyoˈ, meiiⁿ tsjoom tˈmaⁿ, meiiⁿ tsjoom chjoo, joˈ joˈ calˈueeˈndyoˈ ˈñeeⁿ juu tseixmaⁿ na ya tsˈaⁿñe. Waaˈ tsaⁿˈñeeⁿ joˈ caljooˈndyoˈ hasta quia na nluiˈyoˈ tsjoomˈñeeⁿ.

10:12b.MAT.010.012 Quia na cwitsaquieˈyoˈ naquiiˈ wˈaaˈñeeⁿ, canduˈyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na Tyˈo̱o̱tsˈom matioˈnaaⁿñê joona.

10:13b.MAT.010.013 Ndoˈ xeⁿ wˈaaˈñeeⁿ mˈaⁿ nnˈaⁿ na ya nnˈaⁿndye, quia joˈ nluii chaˈxjeⁿ na cwinduˈyoˈ na catioˈnaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom joona. Sa̱a̱ xeⁿ ticˈomna na ya nnˈaⁿndyena, quia joˈ tixocaluii chaˈxjeⁿ na cwinduˈyoˈ.

10:14b.MAT.010.014 Ndoˈ xeⁿ nntsˈaanaˈ na mˈaaⁿ ˈñeeⁿ juu na tiñeˈcatseiljo ˈo, oo tiñeˈcandii ñˈoom na cwinduˈyoˈ, quia na cwicaluiˈyoˈ wˈaaˈñeeⁿ oo tsjoomˈñeeⁿ calaˈquiaˈyoˈ tsˈojnda̱a̱ na chuuˈ ncˈeeˈyoˈ. Ee na nlˈaˈyoˈ na luaaˈ cwicaluiˈyuuˈnaˈ na joona tiñeˈcatoˈñoomna ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na cwiñeˈquiaˈyoˈ.

10:15b.MAT.010.015 Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, juu xuee na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ, matˈmaⁿti nlcoˈwiˈnaˈ nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ yuu na tîcatoˈñoom nnˈaⁿ ñˈoom naya, nchiiti na nlcoˈwiˈnaˈ nnˈaⁿ ndyuaa Sodoma ñequio Gomorra na teiyo seityuiiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwii cwii tsjoomna ncˈe na wiˈndye naⁿˈñeeⁿ.

10:16b.MAT.010.016 ’Queⁿˈyoˈ cwenta, majño̱o̱ⁿya ˈo quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na wiˈndye. Cwiluiindyoˈ chaˈcwijom canmaⁿ na mˈaⁿ quiiˈntaaⁿ lobo. Cweˈ joˈ cˈomˈcˈeendyoˈ chaˈna catsuu cha tiquiuˈnnˈaⁿnaˈ ˈo. Ndoˈ cˈomˈyoˈ na tjaa mayaⁿˈyoˈ chaˈna catuˈ.

10:17b.MAT.010.017 Matsjo̱o̱ calˈaˈyoˈ cwenta naⁿˈñeeⁿ ee nncˈoochona ˈo nda̱a̱ naⁿmaⁿnˈiaaⁿ ndoˈ nlaˈseiˈna ˈo meiiⁿ naquiiˈ lanˈom ˈnaaⁿna.

10:18b.MAT.010.018 Ndoˈ nncˈoochona ˈo jo nda̱a̱ gobiernom ñequio jo nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwiluiitˈmaⁿndyeti ncˈe cwilaˈxmaⁿˈyoˈ cwentaya. Joˈ na nñequiaanaˈ na wanaaⁿ na nntjeiˈyuuˈndyoˈ cantyja ˈnaⁿya nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ ndoˈ mati nda̱a̱ nnˈaⁿ na tyoocandaa ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom.

10:19b.MAT.010.019 Sa̱a̱ tincˈomˈyoˈ ñˈomtiuu ñˈoom na nntjeiˈyuuˈndyoˈ oo chiuuya nlanchuˈyoˈ ñˈoom. Ee nquii Tyˈo̱o̱tsˈom mˈmo̱o̱ⁿ naquiiˈ nˈomˈyoˈ cwaaⁿ ñˈoom na nnduˈyoˈ quia na jeˈ mamacaⁿnaˈ na nntjeiˈyuuˈndyoˈ.

10:20b.MAT.010.020 Ee ñˈoom na nnduˈyoˈ nchii na jndo̱ˈ nˈomˈ ncjoˈyoˈ ee nquii Espíritu na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom nntseijno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ nˈomˈyoˈ cwaaⁿ ñˈoom nntˈo̱ˈyoˈ.

10:21b.MAT.010.021 ’Ee ntseinda tsˈaⁿ nñequiana cwenta tyjeena na nlaˈcueeˈ naⁿmaⁿnˈiaaⁿ juu. Ndoˈ ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na nñeˈquiana cwenta ndana na cwje. Ndoˈ nda nnˈaⁿ nlaˈwendyena nacjoo tyendyeena cha cwje naⁿˈñeeⁿ.

10:22b.MAT.010.022 Ndoˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ nncˈomna na jndoona ˈo, ncˈe na cwilaxmaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaⁿya. Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na tyeⁿ cwiljooˈñe ñˈeⁿndyo̱ hasta na macanda̱, tsaⁿˈñeeⁿ nluiˈnˈmaaⁿñe.

10:23b.MAT.010.023 Quia cwitaˈwiˈna ˈo na mˈaⁿˈyoˈ cwii tsjoom, caluiˈyoˈ joˈ joˈ, catsaˈyoˈ cwiicheⁿ tsjoom. Ee ñˈoom na mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱, tyooluiˈñˈeⁿ njoom ndyuaa Israel na nntjeiˈyuuˈndyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ ndoˈ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee nncwja̱nndaˈa.

10:24b.MAT.010.024 Tsoti Jesús ñˈoom tjañoomˈ nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê. Tsoom: —Juu tsˈaⁿ na matseiˈnaaⁿˈ ticaluiitˈmaⁿñê, ee nquii maestro ˈnaaⁿˈaⁿ cwiluiitˈmaⁿñeti nchiiti jom. Ndoˈ mati juu tsˈaⁿ na mandiˈntjom ticaluiitˈmaⁿñê, ee nquii patrom ˈnaaⁿˈaⁿ tˈmaⁿti cwiluiiñe nchiiti jom.

10:25b.MAT.010.025 Juu tsˈaⁿ na matseiˈnaaⁿˈ matsonaˈ na catjoom chaˈxjeⁿ na matjom maestro ˈnaaⁿˈaⁿ. Ndoˈ mati juu tsˈaⁿ na mandiˈntjom matyˈiomnaˈ na cjaawinoom chaˈxjeⁿ na mawinom tsˈaⁿ na mandiˈntjoom nnom. Ndoˈ nquii tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe cwii wˈaa, xeⁿ nlue nnˈaⁿ na cwiluiiñê tsaⁿjndiitquiee, majndeiiticheⁿ tinluena ñˈoomwiˈ nacjoo nnˈaⁿ waⁿˈaⁿ.

10:26b.MAT.010.026 ’Quia joˈ tintyueˈyoˈ ljoˈ na nlˈa nnˈaⁿ ˈo. Ee chaˈtso na wantyˈiuuˈ mˈaaⁿnaˈ jeˈ, maxjeⁿ nleitquiooˈ. Ndoˈ meiⁿ tjaaˈnaⁿ cwii na cweˈ ntyˈiu tuii na tixocwitquiooˈnaˈ.

10:27b.MAT.010.027 Cweˈ joˈ joo ñˈoom tjañoomˈ na matseina̱ⁿya nda̱a̱ˈyoˈ, ˈo calaneiⁿˈ ndyeyuˈyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ. Ndoˈ ñˈoom na matseina̱ⁿya nda̱a̱ˈyoˈ na ñencjoˈyoˈ, canduˈyoˈ na candye chaˈtso nnˈaⁿ.

10:28b.MAT.010.028 Tincˈomˈyoˈ na nquiaˈyoˈ joo nnˈaⁿ na cwilaˈcwjee ncˈiaa ee tixonda̱a̱ nlaˈcatsuuna añmaaⁿ nnˈaⁿ. ˈO jeˈ cˈomˈyoˈ na nquiaˈyoˈ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom ee jom waa najneiⁿ na nncjoomˈm tsˈaⁿ quiiˈ bˈio, na nntsuuñe añmaaⁿˈ tsˈaⁿ na macanda̱.

10:29b.MAT.010.029 ’ˈO manquiuˈyoˈ na meiⁿchjoo ticajnda cwiwilˈua we cantsaa nchˈu. Sa̱a̱ nquii Tsotyeˈyoˈ Tyˈo̱o̱tsˈom machˈeeⁿ cwenta jooyoˈ. Meiⁿcwiindye jooyoˈ xocueˈ na ticaljeiiⁿ.

10:30b.MAT.010.030 Mati ticwii cwii soonqueⁿˈyoˈ majndaaˈ ntyjeeⁿ ljoˈ joonaˈ.

10:31b.MAT.010.031 Cweˈ joˈ tilacatyuendyoˈ ee jndandyoˈtiˈyoˈ ntyjeeⁿ nchiiti cantsaa nchˈu.

10:32b.MAT.010.032 ’Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nncwjiˈyuuˈñe cantyja ˈnaⁿya jo nda̱a̱ nnˈaⁿ, ja nncwjiˈyuuˈndyo̱ na mawajnaⁿˈa jom jo nnom Tsotya̱ya na mˈaaⁿ cañoomˈluee.

10:33b.MAT.010.033 Sa̱a̱ ˈñeeⁿ tsˈaⁿ na nncwjiˈñe cantyja ˈnaⁿya jo nda̱a̱ nnˈaⁿ, mati ja nncwjiˈyuuˈndyo̱ na ticwajnaⁿˈa jom jo nnom Tsotya̱ya na mˈaaⁿ cañoomˈluee.

10:34b.MAT.010.034 ’Ticalaˈtiuuˈyoˈ na jndyo̱o̱ tsjoomnancue na ya nncˈom nnˈaⁿ ñˈeⁿ ncˈiaana. Ee ja nchii na jndyo̱o̱ na caljoya nˈom nnˈaⁿ ñequio ncˈiaana. Ee cantyja ˈnaⁿya nncˈom nnˈaⁿ na jndoondye ntyjeena.

10:35b.MAT.010.035 Ee cantyja ˈnaⁿ ja nnto̱ⁿˈnaˈ tsaⁿsˈa ñˈeⁿ tsotyeeⁿ, mati tsaⁿscu ñˈeⁿ tsoñeeⁿ, ndoˈ tsaⁿnntsa ñˈeⁿ sta̱xeeⁿˈeⁿ.

10:36b.MAT.010.036 Cweˈ joˈ cwii cwii tsˈaⁿ na matseiyuˈ ñˈeⁿndyo̱, nquiee nnˈaⁿ waⁿˈaⁿ nlaˈjndoona jom.

10:37b.MAT.010.037 ’ˈÑeeⁿ juu tsˈaⁿ na jndati ntyjii tsotye, tsondyee, nchiiti ja, tsaⁿˈñeeⁿ titseixmaaⁿ na nncˈoomñê cwentaya. Mati juu tsˈaⁿ na jndati ntyjii ñˈeⁿ tiˈjnda, oo nomjnda, nchiiti ñˈeⁿndyo̱ ja, tsaⁿˈñeeⁿ ticatsonaˈ na nncˈoomñe cwentaya.

10:38b.MAT.010.038 Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nntseijomñe cantyja na matsˈaa, xeⁿ tiljoya tsˈom nawiˈ na matjom cantyja ˈnaⁿya, meiiⁿ cueˈ, tsaⁿˈñeeⁿ ticatsonaˈ na nntseixmaaⁿ cwentaya.

10:39b.MAT.010.039 Ee meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na mañequiaañe na catjom ljoˈ na nntjom ncˈe na mˈaaⁿ cantyja ˈnaⁿya, nluiˈnˈmaaⁿñe tsaⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na malˈueeˈñe cheⁿnquii chiuu nluiˈnˈmaaⁿñê, majoˈto joˈ nntsuuñê.

10:40b.MAT.010.040 ’Meiⁿquia tsˈaⁿ na matseiljo ˈo, mati ja matseiljo tsaⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ juu tsˈaⁿ na matseiljo ja, mati matseiljo tsaⁿˈñeeⁿ Tsotya̱ya na jñom ja.

10:41b.MAT.010.041 Meiⁿquia tsˈaⁿ na matseiljo cwii profeta na mañequiaa ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, juu naya na macandaaˈ cwii profeta, majoˈti nndaaˈ tsaⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ meiⁿquia tsˈaⁿ na matseiljo cwii tsˈaⁿ na mˈaaⁿ cantyja na matyˈiomyanaˈ, ncˈe na mantyˈiaaⁿˈaⁿ na ya machˈee tsaⁿˈñeeⁿ, mañejuu naya na macandaaˈ tsˈaⁿ na ya machˈee, majoˈti nndaˈ tsaⁿˈñeeⁿ.

10:42b.MAT.010.042 Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na machˈee naya meiiⁿ ñeˈchjoowiˈ ndaatioo teiⁿ na nncˈuu cwii tsˈaⁿ na titˈmaⁿ cwiluiiñe ncˈe na matseijomñe ñˈeⁿndyo̱, ñˈoom na mayuuˈ na matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, tsaⁿˈñeeⁿ waa naya ˈnaaⁿˈaⁿ.

11

11:1b.MAT.011.001 Quia na jnda̱ tˈmo̱ⁿ Jesús ñˈoommeiⁿˈ nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na canchooˈwendye na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê, quia joˈ jlueeⁿˈeⁿ joˈ joˈ. Tjaaⁿ na mˈmo̱o̱ⁿ ndoˈ na nñequiaaⁿ ñˈoom naquiiˈ njoom ndyuaaˈñeeⁿ.

11:2b.MAT.011.002 Juan tsaⁿ na tyotseitsˈoomñe nnˈaⁿ, mˈaaⁿ wˈaancjo quia na jñeeⁿ ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈiaaⁿ na tyochˈee Cristo. Jñoom we nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê na cˈootaˈxˈee cwii ñˈoom ˈndyoo Jesús.

11:3b.MAT.011.003 Jluena: —¿Aa ˈu cwiluiindyuˈ Cristo na nncwjeeˈcañoom tsjoomnancue, oo aa nncwindo̱o̱ˈâ cwiicheⁿ?

11:4b.MAT.011.004 Tˈo̱ Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —Catsaˈyoˈ ndoˈ canduˈyoˈ nnom Juan cantyja ñˈoom naya na cwindyeˈyoˈ ndoˈ na cwintyˈiaˈnda̱a̱ˈyoˈ na jndye nnˈaⁿ cwinˈmaaⁿ.

11:5b.MAT.011.005 Ndoˈ canduˈyoˈ nnoom nnˈaⁿ na ñetˈom na nchjaaⁿ jnda̱ teitquioo. Nnˈaⁿ na ñetˈom na ntjeiⁿ ncˈeeˈ jeˈ ya cwiˈoocaˈ. Nnˈaⁿ na ñecho tycu lepra, jeˈ jnda̱ ljuuˈndye. Nnˈaⁿ na ñetˈom na cantaa, jeˈ ya cwindye. Ndoˈ nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱, jeˈ jnda̱ cwitaˈndoˈxcona. Ndoˈ joo nnˈaⁿ na ntyˈiaandye jnda̱ macwindyena ñˈoom naya na macwjiˈnˈmaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom joona.

11:6b.MAT.011.006 Ndoˈ neiiⁿˈ tsˈom tsˈaⁿ na ñeˈcwii matseitiuu cantyja ˈnaⁿya ee juu xotseijnaaⁿˈnaˈ. Ñˈoommeiⁿˈ seineiⁿ Jesús nda̱a̱ nnˈaⁿ na jñom Juan.

11:7b.MAT.011.007 Quia na jnda̱ tyˈelcweeˈ naⁿˈñeeⁿ, to̱ˈ Jesús na matseineiiⁿ nda̱a̱ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na mˈaⁿ nacañomˈm cantyja ˈnaaⁿˈ Juan. Tsoom: —¿Chiuu waa na saacantyˈiaˈyoˈ na saˈyoˈ na mˈaaⁿ Juan jo ndoˈ yuu tjaa nnˈaⁿ cˈom? ¿Aa ntyˈiaˈyoˈ na jom tsˈaⁿ na we waa na matseineiⁿ chaˈcwijom cwii tsmaaⁿ na maleiñˈoomñe jndye? Ntyjii nchii joˈ.

11:8b.MAT.011.008 Quia joˈ ¿chiuu waa na saacantyˈiaˈyoˈ na saˈyoˈ? ¿Aa ntyˈiaˈyoˈ cwii tsˈaⁿ na cwee liaa na jnda? Ntyjii nchii joˈ. Ee ˈo nquiuˈyoˈ na macanda̱ nnˈaⁿ na tjacantyja na tˈmaⁿ nˈiaaⁿ, joona cwicweeˈna liaa jnda ñequio nnˈaⁿ wˈaana.

11:9b.MAT.011.009 Quia joˈ ¿chiuu waa na saacantyˈiaˈyoˈ? ¿Aa ntyˈiaˈyoˈ cwii profeta? Ja ntyjii na joˈ. Ndoˈ jom tˈmaⁿti cwiluiiñê nchiiti ntˈomcheⁿ profeta.

11:10b.MAT.011.010 Ee ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom matseineiⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Luaa matsonaˈ: Ja majño̱o̱ⁿñetya̱ya cwii moso ˈnaⁿya na wjaajndyee jo njomˈ. Jom nncwjiˈyuuˈñê cantyja ˈnaⁿˈ, cha nncˈomcˈeendye nnˈaⁿ quia na nncueˈcañoomˈ.

11:11b.MAT.011.011 Ndoˈ tsoticheⁿ Jesús: —Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, tijoom ñeteitquiooˈñe cwii tsˈaⁿ na tˈmaⁿti cwiluiiñe quiiˈntaaⁿ chaˈtsondye nnˈaⁿ chaˈna juu Juan, tsˈaⁿ na tyotseitsˈoomñe nnˈaⁿ. Sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ, meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na jnda̱ tjaquieeˈñe cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, meiiⁿ titˈmaⁿ cwiluiiñe, sa̱a̱ tˈmaⁿti cwiluiiñe, nchiiti Juan.

11:12b.MAT.011.012 Ndoˈ seineiⁿti Jesús, tsoom: —Quia na to̱ˈ Juan na tyotseitsˈoomñe nnˈaⁿ teitquiooˈ na cwilaˈjnda̱ nnˈaⁿ na nncˈooquieeˈndyena cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom hasta xjeⁿ jeˈ. Ndoˈ naⁿˈñeeⁿ cwiqueⁿ nˈomna na nnaⁿjnda̱na cha nnda̱a̱ nlaˈxmaⁿna cantyja ˈnaaⁿˈ juunaˈ.

11:13b.MAT.011.013 Chaˈtso ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na tyotjeiiˈyuuˈndye profetas ñequio ljeii na tqueⁿ Moisés tjoomˈ tˈmo̱o̱ⁿnaˈ cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ quia na tyjeeˈ Juan, jom tˈmo̱o̱ⁿ na jnda̱ tueˈntyjo̱ na mamatsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom.

11:14b.MAT.011.014 Toom cweˈ nlayuˈyoˈ na Juan matseinoomñê cwentaaˈ profeta Elías tsaⁿ na waa ñˈoom na nndyonndaˈ.

11:15b.MAT.011.015 ˈÑeeⁿ juu na niom lueˈ nˈom luaˈqui na nndii, candii.

11:16b.MAT.011.016 ’¿Ljoˈ ñˈoom na nntseijo̱o̱ⁿˈa cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿ tiempomeiiⁿ? Joona matseijomnaˈ chaˈna yocanchˈu na cwinquiooˈ naquiiˈ tsjoom.

11:17b.MAT.011.017 Cwilaˈxuaana nda̱a̱ ncˈiaana, cwiluena: “Ñetjo̱o̱ˈâ tsmaaⁿ juu som na cwitjo̱ˈ na toco tsˈaⁿ sa̱a̱ ˈo tîcalaˈjnomˈyoˈ. Jnda̱ chii ñetjo̱o̱ˈâ som tsˈoo, sa̱a̱ ˈo tîcatyueeˈyoˈ.”

11:18b.MAT.011.018 Maluaaˈ matseijomnaˈ na cwilˈa nnˈaⁿ na mˈaⁿ tiempomeiiⁿ. Ee tyjeˈcañoom Juan quiiˈntaaⁿˈyoˈ, tˈoom chaˈcwijom tsˈaⁿ na chjooˈ tsˈom. Tîcwaaⁿˈaⁿ nantquie na ya, meiⁿ tîcˈom winom. Sa̱a̱ ˈo cwinduˈyoˈ tsaⁿjndii matseixmaaⁿ.

11:19b.MAT.011.019 Jnda̱ joˈ tyja̱caño̱o̱ⁿ nnco̱ na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee. Ja matseijomndyo̱ ñˈeⁿ nnˈaⁿ, macwaˈa ñˈeⁿndyena. Sa̱a̱ ˈo cwinduˈyoˈ cantyja ˈnaⁿya: “Luaaˈ tsˈaⁿ jeeⁿ cwaˈ, jeeⁿ ˈuu. Juu jeeⁿ ya matseixˈiaaˈñe ñˈeⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈtjo̱o̱ndye nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio nnˈaⁿ na cwitoˈñoom tsˈiaaⁿnda̱a̱ nnˈaⁿ cwentaaˈ gobiernom.” Sa̱a̱ tintsˈaa, ee cwiwitquiooˈ na jndo̱ˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ee chaˈtso na matseijndaaˈñê maˈmo̱ⁿnaˈ na ljoˈ.

11:20b.MAT.011.020 Jnda̱ chii to̱ˈ Jesús na matseitiaaⁿˈaⁿ nnˈaⁿ njoom yuu na jndyeti tsˈiaaⁿ sˈaaⁿ na maˈmo̱ⁿnaˈ na tseixmaaⁿ najndeii Tyˈo̱o̱tsˈom ee na tîcalcweˈ nˈom naⁿˈñeeⁿ. Matsoom:

11:21b.MAT.011.021 —Jee jndoˈcheⁿˈyoˈ ˈo nnˈaⁿ tsjoom Corazín. Jee jndoˈcheⁿˈyoˈ ˈo nnˈaⁿ tsjoom Betsaida. Ee quiiˈntaaⁿˈyoˈ jndye tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ sˈaa sa̱a̱ tîcalcweˈ nˈomˈyoˈ. Xeⁿ sˈaa tsˈiaaⁿmeiⁿˈ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ tsjoom Tiro ñˈeⁿ Sidón, tyuaaˈti jnda̱ tcweeˈna liaa tsjaˈ ndoˈ jnda̱ tioona tsjaaˈ nqueⁿna na cwitˈmo̱o̱ⁿna na cwilcweˈ nˈomna.

11:22b.MAT.011.022 Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, xuee na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ tˈmaⁿti nlcoˈwiˈnaˈ ˈo nchiiti nnˈaⁿ tsjoom Tiro ñˈeⁿ Sidón.

11:23b.MAT.011.023 Ndoˈ ˈo nnˈaⁿ tsjoom Capernaum, ¿aa cwilaˈtiuuˈyoˈ na cañoomˈlueecheⁿ nntseiwendyenaˈ ˈo cweˈ ee na jndye tsˈiaaⁿ sˈaaya quiiˈntaaⁿˈyoˈ? Maxjeⁿ nntiom Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo yuu na meindooˈ lˈoo. Mana ntsuuñˈeⁿ tsjomˈyoˈ Capernaum. Xeⁿ nnˈaⁿ na ñetˈom tsjoom Sodoma ntyˈiaana tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ chaˈna sˈaaya quiiˈntaaⁿˈyoˈ, ndicwaⁿ waa tsjoomna xjeⁿ jeˈcheⁿ.

11:24b.MAT.011.024 Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱ xuee na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ tˈmaⁿti nlcoˈwiˈnaˈ ˈo nchiiti nnˈaⁿ na ñetˈom ndyuaa tsjoom Sodoma.

11:25b.MAT.011.025 Ndoˈ majuu xjeⁿˈñeeⁿ to̱ˈ Jesús na matseineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, tsoom: —Matseitˈmaaⁿˈndyo̱ ˈu Tsotya̱ya na cwiluiindyuˈ na matsa̱ˈntjomˈ cañoomˈluee ñequio nnom tsjoomnancue. Ee ˈu jnda̱ tantyˈiuuˈndyuˈ ñˈoommeiⁿˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na jndo̱ˈ nˈom ñequio nnˈaⁿ na jeeⁿ tˈmaⁿ cwilaˈno̱ⁿˈ, sa̱a̱ jnda̱ seicano̱o̱ⁿˈ joonaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cje cwilˈa.

11:26b.MAT.011.026 Mayuuˈ Ta, ee luaaˈ waa na tjaweeˈ tsˈomˈ.

11:27b.MAT.011.027 Tsonndaˈ Jesús nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê: —Chaˈtso na cwilaˈxmaⁿ najnda̱, Tsotya̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom jnda̱ tquiaaⁿ joonaˈ lˈo̱o̱ya. Tjaa ˈñeeⁿ tseiˈno̱ⁿˈ chiuu tseixmaⁿya na cwiluiindyo̱ Jnaaⁿ, macanda̱ nqueⁿ ntyjeeⁿ. Meiⁿ tjaa ˈñeeⁿ tseiˈno̱ⁿˈ chiuu tseixmaⁿ Tsotya̱ya, macanda̱ ja na cwiluiindyo̱ Jnaaⁿ mantyjiiya. Mati meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na lˈue tsˈo̱o̱ⁿ na nntseiˈno̱ⁿˈ chiuu tseixmaⁿ Tsotya̱ya mañequia na nntseiˈno̱ⁿˈ.

11:28b.MAT.011.028 Quioˈyoˈ na mˈaaⁿya chaˈtsondyoˈ na jnda̱ teijndyaˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿ jnaⁿˈyoˈ na joonaˈ matseijaaˈñenaˈ nacjoˈyoˈ chaˈcwijom xuu na tileicanaⁿˈyoˈ ndoˈ ja nñequiaya na nntaˈjndyeeˈyoˈ.

11:29b.MAT.011.029 Calajomndyoˈ ñˈeⁿndyo̱ chaˈna cwilaˈjomndye quiooˈndyo na ljoyu cwilˈa tsˈiaaⁿ. Ndoˈ quiaandyoˈ na nntaˈjnaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaⁿya. Ee ja tincˈuaaˈ tsˈo̱o̱ⁿya ndoˈ mˈaaⁿya na wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈo. Ndoˈ nliuˈyoˈ na nntaˈjndyee añmaaⁿˈyoˈ.

11:30b.MAT.011.030 Ee na nlaxˈiaaˈndyoˈ ñˈeⁿndyo̱ xocanchjenaˈ ˈo chaˈna manchje tsˈoom na ljo cantyaˈ quiooˈndyo. Ndoˈ ñˈoom na maqua̱ⁿya nda̱a̱ˈyoˈ cweˈ na ya ya xjeⁿ jnda̱ˈyoˈ.

12

12:1b.MAT.012.001 Luaa tuii cwii xuee na cwitaˈjndyee nnˈaⁿ. Mawinom Jesús yuu waa ntjom lqueeⁿ trigo. Ndoˈ jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê na ñeˈjndo̱o̱ˈâ, to̱o̱ˈâ tyotyja̱a̱yâ xuˈlqueeⁿ. Tyotyˈueendyô̱, tyotquia̱a̱yâ joonaˈ.

12:2b.MAT.012.002 Ndoˈ nnˈaⁿ fariseos quia na ntyˈiaana na luaaˈ cwilˈaayâ, jluena nnom Jesús: —Queⁿˈ cwenta, nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿndyuˈ cwilˈana yuu na ticatyˈiomnaˈ xuee na cwitaˈjndyee nnˈaⁿ.

12:3b.MAT.012.003 Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —ˈO, ¿aa tyoolaˈnaⁿˈyoˈ ñˈoom chiuu sˈaa David ñequio nnˈaⁿ na ñˈeeⁿ ñˈeⁿñê na ñeˈjndoˈna? Sa̱a̱ tyoolancjooˈndyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ.

12:4b.MAT.012.004 Ee tjaqueⁿˈeⁿ watsˈom cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, tcaaⁿ ntyooˈ nnom tyee. Tcwaaⁿˈaⁿ joonaˈ ndoˈ mati tquiaaⁿ na tcwaˈ nnˈaⁿ na ñˈeeⁿ ñˈeⁿñê. Ndoˈ ntyooˈñeeⁿ na jnda̱ tqueⁿ nnˈaⁿ joonaˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, ticwanaaⁿ na nlcwaˈ meiⁿnquia tsˈaⁿ. Macanda̱ nquiee ntyee wanaaⁿ na nlcwaˈna.

12:5b.MAT.012.005 Ndoˈ cwaaⁿti jnda̱ jlaˈnaⁿˈyoˈ naquiiˈ ljeii na tqueⁿ Moisés na matsonaˈ na nquiee ntyee jndye tsˈiaaⁿ cwilˈana naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ na cwindyeˈntjomna juu xuee na cwitaˈjndya̱a̱ya. Sa̱a̱ tjaa jnaaⁿna na ljoˈ cwilˈana.

12:6b.MAT.012.006 Jeˈ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, ljoo jnda̱ tyja̱caño̱o̱ⁿya naquiiˈ ntaaⁿˈyoˈ na tˈmaⁿti cwiluiindyo̱ nchiiti juu watsˈom tˈmaⁿ na jeeⁿ cwilaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ.

12:7b.MAT.012.007 ˈO tyoolaˈno̱ⁿˈyoˈ ljoˈ ñeˈcatso ñˈoomwaa na tso Tyˈo̱o̱tsˈom: “Ja cajndati ntyjii na nncˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ ncˈiaˈyoˈ nchiiti na cwiñeˈquiaˈyoˈ quiooˈ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ ja.” Xeⁿ jlaˈno̱ⁿˈyoˈ ñˈoomwaaˈ tixoqueⁿˈyoˈ xjeⁿ nnˈaⁿ na tjaa jnaaⁿ.

12:8b.MAT.012.008 Ncˈe na luaaˈ waa, ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee waa na matseixmaⁿya na nntsjo̱o̱ ljoˈ calˈa nnˈaⁿ xuee na cwitaˈjndya̱a̱ya.

12:9b.MAT.012.009 Jnda̱ chii jluiˈ Jesús joˈ joˈ. Tjaaⁿ, tjaqueⁿˈeⁿ watsˈom ˈnaaⁿna.

12:10b.MAT.012.010 Ndoˈ joˈ joˈ mˈaaⁿ cwii tsaⁿsˈa na ntjeiⁿ tsˈo̱. Ndoˈ nnˈaⁿ fariseos na mˈaⁿ watsˈomˈñeeⁿ jeeⁿ tyolˈueendyena chiuu nlˈayoona na nñeˈquiana cwenta Jesús. Taˈxˈeena nnoom, jluena: —Juu xuee na cwitaˈjndya̱a̱ya ¿aa matyˈiomnaˈ na nntseinˈmaⁿ tsˈaⁿ tsˈaⁿwiiˈ, oo aa tisˈa?

12:11b.MAT.012.011 Tˈo̱ Jesús nda̱a̱na, matsoom: —Calaˈtiuuˈyoˈ, xeⁿ mˈaaⁿ cwiindyoˈ ˈo na mˈaaⁿ catsmaⁿ tsmeiⁿˈ, ndoˈ xeⁿ nncjuˈnaˈ juuyoˈ tsˈom tsueˈtsjoom, ¿aa nchii nntseityuaˈ na wjaˈcwjiˈ juuyoˈ meiiⁿ juu xuee na cwitaˈjndyee nnˈaⁿ?

12:12b.MAT.012.012 Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom jndati ntyjeeⁿ cwii tsˈaⁿ nchiiti cweˈ catsmaⁿ. Joˈ chii matyˈiomnaˈ na cateijndeii tsˈaⁿ xˈiaaⁿˈaⁿ nawiˈ na matjom, meiiⁿ juu xuee na cwitaˈjndyee nnˈaⁿ.

12:13b.MAT.012.013 Quia joˈ tsoom nnom tsˈaⁿwiiˈ: —Catseiliuuˈ tsˈo̱ˈ. Mana seiliuu tsˈo̱. Mañoomˈ tcoˈyanaˈ chaˈxjeⁿ cwiicheⁿ tsˈo̱o̱ⁿ.

12:14b.MAT.012.014 Ndoˈ fariseosˈñeeⁿ jluiˈna. Jlaˈtjomndyena, to̱ˈna tyoˈmaⁿna chiuu nlˈayoona na nlaˈcueeˈna Jesús.

12:15b.MAT.012.015 Sa̱a̱ seiˈno̱ⁿˈ Jesús na luaaˈ ñecalˈana ñˈeⁿñê. Joˈ chii jlueeⁿˈeⁿ joˈ joˈ ndoˈ jndye nnˈaⁿ tyˈentyjo̱na naxeeⁿˈeⁿ. Seinˈmaaⁿ chaˈtso nnˈaⁿwii.

12:16b.MAT.012.016 Ndoˈ tqueⁿtyeeⁿ ñˈoom nda̱a̱na na ticatˈoomna ñˈoom ˈñeeⁿ cwiluiiñê.

12:17b.MAT.012.017 Ndoˈ na luaaˈ tsoom, seicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na seiljeii profeta Isaías, na matsonaˈ:

12:18b.MAT.012.018 Luaa tsˈaⁿ na jnda̱ tjeiiˈndyo̱ cwentaya na cwiluiiñê na mandiˈntjoom no̱o̱ⁿ. Jnda ntyjiiya jom ndoˈ jeeⁿ neiⁿya cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Nñequiaya Espíritu Santo na juu nncˈoomñe ñˈeⁿñê. Ndoˈ nñequiaaⁿ ñˈoomya chiuu waa na matyˈiomyanaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na nchii judíos.

12:19b.MAT.012.019 Jom xocatseintjaˈñê, meiⁿ xocatseijndeiiˈ ˈñom. Ndoˈ xocaljeiˈ jom tsˈom nataa na macwjaaˈñê tiaˈ nnˈaⁿ.

12:20b.MAT.012.020 Xocoˈweeⁿˈeⁿ tsˈaⁿ na tityeⁿ matseiyuˈ na juu matseijomnaˈ chaˈna tsmaaⁿ na jnda̱ tomndyaa. Ee jom jaateijndeiityeeⁿ tsaⁿˈñeeⁿ. Meiⁿ xotseicanduuˈñˈeeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ na tixuee naquiiˈ tsˈom na juu matseijomnaˈ chaˈna chom canti na ncuencue canduuˈ. Ee jom nñequiaatyeeⁿ naxuee naquiiˈ tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ. Joˈ chii nntsˈaaⁿ na nnaⁿjndeii cantyja na matyˈiomyanaˈ naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ.

12:21b.MAT.012.021 Ndoˈ nnˈaⁿ na nchii judíos nlaˈcantyjaaˈ nˈomna jom.

12:22b.MAT.012.022 Tquioñˈomna cwii tsˈaⁿ na mˈaaⁿ Jesús na jnda̱ tuo̱ naⁿjndii naquiiˈ tsˈom. Tsaⁿˈñeeⁿ nchjaaⁿˈaⁿ ndoˈ tileicatseineiiⁿ lˈa naⁿjndiiˈñeeⁿ. Seinˈmaⁿ Jesús jom. Quia joˈ to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na matseineiiⁿ ndoˈ teitquiooˈnnaaⁿˈaⁿ.

12:23b.MAT.012.023 Ntoˈ chaˈtso nnˈaⁿ na ntyˈiaa na luaaˈ tuii, jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna. Jluena: —¿Aa ntsˈaacheⁿnaˈ na tsaⁿmˈaaⁿˈ cwiluiiñê nquii na meindo̱o̱ˈa na nluiiñe tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooˈ?

12:24b.MAT.012.024 Ndoˈ nnˈaⁿ fariseos, quia jndyena ñˈoomwaaˈ, tyoluena: —Tsaⁿsˈamˈaaⁿˈ matseixmaaⁿ najndeii Beelzebú nquii tsaⁿjndiitquiee. Joˈ chii cwicanda̱a̱ macwjeeⁿˈeⁿ naⁿjndii naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ.

12:25b.MAT.012.025 Seiˈno̱ⁿˈ Jesús ñˈoom na tyomˈaaⁿˈ nˈomna. Tsoom nda̱a̱na: —Xeⁿ mˈaaⁿ cwii gobiernom na cwito̱ⁿˈndye nnˈaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ, ntˈom cwiˈoo nacjoomˈm ndoˈ ntˈom cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê, ndoˈ na luaaˈ waa xocaljooˈñetyeeⁿ tsˈiaaⁿ. Ndoˈ chaˈna nnˈaⁿ na ñecwii tsjoom oo nnˈaⁿ na ñeˈcwii wˈaa, xeⁿ cwilaˈntjaˈndyena, maxjeⁿ nnto̱ⁿˈndyena. Ndoˈ na ljoˈ cwilaˈtyuiiˈndye cheⁿnquieena.

12:26b.MAT.012.026 Ee xeⁿ na mayuuˈ chaˈna cwinduˈyoˈ na nquii tsaⁿjndiitquiee macwjeeⁿˈeⁿ ntyje naⁿjndiiñê naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ, quia joˈ maˈmo̱ⁿnaˈ na matseityuiiˈñe cheⁿnqueⁿ. ¿Chiuu nntsˈaayom na nljotyeⁿ cantyja najneiⁿ na matsa̱ˈntjoom?

12:27b.MAT.012.027 ˈO cwinduˈyoˈ na ja cweˈ cantyja najndeii Beelzebú joˈ na macwjiiˈa naⁿjndii naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ. Xeⁿ na mayuuˈ na ljoˈ, quia joˈ mati ncˈiaaˈyoˈ, ñequio najndeii jom cwitjeiiˈna naⁿjndii naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ. Sa̱a̱ ncˈe na tiyuuˈ na ljoˈ, cantyja na cwilˈa nquieena cwiluiˈyuuˈ na tixcwe cwitjeiˈyoˈ cwenta.

12:28b.MAT.012.028 Sa̱a̱ ncˈe ja ñequio najndeii Espíritu na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom, joˈ na macwjiiˈa naⁿjndii naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ, joˈ chii maˈmo̱ⁿnaˈ juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, jnda̱ tyjeeˈcañoomnaˈ ˈo.

12:29b.MAT.012.029 ’Cwii tsaⁿcanchˈue xonda̱a̱ nncjaaqueⁿˈeⁿ waaˈ tsˈaⁿ na waa najndeii na nncwjeeⁿˈeⁿ ˈnaaⁿˈ. Sa̱a̱ xeⁿ nntseityeⁿjñeeⁿ tsaⁿˈñeeⁿ quia joˈ nnda̱a̱ na nncwjiˈñˈeeⁿ ˈnaaⁿˈ.

12:30b.MAT.012.030 ’ˈÑeeⁿ juu na ticˈoomñe cantyja ˈnaⁿya, maxjeⁿ mˈaaⁿ nacjoya. Ndoˈ ˈñeeⁿ juu na ticatseitjom nnˈaⁿ ñˈeⁿndyo̱, jom machˈeeⁿ na matseilcweˈnaˈ nnˈaⁿ na ticalaˈyuˈna ñˈeⁿndyo̱.

12:31b.MAT.012.031 ’Joˈ chii matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, Tyˈo̱o̱tsˈom nntseitˈmaⁿ tsˈoom chaˈtso jnaⁿ na cwilaˈxmaⁿ nnˈaⁿ ñequio chaˈtso ñˈomntjeiⁿ na cwiluena. Sa̱a̱ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseineiⁿ ñˈoom wiˈ nacjooˈ Espíritu Santo, tsaⁿˈñeeⁿ xocatseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom.

12:32b.MAT.012.032 Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseineiⁿ ñˈoom wiˈ nacjo ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee, nnda̱a̱ nntseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ. Sa̱a̱ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matsoyuu na cwiluii tsˈiaaⁿ ˈnaⁿya cweˈ cantyja najndeii tsaⁿjndii, tsaⁿˈñeeⁿ matseineiⁿ ñˈoom wiˈ nacjooˈ Espíritu Santo. Ndoˈ na ljoˈ tijoom nntseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ, meiiⁿ tiempomeiiⁿcheⁿ ndoˈ meiiⁿ ncuee na jnda̱ ntycwii tsjoomnancue.

12:33b.MAT.012.033 ’Quia joˈ seineiⁿ Jesús cwii ñˈoom tjañoomˈ na macaⁿnaˈ na catjeiiˈna cwenta cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Seijoomˈñe nqueⁿ chaˈcwijom cwii tsˈoom na ya ta̱a̱ˈnaˈ. Tsoom: —Xeⁿ cwintyˈiaˈyoˈ na ya ta̱ na ntyja cwii tsˈoom, cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ na mati nquii tsˈoom cwiluiiñenaˈ tsˈoom na ya. Ndoˈ xeⁿ cwintyˈiaˈyoˈ na tisˈa ta̱ na ntyja cwii tsˈoom, cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ na mati tisˈa tsˈoomˈñeeⁿ. Ee cantyja chiuu waa ta̱ na machˈee cwii cwii tsˈoom joˈ nntaˈjnaⁿˈyoˈ cwaaⁿ tsˈoom na ya ndoˈ cwaaⁿ tsˈoom na tisˈa.

12:34b.MAT.012.034 Chaˈna catsuutsja jeeⁿ wjee ndaaˈndyooyoˈ, maluaaˈ matseijomnaˈ ˈo. Chiuu nlˈaˈyoˈ na nlaneiⁿˈyoˈ ñˈoom ya ndoˈ naquiiˈ nˈomˈyoˈ tooˈcheⁿ natia. Ee cantyjati na matseitiuu tsˈaⁿ naquiiˈ tsˈoom, mantyja joˈ ñˈoom na cwicaluiˈ ˈñom.

12:35b.MAT.012.035 Juu tsˈaⁿ na ya tsˈaⁿñe matseineiⁿ ñˈoom ya ee naquiiˈ tsˈoom cwinaⁿ naya na matseitioom. Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na tia tsˈaⁿñe matseineiⁿ ñˈoom tia ee naquiiˈ tsˈoom cwinaⁿ natia na matseitioom.

12:36b.MAT.012.036 Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, juu xuee na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ, quia joˈ nñequiana cwenta nnoom cantyja ˈnaaⁿˈ cwii cwii ˈndyo ñˈoom na cweˈ tsˈiaaⁿˈndyo na ñejlaˈneiⁿna.

12:37b.MAT.012.037 Ee cantyjati ñˈoom na cwilaneiⁿˈyoˈ, Tyˈo̱o̱tsˈom nncuˈxeeⁿ ˈo. Ñˈoom na ya na cwinduˈyoˈ nncwañoomˈnaˈ ˈo. Ndoˈ ñˈoom tia na cwinduˈyoˈ nntˈuiityeⁿnaˈ ˈo.

12:38b.MAT.012.038 Quia joˈ ntˈom nnˈaⁿ fariseos ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés jluena nnom Jesús: —Cwa, Maestro, lˈue nˈo̱o̱ⁿyâ na mˈmo̱ⁿˈ cwii ˈnaaⁿ na tˈmaⁿ na nntyˈiaayâ.

12:39b.MAT.012.039 Tˈo̱ Jesús nda̱a̱na: —Nnˈaⁿ na mˈaⁿ jeˈ jeeⁿ tia nnˈaⁿndye, jnda̱ ˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom. Joˈ chii cwitaⁿna ˈnaaⁿ na tˈmaⁿti na nntyˈiaanda̱a̱na cha nntaˈjnaaⁿˈna ˈñeeⁿ cwiluiindyo̱. Sa̱a̱ taxocaˈmo̱o̱ⁿya. Macanda̱ nntyˈiaana cwii ˈnaaⁿ na nntseijomnaˈ chaˈna tjom profeta Jonás.

12:40b.MAT.012.040 Ee Jonás tyomˈaaⁿñê ndyee xuee ndoˈ ndyee tsjom tsˈom tsiaaˈ catscaa tˈmaaⁿ. Maluaaˈ matseijomnaˈ na nntjo̱ⁿ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee. Ee ndyee xuee ndoˈ ndyee tsjom nljooˈndyo̱ naquiiˈ tseiˈtsua.

12:41b.MAT.012.041 Xuee na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱, nlcwinndaˈ nnˈaⁿ tsjoom Nínive. Mati nnˈaⁿ na mˈaⁿ jeˈ na quia nncˈoowje, nntandoˈnndaˈna quia ljoˈ. Ndoˈ nntˈuiityeⁿnaˈ joona cweˈ cantyja na yati lˈa nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ. Ee naⁿˈñeeⁿ ntyja lcweˈ nˈomna quia na jndyena ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na tyoñequiaa Jonás. Ndoˈ queⁿˈyoˈ cwenta, ja jnda̱ tyja̱ quiiˈntaaⁿˈyoˈ na cwiluiitˈmaⁿndyo̱tya̱, nchiiti Jonás.

12:42b.MAT.012.042 Ndoˈ xuee na nntuˈxeⁿndye nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱, mati nlcwinndaˈ juu yuscu na tyotsa̱ˈntjom nnˈaⁿ ndyuaa jo ndoˈ na macaluiˈ caxjuu tsˈoomˈnaaⁿ. Mati nnˈaⁿ na mˈaⁿ jeˈ na quia nncwje, nntandoˈnndaˈna quia ljoˈ. Ndoˈ nntˈuiityeⁿnaˈ joona cweˈ cantyja na xcweeˈti tsˈom yuscuˈñeeⁿ. Ee jom jeeⁿ ndyaˈ tquia jnaaⁿ, jñoom na ñeˈcañeeⁿ ñˈoom ˈndyoo Salomón, tsˈaⁿ na jndo̱ˈti tsˈom. Ndoˈ queⁿˈyoˈ cwenta, ja jnda̱ tyja̱ quiiˈntaaⁿˈyoˈ na cwiluiitˈmaⁿndyo̱tya̱, nchiiti Salomón.

12:43b.MAT.012.043 ’Cwii tsaⁿjndii quia na jnda̱ tjeiˈnaˈ jom naquiiˈ tsˈom tsˈaⁿ, cweˈ manomtoom jo ndoˈ yuu na tjaa nnˈaⁿ cˈom na malˈueeⁿ yuu na nljooˈñê. Sa̱a̱ na tîcaljeiiⁿ joˈ, seitioom naquiiˈ tsˈoom, tsoom:

12:44b.MAT.012.044 “Jeˈ jo̱nlcwa̱ˈnndaˈa naquiiˈ tsˈom tsˈaⁿ yuu na tjeiˈnaˈ ja.” Ndoˈ quia na nncueⁿˈeⁿ joˈ joˈ nljeiiⁿ naquiiˈ tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ chaˈcwijom naquiiˈ wˈaa na tjaaˈnaⁿ tsˈaⁿ candiiˈ. Sa̱a̱ jnda̱ taa ljuˈ ndoˈ jnda̱ teijndaaˈya.

12:45b.MAT.012.045 Quia joˈ tjacachoom ntquieeˈ naⁿjndii na wiˈndyeti nchiiti jom. Tyˈequieˈna naquiiˈ tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ ndoˈ mana ljooˈndyetyeⁿna joˈ joˈ. Ndoˈ na jnda̱ we luaaˈ, manioomti matjom tsaⁿˈñeeⁿ nchiiti na ñetjomjñeeⁿ. Maluaaˈ nntjoom nnˈaⁿ na mˈaⁿ jeˈ na jeeⁿ tia nnˈaⁿndye.

12:46b.MAT.012.046 Ndicwaⁿ matseineiⁿ Jesús nda̱a̱ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ quia na tquieˈcañom ntyjeeⁿ ñequio tsoñeeⁿ. Ñeˈcalaˈneiⁿna ñˈeⁿñê sa̱a̱ ljooˈndyena chˈeⁿ.

12:47b.MAT.012.047 Seicandii cwii tsˈaⁿ Jesús, tso: —Aa ndiˈ Ta, jnda̱ tyjeˈcañoom tsoˈndyoˈ ñˈeⁿ ndyentyˈiuˈ na ñeˈcalaˈneiⁿna ñˈeⁿndyuˈ.

12:48b.MAT.012.048 Sa̱a̱ jom tˈo̱o̱ⁿ nnom tsaⁿˈñeeⁿ, tsoom: —Candiˈ nntsjo̱o̱ njomˈ ˈñeeⁿ juu cwiluiiñe tsondyo̱ ndoˈ ˈñeeⁿ joo cwiluiindye ndyentyjo̱.

12:49b.MAT.012.049 Quia joˈ seilioom tsˈo̱o̱ⁿ, tˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê, tsoom: —Naⁿmˈaⁿ cwiluiindyena tsondyo̱ ñequio ndyentyjo̱.

12:50b.MAT.012.050 Ee meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na machˈee ljoˈ na lˈue tsˈom Tsotya̱ya na mˈaaⁿ cañoomˈluee, tsaⁿˈñeeⁿ cwiluiiñe tiˈtyjo̱ ndoˈ nomtyjo̱, ndoˈ tsondyo̱.

13

13:1b.MAT.013.001 Tjawiquiuuˈti majuu xueeˈñeeⁿ jluiˈ Jesús naquiiˈ wˈaa, tjaaⁿ, tjacjom ˈndyoo ndaaluee.

13:2b.MAT.013.002 Ndoˈ jeeⁿ jndye nnˈaⁿ tjomndye na mˈaaⁿ. Joˈ chii tjacuo̱o̱ⁿ tsˈom wˈaandaa na mantyjo̱cheⁿnaˈ nnom ndaaluee. Joˈ joˈ tjacjom sa̱a̱ chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ ljooˈndyena, meintyjeeˈna tyuaatcwii ˈndyoo ndaaluee.

13:3b.MAT.013.003 Quia joˈ to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na matseineiiⁿ nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ. Jndye ñˈoom tˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na ñequio ñˈoom tjañoomˈ. Tsoom: —Tyomˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na machˈee tsˈiaaⁿ jnda̱a̱. Tjaaⁿ, tjacjoomˈm tsjaaⁿ lqueeⁿ trigo.

13:4b.MAT.013.004 Ndoˈ yocheⁿ na majoomˈm lqueeⁿˈñeeⁿ ntˈom tquiaa tsˈom nato. Mañoomˈ tquieˈcañom cantsaa, tcwaˈyoˈ lqueeⁿˈñeeⁿ.

13:5b.MAT.013.005 Ndoˈ ntˈom lqueeⁿ tquiaanaˈ yuu na jeeⁿ ljo̱ˈ, yuu na tita mˈaaⁿ tsˈo. Tyuaaˈ tˈoomnaˈ ee tita mˈaaⁿ tsˈo.

13:6b.MAT.013.006 Sa̱a̱ quia na jnda̱ teijmeiⁿˈ na mantyˈiaaˈ ñeˈquioomˈ, tˈuaanaˈ, tjacaaⁿnaˈ ee na tinjoom tyˈe nchˈiooˈnaˈ.

13:7b.MAT.013.007 Ndoˈ ntˈom lqueeⁿ tquiaanaˈ yuu na tooˈ ndaˈ lˈo̱o̱nioom. Tyuaaˈti tjawindye lˈo̱o̱nioomˈñeeⁿ, jlaˈcantoˈndyenaˈ nacjooˈ ntjom.

13:8b.MAT.013.008 Sa̱a̱ ntˈom lqueeⁿ tquiaanaˈ yuu na ya tsˈo, jeeⁿ ya tueˈnaˈ. Cwii taⁿˈ tjeiˈnaˈ ñequiee xuu lqueeⁿ trigo na cwii tsˈoom lqueeⁿ tjacjuˈ tsˈaⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ cwii taⁿˈ tjeiˈnaˈ we xuu waljooˈ xcwe na cwii tsˈoom lqueeⁿ tjacjoomˈm. Ndoˈ cwiicheⁿ cwii taⁿˈ tjeiˈnaˈ cwii xuu waljooˈ yom tsˈoom na cwii tsˈoom lqueeⁿ tjacjoomˈm.

13:9b.MAT.013.009 ˈÑeeⁿ juu na niom lueˈ nˈom luaˈqui na nndii, candii.

13:10b.MAT.013.010 Nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ Jesús tyˈentyjaaˈna jom. Taˈxˈeena nnoom: —Ticalaˈno̱o̱ⁿˈâ chiuu na cweˈ ñˈoom wjaañoomˈ matseiˈneiⁿˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ.

13:11b.MAT.013.011 Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱na: —Luaa waa na machˈee Tyˈo̱o̱tsˈom, mañequiaaⁿ na ˈo caliuˈyoˈ ñˈoom na wantyˈiuuˈ mˈaaⁿnaˈ cantyja na matsa̱ˈntjoom. Sa̱a̱ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ tinquiaaⁿ na nlaˈno̱ⁿˈna.

13:12b.MAT.013.012 Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na macoˈñom ñˈoom na maˈmo̱o̱ⁿya, nñequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nntseiˈno̱ⁿˈtyeeⁿ. Sa̱a̱ meiⁿquia tsˈaⁿ na tîcoˈñom ñˈoom na maˈmo̱o̱ⁿya, nntsˈaanaˈ na cweˈ tsˈiaaⁿˈndyo cantyjati chjoowiˈ na matseiˈno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ.

13:13b.MAT.013.013 Joˈ chii ñˈoom tjañoomˈ matseina̱ⁿya nda̱a̱ nnˈaⁿ. Ee meiiⁿ ñequiiˈcheⁿ cwintyˈiaana tsˈiaaⁿ na matsˈaa sa̱a̱ maxjeⁿ tixoqueⁿna cwenta. Ndoˈ meiiⁿ cwindyena ñˈoom na mañequia sa̱a̱ mˈaⁿna chaˈcwijom na tyoondyena, meiⁿ ticalaˈno̱ⁿˈna ljoˈ cwindyena.

13:14b.MAT.013.014 Cantyja ˈnaaⁿ naⁿˈñeeⁿ matseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na seiljeii profeta Isaías, tsoom: Meiiⁿ na jndye na cwindyeˈyoˈ sa̱a̱ tixocalaˈno̱ⁿˈyoˈ, ndoˈ meiiⁿ na jndye cwintyˈiaˈnda̱a̱ˈyoˈ, sa̱a̱ tixoqueⁿˈyoˈ cwenta.

13:15b.MAT.013.015 Ee naⁿmˈaⁿˈ jnda̱ jlaˈquieˈ nˈomna, cha ticoˈxcwenaˈ cantyja na cwilaˈtiuuna. Ndoˈ tañeˈquiandyena na nndyena cha tintsˈaanaˈ na nlaˈno̱ⁿˈna. Ndoˈ cwilˈa nquieena chaˈcwijom ticajndooˈna cha ticaⁿnaˈ na nlqueⁿna cwenta. Joona cwilˈayana nmeiⁿˈ cha ticalcweˈ nˈomna, tincwjiˈnˈmaaⁿndyo̱ joona.

13:16b.MAT.013.016 Seineiⁿti Jesús nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. Tsoom: —Sa̱a̱ jeeⁿ matioˈnaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo na cwintyˈiaˈnda̱a̱ˈyoˈ tsˈiaaⁿ na matsˈaa ndoˈ mati ñˈoom na cwindyeˈyoˈ cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ juunaˈ.

13:17b.MAT.013.017 Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, jndye profetas na tyoñeˈquia ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tandyo xuee ñequio jndye nnˈaⁿ na tyomˈaⁿ cantyja na matyˈiomyanaˈ, jeeⁿ tyocantyjaaˈ nˈomna na nntyˈiaanda̱a̱na ljoˈ na cwintyˈiaˈ ˈo ndoˈ na nndyena chaˈna cwindyeˈ ˈo sa̱a̱ tîcantyˈiaana meiⁿ tîcandyena.

13:18b.MAT.013.018 ’Candyeˈyoˈ luaa maˈmo̱ⁿ ñˈoom tjañoomˈ cantyja na tjacjuˈ tsˈaⁿ tsjaaⁿ lqueeⁿ trigo.

13:19b.MAT.013.019 Ntˈom lqueeⁿ na tquiaa tsˈom nato na tcwaˈ cantsaa, joˈ joˈ nnˈaⁿ na cwindye ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ee meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na mandii ñˈoom cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom sa̱a̱ ticatseiˈno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ, maxjeⁿ macwjeˈcañoom tsaⁿjndii na nncwjiˈ ñˈoom naya naquiiˈ tsˈoom.

13:20b.MAT.013.020 Ndoˈ ntˈom lqueeⁿ na tquiaa yuu na jeeⁿ ljo̱ˈ, mannˈaⁿ na cwindye ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ ñequio na neiiⁿna cwitoˈñoomna juunaˈ.

13:21b.MAT.013.021 Sa̱a̱ naⁿˈñeeⁿ chaˈcwijom ntjom na tinjoom tyˈe nchˈiooˈnaˈ, na tyuaaˈ tcaaⁿnaˈ. Ee quia na macoˈwiˈnaˈ joona oo cwileiˈntyjo̱ nnˈaⁿ joona cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom naya, mantyja cwiˈndyena.

13:22b.MAT.013.022 Ndoˈ lqueeⁿ na tquiaa yuu na tooˈ ndaˈ lˈo̱o̱nioom, mannˈaⁿ na cwindye ñˈoom naya. Sa̱a̱ naⁿˈñeeⁿ jeeⁿ mˈaⁿna ñomtiuu chiuu na cwii ˈoomˈaⁿyoona, ndoˈ chiuu ya nleityandyetina. Joˈ chii tileicanaⁿndyena na nlˈana yuu na matsonaˈ. Ee ñˈomtiuuˈñeeⁿ matseicuˈnaˈ na nlaˈcanda̱na nnom Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈxjeⁿ lˈa joo lˈo̱o̱nioom na jlaˈcantoˈndyenaˈ nacjooˈ ntjom.

13:23b.MAT.013.023 Sa̱a̱ lqueeⁿ na tquiaa yuu na jeeⁿ ya tsˈo mannˈaⁿ na cwindye ñˈoom naya. Cwilaˈno̱ⁿˈna juunaˈ ndoˈ cantyja na cwilˈana cwiwitquiooˈ na cwinaⁿndyena chiuu waa na matsonaˈ. Ntˈom naⁿˈñeeⁿ tjacantyja na ya cwilˈana. Matseijomnaˈ joona chaˈna cwii tsˈoom lqueeⁿˈñeeⁿ na tjeiˈnaˈ ñequiee xuu. Ndoˈ ntˈom naⁿˈñeeⁿ xcweyandyo cwilˈana yuu na ya. Matseijomnaˈ joona chaˈna cwii tsˈoom lqueeⁿˈñeeⁿ na tjeiˈnaˈ we xuu waljooˈ xcwe. Ndoˈ ntˈom naⁿˈñeeⁿ tiqueⁿndyena na cwilˈana yuu na ya. Joˈ chii matseijomnaˈ joona chaˈna cwii tsˈoom lqueeⁿˈñeeⁿ na tjeiˈnaˈ ñeˈcwii xuu waljooˈ yom tsˈoom.

13:24b.MAT.013.024 Ndoˈ seineiⁿ Jesús cwiicheⁿ ñˈoom tjañoomˈ. Tsoom nda̱a̱na: —Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, matseijomnaˈ juunaˈ chaˈna cwii tsˈaⁿ na tja na waa tyuaaˈ, tjacjoomˈm lqueeⁿ tsjaaⁿ na ya.

13:25b.MAT.013.025 Sa̱a̱ cwii teijaaⁿ yocheⁿ na watsom ñequio nnˈaⁿ waⁿˈaⁿ tyjeˈcañoom cwii tsˈaⁿ na jndooˈ jom. Tjatseiñˈeeⁿˈñe tsaⁿˈñeeⁿ lqueeⁿ jnda̱a̱ quiiˈntaaⁿ lqueeⁿ trigo. Jnda̱ chii tja.

13:26b.MAT.013.026 Tjawindye jnda̱ lqueeⁿ, tjaˈmeiiⁿndyenaˈ, quia joˈ chii teitquiooˈ na ñˈeeⁿˈ lqueeⁿ jnda̱a̱ naquiiˈ ntjomˈñeeⁿ.

13:27b.MAT.013.027 Naⁿntjom ˈnaaⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ tqueⁿna cwenta na nmeiiⁿˈ niom. Tyˈentyjaaˈna jom, jluena nnoom: “Ta, aa nchii ñequiiˈcheⁿ lqueeⁿ na ya tjaˈcjuˈ, quia joˈ ¿chiuu na cwiwitquiooˈ lqueeⁿ jnda̱a̱ quiiˈntaaⁿ jnda̱ lqueeⁿ ˈnaⁿˈ?”

13:28b.MAT.013.028 Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, tsoom: “Tsˈaⁿ na jndooˈ ja sˈaa na luaaˈ.” Ndoˈ taˈxˈee naⁿntjomˈñeeⁿ nnoom: “¿Aa lˈue tsˈomˈ na nntsaacatjeiiˈndyô̱ joonaˈ naquiiˈ ntjom ˈnaⁿˈ?”

13:29b.MAT.013.029 Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱ naⁿntjoomˈm, tsoom: “Tilˈaˈyoˈ na ljoˈ ee xeⁿ nntjeiiˈndyoˈ joonaˈ, nntsˈaacheⁿnaˈ na mati nncˈoomnaˈ ntjom na ya.

13:30b.MAT.013.030 Caˈndyeˈyoˈ na ñejom cˈoowijnda̱naˈ hasta na mmaⁿjndyeenaˈ.” Quia joˈ nntsjo̱o̱ nda̱a̱ nnˈaⁿ na nntyje: “Catyjeˈjndyeeˈyoˈ jnda̱ lqueeⁿ jnda̱a̱, calˈaˈyoˈ cantsa̱a̱ˈ joonaˈ ee na nlconaˈ. Nda̱nquia catyjeˈyoˈ jnda̱ lqueeⁿ na ya na nncˈoocuenaˈ tsˈom tsa̱ˈ ˈnaⁿya.”

13:31b.MAT.013.031 Seineiⁿticheⁿ Jesús cwiicheⁿ ñˈoom tjañoomˈ na maˈmo̱ⁿnaˈ na maxjeⁿ nleijndyendyeti nnˈaⁿ na nntsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ nˈom. Tsoom nda̱a̱na: —Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom matseijomnaˈ chaˈna cwii lqueeⁿˈ mostaza. Tjatseicˈoom tsˈaⁿ juunaˈ naquiiˈ ntjoomˈm.

13:32b.MAT.013.032 Lqueeⁿˈ mostaza jeeⁿ cajnda̱a̱naˈ sa̱a̱ xeⁿ jnda̱ teijndeii tsˈoom, nleindyenaˈ, nncwinomˈnaˈ ntˈom nˈoom ntjom na tiquiwindye. Juunaˈ nleitˈmaⁿtinaˈ hasta nnda̱a̱ nnaⁿ lˈo̱ tsˈoomˈñeeⁿ cantquiaa cantsaa.

13:33b.MAT.013.033 Jnda̱ chii cwiicheⁿ ñˈoom tjañoomˈ seineiⁿ Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom matseijomnaˈ juunaˈ chaˈna ndaaljoˈ na seitjoomˈ yuscu ñˈeⁿ ndyee tsuaˈxjo jnda̱a̱ tyooˈ. Seicandeiiˈnaˈ chaˈwaa tsqueeⁿ tyooˈ.

13:34b.MAT.013.034 Ñequiiˈcheⁿ ñˈoom tjañoomˈ seineiⁿ Jesús na tyoˈmo̱o̱ⁿ ñˈoommeiⁿˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ. Meiⁿcwii ñˈoom tîcatseineiiⁿ nda̱a̱na na nchii ñˈoom tjañoomˈ.

13:35b.MAT.013.035 Joˈ chii seicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom ˈndyoo profeta, tsoom: Ja nntseina̱ⁿya ñˈoom tjañoomˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ. Nntseicano̱o̱ⁿya ñˈoom na wantyˈiuuˈ mˈaaⁿnaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ cantyjati na jnaⁿ tsjoomnancue.

13:36b.MAT.013.036 Jnda̱ na jñom Jesús nnˈaⁿ na cˈoolcweeˈna, quia joˈ tjaqueⁿˈeⁿ naquiiˈ wˈaa. Ndoˈ jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê santyjaaˈâ jom. Lˈuuyâ nnoom: —Catsuˈ nda̱a̱yâ ljoˈ ñeˈcaˈmo̱ⁿ ñˈoom tjañoomˈ cantyja ˈnaaⁿˈ lqueeⁿ jnda̱a̱ na tˈoomnaˈ naquiiˈ ntjom na ya.

13:37b.MAT.013.037 Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱yâ, tsoom: —Tsˈaⁿ na tjacjuˈ lqueeⁿ tsjaaⁿ na ya, joˈ joˈ nnco̱ na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee.

13:38b.MAT.013.038 Ndoˈ tyuaa ˈnaaⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ, joˈ joˈ tsjoomnancue. Lqueeⁿ tsjaaⁿ na ya, joˈ joˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ lqueeⁿ tsjaaⁿ jnda̱a̱, joˈ joˈ nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ tsaⁿjndii.

13:39b.MAT.013.039 Juu tsˈaⁿ na wiˈñe na tjatseiñˈeeⁿˈñe tsjaaⁿ lqueeⁿ jnda̱a̱, joˈ joˈ nquii tsaⁿjndii. Ndoˈ xuee na jnda̱ tmaⁿ ntjom na tyˈecatyje naⁿntjom, joˈ joˈ xuee na cwintycwii tsjoomnancue. Joo naⁿntjom na tyˈecatyje lqueeⁿ, joˈ joˈ ángeles cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom.

13:40b.MAT.013.040 Ndoˈ chaˈxjeⁿ lˈa naⁿntjom cantsa̱a̱ˈ jnda̱ lqueeⁿ jnda̱a̱ na nlconaˈ quiiˈ chom, maluaaˈ matseijomnaˈ na nluii xuee quia na cwintycwii tsjoomnancue.

13:41b.MAT.013.041 Ee ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee njño̱o̱ⁿya ángeles cwentaya na nntjeiiˈndyo̱na nnˈaⁿ na wiˈndye ñequio nnˈaⁿ na cwilaˈjndo̱ˈ nˈom ncˈiaa na calˈa naⁿˈñeeⁿ natia.

13:42b.MAT.013.042 Ndoˈ ángeles nntueeˈna naⁿˈñeeⁿ naquiiˈ chom bˈio. Joˈ joˈ nndyuee naⁿˈñeeⁿ ndoˈ nnteinquiena ndeiˈnˈomna na wiˈ cwitjoomna.

13:43b.MAT.013.043 Sa̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈcanda̱a̱ˈndye chaˈxjeⁿ na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, ntsˈaanaˈ na caxueendyena chaˈna xuee nnom ñeˈquioomˈ. ˈÑeeⁿ juu na niom lueˈ nˈom luaˈqui na nndii, candii.

13:44b.MAT.013.044 ’Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom matseijomnaˈ chaˈna castom na ñjom sˈom cajaⁿ na wantyˈiunaˈ quiiˈ tyuaa. Ljeii cwii tsˈaⁿ castomˈñeeⁿ sa̱a̱ tantyˈiunnaaⁿˈaⁿ juunaˈ. Tjaaⁿ na jeeⁿ neiiⁿˈeⁿ, tjacajna̱a̱ⁿ chaˈtso ˈnaaⁿˈaⁿ na niom. Jnda̱ chii seijnaaⁿ tyuaaˈñeeⁿ yuu na ndiiˈ castom.

13:45b.MAT.013.045 ’Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom mati matseijomnaˈ chaˈna cwii tsˈaⁿ na matseijnda ndoˈ majnda̱a̱ ta̱ˈ na ñequiiˈcheⁿ malˈueeⁿ ta̱ˈ perlas na yati.

13:46b.MAT.013.046 Quia na ljeiiⁿ cwii ta̱ˈ perla na jeeⁿcheⁿ ndyaaˈ ya ndoˈ jndanaˈ, tja tsaⁿˈñeeⁿ tjacajna̱a̱ⁿ chaˈtso ˈnaaⁿˈaⁿ, jnda̱ chii seijnaaⁿ ta̱ˈ perlaˈñeeⁿ.

13:47b.MAT.013.047 ’Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom mati matseijomnaˈ chaˈna cwii tsquiˈ tˈmaⁿ na tueeˈ nnˈaⁿ tsˈom ndaaluee. Jndye nnom calcaa matseitˈuenaˈ.

13:48b.MAT.013.048 Quia na jnda̱ tooˈ tsquiˈ na ñjomndye calcaa, ˈoocantyjaandye nnˈaⁿ juunaˈ tyuaatcwii. Meindyuaandyena, cwitjeiiˈndyena calcaa na yati. Cwitioomna jooyoˈ nˈom lquiee sa̱a̱ calcaa na cwantindyo cwityeⁿˈquieeˈna jooyoˈ.

13:49b.MAT.013.049 Malaaˈtiˈ nntsˈaanaˈ xuee quia na cwintycwii tsjoomnancue. Nñequiocue ángeles na nntjeiiˈndyena nnˈaⁿ na wiˈndye quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantyja na matyˈiomyanaˈ.

13:50b.MAT.013.050 Ndoˈ nntioomna nnˈaⁿ na wiˈndye naquiiˈ chom bˈio. Joˈ joˈ nndyuee naⁿˈñeeⁿ ndoˈ nnteinquiena ndeiˈnˈomna na wiˈ cwitjoomna.

13:51b.MAT.013.051 Quia joˈ taxˈee Jesús nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê, tsoom: —¿Aa cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ chaˈtso ñˈoommeiⁿˈ? Tˈo̱o̱yâ nnoom, lˈuuyâ: —Mayuuˈ, Ta, macwilaˈno̱o̱ⁿˈâ.

13:52b.MAT.013.052 Quia joˈ tsoom nda̱a̱yâ: —Jeˈ jnda̱ jlaˈno̱ⁿˈyoˈ ljoˈ ñeˈcatˈmo̱o̱ⁿ ñˈoom tjañoomˈmeiⁿˈ. Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, ticwii cwii tsˈaⁿ na jnda̱ teijndo̱ˈ tsˈom chiuu tˈmaⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés ndoˈ mati jnda̱ seiˈno̱ⁿˈ cantyja ˈnaaⁿˈ juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, tsaⁿˈñeeⁿ matseijomnaˈ jom chaˈna tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe cwii wˈaa. Ee tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe matseilˈueeˈñê ˈnaⁿ na tquie ndoˈ matseitjoom ˈnaⁿ na xco. Quia joˈ meiⁿquia xjeⁿ na macaⁿnaˈ cwii nmeiⁿˈ mawaacˈeenaˈ na nleilˈueeˈñê.

13:53b.MAT.013.053 Quia na jnda̱ seineiⁿ Jesús ñˈoommeiⁿˈ na tjañoomˈ, jlueeⁿˈeⁿ joˈ joˈ.

13:54b.MAT.013.054 Tjalcweeⁿˈeⁿ ndyuaa tsjomˈm. Joˈ joˈ tyotseineiiⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ naquiiˈ watsˈom. Ndoˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna ñˈoom na seineiiⁿ. Tyoluena: —Tsaⁿmˈaaⁿˈ ¿chiuu sˈaayom na jeeⁿ jndo̱ˈ tsˈoom? Ndoˈ ¿yuu jnaⁿ najneiⁿ na machˈeeⁿ tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na tyoontyˈiaaya?

13:55b.MAT.013.055 ¿Aa nchii tsaⁿmˈaaⁿˈ jnda tsˈaⁿ na macuuñe nˈoom? Ndoˈ ¿aa nchii tsoñeeⁿ jndyu María? Ndoˈ ntyjeeⁿ, ¿aa nchii Jacobo, José, Simón ñequio Judas?

13:56b.MAT.013.056 Ndoˈ mati ntyjeeⁿ na yolcu mˈaⁿna quiiˈntaaⁿya. Quia joˈ ¿chiuu waa na jeeⁿ jndo̱ˈ tsˈoom ndoˈ cweˈ tsˈaⁿ tsjoom ñjaaⁿ jom?

13:57b.MAT.013.057 Cweˈ joˈ ticalañˈoomˈndyena Jesús. Joˈ chii tsoom nda̱a̱na: —Meiⁿquiayuucheⁿ na wjaa cwii profeta, nlaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ jom. Sa̱a̱ joo nnˈaⁿ ndyuaaⁿˈaⁿ ñequio nnˈaⁿ waⁿˈaⁿ, xocalaˈtˈmaaⁿˈndyena jom.

13:58b.MAT.013.058 Ndoˈ tijndye tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ sˈaaⁿ joˈ joˈ, ncˈe na ticalaˈyuˈ naⁿˈñeeⁿ ñˈeⁿñê.

14

14:1b.MAT.014.001 Majoo ncueeˈñeeⁿ tyomˈaaⁿ Herodes tsˈiaaⁿ tsˈo̱ndaa Galilea. Jñeeⁿ ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ jndye nnom tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na machˈee Jesús.

14:2b.MAT.014.002 Tsoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê: —Tsaⁿmˈaaⁿ, maxjeⁿ Juan, tsˈaⁿ na tyotseitsˈoomñe nnˈaⁿ. Jnda̱ wandoˈxcoom joˈ chii cwiwitquiooˈ tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na machˈeeⁿ.

14:3b.MAT.014.003 Ee luaa waa na tuii. Herodes tyomˈaaⁿ ñequio Herodías, scuuˈ tyjeeⁿ Felipe. Ndoˈ tso Juan nnoom na ticatyˈiomyanaˈ na mˈaaⁿ ñˈeⁿ scuuˈ tyjeeⁿ. Joˈ chii sa̱ˈntjoom na calaˈtyeⁿna Juan, catueeˈna juu wˈaancjo.

14:5b.MAT.014.005 Ndoˈ Herodes, meiiⁿ na ñeˈcatseicueⁿˈeⁿ Juan sa̱a̱ nquiaⁿˈaⁿ nnˈaⁿ. Ee jndye nnˈaⁿ nquiuna na Juan cwiluiiñe tsˈaⁿ na mañequiaa ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom.

14:6b.MAT.014.006 Quia na jlaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ na tueeˈ xueechuuˈ Herodes, quia joˈ yuscundyua jnda Herodías seijnom jo nda̱a̱ nnˈaⁿ. Ndoˈ Herodes jeeⁿ tjaweeˈ tsˈoom cantyja na ntyˈiaaⁿˈaⁿ.

14:7b.MAT.014.007 Tjoomˈm ñˈomtyeⁿ cjoomˈm na tsoom nnom yuscundyuaˈñeeⁿ na nñequiaaⁿ meiⁿquia ljoˈ na nlcaⁿ nnoom.

14:8b.MAT.014.008 Ndoˈ yuscundyuaˈñeeⁿ seijndo̱ˈ tsoñeeⁿ tsˈoom na caaⁿ xqueⁿ Juan. Quia joˈ tsoom nnom Herodes: —Luaa macaⁿˈa. Quiaaˈ cwii xio ñjaaⁿ na njom xqueⁿ Juan, tsaⁿ na ñeseitsˈoomñe nnˈaⁿ.

14:9b.MAT.014.009 Ndoˈ na luaaˈ tsoom, seichjooˈnaˈ tsˈom Herodes, sa̱a̱ cweˈ ncˈe ñˈomtyeⁿ na tjoomˈm nacjoomˈm ndoˈ ncˈe na ndyecheⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê, joˈ chii tsoom na quiana ljoˈ na macaⁿ yuscundyuaˈñeeⁿ.

14:10b.MAT.014.010 Quia joˈ sa̱ˈntjoom na cjaacano̱ⁿ xtyoˈ Juan naquiiˈ wˈaancjo.

14:11b.MAT.014.011 Jnda̱ tuii na ljoˈ, jndyoñˈoom tsˈaⁿ xqueⁿ Juan na njomnaˈ tsˈom xio. Chii tquiaa juunaˈ nnom yuscundyuaˈñeeⁿ ndoˈ jom tjañˈoom joˈ na mˈaaⁿ tsoñeeⁿ.

14:12b.MAT.014.012 Jnda̱ joˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈoom na tyoñequiaa Juan tquieˈcañomna, tyˈeñˈomna seiˈtsˈo ˈnaaⁿˈaⁿ. Tyˈecatyˈiuuna jom, jnda̱ chii tyˈelaˈcandiina Jesús ñˈoommeiⁿˈ.

14:13b.MAT.014.013 Jnda̱ na jndii Jesús na jnda̱ tueˈ Juan, jlueeⁿˈeⁿ joˈ, tuo̱o̱ⁿ tsˈom wˈaandaa ñˈeⁿ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê. Saayâ cwii joo yuu na tjaaˈnaⁿ nnˈaⁿ. Quia jliu nnˈaⁿ na jnda̱ tja Jesús na nncwityˈioom ndaaluee, quia joˈ jluiˈna njoomna, tyˈecaˈna, tyˈenquiandyena ˈndyoo ndaaluee na tyˈentyjo̱na naxeeⁿˈeⁿ.

14:14b.MAT.014.014 Quia na jnda̱ jluiiˈñe wˈaandaa tsˈom ndaaLuee, ljeii Jesús na teijndyendye nnˈaⁿ jnda̱ tquieˈcañom joˈ joˈ. Tioo na jeeⁿ wiˈ tsˈoom joona. Seinˈmaaⁿ nnˈaⁿwii na tquiochona.

14:15b.MAT.014.015 Quia na jnda̱ tmaaⁿ, jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê saantyjaaˈâ jom, lˈuuyâ nnoom: —Jnda̱ tmaaⁿ jeˈ ndoˈ yuu na mˈaaⁿya ñjaaⁿñe cweˈ jnda̱a̱. Cajñomˈ naⁿmˈaⁿˈ na cˈoona njoom nchˈu na nndyooˈ na nlaˈjndana na nlcwaˈna.

14:16b.MAT.014.016 Tso Jesús nda̱a̱yâ: —Meiⁿ ticaⁿnaˈ na nncˈoona. ˈO quiaˈyoˈ na nlcwaˈna.

14:17b.MAT.014.017 Tˈo̱o̱yâ nnoom, lˈuuyâ: —Tjaaˈnaⁿ na cwileiˈñˈo̱o̱ⁿyâ ñjaaⁿ, macanda̱ ñeˈom taⁿˈ tyooˈ ñequio we catscaa.

14:18b.MAT.014.018 Tsoom nda̱a̱yâ: —Quiochoˈyoˈ joonaˈ ñjaaⁿñe.

14:19b.MAT.014.019 Sa̱ˈntjoom na cwindyuaandye nnˈaⁿ nacjooˈ jnda̱ nchˈu. Quia joˈ tˈueeⁿ ˈom taⁿˈ tyooˈ ñequio we catscaaˈñeeⁿ, ntyˈiaaⁿˈaⁿ cañoomˈluee ndoˈ tquiaaⁿ na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿ joonaˈ. Jnda̱ chii tyjeeⁿ ndoˈ tquiaaⁿ joonaˈ nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê. Ndoˈ jâ tquiaayâ joonaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na jndyendye.

14:20b.MAT.014.020 Ndoˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ na jndyendye tcwaˈ tjacjoo. Jnda̱ chii jlaˈtjo̱o̱ⁿyâ ntaⁿˈ ntyooˈ ñequio calcaa na ˈndiinaˈ. Tooˈ canchooˈwe tsquiee.

14:21b.MAT.014.021 Nnˈaⁿ na tcwaˈ tueˈntyjo̱ chaˈna ˈom meiⁿ naⁿnom, meiⁿ tîcatuˈnchondye naⁿlcu ñequio yocanchˈu.

14:22b.MAT.014.022 Jnda̱ tuii na luaaˈ jñom Jesús jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê na cuo̱nndaaˈâ tsˈom wˈaandaa, na cwityˈio̱o̱ˈjndya̱a̱yâ na nntsquia̱a̱yâ xndyaaˈ ndaaluee. Sa̱a̱ jom ljooˈñetyeeⁿ na njñoom nnˈaⁿ na jndyendye.

14:23b.MAT.014.023 Ndoˈ jnda̱ na jñoom naⁿˈñeeⁿ na cˈoolcweeˈna, quia joˈ tjawaaⁿ cwii ta na ñenqueⁿ na nntseineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Quia tjawijaaⁿ ndicwaⁿ mˈaaⁿñê joˈ joˈ na ñenqueⁿ.

14:24b.MAT.014.024 Ndoˈ wˈaandaa na ñjomndyô̱ jnda̱ tueeˈ xcwe na wjaanaˈ sa̱a̱ leicjaanaˈ ee na jndeii maquiˈljoo nmo̱ⁿ ndoˈ matseilcweˈtyaˈ jndye juunaˈ.

14:25b.MAT.014.025 Sˈaanaˈ chaˈna ñequiee na cwitsjoom jndyotseicandyooˈñe Jesús na mˈaaⁿyâ, jndyocaⁿ nnom ndaaluee.

14:26b.MAT.014.026 Quia na ntyˈiaayâ na mandyocaⁿ nnoom ndaaluee, jeeⁿ ndyaaˈ tyua̱a̱yâ. Jlaxuaayâ na nquiaayâ, lˈuuyâ: —Jeeⁿ sa, jndii luaaˈ.

14:27b.MAT.014.027 Sa̱a̱ mañoomˈ tˈmaⁿ Jesús jâ, tsoom: —Cˈomˈ tˈmaaⁿˈndyoˈ nˈomˈyoˈ. Maja luaa.

14:28b.MAT.014.028 Ndoˈ tˈo̱ Pedro ˈndyoo Jesús, tsoom: —Ta, xeⁿ na manncuˈtiˈ, cweˈ catsuˈ na cjo̱ca nnom ndaatioo na jo̱catjomndyo̱ ˈu.

14:29b.MAT.014.029 Tso Jesús nnoom: —Candyoˈ. Joˈ chii jluiˈ Pedro tsˈom wˈaandaa, to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na mawjaacaⁿ nnom ndaatioo na mawjaacatjomñê Jesús.

14:30b.MAT.014.030 Sa̱a̱ quia na ntyˈiaaⁿˈaⁿ na jeeⁿ jndeii mˈaaⁿ jndye, sˈaanaˈ na nquiaⁿˈaⁿ. Jnaⁿnaˈ na nchjeeñenaˈ jom. Quia joˈ seixuaⁿ, tsoom: —Ta, cwjiˈnˈmaaⁿndyuˈ ja.

14:31b.MAT.014.031 Mañoomˈ seicjaa lˈo̱ Jesús jom, tsoom nnom: —ˈU re, cwa titˈmaⁿ matseiˈyuˈyaˈ tsˈomˈ, ¿chiuu na tiñecwii matseiˈtiuuˈ?

14:32b.MAT.014.032 Ndoˈ quia jnda̱ tuo̱na tsˈom wˈaandaa, mañoomˈ teicheⁿ jndye.

14:33b.MAT.014.033 Ndoˈ jâ na maxjeⁿ ñjomndyô̱ tsˈom wˈaandaaˈñeeⁿ taaˈâ cantya̱a̱yâ, jlaˈtˈmaaⁿˈndyô̱ jom. Lˈuuyâ nnoom: —ˈU mayuuˈcheⁿ cwiluiindyuˈ Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom.

14:34b.MAT.014.034 Quia na jnda̱ teiˈtyˈio̱o̱ˈâ, jluiiˈâ ndyuaa Genesaret.

14:35b.MAT.014.035 Jnda̱ na taˈjnaaⁿˈ nnˈaⁿ ndyuaaˈñeeⁿ jom, jlaˈcwanomna ñˈoom chaˈwaa ndiocheⁿ ndyuaaˈñeeⁿ. Ndoˈ tquiocho nnˈaⁿ chaˈtso nnˈaⁿwii na mˈaaⁿ.

14:36b.MAT.014.036 Tyolaˈtyˈoondyena nnoom na nñequiaaⁿ ñˈoomˈm na nntˈuena meiiⁿ cweˈ ˈndyoo liaⁿˈaⁿ. Ee ticwii cwii tsˈaⁿ na tyenquiuuˈ liaⁿˈaⁿ, nˈmaⁿ.

15

15:1b.MAT.015.001 Quia joˈ cwanti nnˈaⁿ fariseos ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, jnaⁿna Jerusalén, tquieˈcañomna Jesús. Taˈxˈeena nnoom:

15:2b.MAT.015.002 —Nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈoom na mañequiaaˈ, ¿chiuu na cwiwincjeˈna ñˈoom na tqueⁿ welooya nda̱a̱ya? Queⁿˈ cwenta tiquindyuuˈna quia na nlcwaˈna.

15:3b.MAT.015.003 Ndoˈ tˈo̱ Jesús nda̱a̱na, tsoom: —Ndoˈ ˈo jeˈ, ¿chiuu na cwiwincjeˈyoˈ ñˈoom na sa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom cweˈ ñeˈcatsantyjo̱ˈyoˈ ñˈoom na tqueⁿ lotya̱a̱ya?

15:4b.MAT.015.004 Ee ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom luaa matsonaˈ: “Catseitˈmaaⁿˈndyuˈ tsotyeˈ ñˈeⁿ tsoˈndyoˈ.” Ndoˈ matsotinaˈ: “ˈÑeeⁿ juu na matso ñˈoom wiˈ nacjooˈ tsotye, tsondyee tsaⁿˈñeeⁿ matsonaˈ na maxjeⁿ calaˈcueeˈ nnˈaⁿ juu.”

15:5b.MAT.015.005 Sa̱a̱ ˈo cwinduˈyoˈyoˈ na wanaaⁿ na nntso tsˈaⁿ nnom tsotyeeⁿ, tsoñeeⁿ: “Catseitˈmaⁿ tsˈomˈ, taxocanda̱a̱ nnteijndeiya ˈu ˈnaⁿ na tjo̱o̱ndyuˈ, ee chaˈtso na matseixmaⁿya jnda̱ tqua̱a̱ⁿya joonaˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom.”

15:6b.MAT.015.006 Ndoˈ na luaaˈ cwilaˈtiuuˈyoˈ joˈ chii cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ tacaⁿnaˈ na nntseitˈmaaⁿˈñe tsˈaⁿ tsotyeeⁿ, tsoñeeⁿ. Cwilˈaˈyoˈ na tajndeii ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ee na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyoˈtiˈyoˈ ñˈoom na tqueⁿ lotyeˈyoˈ.

15:7b.MAT.015.007 ˈO nnˈaⁿ na we waa na cwilˈaˈyoˈ, jeeⁿ xcwe mˈaaⁿ ñˈoom na tyoñequiaa profeta Isaías cantyja ˈnaⁿˈyoˈ. Luaa matsonaˈ:

15:8b.MAT.015.008 Naⁿmˈaⁿˈ cweˈ ñequio ntjaⁿndyueena cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena ja, sa̱a̱ tˈmaⁿ waa na tixcweeˈ nˈomna ñˈeⁿndyo̱.

15:9b.MAT.015.009 Cweˈ tsˈiaaⁿˈndyo na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena ja, ee cwitˈmo̱o̱ⁿna ñˈoom na cweˈ cwilˈueendye nnˈaⁿ, tachii ñˈoomya.

15:10b.MAT.015.010 Quia joˈ tˈmaⁿ Jesús nnˈaⁿ na jndyendye, tsoom: —Candyeˈyoˈ ñˈoom na nntsjo̱o̱ ndoˈ calaˈno̱ⁿˈyoˈ.

15:11b.MAT.015.011 Nantquie na macwaˈ tsˈaⁿ, xocatsˈaanaˈ na tilˈueñe tsˈaⁿ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Sa̱a̱ ñˈoom na matseineiⁿ tsˈaⁿ, joonaˈ cwilˈanaˈ na tilˈueñe tsˈaⁿ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom.

15:12b.MAT.015.012 Quia joˈ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿ Jesús, saantyjaaˈâ jom, lˈuuyâ nnoom: —¿Aa ntyjiˈ quia na jndye nnˈaⁿ fariseos ñˈoom na tsuˈ luaaˈ, sˈaanaˈ na ticjaaweeˈ nˈomna?

15:13b.MAT.015.013 Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱yâ cwii ñˈoom tjañoomˈ, tsoom: —Tsotya̱ya na mˈaaⁿ cañoomˈluee, ticwii cwii tsˈoom ntjom na nchii nqueⁿ tcoomˈm, maxjeⁿ nnqueeⁿ juunaˈ.

15:14b.MAT.015.014 Joˈ chii caˈndyeˈyoˈ naⁿmˈaⁿˈ. Ee matseijomnaˈ joona chaˈna naⁿnchjaaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿna nato nda̱a̱ ntyjenchjaaⁿna. Ndoˈ manquiuˈyoˈ tsaⁿnchjaaⁿˈ quia na wjaañˈoom tyjenchjaaⁿˈaⁿ, wendyena nntiomnaˈ tsueˈtsjoom.

15:15b.MAT.015.015 Quia joˈ tso Pedro nnom Jesús: —Caˈmo̱ⁿˈ nda̱a̱yâ ljoˈ ñecatso ñˈoom tjañoomˈwaaˈ.

15:16b.MAT.015.016 Tˈo̱ Jesús nnom, matsoom: —¿Aa mati ˈo ndicwaⁿ tjo̱o̱cheⁿ na nlaˈno̱ⁿˈyoˈ?

15:17b.MAT.015.017 Aa ticaliuˈyoˈ na chaˈtso nantquie na macwaˈ tsˈaⁿ, cwiˈoocuenaˈ tsˈom tsiaaˈ nchii naquiiˈ tsˈom. Ndoˈ jnda̱ chii nnteiiˈ juunaˈ.

15:18b.MAT.015.018 Sa̱a̱ ñˈoom na matseineiⁿ tsˈaⁿ cwinaaⁿˈ naquiiˈ tsˈom, ndoˈ joonaˈ cwilˈanaˈ na tiljuˈñe jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom.

15:19b.MAT.015.019 Ee naquiiˈ tsˈom tsˈaⁿ cwinaaⁿˈ ñˈoom na tia na matseitiuu na nntseicueⁿˈeⁿ xˈiaaⁿˈaⁿ, na nncˈoomyaaⁿ ñequio cwiicheⁿ tsˈaⁿ, oo na nncˈoomyaaⁿ ñequio sˈandyua oo scundyua, oo na nnchˈueeⁿ ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ, oo na nntseineiiⁿ cantu oo ñˈoom jnaaⁿˈ.

15:20b.MAT.015.020 Chaˈtso nmeiⁿˈ cwilˈanaˈ na tiljuˈ naquiiˈ tsˈom tsˈaⁿ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Sa̱a̱ na nlcwaˈ tsˈaⁿ na cweˈ na ticañoomˈm chaˈxjeⁿ ñˈoom na cwiqueⁿ nnˈaⁿ fariseos, xocatseiˈndaaˈnaˈ jom jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom.

15:21b.MAT.015.021 Quia joˈ jluiˈ Jesús joˈ joˈ ndi ñˈa̱a̱ⁿyâ ñˈeⁿñê, tjaaⁿ jo ndyuaa tsjoom Tiro ñˈeⁿ Sidón.

15:22b.MAT.015.022 Ndoˈ cwii yuscu tsjaaⁿ nnˈaⁿ cananita na macˈeⁿ ndyuaaˈñeeⁿ jndyotseicandyooˈñê na mˈaaⁿ Jesús, cˈuaa seineiiⁿ, seityˈooñê tsoom: —ˈU Ta, na cwiluiindyuˈ tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooˈ, cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ ñˈeⁿndyo̱. Mˈaaⁿ nomjndaaya na jeeⁿ cwajndii matjoom. Maleiñˈoom jndyetia jom.

15:23b.MAT.015.023 Sa̱a̱ Jesús meiⁿcwii ñˈoom ticˈo̱o̱ⁿ. Quia joˈ jâ saantyjaaˈâ jom, jlaˈtyˈoondyô̱ nnoom, lˈuuyâ: —Cwa cajñomˈ yuscumˈaaⁿˈ, ee jeeⁿ cˈuaa ˈñom ndyontyjo̱o̱ⁿ nanqua̱a̱ⁿˈa.

15:24b.MAT.015.024 Quia joˈ tso Jesús: —Macanda̱ na mˈaⁿ nnˈaⁿ ndyuaa Israel na jñom Tyˈo̱o̱tsˈom ja. Ee joona cwiluiindyena chaˈcwijom canmaⁿ na jnda̱ tsuundye.

15:25b.MAT.015.025 Ndoˈ tyjeˈcañoom yuscuˈñeeⁿ jom, tcoˈ xtye jo nnoom, tso: —Jeeⁿ ˈu Ta, cateijndeiˈ ja.

15:26b.MAT.015.026 Sa̱a̱ tˈo̱o̱ⁿ nnom yuscuˈñeeⁿ, tsoom: —Ticatsonaˈ na nncwjiˈ tsˈaⁿ tyooˈ cwentaa yocanchˈu ndoˈ nncjuˈyom juunaˈ nda̱a̱ calueˈ nchˈu.

15:27b.MAT.015.027 Tso yuscuˈñeeⁿ nnoom: —Mayuuˈ Ta, sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ, cwicwaˈ calueˈ nchˈu nacajnda̱a̱ na cwiquiaa nacjeeˈ meiⁿsa ˈnaaⁿˈ ntyˈoyoˈ.

15:28b.MAT.015.028 Quia joˈ tˈo̱o̱ⁿ nnom yuscuˈñeeⁿ, tsoom: —ˈU yuscu, tˈmaⁿ waa na matseiˈyuˈyaˈ tsˈomˈ. Catsˈaanaˈ chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈomˈ. Ndoˈ xjeⁿˈñeeⁿ mañoomˈ nˈmaⁿ nomjnda yuscuˈñeeⁿ.

15:29b.MAT.015.029 Jnda̱ jluiˈ Jesús joˈ joˈ ndi ñˈa̱a̱ⁿyâ ñˈeⁿñê, tjaaⁿ ˈndyoo ˈndyoo ndaaluee Galilea. Tjawaaⁿ cwii ta, tjacjom joˈ joˈ.

15:30b.MAT.015.030 Ndoˈ tquieˈcañom jndyendye nnˈaⁿ na mˈaaⁿ. Tquiochona ntˈom nnˈaⁿ na ntjeiⁿ ncˈeeˈ, nnˈaⁿ nchjaaⁿ, nnˈaⁿ na tileicalaˈneiⁿ, nnˈaⁿ na ticanda̱a̱ˈndye ndoˈ ñequio jndye ntˈomcheⁿ nnˈaⁿwii. Tyotsa̱ˈna nnˈaⁿwiiˈñeeⁿ nacañoomˈ Jesús, ndoˈ seinˈmaaⁿ naⁿˈñeeⁿ.

15:31b.MAT.015.031 Jndyendye nnˈaⁿ ntyˈiaana na cwilaˈneiⁿ nnˈaⁿ na tileicalaˈneiⁿ, ndoˈ tcoˈyanaˈ nnˈaⁿ na ticanda̱a̱ˈndye, ndoˈ cwiˈoocaˈ nnˈaⁿ na ntjeiⁿ ncˈeeˈ, ndoˈ ya cwintyˈiaa nnˈaⁿ na nchjaaⁿ. Joˈ chii sˈaanaˈ na jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna. To̱ˈna na tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ Israel.

15:32b.MAT.015.032 Quia joˈ tˈmaⁿ Jesús jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê. Tsoom nda̱a̱yâ: —Jeeⁿ wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya tmaaⁿˈ nnˈaⁿmˈaⁿˈ, ee jnda̱ ndyee xuee na mˈaⁿna ñˈeⁿndyo̱ ndoˈ tatjaaˈnaⁿ ljoˈ cwii cwileiˈñˈomtina na nlcwaˈna. Ticalˈue tsˈo̱o̱ⁿ na njño̱o̱ⁿ joona na cˈoona lˈaana na ñeˈjndoˈna, tintsˈaanaˈ na tajndeiiˈ nˈomna na ˈoona nato.

15:33b.MAT.015.033 Quia joˈ lˈuuyâ nnoom: —Ñjaaⁿñe mˈaaⁿya jo jnda̱a̱ tjaaˈnaⁿ yuu ya nliuuyâ nantquie na jndye na nnda̱a̱ˈ nncjaacjoo nnˈaⁿ na jndyendye.

15:34b.MAT.015.034 Taxˈee Jesús nda̱a̱yâ: —¿Cwanti tyooˈ cwileiˈñˈomˈyoˈ? Tˈo̱o̱yâ nnoom, lˈuuyâ: —Ntquieeˈ taⁿˈ tyooˈ ndoˈ ñˈeⁿ cwantindye calcaa nchˈu.

15:35b.MAT.015.035 Quia joˈ sa̱ˈntjoom na cwindyuaandye nnˈaⁿ nomtyuaa.

15:36b.MAT.015.036 Toˈñoom ntyooˈñeeⁿ ñequio calcaa ndoˈ tquiaaⁿ na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿnaˈ. Jnda̱ joˈ tyjeeⁿ ndoˈ tquiaaⁿ joonaˈ nda̱a̱yâ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê. Ndoˈ jâ tˈo̱o̱ⁿyâ joonaˈ nda̱a̱ chaˈtsondye nnˈaⁿ.

15:37b.MAT.015.037 Chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ tcwaˈtjacjoona. Ndoˈ jlaˈcato̱o̱ˈâ ntquieeˈ tsquiee ñequio ntaⁿˈ ntyooˈ ñequio calcaa na ˈndiicheⁿnaˈ.

15:38b.MAT.015.038 Nnˈaⁿ na tcwaˈ quia joˈ tueeˈ chaˈna ñequiee meiⁿ naⁿnom. Meiⁿ tîcatuˈnchondye naⁿlcu ñequio yocanchˈu.

15:39b.MAT.015.039 Quia na jnda̱ tˈmaⁿ Jesús nnˈaⁿ ee mana cwito̱ⁿˈndyena, quia joˈ tuo̱o̱ⁿ tsˈom wˈaandaa. Saayâ, squia̱a̱yâ ndyuaa Magdala.

16

16:1b.MAT.016.001 Nnˈaⁿ fariseos ñequio nnˈaⁿ saduceos tquieˈcañomna na mˈaaⁿ Jesús. Ñeˈcalˈana xjeⁿ jom, joˈ na taⁿna nnoom na catsˈaaⁿ cwii ˈnaaⁿ na nntyˈiaana na mˈmo̱o̱ⁿnaˈ na Tyˈo̱o̱tsˈom jñom jom.

16:2b.MAT.016.002 Sa̱a̱ tˈo̱ Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —Quia na jnda̱ tmaaⁿ cwintyˈiaˈyoˈ na jeeⁿ tmaaⁿ nchquiu, cwinduˈyoˈ: “Matseinmaaⁿñeyanaˈ.”

16:3b.MAT.016.003 Ndoˈ quia na cwitsjoom cwintyˈiaˈyoˈ na jeeⁿ neiⁿncooˈ nchquiu ˈndaa, cwinduˈyoˈ: “Jeˈ maxjeⁿ nncuaˈ.” ˈO nnˈaⁿ na tiñecwii mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ, jeeⁿ ya cwilaˈnoⁿˈyoˈ ˈnaaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ nchquiu na mˈaⁿ tsjo̱ˈluee sa̱a̱ tileicalaˈno̱ⁿˈyoˈ ljoˈ cwii ndyochˈeetinaˈ cantyja na cwitˈmo̱o̱ⁿ tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na cwintyˈiaˈyoˈ na matsˈaa.

16:4b.MAT.016.004 Nnˈaⁿ na mˈaⁿ jeˈ jeeⁿ tia nnˈaⁿndye, jnda̱ ˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ, cwitaⁿna cwii ˈnaaⁿ tˈmaⁿ na ñeˈcantyˈiaana. Sa̱a̱ xonquiaya na nntyˈiaana cwii ˈnaaⁿ na tˈmaⁿ. Macanda̱ calaˈno̱ⁿˈna ljoˈ ñeˈcaˈmo̱ⁿnaˈ juu na tjom Jonás. Mana tjaaⁿ, ˈñeeⁿ joona.

16:5b.MAT.016.005 Quia joˈ saanndaaˈâ cwiicheⁿ xndyaaˈ ndaaluee. Ndoˈ quia na squia̱a̱yâ joˈ joˈ ñˈeⁿ Jesús jliuuyâ na tjaaˈnaⁿ nantquie cañˈeⁿ, jnda̱ tsuuˈ nˈo̱o̱ⁿyâ juunaˈ.

16:6b.MAT.016.006 Tso Jesús nda̱a̱yâ: —Cˈomcˈeendyoˈ na calˈaˈyoˈ cwenta cantyja ˈnaaⁿˈ ndaaljoˈ ˈnaaⁿ nnˈaⁿ fariseos ñequio nnˈaⁿ saduceos.

16:7b.MAT.016.007 Ndoˈ jâ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê to̱o̱ˈâ na cwilana̱a̱ⁿ cheⁿncjo̱o̱yâ. Lˈuuyâ: —Macwjeeⁿˈeⁿ ñˈoomwaaˈ nda̱a̱ya ncˈe na tjaaˈnaⁿ tyooˈ cwileiˈñˈo̱o̱ⁿya.

16:8b.MAT.016.008 Ndoˈ seiˈno̱ⁿˈ Jesús na mˈaaⁿˈ nˈo̱o̱ⁿyâ cantyja ˈnaaⁿˈ tyooˈ ñˈeⁿ ndaaljoˈ. Tsoom nda̱a̱yâ: —ˈO nnˈaⁿ na titˈmaⁿ cwilaˈyuˈya nˈomˈyoˈ, ¿chiuu na jeeⁿ jndye mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ na tjaaˈnaⁿ tyooˈ cwileiˈñˈomˈyoˈ?

16:9b.MAT.016.009 ¿Aa maxjeⁿ ticalaˈno̱ⁿˈyoˈ ñˈoom na tsjo̱o̱ luaaˈ? ¿Aa ticjaañjoomˈ nˈomˈyoˈ ˈom taⁿˈ tyooˈñeeⁿ na tyja̱ya na tcwaˈ ˈom meiⁿ nnˈaⁿ, ndoˈ na jndye tsquiee tyooˈ jlaˈweˈyoˈ na seicwaljooˈnaˈ?

16:10b.MAT.016.010 Ndoˈ ¿aa meiⁿ ticjaañjoomˈ nˈomˈyoˈ cwiicheⁿ ntquieeˈ taⁿˈ tyooˈ na tyja̱ya na tcwaˈ ñequiee meiⁿ nnˈaⁿ, ndoˈ mati lojoo tsquiee ntaⁿˈ tyooˈ jlaˈweˈyoˈ na seicwaljooˈnaˈ? Nnda̱a̱ nntsˈaa na nleijndaaˈ nantquie na nlcwaˈyoˈ.

16:11b.MAT.016.011 Joˈ chii ¿chiuu na tiqueⁿˈyoˈ cwenta na nchii matseina̱ⁿya cantyja ˈnaaⁿˈ tyooˈ? Ja tsjo̱o̱ na calˈaˈyoˈ cwenta cantyja ˈnaaⁿˈ ndaaljoˈ ˈnaaⁿ nnˈaⁿ fariseos ñequio nnˈaⁿ saduceos.

16:12b.MAT.016.012 Quia ljoˈcheⁿ jlaˈno̱o̱ⁿˈâ na nchii cantyja ˈnaaⁿˈ ndaaljoˈ na cwiluii tyooˈ na calˈaayâ cwenta, sa̱a̱ tañeˈquiandyô̱ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na cwitˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ fariseos ñequio nnˈaⁿ saduceos.

16:13b.MAT.016.013 Quia joˈ tja Jesús ndaatyuaa tsjoom Cesarea Filipo. Jnda̱ squia̱a̱yâ joˈ joˈ taxˈeeⁿ nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê, tsoom: —Ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee ¿ˈñeeⁿ cwilue nnˈaⁿ na cwiluiindyo̱?

16:14b.MAT.016.014 Tˈo̱o̱yâ nnoom lˈuuyâ: —Mˈaⁿ nnˈaⁿ na cwilue na ˈu Juan, tsˈaⁿ na tyotseitsˈoomñe nnˈaⁿ. Ndoˈ ntˈom cwilue Elías ˈu, ntˈom cwilue na Jeremías oo cwiicheⁿ profeta.

16:15b.MAT.016.015 Tso Jesús nda̱a̱yâ: —Ndoˈ ˈo jeˈ, ¿ˈñeeⁿ cwinduˈyoˈ na cwiluiindyo̱?

16:16b.MAT.016.016 Tˈo̱ Simón Pedro nnoom, tso: —ˈU cwiluiindyuˈ nquii Cristo, Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom na wandoˈ.

16:17b.MAT.016.017 Tso Jesús nnom: —ˈU Simón, jnda Jonás, tˈmaⁿ waa na matioˈnaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom ˈu na luaaˈ matseiˈno̱ⁿˈ. Ee nchii cweˈ tsˈaⁿ na tˈmo̱ⁿ ñˈoommeiⁿˈ njomˈ. Nquii Tsotya̱ya na mˈaaⁿ cañoomˈluee tquiaaⁿ na matseiˈno̱ⁿˈ cantyja ˈnaⁿya.

16:18b.MAT.016.018 Mati matsjo̱o̱ njomˈ na ˈu jndyuˈ Pedro, ñˈoom na maˈmo̱ⁿnaˈ tsjo̱ˈ. Nacjooˈ juu tsjo̱ˈwaañe nlqua̱a̱ⁿya tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiiˈndyo̱ cwentaya. Ndoˈ meiⁿ naⁿjndii na mˈaⁿ quiiˈ bˈio na jeeⁿ jnda̱ cwilaˈxmaⁿna, xocanaⁿjnda̱na nacjooˈ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na cwjiiˈndyo̱ cwentaya.

16:19b.MAT.016.019 Ja nñequiaya na tˈmaⁿ nntseixmaⁿˈ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ nqueⁿ na matsa̱ˈntjoom cañoomˈluee. Ñˈoom na nntsuˈ na ticatyˈiomnaˈ na calˈa nnˈaⁿ na mˈaⁿ tsjoomnancuewaa, ñˈoomˈñeeⁿ nntseixˈiaaˈñenaˈ ñequio ñˈoom na ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ ñˈoom na nntsuˈ na wanaaⁿ na calˈa nnˈaⁿ mati nntseixˈiaaˈñenaˈ ñequio juu ñˈoom na ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom.

16:20b.MAT.016.020 Quia joˈ Jesús tqueⁿtyeeⁿ ñˈoom nda̱a̱yâ na meiⁿcwii nnom tsˈaⁿ ticatˈmo̱o̱ⁿyâ na jom cwiluiiñê Cristo.

16:21b.MAT.016.021 Xjeⁿˈñeeⁿ to̱ˈ Jesús na maˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê na jndeiˈnaˈ na nncjaⁿ Jerusalén. Joˈ joˈ tˈmaⁿ nawiˈ nntjoom nlˈa nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye, ñequio ntyee na cwiluiitquiendye, ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. Naⁿˈñeeⁿ nlaˈcueeˈna jom, sa̱a̱ xuee jnda̱ ndyee nncwandoˈxcoom.

16:22b.MAT.016.022 Quia joˈ tjañˈoom Pedro Jesús cwii ntyja, to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na matsoom nnom na ticatsa̱ˈntjomnaˈ na nntjom na luaaˈ. Tsoom: —Tijoom quiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nntjomˈ na luaaˈ. Tixoquiaaⁿ na nluii naljoˈ.

16:23b.MAT.016.023 Teiqueⁿ Jesús tsoom nnom Pedro: —Quindyo̱o̱ˈ nacañomya ˈu Satanás. Ñeˈcatseitsaⁿˈ ja. ˈU ñeˈcatseiˈnndaˈ tsˈo̱o̱ⁿya ee ñˈoom na matseiˈtiuuˈ jnaⁿnaˈ cweˈ cantyja na cwilaˈtiuu nnˈaⁿ, nchii chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom.

16:24b.MAT.016.024 Jnda̱ chii tso Jesús nda̱a̱yâ: —Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na lˈue tsˈom na nncwˈaaˈñe ja, cwjiˈñê ljoˈ na matseitiuu nqueⁿ. Caljoya tsˈoom nawiˈ na matjoom meiiⁿ cueeⁿˈeⁿ. Ndoˈ candyontyjo̱o̱ⁿ cantyja na matsˈaa.

16:25b.MAT.016.025 Ee meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na mañequiaañe na catjom ljoˈ na nntjom, ncˈe na mˈaaⁿ cantyja ˈnaⁿya, tsaⁿˈñeeⁿ nluiˈnˈmaaⁿñê. Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na malˈueeˈñe cheⁿnquii chiuu nluiˈnˈmaaⁿñe, majoˈto joˈ nntsuuñe.

16:26b.MAT.016.026 Meiiⁿ chaˈwaa tsjoomnancue cuaanaˈ cwentaaˈ tsˈaⁿ sa̱a̱ yuu waa na mateijndeiinaˈ tsaⁿˈñeeⁿ ee xocˈo̱naˈ ñˈeⁿñê na ticatsuu añmaaⁿˈaⁿ. Ndoˈ ¿aa nnda̱a̱ nntiomlˈua tsˈaⁿ na nluiˈnˈmaaⁿñe añmaaⁿˈaⁿ? ¿Cwaaⁿ nnda̱a̱?

16:27b.MAT.016.027 Ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee nncwja̱caño̱o̱ⁿnndaˈa tsjoomnancue ñequio ángeles cwentaaˈ Tsotya̱ya. Quia ljoˈ nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ ja chaˈxjeⁿ na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ nquii Tsotya̱ya. Ndoˈ nntsˈaa na nncoˈñom ticwii cwii tsˈaⁿ cantyjati na ñesˈaa, aa na ya, aa na tisˈa.

16:28b.MAT.016.028 Ñˈoom na mayuuˈ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, mamˈaⁿ nnˈaⁿ ljooñe na tixocwjena hasta na jnda̱ ntyˈiaanda̱a̱na ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee na macwja̱caño̱o̱ⁿ na nntsa̱ˈntjo̱ⁿya.

17

17:1b.MAT.017.001 Jnda̱ teinom yom xuee, quia joˈ tjañˈoom Jesús Pedro ñequio Jacobo ñequio Juan tyjee Jacoboˈñeeⁿ. Tjachom joona cwii sjo̱ nandye yuu na ñenquieena.

17:2b.MAT.017.002 Xcwe na cwintyˈiaana ndoˈ seichuiiˈnaˈ jom jo nda̱a̱na. Sˈaanaˈ na jeeⁿ caxuee nnoom chaˈcwijom nnom ñeˈquioomˈ. Ndoˈ seicwaqueⁿnaˈ liaⁿˈaⁿ na canchiiˈ chaˈna nntyˈiaaˈ tsˈaⁿ chom lámpara.

17:3b.MAT.017.003 Ndoˈ juu xjeⁿˈñeeⁿ nacañomˈm teitquiooˈndye we nnˈaⁿ na ñetˈom teiyo, juu Moisés ñˈeⁿ Elías. Cwilaˈneiⁿna ñˈeⁿñê.

17:4b.MAT.017.004 Quia joˈ tso Pedro nnoom: —Ta, jeeⁿ ya nquiuuyâ na mˈaaⁿyâ ñjaaⁿ. Xeⁿ cjaaweeˈ tsˈomˈ, nluii ndyee xquieˈ ñjaaⁿñe, cwii cwentaˈ nncuˈ, cwii cwentaaˈ Moisés ndoˈ cwiicheⁿ cwentaaˈ Elías.

17:5b.MAT.017.005 Ndicwaⁿ matseineiⁿ Pedro ndoˈ jndyoquioo cwii nchquiu na jeeⁿ canchiiˈ caxuee juunaˈ. Seicata̱ˈnaˈ joona ndoˈ teicˈuaa na seineiⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ nchquiuˈñeeⁿ, tsoom: —Luaañe tiˈJndaaya na jeeⁿ candyaˈ tsˈo̱o̱ⁿya. Cantyja ˈnaaⁿˈ jom ñequiiˈcheⁿ mañequiaanaˈ na neiⁿya. Candyeˈyoˈ ñˈoom na matseineiiⁿ.

17:6b.MAT.017.006 Ndyee naⁿˈñeeⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ Jesús, jnda̱ na jndyena ñˈoomwaaˈ, tyˈetaˈnquiona xjeⁿ nomtyuaacheⁿ ee jeeⁿ tˈmaⁿ jlaˈcatyuendyena.

17:7b.MAT.017.007 Quia joˈ seicandyooˈñe Jesús nacañoomna. Tyeⁿnquioomˈm joona, tsoom nda̱a̱na: —Quicantyjaˈyoˈ. Talacatyuendyoˈ.

17:8b.MAT.017.008 Jlunda̱a̱ndyena. Meiⁿcwii tsˈaⁿ tîcantyˈiaana macanda̱ ñenquii Jesús.

17:9b.MAT.017.009 Ndoˈ yocheⁿ na tquiocuena sjo̱ˈñeeⁿ, sa̱ˈntjom Jesús joona, tsoom: —Yocheⁿ na ndicwaⁿ wando̱ˈa, ticanduˈyoˈ nnom meiⁿcwii tsˈaⁿ ˈnaⁿ na ntyˈiaˈyoˈ jeˈ. Ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee nncˈio̱ ndoˈ nncwando̱ˈxco̱, quia ljoˈcheⁿ wanaaⁿ na nnduˈyoˈ cantyja na ntyˈianda̱a̱ˈyoˈ.

17:10b.MAT.017.010 Quia joˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê, taˈxˈeena nnoom, jluena: —Nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, cwitˈmo̱o̱ⁿna na macaⁿnaˈ na cwjeeˈjndyee Elías. Ñeˈcandya̱a̱yâ ¿chiuu na luaaˈ cwitˈmo̱o̱ⁿna?

17:11b.MAT.017.011 Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱na: —Mayuuˈ na mandyocwjeeˈcañoom Elías, ndoˈ tseixmaaⁿ na nntseijndaaˈñê chaˈtso,

17:12b.MAT.017.012 sa̱a̱ candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱ na jnda̱ tyjeeˈ Elías sa̱a̱ tîcalaˈno̱ⁿˈ nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Lˈana chaˈxjeⁿ na lˈue nˈomna ñˈeⁿñê. Ndoˈ malaaˈtiˈ nlˈana ñˈeⁿndyo̱ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee.

17:13b.MAT.017.013 Quia ljoˈcheⁿ jlaˈno̱ⁿˈna na seineiiⁿ nda̱a̱na cantyja ˈnaaⁿˈ Juan, tsaⁿ na tyotseitsˈoomñe nnˈaⁿ.

17:14b.MAT.017.014 Quia na jnda̱ tquienndaˈna yuu na mˈaⁿ nnˈaⁿ na jndyendye, jndyotseicandyooˈñe cwii tsaⁿsˈa na mˈaaⁿ Jesús. Tcoomˈm xtyeeⁿ jo nnom, tsoom:

17:15b.MAT.017.015 —Ta, cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ ñˈeⁿ tiˈjndaaya. Ee maleiñˈoom jndyetia jom ndoˈ jeeⁿ cwajndii matjoom. Jndye ndiiˈ machˈeenaˈ na cwiquiooñê naquiiˈ chom ndoˈ naquiiˈ ndaa.

17:16b.MAT.017.016 Ndoˈ jndyo̱ñˈo̱ⁿya jom na mˈaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿndyuˈ sa̱a̱ tileicanda̱a̱ na nlaˈnˈmaⁿna jom.

17:17b.MAT.017.017 Tˈo̱ Jesús, tsoom nda̱a̱yâ: —ˈO nnˈaⁿ na ticalayuˈya nˈomˈyoˈ, ndoˈ jeeⁿ tixcwe cwilaˈtiuuˈyoˈ, ¿cwanti yo cwii macaⁿnaˈ na nljooˈndyo̱ ñˈeⁿndyoˈ na mˈmo̱o̱ⁿtya̱ nda̱a̱ˈyoˈ? ¿Cwanti xuee cwii nnda̱a̱ nntseiquii tsˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿndyoˈ? Quioñˈomˈyoˈ tiˈchjoomˈaaⁿˈ ñjaaⁿñe.

17:18b.MAT.017.018 Quia joˈ seitiaˈ Jesús jndyetiaˈñeeⁿ, joˈ chii jluiˈ naquiiˈ tsˈom tyochjoo. Mañoomˈ nˈmaⁿ juu.

17:19b.MAT.017.019 Jnda̱ tuii na luaaˈ, quia joˈ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê jluiiˈâ cwii ntyja na ñencjo̱o̱yâ ñˈeⁿñê. Taˈxˈa̱a̱yâ nnoom, lˈuuyâ: —¿Chiuu na jâ tîcanda̱a̱ nntjeiiˈâ jndyetiaˈñeeⁿ?

17:20b.MAT.017.020 Tˈo̱ Jesús nda̱a̱yâ, tsoom: —Ncˈe na ticalaˈyuˈya nˈomˈyoˈ joˈ chii tîcanda̱a̱ lˈaˈyoˈ. Sa̱a̱ candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, mayuuˈcheⁿ meiiⁿ na cachjoo cwilayuˈya nˈomˈyoˈ chaˈna cachjoo lqueeⁿˈ mostaza sa̱a̱ matˈmaⁿ tsˈiaaⁿ nnda̱a̱ nlˈaˈyoˈ. Meiiⁿ waa cwii na jeeⁿ jndeiˈnaˈ cwiwinomˈyoˈ hasta matseijomnaˈ chaˈna cwii sjo̱ndye nquiuˈyoˈ, sa̱a̱ nnda̱a̱ nlˈaˈyoˈ. Nntsˈaanaˈ chaˈcwijom na nnduˈyoˈ nnom sjo̱waaˈ: “Quindyo̱ˈ ñjaaⁿ, cjaˈ laˈñeⁿ”, ndoˈ nleindyo̱o̱naˈ. Ee tjaaˈnaⁿ cwii na xocanda̱a̱ nlˈaˈyoˈ xeⁿ na mayuuˈ cwilayuˈya nˈomˈyoˈ.

17:21b.MAT.017.021 Sa̱a̱ cantyja ˈnaaⁿˈ jndyetiameiⁿˈ cwicaluiˈncˈuaaˈndyena, joˈ chii macaⁿnaˈ na catseicwejndoˈñe tsˈaⁿ ndoˈ catseineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cha nnda̱a̱ nntsˈaaⁿ.

17:22b.MAT.017.022 Ndoˈ yocheⁿ na tyomaˈno̱o̱ⁿyâ tsˈo̱ndaa Galilea, tso Jesús nda̱a̱yâ na jom na cwiluiiñê tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee, mamˈaaⁿ ˈñeeⁿ juu na nñequiaa cwenta jom luee nnˈaⁿ.

17:23b.MAT.017.023 Ndoˈ nlaˈcueeˈ nnˈaⁿ jom, sa̱a̱ xuee jnda̱ ndyee nñequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nncwandoˈxcoom na tueeⁿˈeⁿ. Quia na jndya̱a̱yâ na luaaˈ, sˈaanaˈ na jeeⁿ tia nquiuuyâ.

17:24b.MAT.017.024 Tueeˈ Jesús tsjoom Capernaum ñequio jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê. Ndoˈ nnˈaⁿ na cwitoˈñoom sˈom tsˈiaaⁿnda̱a̱ nnˈaⁿ judíos cwentaaˈ watsˈom tˈmaⁿ tyˈentyjaaˈna Pedro, jluena nnoom: —Tsaⁿ na maˈmo̱ⁿ nda̱a̱ˈyoˈ, ¿aa tiquitioom sˈom tsˈiaaⁿnnoom cwentaaˈ watsˈom tˈmaⁿ?

17:25b.MAT.017.025 Tˈo̱ Pedro, matsoom: —Quitioom tsˈiaaⁿnnoom. Tyoowiquiuuˈ na tuii na luaaˈ, tjaquieeˈ Pedro quiiˈ wˈaa. Tyuaaˈti to̱ˈ Jesús na matseineiiⁿ nnom Pedro. Tsoom: —¿Chiuu mˈaaⁿˈ tsˈomˈ ˈu, Simón? Joo nnˈaⁿ na mˈaⁿ nˈiaaⁿ, ¿ˈñeeⁿ matseiˈtiuuˈ na cwiqueⁿna xjeⁿ na catioom tsˈiaaⁿnda̱a̱? ¿Aa nnˈaⁿ wˈaana oo aa ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ?

17:26b.MAT.017.026 Tˈo̱ Pedro nnoom, tso: —Ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ cwitioom tsˈiaaⁿnda̱a̱, sa̱a̱ nnˈaⁿ wˈaana tiquitioom. Tso Jesús nnom Pedro: —Quia joˈ naⁿˈñeeⁿ maˈndiinaˈ nnˈaⁿ wˈaana.

17:27b.MAT.017.027 Sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ cha tilaˈteincuuˈndye nnˈaⁿ na cwitoˈñoom sˈom, nntio̱o̱ⁿya cwanti na lˈue nˈomna. Joˈ chii cjaˈcjuˈ tseiˈnchquia ndaaluee. Catscaa na nncwjiˈjndyeeˈ, cato̱o̱ⁿˈndyuˈ ˈndyooyoˈ, joˈ joˈ nljeiˈ cwii tsjo̱ˈñjeeⁿ na nleijndeiinaˈ tsˈiaaⁿnda̱a̱ya. Cjaˈñˈoomˈ, nñequiaaˈ juunaˈ nda̱a̱na cwentaaya.

18

18:1b.MAT.018.001 Ndoˈ xjeⁿˈñeeⁿ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿ Jesús squia̱a̱caño̱o̱ⁿyâ jom. Taˈxˈa̱a̱yâ nnoom, lˈuuyâ: —¿ˈÑeeⁿ juu nncˈoom na tˈmaⁿñeti yuu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom?

18:2b.MAT.018.002 Quia joˈ tˈmaⁿ Jesús cwii tyochjoo, tqueeⁿ juu xcwe quiiˈntaaⁿyâ.

18:3b.MAT.018.003 Ndoˈ tsoom nda̱a̱yâ: —Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, xeⁿ tilcweˈ nˈomˈyoˈ jnaⁿˈyoˈ ndoˈ cˈomˈyoˈ chaˈna yocanchˈu na tiqueeⁿ nˈom na nluiitˈmaⁿndyena, quia joˈ xonda̱a̱ nntsaquieeˈndyoˈ cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom.

18:4b.MAT.018.004 Cweˈ joˈ tsˈaⁿ na majuˈñecje ndoˈ ticalˈueeˈñe na nluiitˈmaⁿñe, matseijomnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ chaˈna tyochjoomˈaaⁿ. Ndoˈ na ljoˈ cwiluiitˈmaⁿñê cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom.

18:5b.MAT.018.005 Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na neiiⁿˈ cwii yuchjoo chaˈna tyochjoomˈaaⁿ, maja neiiⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ.

18:6b.MAT.018.006 ’Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseijndo̱ˈ tsˈom cwii yucachjoo na catsˈaa natia, tsaⁿˈñeeⁿ yati xeⁿ cjuˈnaˈ jom tsˈom ndaaluee na chuˈtyeⁿ xtyoomˈm cwii tsjo̱ˈsuu tˈmaⁿ.

18:7b.MAT.018.007 Jeeⁿ wiˈ cwitjoom nnˈaⁿ tsjoomnancue na jndye nnom neiⁿncooˈ niom na macjaachuunaˈ joona na cwilaˈtjo̱o̱ndyena. Sa̱a̱ tjaa chiuu ya ee maxjeⁿ niomnaˈ. Sa̱a̱ nntˈuiiwiˈnaˈ tsˈaⁿ na matseijndo̱ˈ tsˈom xˈiaaˈ na catsˈaa yuu na tia.

18:8b.MAT.018.008 ’Xeⁿ na wjaañˈoomnaˈ ˈu na matseiˈtjo̱o̱ndyuˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom jnaaⁿˈ tsˈo̱ˈ oo xˈeˈ, catsaˈ xjeⁿ joonaˈ chaˈcwijom catyjeeˈ, catyenquieˈ joonaˈ cha tintseiˈtjo̱o̱ndyuˈtiˈ. Ee yati na nnda̱a̱ nntseixmaⁿˈ na ticantycwii na wandoˈ añmaaⁿˈ meiiⁿ chaˈcwijom na ticanda̱a̱ˈndyuˈ, nchiiti na canda̱a̱ˈndyuˈ ndoˈ nncjuˈnaˈ ˈu quiiˈ chom na tijoom canduuˈ.

18:9b.MAT.018.009 Ndoˈ xeⁿ cweˈ cantyja na mantyˈiaˈ wjaañˈoomnaˈ ˈu na matseiˈtjo̱o̱ndyuˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, catsaˈ xjeⁿ chaˈcwijom na cwjiˈ tsˈomnjomˈ ndoˈ catquieˈ juunaˈ cha tintseiˈtjo̱o̱ndyuˈtiˈ. Ee yati na nnda̱a̱ nntseixmaⁿˈ na ticantycwii na wandoˈ añmaaⁿˈ meiiⁿ chaˈcwijom ñeˈcwii tsˈomnjomˈ, nchiiti na we tsˈomnjomˈ ndoˈ nncjuˈnaˈ ˈu quiiˈ chom bˈio.

18:10b.MAT.018.010 ’Calˈaˈyoˈ cwenta na tincˈomˈyoˈ na ticueeˈ nˈomˈyoˈ meiⁿcwii yucachjoo. Ee nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱ jo nandye mˈaⁿ ángeles na cwilˈa cwenta yocanchˈu. Ndoˈ ángelesˈñeeⁿ meiⁿnquia xjeⁿ cwilaˈneiⁿna nnom Tsotya̱ya na mˈaaⁿ cañoomˈluee.

18:11b.MAT.018.011 Ee ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee jndyo̱o̱ na nncwjiˈnˈmaaⁿndyo̱ nnˈaⁿ na cwitsuundye.

18:12b.MAT.018.012 ’¿Chiuu mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ? Xeⁿ mˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na mˈaⁿ cwii siaⁿnto canmaⁿ ntsmeiiⁿˈeⁿ ndoˈ cwiindye jooyoˈ nntsuuñe, aa nchii nˈñeeⁿ ñequieenˈaaⁿ nchooˈ qui nchooˈ ñjeeⁿ jooyoˈ cjooˈ tyueˈ ndoˈ wjaacalˈueeⁿ juu quiooˈ na tsuuñe.

18:13b.MAT.018.013 Ndoˈ xeⁿ na nljeiiⁿ juuyoˈ, nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, mayuuˈcheⁿ tˈmaⁿti nñequiaanaˈ na neiiⁿˈeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ catsmaⁿˈñeeⁿ nchiiti cantyja ˈnaaⁿ chaˈtsondye ntˈom canmaⁿ na tyootsuundye.

18:14b.MAT.018.014 Calaˈno̱ⁿˈyoˈ na nquii Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee malaaˈtiˈ jeeⁿ xueeⁿ ˈo. Tilˈue tsˈoom na nntsuundye meiⁿcwiindye joo nnˈaⁿ na titˈmaⁿti cwiluiindye.

18:15b.MAT.018.015 ’Xeⁿ mˈaaⁿ cwii xˈiaˈ na matseiyuˈ na matseiˈtjo̱o̱ñê njomˈ, cwa cjaˈcwaⁿˈyaˈ jom. Catseiˈno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ yuu matseitjo̱o̱ñê njomˈ ndoˈ calantycwiiˈyoˈ ñˈoom na ñeˈwendyoˈ. Ndoˈ xeⁿ na nñeeⁿ ñˈoom na matsuˈ quia joˈ jnda̱ teijndeiˈ xˈiaˈ na tcoˈxcwenaˈ jom.

18:16b.MAT.018.016 Sa̱a̱ xeⁿ tiñeˈcañeeⁿ ñˈoom na matsuˈ quia joˈ cjaañˈeⁿ cwii oo we tsˈaⁿ ñˈeⁿndyuˈ cha joo naⁿˈñeeⁿ nndyena ñˈoom na cwiˈmaⁿˈyoˈ ñˈeⁿ xˈiaˈ ndoˈ na ljoˈ nquiujndaaˈndyena chiuu tˈmaⁿˈyoˈ.

18:17b.MAT.018.017 Sa̱a̱ xeⁿ tiñeˈcañeeⁿ ñˈoom na nlue naⁿˈñeeⁿ quia joˈ caˈmo̱ⁿˈ ñˈoomˈñeeⁿ nda̱a̱ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiiˈndyo̱ cwentaya. Ndoˈ xeⁿ meiⁿ ticañeeⁿ ñˈoom na nlue chaˈtso naⁿˈñeeⁿ quia joˈ tjaa chiuu ya. Caliuˈyoˈ na jom cwiluiiñê chaˈcwijom tsˈaⁿ na tyootseitˈmaaⁿˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom oo chaˈcwijom tsaⁿcoˈñom tsˈiaaⁿnda̱a̱ nnˈaⁿ cwentaaˈ gobiernom na tia tsˈaⁿñe.

18:18b.MAT.018.018 ’Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, meiⁿljoˈcheⁿ na cwinduˈyoˈ na ticatyˈiomnaˈ na calˈa nnˈaⁿ na mˈaⁿ tsjoomnancuewaa, ñˈoomˈñeeⁿ nntseixˈiaaˈñenaˈ ñequio ñˈoom na ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ meiⁿljoˈcheⁿ na cwinduˈyoˈ na wanaaⁿ na calˈa nnˈaⁿ, mati nntseixˈiaaˈñenaˈ ñequio ñˈoom na ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom.

18:19b.MAT.018.019 ’Mati candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, xeⁿ wendyoˈ ˈo ñeˈcwii mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ ñˈoom na cwitaⁿˈyoˈ nnom Tsotya̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom na mˈaaⁿ cañoomˈluee, quia joˈ nñeeⁿ ndoˈ nñequiaaⁿ ñˈoom na cwitaⁿˈyoˈ.

18:20b.MAT.018.020 Ee meiⁿnquiayuucheⁿ na mˈaⁿ we ndyee nnˈaⁿ na cwitjomndye ñequio xueya, majoˈ joˈ mˈaaⁿya quiiˈntaaⁿna.

18:21b.MAT.018.021 Quia joˈ tjatseindyooˈñe Pedro na mˈaaⁿ Jesús. Tsoom nnom: —Ta, cwii xˈiaya na matseitjo̱o̱ñe no̱o̱ⁿ, ¿cwanti ndiiˈ na macaⁿnaˈ na catseitˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿya jom? ¿Aa nncueˈntyjo̱ hasta ntquieeˈ ndiiˈ?

18:22b.MAT.018.022 Tˈo̱ Jesús nnoom: —Ticatsjo̱o̱ na ñeˈntquieeˈ ndiiˈ. Matsjo̱o̱ na catseitˈmaⁿ tsˈomˈ jom ndyeenˈaaⁿ nchooˈ qui ndiiˈ na ntquieeˈ ntquieeˈ. Maxjeⁿ ñequiiˈcheⁿ catseitˈmaⁿ tsˈomˈ jom.

18:23b.MAT.018.023 ’Cweˈ joˈ calaˈno̱ⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ nqueⁿ na matsa̱ˈntjoom cañoomˈluee. Matseijomnaˈ jom chaˈna cwii patrom na seitioom na nntyjo̱o̱ⁿ mosoomˈm na choˈjnaⁿ nnoom.

18:24b.MAT.018.024 To̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na macwjeeⁿˈeⁿ cwenta ndoˈ tquioñˈomna cwii tsˈaⁿ na chujnaⁿ jndye meiⁿyom sˈom.

18:25b.MAT.018.025 Quia na ntyˈiaaˈ patromˈñeeⁿ na meiⁿcwii tsjo̱ˈñjeeⁿ tîcanda̱a̱ nntiom mosoomˈm, quia joˈ sa̱ˈntjoom na nleilˈuañe tsaⁿˈñeeⁿ na nncjaaquieeˈñe na nndiˈntjomtyeⁿ, ndoˈ mati scuuˈ tsaⁿˈñeeⁿ ñequio ndana ñequio chaˈtso ˈnaaⁿna, cha nncˈiooˈñe na chujnaⁿ.

18:26b.MAT.018.026 Quia joˈ mosoˈñeeⁿ tcoomˈm xtyeeⁿ nnom patrom ˈnaaⁿˈaⁿ, tˈmaⁿ tyˈoo sˈaa nnom tsaⁿˈñeeⁿ. Tsoom: “Ta, macaⁿˈa ñˈomtˈmaⁿ tsˈom njomˈ na nncwindoˈyaˈ ndoˈ nntio̱o̱ⁿñˈa̱ⁿ na cho̱jnaⁿ njomˈ.”

18:27b.MAT.018.027 Quia joˈ patromˈñeeⁿ tyˈoom na wiˈ tsˈoom mosoomˈm. Seitˈmaⁿ tsˈoom juu chaˈwaa na chujnaⁿ ndoˈ seicandyaañê juu.

18:28b.MAT.018.028 Tyoowiquiuuˈ na jluiˈ mosoˈñeeⁿ naquiiˈ wˈaa ndoˈ tjomñê cwii xˈiaaⁿˈaⁿ na matyjemosoñê. Chujnaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ nnoom cwii siaⁿnto sˈom. Ndoˈ seicjaa lˈo̱o̱ⁿ tsaⁿˈñeeⁿ, tyonchjeeⁿ xtyoˈ. Tsoom nnom: “Catiomˈ na chujnaⁿˈ no̱o̱ⁿ.”

18:29b.MAT.018.029 Ndoˈ tcoˈ xˈiaaⁿˈaⁿ xtye jo nnoom. Sˈaa tyˈoo nnoom, tso: “Macaⁿˈa ñˈomtˈmaⁿ tsˈom njomˈ na nncwindoˈyaˈ ndoˈ nntio̱o̱ⁿ na cho̱jnaⁿ njomˈ.”

18:30b.MAT.018.030 Sa̱a̱ jom tîcwinomˈm, matjaqueeⁿ ñˈoom. Tjoomˈm tsaⁿˈñeeⁿ wˈaancjo hasta na nntiom na chujnaⁿ nnoom.

18:31b.MAT.018.031 Ndoˈ ntyjemosondyena, quia na ntyˈiaana na luaaˈ sˈaaⁿ, jeeⁿ tˈmaⁿ seiˈndaaˈnaˈ nquiuna. Tyˈentyjaaˈna patrom ˈnaaⁿna ndoˈ jluena chaˈtso na jnda̱ tuii.

18:32b.MAT.018.032 Quia joˈ patromˈñeeⁿ tqueeⁿˈñê mosoomˈm, tsoom nnom: “Cwa jeeⁿ ndyaˈ wiˈndyuˈ, ˈu mosoya. Ja jnda̱ seitˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿya chaˈtso na chujnaⁿˈ ee na jeeⁿ seintyˈiaaˈndyuˈ no̱o̱ⁿ.

18:33b.MAT.018.033 Ndoˈ mati ˈu matsonaˈ na cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ xˈiaˈ chaˈxjeⁿ tˈo̱o̱ⁿ na wiˈ tsˈo̱o̱ⁿ ñˈeⁿndyuˈ ˈu.”

18:34b.MAT.018.034 Quia joˈ jeeⁿ tˈmaⁿ seiwˈii patromˈñeeⁿ. Tqueeⁿ ñˈoom na catueeˈna mosoomˈm wˈaancjo na cataˈwiˈna juu hasta na nntiomñˈeⁿ chaˈwaati na chujnaⁿ nnoom.

18:35b.MAT.018.035 Seicanda̱ Jesús ñˈoom tjañoomˈmeiⁿˈ. Tsoom: —Maluaaˈ nntsˈaa Tsotya̱ya na mˈaaⁿ cañoomˈluee ñˈeⁿndyoˈ ˈo, xeⁿ nchii na xcweeˈ nˈomˈyoˈ nlaˈtˈmaⁿ nˈomˈyoˈ ncˈiaaˈyoˈ na cwilaˈtjo̱o̱ndye nda̱a̱ˈyoˈ.

19

19:1b.MAT.019.001 Jnda̱ jnda̱ seineiⁿ Jesús ñˈoommeiⁿˈ, quia joˈ jlueeⁿˈeⁿ tsˈo̱ndaa Galilea, tjaaⁿ tsˈo̱ndaa Judea, xndyaaˈ jndaa Jordán.

19:2b.MAT.019.002 Jndyendye nnˈaⁿ tyˈentyjo̱ naxeeⁿˈeⁿ. Ndoˈ seinˈmaaⁿ chaˈtso nnˈaⁿwii joˈ joˈ.

19:3b.MAT.019.003 Quia joˈ jlaˈcandyooˈndye nnˈaⁿ fariseos na mˈaaⁿ na ñecalˈana xjeⁿ jom. Taˈxˈeena nnoom: —¿Aa wanaaⁿ na nntseityuiiˈ tsˈaⁿ ljeii na tocoom ñˈeⁿ scoomˈm ncˈe meiⁿnquia na seitjo̱o̱ñe tsaⁿˈñeeⁿ nnoom?

19:4b.MAT.019.004 Tˈo̱ Jesús nda̱a̱na: —Cwaⁿti jnda̱ jlaˈnaⁿˈyoˈ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matseineiⁿnaˈ chiuu to̱ˈjñeeⁿ na tqueeⁿ chaˈtso. Matsonaˈ: “Sˈaaⁿ tsaⁿsˈa ñˈeⁿ tsaⁿscu.”

19:5b.MAT.019.005 Mati matso ljeiiˈñeeⁿ: “Macweˈ joˈ nˈndii tsaⁿsˈa tsotyeeⁿ, tsoñeeⁿ ndoˈ nncˈoomtyeeⁿ ñˈeⁿ scoomˈm. Wendye naⁿˈñeeⁿ ñeˈcwii seiˈ nlaˈxmaⁿna.”

19:6b.MAT.019.006 Joˈ chii tacalaˈxmaⁿna na we tsˈaⁿ. Ndoˈ ncˈe na luaaˈ seijndaaˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom, jo chii ticatsonaˈ na cweˈ tsˈaⁿ nntseityuiiˈ cantyja na mˈaⁿna.

19:7b.MAT.019.007 Ndoˈ taˈxˈeena nnoom: —Quia joˈ ¿chiuu na sa̱ˈntjom Moisés na wanaaⁿ na nntyuiiˈ ljeii ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ ñˈeⁿ scoomˈm, jnda̱ joˈ ya na caˈñeeⁿ juu?

19:8b.MAT.019.008 Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: —Ncˈe na ˈo jeeⁿ quieˈ nˈomˈyoˈ, joˈ chii tquiaa Moisés na wanaaⁿ na nntyuiiˈ ljeii ˈnaⁿˈyoˈ ñˈeⁿ lcuuˈyoˈ. Sa̱a̱ nchii laaˈtiˈ teijndaaˈ najndyee.

19:9b.MAT.019.009 Ja matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, juu tsaⁿsˈa na nntseityuiiˈ ljeii na toco ñˈeⁿ scuuˈ ndoˈ nncoco ñˈeⁿ cwiicheⁿ yuscu, matsonaˈ na cweˈ mˈaaⁿya ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ. Wanaaⁿ na nntseityueeⁿˈeⁿ ljeii ˈnaaⁿˈaⁿ ñˈeⁿ scoomˈm xeⁿ na mˈaaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsaⁿsˈa. Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nncoco ñˈeⁿ cwii yuscu na jnda̱ tyuiiˈ ljeii ˈnaaⁿˈ ñˈeⁿ saaˈ, tsaⁿˈñeeⁿ matseijndaaˈñenaˈ na cweˈ mˈaaⁿyaaⁿ ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ.

19:10b.MAT.019.010 Jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿ Jesús lˈuuyâ nnoom: —Xeⁿ luaaˈ waa na nntseityeⁿnaˈ tsˈaⁿ ñˈeⁿ scoomˈm, quia joˈ yati na tincoco tsˈaⁿ.

19:11b.MAT.019.011 Tso Jesús nda̱a̱yâ: —Tichaˈtsondye nnˈaⁿ nnda̱a̱ nlaˈcanda̱na ñˈoomwaaˈ. Cweˈ ñejndaaˈ nnˈaⁿ na nnda̱a̱ nlaˈcanda̱ ncˈe na jnda̱ tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na ljoˈ.

19:12b.MAT.019.012 Ee mˈaⁿ nnˈaⁿ na ticunco ncˈe maxjeⁿ tuiindyena na titjo̱o̱ndyena yuscu, ndoˈ ntˈomcheⁿ ticunco ncˈe na tuii nasei joona cha titjo̱o̱ndyena yuscu. Sa̱a̱ mˈaⁿ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjndaaˈndye cheⁿnquiee na ticunco ee ñeˈcandyeˈntjomna nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na mˈaaⁿ cañoomˈluee. ˈÑeeⁿ juu tsˈaⁿ na matseiˈno̱ⁿˈ ndoˈ nnda̱a̱ nntseicanda̱ ñˈoomwaaˈ, catseicana̱a̱ⁿ.

19:13b.MAT.019.013 Tquiocho nnˈaⁿ yonchˈu na mˈaaⁿ Jesús na nntioom tsˈo̱o̱ⁿ nacjoona ndoˈ na nntseineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿna. Sa̱a̱ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê jlaˈtiaaˈâ nnˈaⁿ na tquiocho yonchˈuˈñeeⁿ.

19:14b.MAT.019.014 Quia joˈ tso Jesús: —Caˈndyeˈyoˈ na quiontyjaaˈ yonchˈu ja. Tilantycwiˈyoˈ joona, ee matseijomnaˈ joona chaˈna nnˈaⁿ na cwiñeˈquiandye na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ nˈom.

19:15b.MAT.019.015 Ndoˈ tioom lˈo̱o̱ⁿ nacjoo yonchˈuˈñeeⁿ, jnda̱ chii jlueeⁿˈeⁿ joˈ joˈ.

19:16b.MAT.019.016 Cwiicheⁿ xuee jndyotseicandyooˈñe cwii tsˈaⁿ na titquieeñe na mˈaaⁿ Jesús. Taxˈee tsaⁿˈñeeⁿ nnoom: —ˈU Maestro na ya tsˈaⁿndyuˈ, ¿aa waa cwii nnom na yati na tseixmaⁿya na catsˈaa cha nncoˈño̱ⁿ na ticantycwii na wando̱ˈa?

19:17b.MAT.019.017 Tˈo̱ Jesús nnom: —¿Chiuu na matsuˈ na ya tsˈaⁿndyo̱ ja? Tjaa ˈñeeⁿ cˈoom na jeeⁿ ya tsˈaⁿñe macanda̱ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom. Sa̱a̱ ˈu jeˈ, xeⁿ ñeˈcjaˈquieeˈndyuˈ cantyja na ticantycwii na wandoˈ macaⁿnaˈ na catseicanda̱ˈ chiuu tˈmaⁿ ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom.

19:18b.MAT.019.018 Tso tsaⁿˈñeeⁿ nnoom: —¿Cwaaⁿ ljeii? Tˈo̱ Jesús nnom, tsoom: —Tintseicueˈ tsˈaⁿ. Tincˈomˈyaˈ ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsˈaⁿ. Tinchˈueeˈ ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ. Tintseineiⁿˈ cantu nacjooˈ tsˈaⁿ.

19:19b.MAT.019.019 Catseitˈmaaⁿˈndyuˈ tsotyeˈ ñˈeⁿ tsoˈndyoˈ. Ndoˈ cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ ncˈiaˈ chaˈxjeⁿ na jnda ntyjiˈ ñequio nncuˈ.

19:20b.MAT.019.020 Tso tsaⁿˈñeeⁿ nnoom: —Chaˈtso ñˈoommeiⁿˈ matseicanda̱ya xjeⁿ na cachjoondyo̱cha̱ⁿ. ¿Aa waa na matseitjo̱o̱tinaˈ ja na catsˈaa?

19:21b.MAT.019.021 Tˈo̱ Jesús nnom, tsoom: —Xeⁿ ˈu ñeˈcatseicanda̱ˈñˈeⁿˈ, quia joˈ cjaˈ, cajnda̱a̱ˈ chaˈtso ˈnaⁿˈ na niom. Quiaaˈ sˈomˈñeeⁿ nda̱a̱ ndyeñeeⁿˈ quia joˈ nncˈoomˈ na tyandyuˈ cañoomˈluee. Ndoˈ candyoˈtseijomndyuˈ ñequio tsˈiaaⁿ na matsˈaa.

19:22b.MAT.019.022 Jnda̱ na jndii tsaⁿˈñeeⁿ ñˈoommeiⁿˈ, mana tjaaⁿ na chjooˈ tsˈoom ee jeeⁿ ndyaˈ tyañê.

19:23b.MAT.019.023 Quia joˈ tso Jesús nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê: —Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱ na mayuuˈcheⁿ jeeⁿ jndeiˈnaˈ ncjuˈcjeñe cwii tsaⁿtya na nntsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom jom.

19:24b.MAT.019.024 Mati matsjo̱o̱tya̱ nda̱a̱ˈyoˈ, jndeiˈtinaˈ na nncjuˈcjeñe cwii tsaⁿtya na nntsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom jom, nchiiti na nncwicandiiˈñe quiooˈ camello tsueˈ xˈee tseiˈnchquia.

19:25b.MAT.019.025 Quia na jndya̱a̱yâ ñˈoomwaaˈ, jeeⁿ seiñˈeeⁿˈnaˈ jâ. Tyotaxˈa̱a̱yâ nda̱a̱ ntyja̱a̱yâ, lˈuuyâ: —¿Quia joˈ ˈñeeⁿ tsˈaⁿ nnda̱a̱ nluiˈnˈmaaⁿñe?

19:26b.MAT.019.026 Ntyˈiaaˈ Jesús nda̱a̱yâ, tsoom: —Tijoom canda̱a̱ nncwjiˈnˈmaaⁿñe cheⁿnquii tsˈaⁿ. Sa̱a̱ Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈtso nnda̱a̱ nntsˈaaⁿ.

19:27b.MAT.019.027 Ndoˈ tso Pedro nnoom: —Ta, cantyˈiaˈ, jâ jnda̱ ˈndya̱a̱yâ chaˈtso cha nnda̱a̱ nlaˈjomndyô̱ ñequio tsˈiaaⁿ ˈnaⁿˈ. ¿Aa waa naya ˈnaaⁿyâ?

19:28b.MAT.019.028 Tˈo̱ Jesús nda̱a̱yâ, tsoom: —Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, mayuuˈcheⁿ quia na nncueˈntyjo̱ xjeⁿ na nncuaaxco tsjoomnancue, mati ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee nncjo̱cajmaⁿya ndio ˈnaⁿya yuu na nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ ja. Ndoˈ ˈo na jnda̱ macwilaˈjomndyoˈ ñˈeⁿndyo̱ mati maniom canchooˈwe ndio ˈnaⁿˈyoˈ na nntsaacwindyuaandyoˈ na nntuˈxeⁿˈyoˈ canchooˈwe ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ ntseinda Israel.

19:29b.MAT.019.029 Ndoˈ ticwii cwii tsˈaⁿ na jnda̱ ˈndii waaˈ oo tiˈnquio oo ndyencjo oo tsotye oo tsondyee oo scuuˈ oo ntseinda oo ndyuaaˈ ncˈe na jnda̱ jndyoquieeˈñe cantyja ˈnaⁿya, tsaⁿˈñeeⁿ cwii siaⁿnto ndiiˈ nncoˈñoom na nleinoom cantyja na jnda̱ ˈñeeⁿ. Ndoˈ nnaaⁿˈaⁿ na ticantycwii na wanoomˈm.

19:30b.MAT.019.030 Ee majndye nnˈaⁿ mˈaⁿ jeˈ na cwilaˈtiuu nquiee na tˈmaⁿ cwiluiindye, sa̱a̱ nncueˈntyjo̱ na mancjuˈcjenaˈ joona. Ndoˈ jndye nnˈaⁿ mˈaⁿ jeˈ na majuˈcjenaˈ joona, sa̱a̱ nda̱nquia nntseiwendyenaˈ joona.

20

20:1b.MAT.020.001 Seineiⁿti Jesús ñˈoom tjañoomˈ, tsoom: —Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom cañoomˈluee, matseijomnaˈ juunaˈ chaˈna cwii patrom na waa ntjoomˈ. Cwitsjoom tjacalˈue patromˈñeeⁿ naⁿntjom na nncˈooquieˈ tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ.

20:2b.MAT.020.002 Tˈmaⁿna ñˈeⁿ naⁿntjom ˈnaaⁿˈaⁿ na nntoˈñoomna cwii denario na cwii xuee chaˈxjeⁿ cwitaˈntjom nnˈaⁿ. Jnda̱ chii jñoom joona na waa ntjoomˈm.

20:3b.MAT.020.003 Chaˈna ñjeeⁿ na cwitsjoom tjaaⁿ xcwe quiiˈ tsjoom, joˈ joˈ ljeiiⁿ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na cweˈ mandiˈ.

20:4b.MAT.020.004 Tsoom nda̱a̱na: “Cwa catsaˈyoˈ na waa ntjom ˈnaⁿya na nlˈaˈyoˈ tsˈiaaⁿ. Ja nntiomlˈuaya ˈo chaˈxjeⁿ na matsonaˈ.” Mana tyˈe naⁿˈñeeⁿ.

20:5b.MAT.020.005 Chaˈna quiajmeiⁿˈ matjanndaˈ patromˈñeeⁿ quiiˈ tsjoom. Ljeiiⁿ ntˈomcheⁿ naⁿntjom. Ndoˈ majoˈti sˈaaⁿ chaˈna ndyee na matmaaⁿ.

20:6b.MAT.020.006 Manncueeˈ na ˈom na matmaaⁿ, tjannaaⁿˈaⁿ quiiˈ tsjoom. Mañoomcheⁿ na ljeiiⁿ na cweˈ mˈaⁿcheⁿ. Tsoom nda̱a̱na: “¿Chiuu na meiiⁿchaaˈ xuee ñjaaⁿ mˈaⁿˈyoˈ na tjaa tsˈiaaⁿ cwilˈaˈyoˈ?”

20:7b.MAT.020.007 Jluena nnoom: “Mayuuˈ, ee tjaa ˈñeeⁿ cotsa̱ˈntjom jâ.” Tsoom nda̱a̱na: “Cwa catsaˈyoˈ, nlˈaˈyoˈ tsˈiaaⁿ ˈnaⁿya na waa ntjoomya. Ja nntiomlˈuaya ˈo chaˈxjeⁿ na matsonaˈ.” Ndoˈ mati tyˈe naⁿˈñeeⁿ.

20:8b.MAT.020.008 Quia na jnda̱ tmaaⁿncue tso patrom nnom moso tquiee ˈnaaⁿˈaⁿ: “Cwaⁿˈ naⁿntjommˈaⁿˈ ndoˈ catiomˈlˈuaˈ joona. Cato̱ˈjndyeeˈ ñequio joo nnˈaⁿ na tyˈequieˈ na macanda̱. Tcuu cjaanaˈ hasta nncueeˈcañoomnaˈ nnˈaⁿ na tyˈequieˈjndyee.”

20:9b.MAT.020.009 Quia joˈ tquiontyjaaˈ nnˈaⁿ na tyˈequieˈ tsˈiaaⁿ chaˈna ˈom na matmaaⁿ. Ticwii cwii joona toˈñoomna cwii denario chaˈxjeⁿ na nncwantjom tsˈaⁿ na cwii xuee.

20:10b.MAT.020.010 Ndoˈ quia tueeˈcañoomnaˈ nnˈaⁿ na tyˈequieˈjndyee tsˈiaaⁿ, jlaˈtiuuna na joona jndyeti nntaˈntjomna. Sa̱a̱ mati ticwiindye joona toˈñoomna cwii denario.

20:11b.MAT.020.011 Jnda̱ na toˈñoomna sˈomˈñeeⁿ to̱ˈna na tyolaˈncjooˈndyena nacjooˈ patrom ˈnaaⁿna.

20:12b.MAT.020.012 Jluena: “Joo naⁿmˈaⁿˈ na tyˈequieˈna tsˈiaaⁿ na macanda̱, ñecwii hora lˈana tsˈiaaⁿ, sa̱a̱ ˈu ñeˈcwii xjeⁿ macheˈ ñˈeⁿndye joona chaˈxjeⁿ ñˈeⁿndyô̱ jâ. Ndoˈ jâ tyolajnda̱a̱yâ meiiⁿchaaˈ xuee, tyolaquii nˈo̱o̱ⁿyâ meiiⁿ jeeⁿ jmeiⁿˈ nquiuuyâ.”

20:13b.MAT.020.013 Tˈo̱ patrom nnom cwii joo naⁿˈñeeⁿ, tsoom: “ˈU re, tjaaˈnaⁿ na seitjo̱o̱ndyo̱ njomˈ. ¿Aa nchii tˈmaaⁿya ñˈeⁿndyuˈ na cwii denario nncwantjomˈ chaˈxjeⁿ quitaˈntjom nnˈaⁿ?

20:14b.MAT.020.014 Coˈñomˈ sˈom ˈnaⁿˈ, cjaˈtoˈ waˈ. Nnco̱ ntyjii xeⁿ ljoˈyu nntiomlˈuaya ˈu ñequio cwiicheⁿ tsaⁿmˈaaⁿˈ na teinioomˈ tjaquieeˈ tsˈiaaⁿ.

20:15b.MAT.020.015 ¿Aa ticatseitiuuˈ na wanaaⁿ na nntsˈaa chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈo̱o̱ⁿ ñequio sˈom ˈnaⁿya? ¿Aa matseiˈcandyaˈ tsˈomˈ sˈom na ja titseintycwiˈa?”

20:16b.MAT.020.016 Joˈ chii luaa ñeˈcaˈmo̱ⁿ ñˈoom tjañoomˈwaaˈ. Nnˈaⁿ na ticalaˈtiuu na tˈmaⁿ cwiluiindye ljoˈyu nntseitˈmaaⁿˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom joona chaˈxjeⁿ matseitˈmaaⁿˈñê ntˈomcheⁿ. Ndoˈ nnˈaⁿ na cwilaˈtiuu nquiee na tˈmaⁿ cwiluiindye, quia nleitquiooˈ na ljoˈyu laˈxmaⁿna jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio meiⁿnquia nnˈaⁿ.

20:17b.MAT.020.017 Yocheⁿ na njom Jesús nato na wjaⁿ Jerusalén, tjachom jâ na canchooˈwendyô̱ cwii ntyja na ñencjo̱o̱yâ. Tsoom nda̱a̱yâ:

20:18b.MAT.020.018 —Queⁿˈyoˈ cwenta, jeˈ tsawaaya Jerusalén. Ndoˈ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee, joˈ joˈ nñequiaa tsˈaⁿ cwenta ja luee ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. Naⁿˈñeeⁿ nlˈana na nntˈuiityeⁿnaˈ ja na nncˈio̱.

20:19b.MAT.020.019 Nñeˈquiana cwenta ja luee nnˈaⁿ na nchii judíos na nlaˈjnaaⁿˈ naⁿˈñeeⁿ ja. Nntjaaˈna ja ndoˈ nntyˈioomna ja tsˈoomˈnaaⁿ na nncˈio̱, sa̱a̱ xuee jnda̱ ndyee nncwando̱ˈxco̱.

20:20b.MAT.020.020 Scuuˈ Zebedeo ñequio ntseinaaⁿ Jacobo ñˈeⁿ Juan tquiolaˈcandyooˈndyena na mˈaaⁿ Jesús. Tcoomˈm xtyeeⁿ jo nnom na tcaaⁿ cwii naya.

20:21b.MAT.020.021 Tso Jesús nnoom: —¿Ljoˈ lˈue tsˈomˈ? Tˈo̱ yuscuˈñeeⁿ nnom, tsoom: —Quia na nncueˈntyjo̱ na nntsa̱ˈntjomˈ, quiaaˈ ñˈomˈ na we ntseindaaya nmeiiⁿ nluiitˈmaⁿndyena ñˈeⁿndyuˈ. Cwii joona nncˈoom tsˈo̱ˈ ntyjaya ndoˈ cwiicheⁿ nncˈoom tsˈo̱ˈ ntyjatymaaⁿˈ.

20:22b.MAT.020.022 Sa̱a̱ tˈo̱ Jesús nda̱a̱ we naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —ˈO ticalaˈno̱ⁿˈyoˈ ljoˈ cwitaⁿˈyoˈ. Juu nawiˈ na nncwino̱o̱ⁿ, ¿aa nnda̱a̱ nnaⁿndyoˈ? Ndoˈ ¿aa nnda̱a̱ nljoya nˈomˈyoˈ na nncwjeˈyoˈ chaˈxjeⁿ na jnda̱ ljoya tsˈo̱o̱ⁿ na nncˈio̱? Tˈo̱o̱na nnoom, jluena: —Nnda̱a̱.

20:23b.MAT.020.023 Jom tsoom nda̱a̱na: —Mayuuˈ juu nawiˈ na nncwino̱o̱ⁿya, nncwinomˈyoˈ. Ndoˈ chaˈxjeⁿ na cwiljoya tsˈo̱o̱ⁿ na nncˈio̱ mati macaⁿnaˈ na caljoya nˈomˈyoˈ na nlaˈcwjee nnˈaⁿ ˈo. Sa̱a̱ titseixmaⁿya na nntseijndaaˈndyo̱ ˈñeeⁿ juu nncwacatyeeⁿ ntyjaaˈa ntyjaya oo ntyjatymaaⁿˈ. Nquii Tsotya̱ya nñequiaaⁿ nayaˈñeeⁿ nda̱a̱ joo nnˈaⁿ na jnda̱ seijndaaˈñê na nntoˈñoom juunaˈ.

20:24b.MAT.020.024 Ndoˈ cwiicheⁿ quindyô̱ jâ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿ Jesús, quia na jndya̱a̱yâ ñˈoom na tcaⁿ yuscuˈñeeⁿ, jeeⁿ tyolaˈwja̱a̱yâ nacjoo we nnˈaaⁿyâ naⁿˈñeeⁿ.

20:25b.MAT.020.025 Ndoˈ naljoˈ, tqueeⁿˈ Jesús chaˈtsondyô̱ na mˈaaⁿ. Tsoom nda̱a̱yâ: —ˈO manquiuˈyoˈ na nquiee nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye cwii cwii ndyuaa cwilaˈsˈandyena nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwitsa̱ˈntjomna. Ndoˈ nnˈaⁿ na cwiluiitˈmaⁿndye cwiqueⁿna xjeⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿ nacje ˈnaaⁿna.

20:26b.MAT.020.026 Sa̱a̱ quiiˈntaaⁿ ˈo ticatsonaˈ na luaaˈ nlˈaˈyoˈ. Ee meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ ˈo na ntyjaaˈ tsˈom na nncˈoom na tˈmaⁿñe naquiiˈ ntaaⁿˈyoˈ, tsaⁿˈñeeⁿ matsonaˈ na catseixmaaⁿ tsˈaⁿ na mandiˈntjom nda̱a̱ ncˈiaaˈ.

20:27b.MAT.020.027 Ndoˈ ˈñeeⁿ cwiindyoˈ ˈo na maqueⁿ tsˈom na nlcoˈnnomnaˈ juu jo nda̱a̱ˈyoˈ, tsaⁿˈñeeⁿ matsonaˈ na cˈoom chaˈcwijom moso ˈnaⁿˈyoˈ.

20:28b.MAT.020.028 Maluaaˈ na jndyo̱o̱ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee. Jndyo̱o̱ na nndiˈntjo̱ⁿya nda̱a̱ nnˈaⁿ nchii na nndyeˈntjom nnˈaⁿ no̱o̱ⁿ. Ndoˈ jndyo̱o̱ na nñequiaandyo̱ na cˈio̱ na nntio̱o̱ⁿya jnaaⁿ nnˈaⁿ na jndyendye, cha nndyaandyena na nntˈuii jnaaⁿna joona.

20:29b.MAT.020.029 Quia na saacaluiiˈâ naquiiˈ tsjoom Jericó, tquiontyjo̱ cwii tmaaⁿˈ nnˈaⁿ naxeⁿˈ Jesús.

20:30b.MAT.020.030 Joˈ joˈ ˈndyoo nato meindyuaandye we naⁿnchjaaⁿ. Quia na jndyena ñˈoom na juu Jesús mawinoom joˈ joˈ, jlaˈxuaana, jluena: —ˈU Ta, na cwiluiindyuˈ jndacantyjo David, cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ ñˈeⁿndyô̱ jâ.

20:31b.MAT.020.031 Sa̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ joˈ joˈ jlaˈtiaˈna naⁿnchjaaⁿˈñeeⁿ. Ñeˈcalaˈcheⁿna naⁿˈñeeⁿ, sa̱a̱ yacheⁿ jndeii tyolaˈxuaa, jlue: —ˈU Ta, na cwiluiindyuˈ jndacantyjo David, cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ ñˈeⁿndyô̱ jâ.

20:32b.MAT.020.032 Tjameintyjeeˈ Jesús, tˈmaaⁿ naⁿˈñeeⁿ. Tsoom nda̱a̱na: —¿Ljoˈ lˈue nˈomˈyoˈ na nntsˈaaya ˈo?

20:33b.MAT.020.033 Tˈo̱o̱ naⁿnchjaaⁿˈñeeⁿ nnoom, jluena: —Jeeⁿ ˈu ta, toom cweˈ nnda̱a̱ nntyˈiaayâ.

20:34b.MAT.020.034 Quia joˈ Jesús tyˈoom na wiˈ tsˈoom joona. Tyeⁿnquioomˈm luaˈnda̱a̱na. Mañoomˈ teitquioona. Tyˈentyjo̱na naxeeⁿˈeⁿ.

21

21:1b.MAT.021.001 Quia na jnda̱ teindyo̱o̱ˈâ Jerusalén, na nndyooˈ ta na jndyu Olivos, squia̱a̱yâ tsjoom Betfagé. Jñom Jesús we nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê.

21:2b.MAT.021.002 Tsoom nda̱a̱na: —Catsaquieˈyoˈ tsjoom chjoo ndyeyu jo nda̱a̱ˈyoˈ. Joˈ joˈ mantyja nliuˈyoˈ cwii snomxquie na ñjomyoˈ, mati ñˈeⁿ jndayoˈ. Calacanaⁿˈyoˈ, quiochoˈyoˈ jooyoˈ na mˈaaⁿya ñjaaⁿ.

21:3b.MAT.021.003 Ndoˈ xeⁿ nncwaxˈee tsˈaⁿ ndyueˈyoˈ chiuu na cwitsachoˈyoˈ quiooˈ ntsmeiiⁿˈeⁿ, luaa canduˈyoˈ nnoom: “Nquii Ta tjo̱o̱ñê jooyoˈ.” Quia joˈ mañoomˈ nñequiaa tsˈaⁿ na nquiochoˈyoˈ jooyoˈ.

21:4b.MAT.021.004 Luaaˈ tuii cha catseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na seineiⁿ profeta, luaa seiljeiⁿ:

21:5b.MAT.021.005 Canduˈyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ tsjoom Sión: “Queⁿˈyoˈ cwenta macwjeeˈcañoom nquii rey na cwiluiiñe na matsa̱ˈntjom ˈo, ticatseitˈmaaⁿˈñe cheⁿnqueⁿ, ee cweˈ snom waˈljoom. Snom chjoo, quiooˈ na maxjeⁿ tsˈiaaⁿˈ na nnchuu xuu.”

21:6b.MAT.021.006 Quia joˈ we naⁿˈñeeⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ Jesús, tyˈena, lˈana chaˈxjeⁿ ñˈoom na tsoom nda̱a̱na.

21:7b.MAT.021.007 Tquieˈñˈomna snomxquieˈñeeⁿ ñequio jndayoˈ. Ndoˈ tioona liaana nanqueⁿˈ quiooˈñeeⁿ, chii tjawaˈljoom.

21:8b.MAT.021.008 Jndyendye nnˈaⁿ tyˈeñˈeeⁿna ñˈeⁿ Jesús. Ntˈom naⁿˈñeeⁿ tyolaˈnˈmeiiⁿˈna liaana tsˈom nato yuu na wjaⁿ. Ndoˈ ntˈom nnˈaⁿ tyotyje luee nˈoom, tsa̱ˈna joonaˈ tsˈom nato.

21:9b.MAT.021.009 Nnˈaⁿ na ˈoojndyee ñequio nnˈaⁿ na ˈoontyjo̱ to̱ˈna tyolaˈxuaana, tyoluena: —Matseitˈmaaⁿˈñenaˈ nquii rey na cwiluiiñe jndacantyjo David. Matioˈnaaⁿñenaˈ nqueⁿ na macwjeeˈcañoom tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom. Matseitˈmaaⁿˈñenaˈ jom nandye cañoomˈluee.

21:10b.MAT.021.010 Quia na tjaquieeˈ Jesús Jerusalén jeeⁿ tˈmaⁿ seitsˈeiinaˈ naquiiˈ nˈom chaˈtsondye nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ. Tyoluena nda̱a̱ ncˈiaana: —¿ˈÑeeⁿ tsˈaⁿ tsaⁿmˈaaⁿˈ?

21:11b.MAT.021.011 Tˈo̱o̱ nnˈaⁿ na ñˈeeⁿ ñˈeⁿñê, jluena: —Tsaⁿmˈaaⁿ jñoom Jesús. Cwiluiiñê profeta na jnaaⁿ tsjoom Nazaret tsˈo̱ndaa Galilea.

21:12b.MAT.021.012 Tjaquieeˈ Jesús watsˈom tˈmaⁿ, jleintyjo̱o̱ⁿ chaˈtso nnˈaⁿ na cwinda̱a̱ ndoˈ na cwilaˈjnda ˈnaⁿ joˈ joˈ. Seicantqueeⁿ meiⁿsa ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjndyoondye sˈom ndoˈ majoˈti sˈaaⁿ ñequio ntsula̱ ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na cwinda̱a̱ cantuˈ.

21:13b.MAT.021.013 Tsoom nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: —Waa ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matsonaˈ: “Wˈaya jndyunaˈ wˈaa yuu na cwilaˈneiⁿ nnˈaⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom”, sa̱a̱ ˈo cwilˈaˈyoˈ juunaˈ chaˈcwijom tsueˈtsjo̱ˈ yuu na cwicatooˈndye naⁿcantyˈue.

21:14b.MAT.021.014 Ndoˈ naⁿnchjaaⁿ ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na tileicˈoocaˈ, tquieˈcañomna watsˈom tˈmaⁿ na mˈaaⁿ Jesús. Seinˈmaaⁿ joona.

21:15b.MAT.021.015 Sa̱a̱ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés ntyˈiaana tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na matseinˈmaaⁿ nnˈaⁿ. Ndoˈ mati tyondyena na tyolaxuaa yocanchˈu na tyolue: “Matseitˈmaaⁿˈñenaˈ nquii rey na cwiluiiñe jndacantyjo David.” Quia joˈ tˈmaⁿ jlaˈwjee naⁿˈñeeⁿ jom.

21:16b.MAT.021.016 Jluena nnoom: —¿Aa ticandiˈ ljoˈ cwilue yocanchˈumˈaⁿˈ? Tˈo̱ Jesús nda̱a̱na, tsoom: —Mandiiya. Ndoˈ ˈo, aa tijoom ñejlaˈnaⁿˈyoˈ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matsonaˈ: ˈU jnda̱ seijndaaˈndyuˈ na yonchˈu ñequio yoˈndaa na ndicwaⁿ cwinteiˈ joona nlaˈtˈmaaⁿˈndyena ja ñequio na xcweeˈ nˈomna.

21:17b.MAT.021.017 Mana ˈndii Jesús joona, jlueeⁿˈeⁿ tsjoom Jerusalén, tjaaⁿ tsjoom chjoo Betania. Joˈ joˈ ljooˈñê natsjom.

21:18b.MAT.021.018 Teincoo cwiicheⁿ xuee wjaalcweeⁿˈeⁿ tsjoom Jerusalén. Jndyo na ñejnoomˈm.

21:19b.MAT.021.019 Ntyˈiaaⁿˈaⁿ cwii tsˈoom higuera na meintyjeeˈ ˈndyoo nato. Tjatseicandyooˈñê sa̱a̱ ljeiiⁿ na meiⁿcwii ta̱ higo tjaa na cantyja, macanda̱ tsco na ntyjoo. Tso Jesús nacjooˈ tsˈoomˈñeeⁿ: —Tajom xuee cwii nntsaˈnndaˈ ta̱. Mañoomˈ tjacaaⁿ tsˈoom higueraˈñeeⁿ.

21:20b.MAT.021.020 Ndoˈ jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿ Jesús, quia na ntyˈiaayâ na tuii na luaaˈ, jeeⁿ tjaweeˈ nˈo̱o̱ⁿyâ. Taxˈa̱a̱yâ nnoom: —¿Chiuu waayuu na mañoomˈ tjacaaⁿ tsˈoom higuerawaaˈ?

21:21b.MAT.021.021 Tˈo̱ Jesús nda̱a̱yâ, tsoom: —Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, xeⁿ na cwilayuˈya nˈomˈyoˈ ndoˈ ticˈomˈyoˈ na we waa na cwilaˈtiuuˈyoˈ, nnda̱a̱ nlˈaˈyoˈ chaˈna sˈaaya ñˈeⁿ tsˈoom higuerawaaˈ. Ndoˈ nchii macanda̱ joˈ sa̱a̱ meiⁿnquia na nquiuˈyoˈ na jeeⁿ jndeiˈnaˈ nnda̱a̱ nlˈaˈyoˈ. Nntsˈaanaˈ chaˈcwijom na nnduˈyoˈ nnom sjo̱waaˈ: “Quindyo̱ˈ ñjaaⁿ. Cjuˈnaˈ ˈu tsˈom ndaaluee,” maxjeⁿ nnda̱a̱ nnaⁿndyoˈ. Meiiⁿ waa cwii na jeeⁿ jndeiˈnaˈ na cwiwinomˈyoˈ, hasta matseijomnaˈ chaˈna cwii sjo̱ tˈmaⁿ nquiuˈyoˈ sa̱a̱ nnda̱a̱ nnaⁿndyoˈ ñˈeⁿ juunaˈ.

21:22b.MAT.021.022 Ee chaˈtso na cwitaⁿˈyoˈ na cwilaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, xeⁿ tyeⁿ cwilayuˈyoˈ, maxjeⁿ nntoˈñoomˈyoˈ chaˈxjeⁿ na cwitaⁿˈyoˈ.

21:23b.MAT.021.023 Tjaquieeˈnndaˈ Jesús watsˈom tˈmaⁿ. Yocheⁿ na maˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ joˈ joˈ, ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye jo nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos tquiontyjaaˈna jom. Taˈxˈeena nnoom, jluena: —¿ˈÑeeⁿ najndeii ñˈeⁿ na macheˈ na nmeiiⁿˈ? Ndoˈ ¿ˈñeeⁿ juu tquiaa na matseiˈxmaⁿˈ najnduˈ?

21:24b.MAT.021.024 Tˈo̱ Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —Mati ja nncwaxˈa̱ya cwii ñˈoom nda̱a̱ˈyoˈ. Xeⁿ nntˈo̱ˈyoˈ juunaˈ quia joˈ mati ja nntsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ ˈñeeⁿ juu tquiaa najndo̱ na nmeiiⁿˈ matsˈaa.

21:25b.MAT.021.025 Quia joˈ taxˈeeⁿ nda̱a̱na, tsoom: —Na tyotseitsˈoomñe Juan nnˈaⁿ, ¿yuu jnaⁿ najndeii na tyotseixmaaⁿ? ¿Aa na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom jnaⁿnaˈ oo aa nnˈaⁿ jlue na ljoˈ catsˈaaⁿ? Quia joˈ to̱ˈna, tyoˈmaⁿ cheⁿnquieena ñˈeⁿ ncˈiaana, tyoluena: —Jeeⁿ sa ¿chiuu nntˈo̱o̱yo̱o̱ na luaaˈ mawaxˈeeⁿ? Ee xeⁿ nlˈuuya na jnaⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, quia joˈ majoˈto nntsoom nda̱a̱ya: “¿Chiuu na tîcalayuˈyoˈ ñˈoom na tso Juan?”

21:26b.MAT.021.026 Sa̱a̱ xeⁿ nlˈuuya na jnaⁿnaˈ cweˈ cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ, nnda̱a̱ nlcoˈwiˈnaˈ jaa nlˈa nnˈaⁿ na jndyendye, ee chaˈtsondye joona cwilaˈyuˈna na Juan cwiluiiñê tsˈaⁿ na tyoñequiaa ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom.

21:27b.MAT.021.027 Joˈ chii tˈo̱o̱na nnom Jesús, jluena: —Jeeⁿ ticaliuuyâ. Tso Jesús nda̱a̱na: —Aa ya, mati ja xocatsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ yuu jnaⁿ najndeii na matseixmaⁿya na sˈaaya nmeiiⁿˈ.

21:28b.MAT.021.028 Quia joˈ tsoti Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: —Cˈoomˈ nˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoomwaa na tjañoomˈ na manntsjo̱o̱. Tˈoom cwii tsˈaⁿ. Tyomˈaⁿ we ntseinaaⁿ yonom. Tjantyjaaⁿˈaⁿ tsˈaⁿ na tuiiñejndyee, tsoom nnom: “ˈU re jndaaya, cjaˈ jeˈ catsaˈ tsˈiaaⁿ na waa ntjoomya.”

21:29b.MAT.021.029 Tˈo̱ tsaⁿˈñeeⁿ, “Ja, ta, maxjeⁿ ticjo̱.” Sa̱a̱ jnda̱ jeˈ seichuiiˈnaˈ na seitiuu, tja tjacatsˈaa tsˈiaaⁿ.

21:30b.MAT.021.030 Jnda̱ chii tjantyjaaⁿˈaⁿ cwiicheⁿ jnaaⁿ. Majoˈti tsoom nnom tsaⁿ na jnda̱ we. Tˈo̱ tsaⁿˈñeeⁿ nnoom: “Aa ya, ta, jo̱ya.” Sa̱a̱ tîcjaa.

21:31b.MAT.021.031 Ndoˈ taxˈee Jesús, tsoom: —Canduˈyoˈ jeˈ, ¿Cwaaⁿ cwii na wendye joona sˈaa yuu na lˈue tsˈom tsotyena? Jlue naⁿˈñeeⁿ: —Juu jnaaⁿ na tjantyjaaˈjñeeⁿ. Quia joˈ tso Jesús nda̱a̱na: —Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, na nquiee naⁿcwitoˈñoom sˈom ndoˈ mati lculjaaˈ tyuaaˈti nñeˈquiandyena na nntsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ nˈomna, nchiiti ˈo.

21:32b.MAT.021.032 Ee tyjeeˈcañoom Juan quiiˈntaaⁿˈyoˈ na tyoñequiaaⁿ ñˈoom cantyja na matyˈiomyanaˈ sa̱a̱ ˈo maxjeⁿ tîcalaˈyuˈyoˈ ñˈoom na tyoñequiaaⁿ. Nnˈaⁿ na cwitoˈñoom sˈom ñequio lculjaaˈ, joona jlaˈyuˈna ñˈoom na tyoñequiaaⁿ. ˈO tqueⁿˈyoˈ cwenta na ljoˈ sa̱a̱ chaaˈ lˈuu lcweˈ nˈomˈyoˈ na nlayuˈyoˈ ñˈoom na tjeiˈyuuˈñê.

21:33b.MAT.021.033 ’Candyeˈyoˈ jeˈ cwiicheⁿ ñˈoom tjañoomˈ: Tyomˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na tˈmaⁿ ndyuaaˈ niom. Tcoomˈm lˈo̱o̱ uva. Sˈaaⁿ tiom ndiocheⁿ. Sˈaaⁿ peila na nncˈoocue ndaa na jnda̱ ˈndiindyena ta̱uva. Mati sˈaaⁿ cwii tatsiaⁿndye na nljo tsˈaⁿ na nntsˈaa cwenta ntjomˈñeeⁿ. Jnda̱ chii tioom cwenta ntjomˈñeeⁿ luee nnˈaⁿ na nlˈayana tsˈiaaⁿ. Quia na ncueˈ ta̱a̱ˈ ntjom, nncoˈñoom na tseixmaⁿnaˈ cwentaaⁿˈaⁿ. Jnda̱ na seijndaaˈñê chaˈtso nmeiⁿˈ, tjaaⁿ cwiicheⁿ ndyuaa.

21:34b.MAT.021.034 Ndoˈ quia tueˈntyjo̱ xjeⁿ na jnda̱ tquie ta̱, jñoom mosoomˈm na mˈaⁿ naⁿˈñeeⁿ na cˈoocachona ta̱ na tantjom tyuaaⁿˈaⁿ.

21:35b.MAT.021.035 Sa̱a̱ nnˈaⁿ na cwilˈa tsˈiaaⁿ joˈ joˈ jlaˈcjaa lueena mosoˈñeeⁿ. Cwii tsaⁿˈñeeⁿ tjaaˈna jom. Cwiicheⁿ tsaⁿˈñeeⁿ jlacueeˈna jom. Ndoˈ cwiicheⁿ tsaⁿ na jnda̱ ndyee tyojñomna ljo̱ˈ.

21:36b.MAT.021.036 Quia na jndii patrom na luaaˈ, majndyeti mosoomˈm jñomnnaaⁿˈaⁿ na mˈaⁿ naⁿˈñeeⁿ. Sa̱a̱ majoˈti tjoomna lˈa naⁿˈñeeⁿ.

21:37b.MAT.021.037 ’Na cwii macanda̱ jñoom jnda nqueⁿ ee seitioom naquiiˈ tsˈoom: “Tiˈjndaaya luaa, nlaˈtˈmaaⁿˈndyena juu.”

21:38b.MAT.021.038 Sa̱a̱ nnˈaⁿ na cwilˈa tsˈiaaⁿ quia ntyˈiaana jnda nquii patromˈñeeⁿ, jluena nda̱a̱ ncˈiaana: “Luaaˈ jnda nquii patrom. Tsaⁿmˈaaⁿˈ nnaaⁿˈaⁿ tyuaawaa. Cwa nlacua̱a̱ˈa jom cha nljo ˈnaaⁿˈaⁿ lua̱a̱ jaa.”

21:39b.MAT.021.039 Ndoˈ tˈuena jom, tjeiiˈna jom nnom ntjom. Joˈ joˈ jlaˈcueeˈna jom.

21:40b.MAT.021.040 Quia joˈ taxˈee Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —Quia na nncwjeeˈnndaˈ nquii tsˈaⁿ na ˈnaaⁿˈ ntjomˈñeeⁿ, ¿ljoˈ cwilatiuuˈyoˈ na nntsˈaaⁿ ñequio nnˈaⁿ na cwilˈa tsˈiaaⁿ nnom tyuaaⁿˈaⁿ?

21:41b.MAT.021.041 Jluena nnoom: —Xocˈoom na wiˈ tsˈoom naⁿˈñeeⁿ, maxjeⁿ nntseicwjeⁿ naⁿˈñeeⁿ na jeeⁿ tia nnˈaⁿndyena. Ndoˈ nñequiaaⁿ ntjoomˈm luee ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na joo nñeˈquia na tantjom tyuaaⁿˈaⁿ quia na nncueˈ ntjom.

21:42b.MAT.021.042 Quia joˈ seineiⁿti Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ cwii ñˈoom na seijoomˈñe cheⁿnqueⁿ na tsjo̱ˈ na ya jom. Tsoom: —¿Aa tijoom ñejlaˈnaⁿˈyoˈ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matsonaˈ?: Majuuto tsjo̱ˈ na tixocwilˈue nquiu luañe na cwilˈa tsiaⁿtsjo̱ˈ, jnda̱ mawacatyeeⁿnaˈ nqui tsiaⁿtsjo̱ˈ. Nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom seijndaaˈñê na ljoˈ. Ndoˈ jeeⁿ cwijaaweeˈ nˈo̱o̱ⁿya na cwintyˈiaaya na luaaˈ tuii.

21:43b.MAT.021.043 Joˈ chii candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, juu na laxmaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, nncwjeeⁿˈeⁿ nayaˈñeeⁿ lueeˈyoˈ, ndoˈ nñequiaaⁿ na ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ nlaxmaⁿna juunaˈ.

21:44b.MAT.021.044 Ndoˈ mati cantyja ˈnaaⁿˈ tsjo̱ˈwaaˈ na seina̱ⁿya nda̱a̱ˈyoˈ, meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na tileicatseiˈno̱ⁿˈ cantyja ˈnaⁿya, nlcoˈwiˈnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ chaˈcwijom tsˈaⁿ na toomñe na tiooñe nacjooˈ tsjo̱ˈ. Sa̱a̱ tsˈaⁿ na tiñeˈcatseiyuˈ ñˈeⁿndyo̱ maxjeⁿ nlcoˈwiˈnaˈ jom quia na nncueˈntyjo̱ xjeⁿ na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ. Quia joˈ nntseijomnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ chaˈcwijom tsˈaⁿ na tioo cwii tsjo̱ˈ tˈmaⁿ nacjooˈ na seitiuujnda̱a̱naˈ juu.

21:45b.MAT.021.045 Ndoˈ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ fariseos, jnda̱ na jndyena ñˈoom tjañoomˈmeiⁿˈ na seineiⁿ Jesús, jlaˈno̱ⁿˈna na cantyja ˈnaaⁿna tjeiiⁿˈeⁿ ñˈoomwaaˈ.

21:46b.MAT.021.046 Joˈ chii seijmeiⁿˈnaˈ joona na ñeˈcatˈuena jom. Sa̱a̱ nquiaana nnˈaⁿ na jndyendye. Ee naⁿˈñeeⁿ cwitjeiiˈna cwenta na jom cwiluiiñê profeta.

22

22:1b.MAT.022.001 Cwiicheⁿ cwii ndiiˈ seineiⁿnndaˈ Jesús nda̱a̱ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nda̱a̱ nnˈaⁿ fariseos. Tsoom nda̱a̱na:

22:2b.MAT.022.002 —Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom nandye cañoomˈluee, matseijomnaˈ juunaˈ chaˈna cwii rey na tˈmaⁿ xuee sˈaa na ncoco tiˈjnda.

22:3b.MAT.022.003 Jñoom mosoomˈm na ˈoocaˈmaⁿna chaˈtso nnˈaⁿ na jnda̱ jndye na nnquiolaˈjomndye. Sa̱a̱ naⁿˈñeeⁿ tiñeˈquiontyjaaˈna.

22:4b.MAT.022.004 Jñomnnaaⁿˈaⁿ ntˈomcheⁿ mosoomˈm, tsoom nda̱a̱na: “Canduˈyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na jnda̱ tˈmaaⁿyâ na nlaˈjomndyena na jnda̱ maya waa. Jnda̱ seicwja̱ quiooˈndyo ñequio ntˈom quiooˈ na jnda̱ seicaˈma̱ⁿ. Chaˈtso jnda̱ teiñˈoomˈ, joˈ chii quiona na nlaˈjomndyena na macoco tiˈjndaaya.”

22:5b.MAT.022.005 Sa̱a̱ naⁿˈñeeⁿ na tyˈecwaⁿ mosoomˈm tîcalanˈoomˈndyena jom. Tyˈena tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿna. Cwii tsaⁿˈñeeⁿ tjaaⁿ ranchoomˈm. Cwiicheⁿ tsaⁿˈñeeⁿ tjaaⁿ, tjacajna̱a̱ⁿ ˈnaⁿ.

22:6b.MAT.022.006 Ndoˈ ntˈom naⁿˈñeeⁿ tˈuena mosoomˈm, cwajndii tjaaˈna joo hasta jlaˈcwjeena mosoˈñeeⁿ.

22:7b.MAT.022.007 Jnda̱ na jndii reyˈñeeⁿ chiuu tjoom mosoomˈm jeeⁿcheⁿ ndyaaˈ seiliooˈñê. Jñoom sondaro ˈnaaⁿˈaⁿ na cˈoolaˈcwjee nnˈaⁿ na lˈa nata̱ˈ mosoomˈm. Ndoˈ nlaˈcona tsjoom naⁿˈñeeⁿ.

22:8b.MAT.022.008 Ndoˈ tsoom nda̱a̱ ntˈom mosoomˈm: “Jnda̱ teijndaaˈya chaˈtso cantyja na nleitˈmaaⁿˈ na nncoco tiˈjndaaya sa̱a̱ nnˈaⁿ na jnda̱ tqua̱a̱ⁿˈa na nlaˈjomndye ñˈeⁿndyo̱, tacatsonaˈ na cwii nntseitˈmaaⁿˈndyo̱ joona.

22:9b.MAT.022.009 Jeˈ catsaˈyoˈ nqui nantaa ntˈmaⁿ, joˈ joˈ caˈmaⁿˈyoˈ ticwii cwii tsˈaⁿ na nliuˈyoˈ, canduˈyoˈ nda̱a̱na na quiontyjaaˈna ja na macoco tiˈjndaaya.”

22:10b.MAT.022.010 Quia joˈ jluiˈ mosoˈñeeⁿ tyoˈoona nqui nantaa. Jlaˈtjomna chaˈtso nnˈaⁿ na jliuna. Ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na tia nnˈaⁿndye ndoˈ ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na ya nnˈaⁿndye. Ndoˈ laaˈtiˈ seicatooˈnaˈ wˈaa ñequio nnˈaⁿ na jlaˈjomndye na toco jnda reyˈñeeⁿ.

22:11b.MAT.022.011 ’Jnda̱ chii tjaquieeˈ rey quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na nncwaaⁿ joona. Ljeiiⁿ ñˈeⁿ cwii tsˈaⁿ na ticwee liaa chaˈxjeⁿ liaa cwicweeˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye quia na macoco tsˈaⁿ.

22:12b.MAT.022.012 Tsoom nnom tsaⁿˈñeeⁿ: “ˈU re, ¿chiuu tuiiyuu na jndyoˈtseiˈjomndyuˈ ndoˈ ticweˈ liaa chaˈxjeⁿ na cwicweeˈ nnˈaⁿ quia na macoco tsˈaⁿ?” Sa̱a̱ tîcanda̱a̱ nncˈo̱ tsaⁿˈñeeⁿ.

22:13b.MAT.022.013 Quia joˈ nquii rey tsoom nda̱a̱ mosoomˈm: “Calatyeⁿˈyoˈ ncˈeeⁿ ñequio lˈo̱o̱ⁿ. Catjeiˈyoˈ jom chˈeⁿ yuu na jaaⁿñe. Joˈ joˈ nntyˈioom ndoˈ nneiⁿnqueeⁿ ndeiˈnˈoom.”

22:14b.MAT.022.014 Seintycwii Jesús ñˈoom, luaa tsoom: —Majndyendye nnˈaⁿ mˈaⁿ na macwaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, sa̱a̱ tijndye nnˈaⁿ na macwjiiˈñê cwentaaⁿˈaⁿ.

22:15b.MAT.022.015 Quia joˈ tyˈe nnˈaⁿ fariseos, tyoˈmaⁿ cheⁿnquieena chiuu ya nlˈana na nncˈomna jom ñequio ñˈoom na matseineiiⁿ.

22:16b.MAT.022.016 Joˈ chii jñoomna nnˈaⁿ ˈnaaⁿna ñequio ntˈom nnˈaⁿ ˈnaaⁿˈ Herodes na cˈootaˈjndoondyena Jesús. Tyˈe naⁿˈñeeⁿ, jluena: —ˈU Maestro, manquiuuyâ na ˈu tsˈaⁿ na xcweeˈ tsˈomˈ, ndoˈ tiquiquiuˈnnˈaⁿˈ ñˈoom na maˈmo̱o̱ⁿˈ cantyja ˈnaaⁿˈ natooˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ mati meiⁿ tjaa na cochˈeenaˈ ˈu ljoˈ cwilaˈtiuu nnˈaⁿ oo meiⁿljoˈcheⁿ na cwiluiindyena.

22:17b.MAT.022.017 Catsuˈ nndya̱a̱yâ. Chiuu matseiˈtiuuˈ: ¿Aa matyˈiomnaˈ na catio̱o̱ⁿya tsˈiaaⁿnda̱a̱ya nnom tsaⁿmatsˈiaaⁿ tˈmaⁿ tsjoom Roma, oo aa ticatyˈiomnaˈ?

22:18b.MAT.022.018 Sa̱a̱ Jesús seiˈno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ natia na cwilaˈtiuuna. Tsoom nda̱a̱na: —¿Chiuu na ñeˈcalˈaˈyoˈ xjeⁿ ja, ˈo nnˈaⁿ na tixcwe cwitsamˈaⁿˈyoˈ?

22:19b.MAT.022.019 Catˈmo̱ⁿˈyoˈ no̱o̱ⁿ tsjo̱ˈñjeeⁿ na cwitiomˈyoˈ tsˈiaaⁿnda̱a̱ˈyoˈ. Quia joˈ tjeiiˈna cwii denario, tˈmo̱o̱ⁿna juunaˈ nnoom.

22:20b.MAT.022.020 Jnda̱ na ntyˈiaaⁿˈaⁿ, tsoom nda̱a̱na: —¿ˈÑeeⁿ ˈndyoonnom ñoom nacjooˈ tsjo̱ˈñjeeⁿwaa ndoˈ ˈñeeⁿ xueeˈ ljeiimeiiⁿ?

22:21b.MAT.022.021 Tˈo̱o̱na nnoom, jluena: —ˈNdyoonnom tsaⁿmatsˈiaaⁿ luaaˈ ndoˈ xueⁿˈeⁿ ñoom. Quia joˈ tso Jesús nda̱a̱na: —Catiomˈyoˈ tsˈiaaⁿnda̱a̱ˈyoˈ nnom tsaⁿmatsˈiaaⁿ yuu na tseixmaⁿnaˈ na nncoˈñoom. Ndoˈ quiaˈyoˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom yuu na tseixmaⁿnaˈ cwentaaˈ nqueⁿ.

22:22b.MAT.022.022 Jnda̱ na jndyena na luaaˈ, jeeⁿcheⁿ ndyaaˈ tjaweeˈ nˈomna. Mana ˈndyena jom, tyˈena.

22:23b.MAT.022.023 Mañejuu xueeˈñeeⁿ tquieˈcañom nnˈaⁿ saduceos na mˈaaⁿ Jesús. Nnˈaⁿ saduceos cwilaˈyuˈtyeⁿna na xocatandoˈnndaˈ nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱. Joˈ chii jluena cwii ñˈoom nnoom:

22:24b.MAT.022.024 —ˈU Maestro, waa ñˈoom na ˈndii Moisés lua̱a̱ya na matsonaˈ xeⁿ tueˈ cwii tsaⁿsˈa ndoˈ tjaaˈnaⁿ ntseinaaⁿ, quia joˈ tyjee tsˈooˈñeeⁿ cocoom ñˈeⁿ scuuˈ xioom. Nncˈom ntseinaaⁿ ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ cha nntseinoomñê na tjaa ntseinda xioom tˈom.

22:25b.MAT.022.025 Ndoˈ quiiˈntaaⁿ jâ tyomˈaⁿ ntquieeˈ naⁿnom na ñenquii tsˈaⁿ ntseinda. Juu tsaⁿtquiee tocoom, ndoˈ tyuaaˈ tueeⁿˈeⁿ. Tjaaˈnaⁿ ntseinaaⁿ ñˈeⁿ scoomˈm. Quia joˈ ljoñe scoomˈm lˈo̱ tiˈtyjeeⁿ.

22:26b.MAT.022.026 Sa̱a̱ majoˈti tjom tsˈaⁿ na jnda̱ we, tjaaˈnaⁿ ndana ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ ndoˈ tueeⁿˈeⁿ. Mati tjom tsˈaⁿ na jnda̱ ndyee ndoˈ malaaˈtiˈ hasta tsˈaⁿ na jnda̱ ntquieeˈ.

22:27b.MAT.022.027 Ndoˈ jnda̱ tja̱ chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ mati tueˈ yuscu.

22:28b.MAT.022.028 Joˈ na ñeˈcataˈxˈa̱a̱yâ njomˈ, Ta, quia na nntandoˈxco nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱, ¿cwaaⁿ cwii na ntquieeˈndye joona scuuˈ jom? Ee jom ñetˈoom scuu chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ.

22:29b.MAT.022.029 Tso Jesús nda̱a̱na: —ˈO tixcwe cwitjeiˈyoˈ cwenta, ee meiiⁿ na cwilaˈnaⁿˈyoˈ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na waa sa̱a̱ ticalaˈno̱ⁿˈyoˈ ljoˈ maˈmo̱ⁿnaˈ meiⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ najndeii na matseixmaaⁿ.

22:30b.MAT.022.030 Ee quia na nntandoˈxco nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱, taxocunconndaˈna, meiⁿ naⁿnom, meiⁿ naⁿlcu. Ee quia joˈ nlaˈxmaⁿna chaˈna ángeles na mˈaⁿ cañoomˈluee.

22:31b.MAT.022.031 Ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na nntandoˈxco nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱, ¿aa tijoom ñejlaˈnaⁿˈyoˈ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom? Luaa matsoom:

22:32b.MAT.022.032 “Ja cwiluiindyo̱ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaˈ Abraham, ndoˈ Isaac, ndoˈ Jacob.” Joˈ chii caliuˈyoˈ na cwitaˈndoˈ naⁿˈñeeⁿ ee jom cwiluiiñê Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaa nnˈaⁿ na cwitaˈndoˈ, nchii cwentaa lˈoo.

22:33b.MAT.022.033 Ndoˈ nnˈaⁿ na jndyendye, quia na jndyena ñˈoommeiⁿˈ na tˈmo̱o̱ⁿ, jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna.

22:34b.MAT.022.034 Jnda̱ na jndye nnˈaⁿ fariseos na jnda̱ seicheⁿ Jesús nnˈaⁿ saduceos, quia joˈ jlaˈtjomndyena.

22:35b.MAT.022.035 Ndoˈ cwiindye joona, tsˈaⁿ na maˈmo̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés taˈxˈeeⁿ cwii ñˈoom nnom Jesús cha catˈuiinaˈ juu. Tsoom:

22:36b.MAT.022.036 —ˈU Maestro, naquiiˈ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na tqueⁿ Moisés, ¿cwaaⁿ ñˈoom na tˈmati cwiluiiñenaˈ?

22:37b.MAT.022.037 Tˈo̱ Jesús nnom tsaⁿˈñeeⁿ, tsoom: —“Cˈoomˈ na candyaˈ tsˈomˈ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaˈ, ñequio na xcweeˈya tsˈomˈ, ñequio chaˈwaa na jnda ntyjiˈ, ndoˈ ñequio chaˈwaa na jndo̱ˈya tsˈomˈ.”

22:38b.MAT.022.038 Ñˈoomwaaˈ jndati tseixmaⁿnaˈ ndoˈ tˈmaⁿti matsa̱ˈntjomnaˈ.

22:39b.MAT.022.039 Ndoˈ ñˈoom na jnda̱ we matseijomnaˈ ñˈoomˈñeeⁿ, luaa matsonaˈ: “Cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ xˈiaˈ chaˈxjeⁿ na jnda ntyjiˈ ñequio nncuˈ.”

22:40b.MAT.022.040 We ñˈoommeiⁿˈ laxmaⁿnaˈ xˈee chaˈtso ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na tqueⁿ Moisés ñequio ñˈoom na tyoñeˈquia profetas.

22:41b.MAT.022.041 Yocheⁿ na tyootˈoomˈndye nnˈaⁿ fariseos, taxˈee Jesús cwii ñˈoom nda̱a̱na.

22:42b.MAT.022.042 Tsoom: —¿Chiuu cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ nquii na cwiluiiñe Cristo? ¿ˈÑeeⁿ jnda jom? Tˈo̱o̱na nnoom, jluena: —Nluiiñê tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooˈ.

22:43b.MAT.022.043 Tsoom nda̱a̱na: —Mayuuˈ. Ndoˈ nquii David, ncˈe na tˈmo̱ⁿ Espíritu Santo naquiiˈ tsˈoom seiljeiⁿ cwii ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo. Tsoom na juu cwiluiiñe na matsa̱ˈntjom jom. ¿Ljoˈ maˈmo̱ⁿnaˈ na luaaˈ tsoom? ee seiljeiⁿ:

22:44b.MAT.022.044 Nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom tsoom nnom juu Ta na matsa̱ˈntjom ja: “Cajmaⁿˈ ntyjaaˈa ntyjaya yuu na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ ˈu hasta xjeⁿ na jnda̱ tsa̱ˈa nnˈaⁿ na jndoo ˈu na cˈomna nacje ˈnaⁿˈ.”

22:45b.MAT.022.045 Ncˈe na luaaˈ matso ljeiiˈñeeⁿ, joˈ mawaxˈa̱ya nda̱a̱ˈyoˈ: “¿Chiuu waayuu na cwiluiiñe Cristo tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooˈ ee manquiiti David tsoom na juu cwiluiiñe Ta na matsa̱ˈntjom jom?”

22:46b.MAT.022.046 Sa̱a̱ meiⁿcwiindye joona tîcanda̱a̱ nncˈo̱ ˈñom meiⁿ ñeˈcwii ˈndyoo ñˈoom. Ndoˈ xuee na tja tjatinaˈ meiⁿcwii tsˈaⁿ tîcanda̱a̱ˈ tsˈom na nncwaxˈeeti ñˈoom ˈñom.

23

23:1b.MAT.023.001 Quia joˈ seineiⁿ Jesús nda̱a̱ nnˈaⁿ na jndyendye ñequio nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê, tsoom:

23:2b.MAT.023.002 —Nquiee nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés ñequio nnˈaⁿ fariseos toˈñoomna tsˈiaaⁿ na ñeseixmaⁿ Moisés na cwitˈmo̱o̱ⁿna ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matsa̱ˈntjomnaˈ.

23:3b.MAT.023.003 Joˈ chii queⁿˈyoˈ cwenta ñˈoom na cwitˈmo̱o̱ⁿna. Ndoˈ calˈaˈyoˈ chaˈtso na cwitsa̱ˈntjomna na calˈaˈyoˈ. Sa̱a̱ tintsantyjo̱ˈyoˈ chaˈna cwilˈana, ee joona ya ñˈoom cwiñeˈquiana sa̱a̱ nquieena ñoomñoom na cwilˈana.

23:4b.MAT.023.004 Ee joona cwiqueⁿna ñˈoom na jndeiˈnaˈ na catseicanda̱a̱ˈñe tsˈaⁿ. Matseijomnaˈ chaˈcwijom cwilaˈtyeⁿna cwii xuu na jaaˈ na cwitioona cantyaˈ naⁿˈñeeⁿ. Sa̱a̱ nquieena nchaaˈ lˈuu nntiiˈndyena meiiⁿ ñeˈcwii nda̱a̱ lueena na nnteiˈjndeiina naⁿˈñeeⁿ.

23:5b.MAT.023.005 Chaˈtso na cwilˈana lˈue nˈomna na cantyˈiaa nnˈaⁿ. Ee cwilˈana na jeeⁿ ntmeiⁿ ntjaⁿ na chuuˈ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na cwiwityeⁿ cantaana ñequio lueena. Ndoˈ mati teincooti nmaⁿ ˈndyoo liaateincoo na cwicweeˈna nchiiti liaa ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ.

23:6b.MAT.023.006 Cwiqueⁿ nˈomna na nquieena nncwindyuaandyena nacañoomticheⁿ quia na cwiweeˈ ncuee. Ndoˈ naquiiˈ lanˈom cwilaˈyuunda̱a̱na ntsula̱ nacañoomcheⁿ yuu na nntseitˈmaaⁿˈñetinaˈ joona.

23:7b.MAT.023.007 Jeeⁿ cjaaweeˈ nˈomna na nlaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ joona quia cwiwincwindyena tsˈom nataa yuu na jndooˈ nnˈaⁿ. Ndoˈ lˈue nˈomna na nlue nnˈaⁿ na maestro joona.

23:8b.MAT.023.008 ’Sa̱a̱ ˈo ticalˈueendyoˈ na nlue nnˈaⁿ na maestro ˈo ee chaˈtsondyoˈ ñecwii tmaaⁿˈ cwilaxmaⁿˈyoˈ ndoˈ ñecwii na cwiluiiñe Maestro ˈnaⁿˈyoˈ, juu Cristo.

23:9b.MAT.023.009 Meiⁿcwii tsˈaⁿ tsjoomnancue ticalatˈmaaⁿˈndyoˈ na nnduˈyoˈ nnom na tsotyeˈyoˈ juu chaˈna quinduˈyoˈ na Tsotyeˈyoˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ee ñeˈcwii mˈaaⁿ na cwiluiiñe Tsotyeˈyoˈ, nqueⁿ na mˈaaⁿ cañoomˈluee.

23:10b.MAT.023.010 Ndoˈ meiⁿ tiñeˈquiandyoˈ na nlue nnˈaⁿ na ˈo cwitsajndyeeˈyoˈ ee ñecwii mˈaaⁿ na wjaajndyee jo nda̱a̱ˈyoˈ, nquii Cristo.

23:11b.MAT.023.011 Juu tsˈaⁿ na cwiluiitˈmaⁿñeti quiiˈntaaⁿˈyoˈ, tsaⁿˈñeeⁿ maxjeⁿ matsonaˈ na candiˈntjoom nda̱a̱ˈyoˈ.

23:12b.MAT.023.012 Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseiwendyeñe cheⁿnquii, maxjeⁿ nntseiquioo Tyˈo̱o̱tsˈom juu. Ndoˈ ˈñeeⁿ juu na majuˈñecje, maxjeⁿ nntseiwe Tyˈo̱o̱tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ.

23:13b.MAT.023.013 ’ˈO nnˈaⁿ fariseos ñˈeⁿ ˈo nnˈaⁿ na cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ ljeii na tqueⁿ Moisés, nntˈuiiwiˈnaˈ ˈo cweˈ cwilˈaˈyaˈyoˈ na jeeⁿ ya nnˈaⁿndyoˈ ee cwilaˈñˈeeⁿˈndyoˈ nnˈaⁿ cha xocanda̱a̱ nncˈooquieeˈndyena cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. Ncjoˈyoˈ tiñeˈcatsaquieeˈndyoˈ na jom nntsa̱ˈntjoom ˈo, meiⁿ tiñeˈquiaˈyoˈ na nncˈooquieeˈndye ntˈom ncˈiaˈyoˈ cantyja na matsa̱ˈntjoom.

23:14b.MAT.023.014 ’ˈO nnˈaⁿ fariseos ñˈeⁿ ˈo nnˈaⁿ na cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ ljeii na tqueⁿ Moisés, nntˈuiiwiˈnaˈ ˈo ee cweˈ cwilˈaˈyaˈyoˈ na jeeⁿ ya nnˈaⁿndyoˈ. ˈO mantyjo̱ˈyoˈ ˈnaaⁿ lˈoo na cweˈ ñeˈcatjeiˈtoˈyoˈ luee yolcu na jnda̱ tja̱ sˈaa. Sa̱a̱ majuu xjeⁿˈñeeⁿ teincoo ñˈoom cwilaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cha ticaˈmo̱ⁿnaˈ na wiˈndyoˈ. Cweˈ joˈ na tˈmaⁿti nlcoˈwiˈnaˈ ˈo quia na nncuˈxeeⁿ ˈo.

23:15b.MAT.023.015 ’ˈO nnˈaⁿ fariseos ñˈeⁿ ˈo nnˈaⁿ na cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ ljeii na tqueⁿ Moisés, nntˈuiiwiˈnaˈ ˈo ee cweˈ cwilˈaˈyaˈyoˈ na jeeⁿ ya nnˈaⁿndyoˈ. ˈO jeeⁿ tquia maˈnomˈyoˈ hasta ndaaluee cwiwityˈiooˈyoˈ na cwilˈueˈyoˈ meiiⁿ ñeˈcwii tsˈaⁿ na nntseijomñe ñˈeⁿndyoˈ. Ndoˈ xeⁿ jnda̱ jnda̱a̱ lˈaˈyoˈ na wjaantyjo̱o̱ⁿ chaˈna cwilˈaˈyoˈ quia joˈ wjaañˈoomnaˈ jom na cwajndiiti nntsˈaaⁿ. Ndoˈ na ljoˈ, tˈmaⁿti nlcoˈwiˈnaˈ jom quiiˈ bˈio, nchiiti ˈo.

23:16b.MAT.023.016 ’Ndoˈ ˈo nnˈaⁿ na cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ nda̱a̱ ncˈiaaˈyoˈ, mati nntˈuiiwiˈnaˈ ˈo ee laxmaⁿˈyoˈ chaˈcwijom nchjaaⁿˈyoˈ. Cwinduˈyoˈ tityeⁿ ñˈoom na maqueⁿtyeⁿ tsˈaⁿ nacjoomˈm quia na macwjeeⁿˈeⁿ xueeˈ watsˈom tˈmaⁿ. Sa̱a̱ tyeⁿti ñˈoom na nncwjiˈ tsˈaⁿ xueeˈ sˈom cajaⁿ na ñˈeⁿ teichjoomnaˈ.

23:17b.MAT.023.017 ˈO jeeⁿcheⁿ ndyaaˈ ntjeiⁿndyoˈ, laxmaⁿˈyoˈ nnˈaⁿ na nchjaaⁿˈyoˈ. ¿Cwaaⁿ cwii na we nmeiⁿˈ tˈmaⁿti tseixmaⁿnaˈ? ¿Aa sˈom cajaⁿ na ñˈeⁿ teichjoom watsˈom oo aa nquii watsˈom? Juu watsˈom tˈmaⁿti tseixmaⁿnaˈ ee cantyja ˈnaaⁿˈ juunaˈ maqueⁿljuˈnaˈ sˈom cajaⁿˈñeeⁿ.

23:18b.MAT.023.018 Mati cwinduˈyoˈ na tityeⁿ ñˈoom na cweˈ xueeˈ tio naquiiˈ watsˈom nncwjiˈ tsˈaⁿ. Tyeⁿti ñˈoom cwinduˈyoˈ quia na nncwjiˈ tsˈaⁿ xueeˈ seii quiooˈ na cwitioo nnˈaⁿ joˈ joˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom.

23:19b.MAT.023.019 ˈO jeeⁿcheⁿ nchjaaⁿˈyoˈ. ¿Cwaaⁿ na we nmeiⁿˈ tˈmaⁿti tseixmaⁿnaˈ? ¿Aa seii quiooˈ na cwitioo nnˈaⁿ nacjooˈ tio, oo aa juu tio? Tˈmaⁿti tseixmaⁿ nquii tio yuu na cwicantyjo seiˈñeeⁿ ee ncˈe juunaˈ maqueⁿljuˈnaˈ seiˈ na nnda̱a̱ nncoˈñom Tyˈo̱o̱tsˈom.

23:20b.MAT.023.020 Ee tsˈaⁿ na maqueⁿtyeⁿ cwii ñˈoom nacjooˈ nquii na macwjiˈ xueeˈ tio naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ, nchii macanda̱ cantyja ˈnaaⁿˈ tioˈñeeⁿ maqueⁿtyeⁿ ñˈoom, maxjeⁿ mawˈatˈmaⁿtonaˈ chaˈtso ˈnaⁿ na cwicantyjo nacjooˈnaˈ.

23:21b.MAT.023.021 Ndoˈ juu tsˈaⁿ na maqueⁿtyeⁿ cwii ñˈoom nacjooˈ nquii na macwjiˈ xueeˈ watsˈom tˈmaⁿ, nchii macanda̱ cantyja ˈnaaⁿˈ juunaˈ maqueⁿtyeⁿ ñˈoom, maxjeⁿ mañˈoomnaˈ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom ee jom macˈeeⁿ joˈ joˈ.

23:22b.MAT.023.022 Ndoˈ juu tsˈaⁿ na maqueⁿtyeⁿ cwii ñˈoom nacjooˈ nquii na macwjiˈ xueeˈ cañoomˈluee nchii macanda̱ cweˈ cantyja ˈnaaⁿˈ cañoomˈluee maqueⁿtyeⁿ ñˈoom, maxjeⁿ mañˈoomnaˈ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio tio yuu na mawacatyeeⁿ.

23:23b.MAT.023.023 ’ˈO nnˈaⁿ fariseos ñˈeⁿ ˈo nnˈaⁿ na cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ ljeii na tqueⁿ Moisés, nntˈuiiwiˈnaˈ ˈo ee cweˈ cwilˈaˈyaˈyoˈ na jeeⁿ ya nnˈaⁿndyoˈ. Ee cwiñeˈquiaˈyoˈ diezmo cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na cwiweˈ ntjoomˈyoˈ hasta meiⁿ cweˈ tscojñom tsˈoomjndya ñequio tscolcoo ñequio lqueeⁿ cameiⁿnom sa̱a̱ ticalacanda̱ˈyoˈ ñˈoom na tˈmaⁿti naquiiˈ ñˈoom na tqueⁿ Moisés. Ñˈoomˈñeeⁿ maˈmo̱ⁿnaˈ chiuu na cˈomˈyoˈ cantyja na matyˈiomyanaˈ ndoˈ cˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ ncˈiaaˈyoˈ ndoˈ calacanda̱ˈyoˈ ñˈoom na cwinduˈyoˈ. Maxjeⁿ matyˈiomyanaˈ na cwiñeˈquiaˈyoˈ diezmo sa̱a̱ mati calacanda̱ˈyoˈ ñˈoommeiⁿˈ na tˈmaⁿti na sa̱ˈntjom Moisés.

23:24b.MAT.023.024 Matseijomnaˈ ˈo chaˈna nnˈaⁿ na cwilaˈcwˈaaⁿˈndye ndaatioo na cwiwe cha caˈndiinaˈ quiooˈ na cajnda̱a̱ sa̱a̱ tiqueⁿna cwenta na jo nandye njom cwii quiooˈ tˈmaaⁿñe na jaato̱ˈ. Ee jeeⁿ cwiqueⁿndyoˈ na ñeˈcalaˈcanda̱ˈyoˈ ñˈoom na niom nchˈunchˈu sa̱a̱ tiñeˈcalaˈcanda̱ˈyoˈ ñˈoom na tˈmaⁿti na macaⁿnaˈ. Joˈ chii ˈo laxmaⁿˈyoˈ nnˈaⁿ na cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ nato nda̱a̱ ncˈiaˈyoˈ sa̱a̱ ncjoˈyoˈ chaˈcwijom na nchjaaⁿˈyoˈ na tiñeˈcatsaˈjndyeeˈyoˈ natoˈñeeⁿ.

23:25b.MAT.023.025 ’ˈO nnˈaⁿ fariseos ñˈeⁿ ˈo nnˈaⁿ na cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ ljeii na tqueⁿ Moisés nntˈuiiwiˈnaˈ ˈo ee cweˈ cwilˈaˈyaˈyoˈ na jeeⁿ ya nnˈaⁿndyoˈ ee yaya cwilaljuˈyoˈ naxeⁿˈ waso ñequio xio na cwiwilˈueeˈndyoˈ sa̱a̱ tsˈomnaˈ cwajndii. Ee nantquie na cwicwaˈyoˈ cwicañjom joˈ, laˈxmaⁿnaˈ ˈnaaⁿ ncˈiaaˈyoˈ na cwintyˈueeˈyoˈ ee na tiñeˈqueⁿˈ cheⁿncjoˈyoˈ xjeⁿ na cwilaqueeⁿ nˈomˈyoˈ.

23:26b.MAT.023.026 ˈO nnˈaⁿ fariseos cwiluiindyoˈ chaˈcwijom naⁿnchjaaⁿ. Cataˈndyoˈxcweˈyoˈ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom quia joˈ nntsˈaanaˈ chaˈcwijom na cwilaljuˈyoˈ tsˈom waso ñequio xio. Ndoˈ na ljoˈ nntseiljoyunaˈ na ljuˈ tsˈomnaˈ ñˈeⁿ naxeⁿˈnaˈ.

23:27b.MAT.023.027 ’ˈO nnˈaⁿ fariseos ñˈeⁿ ˈo nnˈaⁿ na cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ ljeii na tqueⁿ Moisés nntˈuiiwiˈnaˈ ˈo ee cweˈ cwilˈaˈyaˈyoˈ na jeeⁿ ya nnˈaⁿndyoˈ. Matseijomnaˈ ˈo chaˈna ndeiˈluaa na jeeⁿ canchiiˈ lˈa nnˈaⁿ, na cweˈ nacjooˈnaˈ nntyˈiaaˈ tsˈaⁿ na jeeⁿ neiⁿncooˈ sa̱a̱ naquiiˈnaˈ tooˈ ndeii nnˈaⁿ ñequio chaˈtso nnom na tsˈiaaⁿ.

23:28b.MAT.023.028 Maluaaˈ matseijomnaˈ cantyja ˈnaⁿˈyoˈ ee jo nda̱a̱ nnˈaⁿ ndooˈ xeⁿ matyˈiomyanaˈ ljoˈ cwilˈaˈyoˈ, sa̱a̱ naquiiˈ nˈomˈyoˈ ñenquiiˈcheⁿ na we waa na cwilˈaˈyoˈ ndoˈ tooˈñˈeⁿ mˈaaⁿ natia.

23:29b.MAT.023.029 ’ˈO nnˈaⁿ fariseos ñˈeⁿ ˈo nnˈaⁿ na cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ ljeii na tqueⁿ Moisés nntˈuiiwiˈnaˈ ˈo ee cweˈ cwilˈaˈyaˈyoˈ na jeeⁿ ya nnˈaⁿndyoˈ. Ee cwilˈaˈyoˈ ndeiˈluaa profetas ndoˈ cwilachjoomndyoˈ ndeiˈluaa ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na ñelˈa cantyja na matyˈiomyanaˈ.

23:30b.MAT.023.030 Jnda̱ chii cwinduˈyoˈ: “Xeⁿ jaa mamˈaaⁿya ncuee na ñetˈom welooya teiyo, tixocalajomndyo̱ na jlaˈcwjeena profetas.”

23:31b.MAT.023.031 Ndoˈ na luaaˈ cwinduˈyoˈ cwitjeiˈyuuˈndyoˈ cheⁿncjoˈyoˈ ñˈoom nacjoˈyoˈ na ˈo cwiluiindyoˈ tsjaaⁿ ˈnaaⁿ nquiee nnˈaⁿ na tyolaˈcwjee profetas.

23:32b.MAT.023.032 Joˈ chii calacanda̱ˈyoˈ chiuu waa na to̱ˈ jndyee nnˈaⁿ tsjaaⁿ na tuiindyoˈ.

23:33b.MAT.023.033 ’ˈO cwiluiindyoˈ chaˈcwijom nda canduulja na jeeⁿ tia cwilˈaˈyoˈ. Chiuu nlˈaˈyoˈyoˈ na nnda̱a̱ nluiiˈndyoˈ nawiˈ na cwitjoom nnˈaⁿ na cwiˈoo bˈio.

23:34b.MAT.023.034 Queⁿˈyoˈ cwenta, ja njño̱o̱ⁿya profetas na nncˈom naquiiˈ ntaaⁿˈyoˈ ndoˈ na nlaˈneiⁿna cantyja na jndo̱ˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ na nntˈmo̱o̱ⁿna ñˈoom na matsa̱ˈntjoom. Sa̱a̱ ˈo nlaˈcwjeˈyoˈ cwantindye naⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ ntˈom naⁿˈñeeⁿ nntyˈiomˈyoˈ nˈoomˈnaaⁿ. Ndoˈ ntˈom nntjaˈyoˈ naquiiˈ lanˈom ˈnaⁿˈyoˈ. Ndoˈ ntˈomndye joona nleiˈntyjo̱ˈyoˈ cwii ndoˈ cwii tsjoom.

23:35b.MAT.023.035 Joˈ chii choˈnqueⁿˈyoˈ jnaⁿ cantyja nawiˈ na nntjoom naⁿˈñeeⁿ, ndoˈ mati cantyja na tja̱ chaˈtso nnˈaⁿ na nchii jnaaⁿna hasta xjeⁿ na tuii tsjoomnancue. Nnaⁿnaˈ na waa jnaⁿˈyoˈ xjeⁿ na seicueeˈ Caín tyjeeⁿ Abel, tsaⁿ na tyotseixmaⁿ na matyˈiomyanaˈ, nndyowanaˈ hasta na tueˈ Zacarías jnda Berequías lˈa weloˈyoˈ xcwe quiiˈntaaⁿ tio tˈmaⁿ ñequio ta watsˈom.

23:36b.MAT.023.036 Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, mayuuˈcheⁿ nntˈuiinaˈ ˈo nnˈaⁿ na mˈaⁿˈyoˈ jeˈ cantyja chaˈtso nawiˈmeiⁿˈ na tjoom naⁿˈñeeⁿ.

23:37b.MAT.023.037 ’ˈO nnˈaⁿ Jerusalén, cwilacwjeˈyoˈ nnˈaⁿ na cwiñeˈquia ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ cwijñomˈyoˈ ljo̱ˈ nnˈaⁿ na majñoom na mˈaⁿˈyoˈ. Majndye ndiiˈ ñentyjaaˈ tsˈo̱o̱ⁿ na nntseitjo̱ⁿya ˈo na nncˈomˈyoˈ cwentaya chaˈxjeⁿ matseitjom caxtixquie ntseinaaⁿ nacjeeˈ ntsqueeⁿ. Sa̱a̱ ˈo cwaaⁿ tquiandyoˈ.

23:38b.MAT.023.038 Queⁿˈyoˈ cwenta, maˈndii Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo. Taxocˈoomñê watsˈom tˈmaⁿ ˈnaⁿˈyoˈ.

23:39b.MAT.023.039 Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱ na taxocantyˈiaˈyoˈ ja hasta na nncueˈntyjo̱ xuee na nnduˈyoˈ: “Matioˈnaaⁿñenaˈ nquii na macwjeeˈcañoom ñequio najndeii na matseixmaⁿ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom.”

24

24:1b.MAT.024.001 Jluiˈ Jesús watsˈom tˈmaⁿ na mawjaⁿ. Ndoˈ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê squieˈcaño̱o̱ⁿyâ jom. To̱o̱ˈâ na cwitˈmo̱o̱ⁿyâ chiuu waa na jeeⁿ neiⁿncooˈ lˈaa cwentaaˈ watsˈom tˈmaⁿ.

24:2b.MAT.024.002 Sa̱a̱ jom tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱yâ, tsoom: —¿Aa cwintyˈiaˈyoˈ na jeeⁿ ya chaˈtso nmeiⁿˈ? Candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱ na mayuuˈcheⁿ tixocaˈndiinaˈ cwii tsjo̱ˈ nacjooˈ xˈiaaˈnaˈ. Nntyuiiˈñˈeⁿ lˈaameiⁿˈ.

24:3b.MAT.024.003 Quia joˈ saayâ ta na jndyu Olivos. Ndoˈ quia jnda̱ tacatyeeⁿ Jesús joˈ joˈ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê saantyjaaˈâ jom cha nnda̱a̱ nlana̱a̱ⁿyâ ñˈeⁿñê na ñencjo̱o̱yâ. Lˈuuyâ: —Catsuˈ nda̱a̱yâ cwaaⁿ nluii na nmeiiⁿˈ. Ndoˈ ¿cwaaⁿ ˈnaaⁿ na nleitquiooˈ na mˈmo̱ⁿnaˈ na manndyoˈnndaˈ ndoˈ na nntycwii tsjoomnancue?

24:4b.MAT.024.004 Tˈo̱ Jesús nda̱a̱yâ, tsoom: —Calˈaˈyoˈ cwenta na tjaa ˈñeeⁿ nnquiuˈnnˈaⁿ ˈo cantyja ˈnaaⁿ ñˈoommeiⁿˈ.

24:5b.MAT.024.005 Ee jndye nnˈaⁿ nñequiona ñequio xueya na nluena: “Ja cwiluiindyo̱ nquii Cristo”, na nñeˈquioˈnnˈaⁿna nnˈaⁿ.

24:6b.MAT.024.006 Ee nntyˈiaˈyoˈ na nndyocwjeeˈcañoom ntiaˈ ndoˈ nleicˈuaa ñˈoom na cwiluii ntiaˈ cwiicheⁿ ntyja. Sa̱a̱ tiñeˈquiandyoˈ na nlacatyuendyoˈ ee maxjeⁿ jndeiˈnaˈ na nmeiⁿˈ cwinomjndyee. Sa̱a̱ ndicwaⁿ tjo̱o̱cheⁿ na nntycwii tsjoomnancue.

24:7b.MAT.024.007 Nlaˈwendye nnˈaⁿ cwii ndyuaa nacjoo nnˈaⁿ cwiicheⁿ ndyuaa. Ndoˈ cwii tsaⁿmatsˈiaaⁿ tˈmaⁿ nntseiweñê nacjooˈ cwiicheⁿ tsaⁿmatsˈiaaⁿ. Jndye joo nncˈoom jndoˈ tˈmaⁿ ndoˈ nnconom ntycu na wjaatcuuñenaˈ ndoˈ jndye jo jndeii nntsˈeii.

24:8b.MAT.024.008 Chaˈtso nawiˈmeiⁿˈ cweˈ weˈyandyo laˈxmaⁿnaˈ. Quia nlquieˈntyjo̱ ntˈomcheⁿ nawiˈ na jaaˈti.

24:9b.MAT.024.009 ’Jndye nnˈaⁿ hasta ndiocheⁿ tsjoomnancue nncˈomna na jndoona ˈo ncˈe na mˈaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaⁿya. Joˈ na nlaˈquioo nnˈaⁿ ˈo luee nnˈaⁿ na nntaˈwiˈna ˈo, ndoˈ nlaˈcwjeena ˈo.

24:10b.MAT.024.010 Jndye nnˈaⁿ nntjeiiˈndyena cantyja na cwilaˈyuˈya nˈomna. Nncˈomna na jndoondye ntyjeena hasta na nlˈueeˈndyena ñˈoom na nntˈuiinaˈ ncˈiaana.

24:11b.MAT.024.011 Ndoˈ jndye nnˈaⁿ nluena na profeta joona sa̱a̱ tiyuuˈ ñˈoom cwiñequiana. Ndoˈ jndye nnˈaⁿ nñeˈquioˈnnˈaⁿna.

24:12b.MAT.024.012 Ndoˈ ncˈe na nncjaantyˈee nncjaantyˈee natia, juunaˈ nntsˈaanaˈ na tawiˈ nˈomndye ntyjeena.

24:13b.MAT.024.013 Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na tyeⁿ cwiljooˈñe cantyja ˈnaⁿya hasta na macanda̱, tsaⁿˈñeeⁿ nluiˈnˈmaaⁿñê.

24:14b.MAT.024.014 Chaˈwaa tsjoomnancue nncˈoo nnˈaⁿ na nñeˈquiana ñˈoom nayawaañe cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. Juunaˈ nncwjiˈyuuˈñenaˈ chiuu calˈa nnˈaⁿ cwii cwii ndyuaa, quia ljoˈcheⁿ nncueˈntyjo̱ na nntycwii tsjoomnancue.

24:15b.MAT.024.015 ’ˈÑeeⁿ juu tsˈaⁿ na matseiˈnaaⁿˈ ñˈoommeiiⁿ, catseiˈno̱ⁿˈ ljoˈ ñecatsonaˈ. Juu profeta Daniel, seiljeiⁿ ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ juu na jeeⁿcheⁿ ndyaaˈ tiaaˈ na nntseityuiiˈ chaˈtso. Quia na nntyˈiaˈyoˈ na jnda̱ mamˈaaⁿ naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ yuu na ljuˈti na cwiluiiñenaˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom,

24:16b.MAT.024.016 quia joˈ chaˈtsondyoˈ na mˈaⁿˈyoˈ tsˈo̱ndaa Judea catsaleiˈnomˈyoˈ quiiˈ ntsjo̱.

24:17b.MAT.024.017 Juu xjeⁿˈñeeⁿ ˈñeeⁿ tsˈaⁿ na ljo nacjooˈ waaˈ ticandyocueeⁿ na nncjaaqueⁿˈeⁿ joˈ na nncwjeeⁿˈeⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ.

24:18b.MAT.024.018 Ndoˈ tsˈaⁿ na mˈaaⁿ jo jnda̱a̱, na machˈee tsˈiaaⁿ, ticjaalcweeⁿˈeⁿ na nncjaacachoom liaⁿˈaⁿ.

24:19b.MAT.024.019 Ndoˈ joo ncueeˈñeeⁿ jeeⁿ wiˈ nntjoom yolcu na ndeiindye ñequio yolcu na ˈndaandye ndana.

24:20b.MAT.024.020 Calˈaˈyoˈ tyˈoo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na nchii xcwe ncuee na teiⁿ, meiⁿ nchii xuee na cwitaˈjndyee nnˈaⁿ na nlcaⁿnaˈ na caleiˈnomˈyoˈ nawiˈñeeⁿ.

24:21b.MAT.024.021 Ee quia ljoˈcheⁿ nnquioo cwii nawiˈ na tˈmaⁿticheⁿ na meiⁿjom ndiiˈ tyootjoom nnˈaⁿ cantyjati xjeⁿ na tuii tsjoomnancue hasta jeˈ. Ndoˈ xuee na cwii wjaatinaˈ, meiⁿ tajom cwii nluiinndaˈ cwiicheⁿ nawiˈ chaˈna juunaˈ.

24:22b.MAT.024.022 Ndoˈ xeⁿ ticatsˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom na tijndyeti xuee na nncˈoom nawiˈñeeⁿ quia joˈ meiⁿcwii tsˈaⁿ xocaluiˈnˈmaaⁿñe cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ. Sa̱a̱ ncˈe na wiˈ tsˈoom nnˈaⁿ na jnda̱ tjeiiˈñê cwentaaⁿˈaⁿ, nntsˈaaⁿ na tijndyeti xuee na nncˈoom nawiˈñeeⁿ.

24:23b.MAT.024.023 ’Joˈ chii xeⁿ nntso cwii tsˈaⁿ nda̱a̱ˈyoˈ: “Cantyˈiaˈyoˈ ljo mˈaaⁿ nquii na cwiluiiñe Cristo”, oo nntso tsˈaⁿ: “Cantyˈiaˈyoˈ, laˈñeⁿ mˈaaⁿ”, tilayuˈyoˈ ñˈoomˈñeeⁿ.

24:24b.MAT.024.024 Ee maxjeⁿ nlquieˈcañom nnˈaⁿ ˈo na nluena joona cwiluiindyena Cristo. Ndoˈ nluena na profeta joona sa̱a̱ tiyuuˈ ñˈoom na cwiñeˈquiana. Nlˈana jndye nnom ˈnaaⁿ tˈmaⁿ ñequio jndye nnom tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na nncjaaweeˈ nˈom nnˈaⁿ cha xeⁿ na nnda̱a̱ nlˈana na nñequioˈnnˈaⁿna nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ.

24:25b.MAT.024.025 Matyuaaˈti matseicandiiya ˈo cwii tjo̱o̱cheⁿ na nluii joonaˈ cha calˈaˈyoˈ cwenta.

24:26b.MAT.024.026 Quia joˈ xeⁿ nlue nnˈaⁿ nda̱a̱ˈyoˈ: “Queⁿˈyoˈ cwenta, laˈñeⁿ mˈaaⁿ ndyuaa yuu tjaa nnˈaⁿ cˈoom”, tintsaˈyoˈ joˈ joˈ. Ndoˈ xeⁿ na nluena: “Cantyˈiaˈyoˈ, luaaˈ mˈaaⁿ naquiiˈ wˈaa”, tilayuˈyoˈ na ljoˈ.

24:27b.MAT.024.027 Ee ja na cwiluiindyo̱ tsaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee quia na nndyo̱o̱nndaˈa nleitquiooˈndyo̱ nda̱a̱ nnˈaⁿ na chaˈwaa tsjoomnancue, chaˈxjeⁿ na cwiwixuee chomtsuee yuu na macaluiˈ ñeˈquioomˈ hasta wjaantycwiinaˈ ntyja na majaacue ñeˈquioomˈ.

24:28b.MAT.024.028 Sa̱a̱ nawiˈñeeⁿ na jnda̱ tsjo̱o̱ na nntjomˈyoˈ, maxjeⁿ ticwinomˈnaˈ ee queⁿˈyoˈ cwenta, meiⁿyuucheⁿ na meindyuaa ˈnaⁿ to̱ˈ, joˈ joˈ nntjomndye cantˈeiⁿ.

24:29b.MAT.024.029 ’Quia na jnda̱ teinomncue nawiˈ tˈmaⁿ ncueeˈñeeⁿ, nleijaaⁿñe ñeˈquioomˈ, ndoˈ mati chiˈ taxocwixueeñe. Nntquiaandye cancjuu. Ndoˈ chaˈtso na cwilaˈxmaⁿ najnda̱ na mˈaⁿ tsjo̱ˈluee nntyuiiˈ.

24:30b.MAT.024.030 Quia joˈ ja na cwiluiindyo̱ tsaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee, nleitquiooˈ ˈnaaⁿ cantyja ˈnaⁿya. Ndoˈ nntseityˈioonaˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ na mˈaⁿ tsjoomnancue. Ee nntyˈiaana ja, tsaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee na nluiiˈa joˈ joˈ. Nndyo̱cua̱ naquiiˈ nchquiu ñequio najndeii na matseixmaⁿya ndoˈ ñequio na neiⁿncooˈ nacaxuee na cwiluiitˈmaⁿndyo̱.

24:31b.MAT.024.031 Ndoˈ njño̱o̱ⁿya ángeles ˈnaⁿya na jndeii ntjo̱ˈna ndu na nncˈoona chaˈwaa tsjoomnancue, na nlaˈtjomna nnˈaⁿ na jnda̱ tjeiiˈndyo̱ cwentaya.

24:32b.MAT.024.032 ’Calaˈno̱ⁿˈyoˈ ˈnaaⁿ na maˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈoom higuera. Quia na cwintyˈiaˈyoˈ na cwinnteiˈ lˈo̱naˈ ndoˈ cwicaluiˈ tsco ˈndaa juunaˈ, quia joˈ cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ na majnda̱ jaawindyooˈ ncueesuaˈ.

24:33b.MAT.024.033 Ndoˈ majoˈti quia na cwintyˈiaˈyoˈ na cwiluii chaˈtso nmeiⁿˈ na jnda̱ tsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, quia joˈ calaˈno̱ⁿˈyoˈ na jnda̱ teindyooˈ mˈaaⁿnaˈ. Manncwja̱caño̱o̱ⁿnndaˈa.

24:34b.MAT.024.034 Candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, mayuuˈcheⁿ na xocwjeñˈeⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿ jeˈ hasta xjeⁿ na jnda̱ seicanda̱a̱ˈñenaˈ chaˈtso ñˈoommeiⁿˈ.

24:35b.MAT.024.035 Tsjo̱ˈluee ñˈeⁿ tsjoomnancue nntycwiiñˈeⁿnaˈ sa̱a̱ ñˈoom ˈnaⁿya tijoom xuee nntsˈaanaˈ na xotseicanda̱a̱ˈñenaˈ.

24:36b.MAT.024.036 ’Sa̱a̱ meiⁿcwii tsˈaⁿ ticaljeii cwaaⁿ xuee ndoˈ ˈñeeⁿ xjeⁿ na nluii chaˈtso nmeiⁿˈ. Meiⁿ nquiee ángeles na mˈaⁿ cañoomˈluee ticaliuna, meiⁿ ja na cwiluiindyo̱ Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom ticaljeiiya. Macanda̱ ñenquiicheⁿ Tsotya̱ya ntyjeeⁿ.

24:37b.MAT.024.037 ’Chaˈxjeⁿ na tyomˈaⁿ nnˈaⁿ ncuee quia ñetˈoom Noé, maluaaˈ matseijomnaˈ na nlˈa nnˈaⁿ quia na nncwja̱caño̱o̱ⁿya na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee.

24:38b.MAT.024.038 Ee ncueeˈñeeⁿ cwii tjo̱o̱cheⁿ na seicatsuu ndaaluaˈntyˈa tsjoomnancue tyomˈaⁿ nnˈaⁿ. Tyocwaˈna, tyowena, tyowuncona, tyoñeˈquiana ndana na nncˈunco hasta juu xuee quia na tjaquieeˈ Noé wˈaandaa tˈmaⁿ.

24:39b.MAT.024.039 Sa̱a̱ tiqueⁿna cwenta na waa na teincuuˈ hasta matsˈia joˈ tyjeeˈ ndaaluaˈntyˈa. Tyjeeˈ candaa, tjachuunaˈ chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ. Maluaaˈ matseijomnaˈ na nntjoom nnˈaⁿ quia na nncwja̱caño̱o̱ⁿ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee.

24:40b.MAT.024.040 Ee juu xueeˈñeeⁿ nntseijomnaˈ mˈaⁿ we nnˈaⁿ na cwilˈa tsˈiaaⁿ jo jnda̱a̱. Cwii tsaⁿˈñeeⁿ wjaañˈoomnaˈ jom na mˈaaⁿya ndoˈ cwii maˈndiinaˈ.

24:41b.MAT.024.041 Nntseijomnaˈ mˈaⁿ we yolcu na cwitua. Cwii tsaⁿˈñeeⁿ wjaañˈoomnaˈ jom na mˈaaⁿya ndoˈ cwii maˈndiinaˈ.

24:42b.MAT.024.042 ’Joˈ chii ñequiiˈcheⁿ cˈomˈcˈeendyoˈ ee na ticaliuˈyoˈ cwaaⁿ xuee nncwjeeˈcañoom nqueⁿ na matsa̱ˈntjoom ˈo.

24:43b.MAT.024.043 Ñˈoomwaa calaˈno̱ⁿˈyoˈ: Xeⁿ ntyjii tsˈaⁿ cwaaⁿ nlquie naⁿcantyˈue waⁿˈaⁿ, tixocatsom meiⁿ xonquiaaⁿ na nncˈooquieˈna na nntjeiiˈna ˈnaⁿ.

24:44b.MAT.024.044 Joˈ chii mati ˈo cˈomˈcˈeendyoˈ ee juu xjeⁿ na ticalaˈtiuuˈyoˈ, majuuto xjeⁿˈñeeⁿ nncwja̱caño̱o̱ⁿ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee.

24:45b.MAT.024.045 ’Calˈuu mˈaaⁿ cwii moso na jndo̱ˈ tsˈom ndoˈ matseicanda̱, jom nlcoˈjndyee patrom ˈnaaⁿˈaⁿ na catsa̱ˈntjoom chaˈtso ntˈomcheⁿ moso wˈaaˈñeeⁿ na nñequiaaⁿ nantquie nda̱a̱na quia na maweˈntyjo̱ xjeⁿ.

24:46b.MAT.024.046 Quia na nncwjeeˈ patrom ˈnaaⁿˈaⁿ na tja cwii joo ndoˈ nljeii na jeeⁿ ya cwenta machˈeeⁿ, tˈmaⁿ nñequiaanaˈ na neiiⁿˈ.

24:47b.MAT.024.047 Candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, mayuuˈcheⁿ na chaˈtso ˈnaⁿ na matseixmaⁿ patromˈñeeⁿ, nntioom cwenta lˈo̱ mosoomˈm.

24:48b.MAT.024.048 Sa̱a̱ calˈuu na juu mosoˈñeeⁿ cwiluiiñê na tia tsˈaⁿñê ndoˈ nntseitioom naquiiˈ tsˈoom na taxocwjeeˈ patrom ˈnaaⁿˈaⁿ na tyuaaˈ,

24:49b.MAT.024.049 ndoˈ nnto̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na nncwjaaⁿˈaⁿ ntyjemosoñe na mˈaⁿ nacje ˈnaaⁿˈaⁿ. Nlcwaˈjndooˈñê ndoˈ nntseijomñê nncˈom ñequio naⁿcandyee.

24:50b.MAT.024.050 Matsˈia joˈ nncwjeeˈ patrom ˈnaaⁿˈaⁿ cwii xuee na ticˈomcˈeⁿ ndoˈ hora na ticatseitioom na nncwjeeˈ.

24:51b.MAT.024.051 Cwajndii nntseiseiˈ patrom jom, jnda̱ nncjuˈ tsaⁿˈñeeⁿ jom yuu na mˈaⁿ nnˈaⁿ na cweˈ cwilˈaya na ya nnˈaⁿndye. Joˈ joˈ nntyˈioom ndoˈ nneiⁿnqueeⁿ ndeiˈnˈoom.

25

25:1b.MAT.025.001 ’Seineiⁿti Jesús ñˈoom tjañoomˈ cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom cañoomˈluee. Tsoom: —Tyomˈaⁿ qui yolcundyua tyˈechona xjocanti ˈnaaⁿna na ntyjo chom na cwico seitye. Jluiˈna, tyˈecatjomndyena juu tsaⁿsˈa na macoco.

25:2b.MAT.025.002 ˈOmndye joona tijndo̱ˈ nˈomna ndoˈ ˈomndye naⁿˈñeeⁿ majndo̱ˈ nˈomna.

25:3b.MAT.025.003 Joo yolcu na tijndo̱ˈ nˈom quia na tyˈechona xjocanti ˈnaaⁿna, taticˈoochotina seitye na nlco.

25:4b.MAT.025.004 Sa̱a̱ yolcu na jndo̱ˈ nˈom tyˈechona xjocanti ˈnaaⁿna na ntyjo chom ndi ñˈeeⁿ lioo na ñjomti seitye.

25:5b.MAT.025.005 Ndoˈ yocheⁿ na meindooˈna nquii tsaⁿsˈa na macoco, jnaⁿnaˈ na maˈoondana ndoˈ mana jndana.

25:6b.MAT.025.006 Quia tueeˈ xcwe tsjom, teicˈuaa na matseixuaa tsˈaⁿ. Matso: “Cˈomˈcˈeendyoˈ, macwjeeˈcañoom tsˈaⁿ na macoco. Quioˈyoˈ na nlajomndyoˈ ñˈeⁿñê.”

25:7b.MAT.025.007 Quia joˈ teiˈcantyja yolcuˈñeeⁿ. Jlaˈyo̱na nmaⁿ na ntyjo chom xjocanti ˈnaaⁿna.

25:8b.MAT.025.008 Ndoˈ joo yolcu na tijndo̱ˈ nˈom jluena nda̱a̱ ncˈiaana na jndo̱ˈ nˈom: “Jeeⁿ ˈo leii, cateijndeiˈyaˈyoˈ seitye na cwileiˈñˈomˈyoˈ ee majaanduuˈ chom ˈnaaⁿyâ.”

25:9b.MAT.025.009 Sa̱a̱ yolcu na jndo̱ˈ nˈom tˈo̱o̱na nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: “Xonda̱a̱, ee xeⁿ nntsˈaacheⁿnaˈ na xocwijndeii na nleilˈueeˈndyo̱ ncjo̱o̱yâ ndoˈ mati ˈo. Yati catsalajndaˈyoˈ na nleilˈueeˈndyoˈ.”

25:10b.MAT.025.010 Ndoˈ yocheⁿ na tyˈelaˈjnda naⁿˈñeeⁿ seitye, tyjeeˈcañoom nquii tsaⁿsˈa na macoco. Quia joˈ joo yolcu na mˈaⁿcˈeendye tyˈequieˈna quiiˈ wˈaa ñˈeⁿñê yuu na nleitˈmaaⁿˈ na macocoom. Jnda̱ joˈ ta̱ˈ ndyueelˈa.

25:11b.MAT.025.011 Jnda̱ chii mati tquieˈcañom ntˈomcheⁿ yolcundyuaˈñeeⁿ. Jluena: “Aa ndiˈ ta, catseicanaaⁿndyuˈ ˈndyootsˈa. Aa ndiˈ ta.”

25:12b.MAT.025.012 Tˈo̱ tsaⁿˈñeeⁿ nda̱a̱na: “Mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ ticwajnaⁿˈa ˈo.”

25:13b.MAT.025.013 Ndoˈ tso Jesús nda̱a̱yâ: —Calaˈno̱ⁿˈyoˈ na ñˈoommeiⁿˈ cwitˈmo̱o̱ⁿnaˈ na cˈomˈcˈeendyoˈ, ee ticaliuˈyoˈ cwaaⁿ xuee ndoˈ cwaaⁿ hora na ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee nncwja̱caño̱o̱ⁿya ˈo.

25:14b.MAT.025.014 ’Nntseina̱ⁿtya̱ nnda̱a̱ˈyoˈ cwiicheⁿ ñˈoom tjañoomˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom cañoomˈluee. Tyomˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na seijndaaˈñe na wjaa cwiicheⁿ tsjoomnancue na tquia. Tqueeⁿˈñê mosoomˈm ndoˈ tquiaaⁿ tsjo̱ˈñjeeⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ nda̱a̱na na nlˈana tsˈiaaⁿ ñˈeⁿ joonaˈ.

25:15b.MAT.025.015 ’Nnom cwii joo naⁿˈñeeⁿ tquiaaⁿ ˈom meiⁿ sˈom. Nnom cwiicheⁿ tquiaaⁿ ñeˈwe meiⁿ ndoˈ nnom cwiicheⁿ ñeˈcwii meiⁿ cwii tquiaaⁿ. Tquiaaⁿ nnom cwii cwii joona cantyjati na seiˈno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na nnda̱a̱ nntsˈaa. Jnda̱ joˈ jlueeⁿˈeⁿ, tjaaⁿ cwiicheⁿ tsjoomnancue.

25:16b.MAT.025.016 Juu tsˈaⁿ na toˈñom ˈom meiⁿ sˈom mantyjacheⁿ tyochˈeeⁿ tsˈiaaⁿ ñˈeⁿ joonaˈ. Ndoˈ tantjomtyeeⁿ cwiicheⁿ ˈom meiⁿ.

25:17b.MAT.025.017 Mati juu tsˈaⁿ na toˈñom we meiⁿ, tyochˈeeⁿ tsˈiaaⁿ ñˈeⁿ joonaˈ ndoˈ tantjoom cwiicheⁿ we meiⁿ.

25:18b.MAT.025.018 Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na ñecwii meiⁿ toˈñom, tjaaⁿ tjacaˈñeeⁿ quiiˈ tyuaa, joˈ joˈ tantyˈioom sˈom ˈnaaⁿˈ patrom ˈnaaⁿˈaⁿ.

25:19b.MAT.025.019 ’Majndye xuee tjacaanaˈ ndoˈ tyjeeˈnndaˈ patrom ˈnaaⁿna. Seijndaaˈñê na nncwjeeⁿˈeⁿ cwenta ñˈeⁿndyena cwanti tueˈntyjo̱ taˈntjomna ñˈeⁿ sˈom ˈnaaⁿˈaⁿ.

25:20b.MAT.025.020 Tyjeeˈcañoomjndyee juu tsˈaⁿ na toˈñom ˈom meiⁿ sˈom. Maleichuuñˈeeⁿ sˈomˈñeeⁿ, mandi ñˈeⁿ ˈom meiⁿ na tantjoom. Tquiaaⁿ joonaˈ nnom patrom ˈnaaⁿˈaⁿ. Tsoom: “ˈU ta, tquiaaˈ ˈom meiⁿ sˈom no̱o̱ⁿ. Cantyˈiaˈ jeˈ luaa cwiicheⁿ ˈom meiⁿ na jnda̱ tantjo̱ⁿya.”

25:21b.MAT.025.021 Tso patrom nnoom: “ˈU moso ˈnaⁿya, ya saˈ. Tquiooˈ na tjooˈ tsˈomˈ ndoˈ na seicanda̱ˈ. Meiiⁿ cweˈ cwii tsˈiaaⁿ na cachjoo sa̱a̱ ˈu seicanda̱ˈ. Jeˈ nlqua̱a̱ⁿya ˈu na tˈmaⁿti tsˈiaaⁿ nntseixmaⁿˈ. Ndoˈ na luaaˈ wendyo̱ nncˈo̱o̱ⁿya na neiiⁿya.”

25:22b.MAT.025.022 Jnda̱ chii tyjeeˈcañoom juu tsˈaⁿ na toˈñom we meiⁿ sˈom. Tsoom: “ˈU ta, tquiaaˈ we meiⁿ sˈom no̱o̱ⁿ. Cantyˈiaˈ jeˈ luaa cwiicheⁿ we meiⁿ na jnda̱ tantjo̱ⁿya.”

25:23b.MAT.025.023 Tso patrom nnoom: “ˈU moso ˈnaⁿya, ya saˈ. Tquiooˈ na tjooˈ tsˈomˈ ndoˈ na seicanda̱ˈ. Meiiⁿ cweˈ cwii tsˈiaaⁿ na cachjoo sa̱a̱ ˈu seicanda̱ˈ. Jeˈ nlqua̱a̱ⁿya ˈu na tˈmaⁿti tsˈiaaⁿ nntseixmaⁿˈ. Ndoˈ na luaaˈ wendyo̱ nncˈo̱o̱ⁿya na neiiⁿya.”

25:24b.MAT.025.024 Quia joˈ na macanda̱ tyjeeˈcañoom juu moso na ñeˈcwii meiⁿ sˈom toˈñom. Tsoom nnom patrom ˈnaaⁿˈaⁿ: “ˈU ta, mantyjiiya na ˈu tsˈaⁿ na jeeⁿ majñoomˈ ˈndyoˈ moso ˈnaⁿˈ. ˈU cweˈ matseiˈweˈ cantyja na cwiweˈ ntjom ˈnaⁿˈ, meiⁿ na nnomˈ, meiⁿ na nntseicueendyuˈ. Macanda̱ nencjo̱o̱yâ moso ˈnaⁿˈ jeeⁿ cwilajnda̱a̱yâ.

25:25b.MAT.025.025 Cweˈ na nquiaya ˈu, joˈ chii tjo̱, tjo̱catyˈiuya sˈom ˈnaⁿˈ quiiˈ tyuaa. Luaa juunaˈ, coˈñomˈ.”

25:26b.MAT.025.026 Ndoˈ tˈo̱ patrom ˈnaaⁿˈaⁿ nnoom: “ˈU re moso na tia tsˈaⁿndyuˈ ndoˈ na nchqueⁿˈ, cwa maxjeⁿ ntyjiˈ na matseiwa̱ya ntjom meiiⁿ nchii nnco̱ jno̱o̱ⁿˈa, ndoˈ mawantjo̱ⁿya meiiⁿ nchii nnco̱ matseicatsuundyo̱.

25:27b.MAT.025.027 Cweˈ ncˈe joˈ yati xeⁿ ˈu seiweˈ sˈom ˈnaⁿya wˈaa banco yuu na cwileiweya sˈom ˈnaaⁿ nnˈaⁿ, quia joˈ toˈño̱ⁿ sˈom ˈnaⁿya ñequio tsˈiaaⁿnnomnaˈ quia na tyja̱.”

25:28b.MAT.025.028 Ndoˈ tso patrom nda̱a̱ ntˈomcheⁿ mosoomˈm: “Catjeiˈyoˈ cwii meiⁿwaaˈ lˈo̱o̱ⁿ ndoˈ quiaˈyoˈ juunaˈ lˈo̱ juu tsˈaⁿ na maleiñˈoom qui meiⁿ.

25:29b.MAT.025.029 Ee cantyjati na matseixmaⁿ ticwii cwii tsˈaⁿ, xeⁿ ya tsˈiaaⁿ machˈeeⁿ ñˈeⁿ juunaˈ quia joˈ nncoˈñomtyeeⁿ na nleilˈueeˈñê. Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na tisˈa tsˈiaaⁿ machˈee, nluiˈ cantyjati chjoowiˈ na maleiñˈoomtyeeⁿ.

25:30b.MAT.025.030 Cweˈ joˈ catueˈyoˈ moso nchqueeⁿˈmˈaaⁿˈ chˈeⁿ yuu na jaaⁿñe. Joˈ joˈ nntyˈioom ndoˈ nneiⁿnqueeⁿ ndeiˈnˈoom.”

25:31b.MAT.025.031 ’Ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee, nndyo̱o̱nndaˈa ñequio chaˈtso ángeles ˈnaⁿya, na nntsa̱ˈntjo̱ⁿya. Quia joˈ nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ ja na nncjo̱cajmaⁿ ntio ˈnaⁿya na jeeⁿ neiⁿncooˈ caxuee na nncuˈxa̱ⁿya nnˈaⁿ.

25:32b.MAT.025.032 Ndoˈ nnˈaⁿ na chaˈwaa tsjoomnancue nntjomndyena jo no̱o̱ⁿ. Quia joˈ nnto̱ⁿˈa joona chaˈxjeⁿ na mato̱ⁿˈ cwii pasto canmaⁿ ñequio canchˈioo ntsmeiiⁿˈeⁿ.

25:33b.MAT.025.033 Nntsˈaaⁿ na nncwintyjeeˈ canmaⁿ ntyjaaⁿˈaⁿ ntyjaya ndoˈ canchˈioo nntsˈaaⁿ na nncwintyjeeˈ ntyjatymaaⁿˈ.

25:34b.MAT.025.034 Maluaaˈ nntsˈaa ja na cwiluiindyo̱ na matsa̱ˈntjo̱ⁿya. Nntsjo̱o̱ nda̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ ntyjaaˈa ntyjaya: “Quioˈyoˈ ˈo nnˈaⁿ na jnda̱ jndaˈyoˈ na matioˈnaaⁿñe Tsotya̱ya ˈo. Catoˈñoomˈyoˈ naya na mañequiaaⁿ na mati ˈo cwilajomndyoˈ ñequio na matsa̱ˈntjoom. Ee luaaˈ teiyoti seijndaaˈñê cwentaˈyoˈ quia na tqueeⁿ tsjoomnancue.

25:35b.MAT.025.035 Ee tyomˈaaⁿya na ñejndo̱ˈa ndoˈ tquiaˈyoˈ na tcwaaˈa. Tyomˈaaⁿya na ñeˈcˈua ndaa ndoˈ tquiaˈyoˈ na tˈua. Tyomaˈno̱o̱ⁿya cwii cwii tsjomˈyoˈ yuu na ticataˈjnaaⁿˈ nnˈaⁿ ja ndoˈ toˈñoomˈyoˈ ja naquiiˈ lˈaˈyoˈ.

25:36b.MAT.025.036 Tyomˈaaⁿya na ntsaandyo̱ ndoˈ ˈo jlaˈtsaaⁿˈndyoˈ ja. Tyomˈaaⁿya na wiiˈa ndoˈ ˈo tyotsacajndoˈyoˈ ja. Tyomˈaaⁿya pra̱so ndoˈ tyotsantyjaˈyoˈ ja.”

25:37b.MAT.025.037 Quia joˈ nnˈaⁿ na mˈaⁿ ntyjaaˈa ntyjaya na laˈxmaⁿna cantyja na matyˈiomyanaˈ nntˈo̱o̱na, nluena: “Ta, ¿cwaaⁿ ntyˈiaayâ ˈu na ñeˈjndoˈ ndoˈ tquiaayâ na tcwaˈ, oo ntyˈiaayâ ˈu na ñeˈcˈuaˈ ndaa ndoˈ ñetquiaayâ ndaatioo na tˈuaˈ?

25:38b.MAT.025.038 ¿Cwaaⁿ ntyˈiaayâ ˈu na tyomaˈnoomˈ yuu na ticataˈjnaaⁿˈ nnˈaⁿ ˈu ndoˈ toˈño̱o̱ⁿyâ ˈu quiiˈntaaⁿyâ, oo na ntyˈiaayâ ˈu na ntsaandyuˈ ndoˈ jlaˈtsaaⁿˈndyô̱ ˈu?

25:39b.MAT.025.039 ¿Cwaaⁿ ntyˈiaayâ ˈu na wiˈ oo na mˈaaⁿˈ pra̱so ndoˈ sacajndo̱o̱ˈâ ˈu?”

25:40b.MAT.025.040 Quia joˈ ja na cwiluiindyo̱ na matsa̱ˈntjo̱ⁿya nntsjo̱o̱ nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: “Mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, meiⁿquia na lˈaˈyoˈ na teijndeiˈyoˈ cwii nnˈaⁿya nmeiiⁿ na titˈmaⁿ cwiluiiñe, nnco̱ teijndeiˈyoˈ.”

25:41b.MAT.025.041 ’ Jnda̱ chii, ja na matsa̱ˈntjo̱ⁿya nntsjo̱o̱ nda̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ ntyjaaˈa ntyjatymaaⁿˈ: “Quindyo̱o̱ˈyoˈ nacañomya ˈo nnˈaⁿ na jnda̱ tso Tyˈo̱o̱tsˈom na catˈuiiwiˈnaˈ ˈo. Jeˈ jeˈ nntsaˈyoˈ quiiˈ chom na tijoom canduuˈ na juu joˈ seijndaaˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaˈ tsaⁿjndii na nlcoˈwiˈnaˈ jom ñequio ángeles ˈnaaⁿˈaⁿ.

25:42b.MAT.025.042 Ee tyomˈaaⁿya na ñeˈjndo̱ˈa sa̱a̱ tînquiaˈyoˈ na nlcwaaˈa. Tyomˈaaⁿya na ñeˈcˈua ndaatioo sa̱a̱ tînquiaˈyoˈ na nncˈua.

25:43b.MAT.025.043 Tyomaˈno̱o̱ⁿya yuu na ticataˈjnaaⁿˈ nnˈaⁿ ja sa̱a̱ tîcatoˈñoomˈyoˈ ja. Tyomˈaaⁿya na ntsaandyo̱ sa̱a̱ tîcalaˈtsaaⁿˈndyoˈ ja. Tyomˈaaⁿya na wiiˈa sa̱a̱ tîcatsajndoˈyoˈ ja. Tyomˈaaⁿya na pra̱so sa̱a̱ tîcatsantyjaˈyoˈ ja.”

25:44b.MAT.025.044 Quia joˈ nntˈo̱o̱ naⁿˈñeeⁿ no̱o̱ⁿ, nluena: “Ta, ¿cwaaⁿ ñentyˈiaayâ ˈu na ñeˈjndoˈ, oo na ñeˈcˈuaˈ ndaa, oo na ñetoˈnoomˈ yuu na ticataˈjnaaⁿˈ nnˈaⁿ ˈu, oo na ñetˈoomˈ na ntsaandyuˈ, oo na ñeteiwiˈ, oo na ñetˈoomˈ pra̱so sa̱a̱ tîcateiˈjndeiiyâ ˈu?”

25:45b.MAT.025.045 Quia joˈ nntsjo̱o̱ nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: “Mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, ncˈe na tîcateijndeiˈyoˈ nnˈaⁿya nmeiiⁿ na titˈmaⁿ cwiluiindye, matyˈiomnaˈ nnco̱ tîcateiˈjndeiˈyoˈ.”

25:46b.MAT.025.046 Ndoˈ nncˈoo naⁿˈñeeⁿ yuu na tijoom cantycwii na nlcoˈwiˈnaˈ joona. Sa̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantyja na matyˈiomyanaˈ nntoˈñoomna na tijoom cantycwii na nntaˈndoˈna.

26

26:1b.MAT.026.001 Jnda̱ na seineiⁿ Jesús chaˈtso ñˈoommeiⁿˈ, seineiiⁿ nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê.

26:2b.MAT.026.002 Tsoom: —ˈO nquiuˈyoˈ na we xuee cwii tjo̱o̱ ndoˈ nncueeˈ xuee pascua. Ndoˈ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee maquialjoˈ nñeˈquia nnˈaⁿ cwenta ja luee nnˈaⁿ na nntyˈioomna ja tsˈoomˈnaaⁿ.

26:3b.MAT.026.003 Ndoˈ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiˈ tsjoom, mañejuu xjeⁿˈñeeⁿ tjomndyena tachˈeeⁿˈ wˈaa tˈmaⁿ, waaˈ tyee na cwiluiitquieñe na jndyu Caifás.

26:4b.MAT.026.004 Tyoˈmaⁿna ñˈeⁿ ncˈiaana chiuu nlˈayoona na nñequioˈnnˈaⁿna Jesús cha ntˈuena jom, ndoˈ na nlaˈcueeˈna jom.

26:5b.MAT.026.005 Jlaˈtiuuna, jluena nda̱a̱ ncˈiaana: —Sa̱a̱ ticatˈua̱a̱ya jom xcwe ncuee cha ticalaˈwendye nnˈaⁿ nacjooya.

26:6b.MAT.026.006 Tyomˈaaⁿ Jesús tsjoom Betania waaˈ Simón, tsaⁿ na ñechuu tycu lepra.

26:7b.MAT.026.007 Wacatyeeⁿ nacañoomˈ meiⁿsa ndoˈ tueeˈcañoom cwii yuscu na maleiñˈoom cwii tsioo na tuiinaˈ ñˈeⁿ tsjo̱ˈ canchiiˈ na jndyu alabastro. Tsiooˈñeeⁿ ñjom ncheⁿˈ cachi na jeeⁿ jnda. Tuˈnquioom joonaˈ xqueⁿ Jesús.

26:8b.MAT.026.008 Ndoˈ jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê, quia na ntyˈiaayâ na luaAˈ, jlaˈliooˈndyô̱, lˈuuyâ: —Jeeⁿcheⁿ ndyaaˈ cweˈchi tsuu ncheⁿˈ.

26:9b.MAT.026.009 Yati xeⁿ teilˈuanaˈ ee jndye sˈom nncwjiˈnaˈ na nluii naya ndyeñeeⁿˈ.

26:10b.MAT.026.010 Quia seiˈno̱ⁿˈ Jesús na luaaˈ cwilˈuuyâ, tsoom nda̱a̱yâ: —¿Chiuu na cwilaˈliooˈndyoˈ ñˈeⁿ yuscumˈaaⁿˈ? ee jeeⁿ tjacanjoomˈ nayawaaˈ na sˈaaⁿ ñˈeⁿndyo̱.

26:11b.MAT.026.011 Ee ja nchii ñequiiˈcheⁿ nncˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿndyoˈ sa̱a̱ ndyeñeeⁿˈ ñequiiˈcheⁿ mˈaⁿna quiiˈntaaⁿˈyoˈ.

26:12b.MAT.026.012 Yuscumˈaaⁿˈ na tuˈnquioom ncheⁿˈ nacjoya, matseijndaaˈñenaˈ na nncjaacantyˈiuuˈndyo̱.

26:13b.MAT.026.013 Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, meiⁿyuucheⁿ na nñeˈquia nnˈaⁿ ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na chaˈwaa tsjoomnancue, maxjeⁿ nlaˈneiⁿna cantyja ˈnaaⁿˈ naya na sˈaa yuscumˈaaⁿˈ cha ticatsuu ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ.

26:14b.MAT.026.014 Ndoˈ cwii jâ nnˈaⁿ na canchooˈwendyô̱, juu tsaⁿ na jndyu Judas Iscariote, tjaaⁿ na mˈaⁿ ntyee na cwiluiitquiendye.

26:15b.MAT.026.015 Tsoom nda̱a̱na: —¿Cwanti nncwantjo̱ⁿ nlˈaˈyoˈ, nñequia cwenta Jesús lueeˈyoˈ? Jlaˈjndaaˈndyena, tquiana ntquiuu nchooˈ qui sˈom xuee.

26:16b.MAT.026.016 Ndoˈ xjeⁿˈñeeⁿ to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ, tyolˈueeˈñê chiuu ya nntsˈaaⁿ na nñequiaaⁿ cwenta Jesús lueena.

26:17b.MAT.026.017 Tueeˈ xuee na cwiwityeⁿ ncuee na cwicwaˈ nnˈaⁿ tyooˈ na tjaa ndaaljoˈ tjaquieeˈ. Jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿ Jesús jlaˈcandyooˈndyô̱ na mˈaaⁿ, lˈuuyâ: —¿Yuu lˈue tsˈomˈ na nntsalajndaaˈndyô̱ cantyja ˈnaaⁿˈ xuee pascua na nleiñˈoomˈ na nlquiˈ catsmaⁿ?

26:18b.MAT.026.018 Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱yâ, tsoom: —Catsaquieˈyoˈ quiiˈ tsjoom, canduˈyoˈ nnom juu tsˈaⁿ na nliuˈyoˈ: “Ndiˈ matso Maestro tsˈaⁿ na maˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱yâ na majnda̱ jaaweˈntyjo̱ xjeⁿ na nlcoˈwiˈnaˈ jom. Lˈue tsˈoom na nnteijndeiˈ waˈ na nleijndaaˈ na nlcwaaⁿˈaⁿ, nlqueeⁿ catsmaⁿ na nntseitˈmaaⁿˈñê xuee pascua ñequio jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê.”

26:19b.MAT.026.019 Ndoˈ lˈaayâ chaˈxjeⁿ na tsoom. Jlajndaaˈndyô̱ na nlcwaaˈâ natmaaⁿ xuee pascua.

26:20b.MAT.026.020 Jnda̱ na teinco̱o̱ⁿˈ ncue, tjawacatyeeⁿ Jesús nacañoomˈ meiⁿsa ñequio jâ na canchooˈwendyô̱.

26:21b.MAT.026.021 Ndoˈ yocheⁿ na cwicwaaˈâ to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ, seineiiⁿ nda̱a̱yâ, tsoom: —Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, cwiindyoˈ ˈo nñequiaa cwenta ja luee nnˈaⁿ.

26:22b.MAT.026.022 Ñˈoomwaaˈ jeeⁿ ndyaaˈ seichjooˈnaˈ nˈo̱o̱ⁿyâ. To̱o̱ˈâ cwii ndoˈ cwiindyô̱ taˈxˈa̱a̱yâ nnoom, lˈuuyâ: —Ta, ¿aa nntsˈaacheⁿnaˈ na ja?

26:23b.MAT.026.023 Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱yâ, tsoom: —Cwii tsˈaⁿ na jnda̱ tjoom xiowaa ñˈeⁿndyo̱, tsaⁿˈñeeⁿ nñequiaaⁿ cwenta ja.

26:24b.MAT.026.024 Ndoˈ maxjeⁿ nlcoˈwiˈnaˈ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee chaˈxjeⁿ na matso ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Sa̱a̱ jeeⁿ ntyˈiaaˈñe juu tsˈaⁿ na nñequiaa cwenta ja luee nnˈaⁿ. Yati xeⁿ tîcaluiiñe tsaⁿˈñeeⁿ.

26:25b.MAT.026.025 Quia joˈ tˈo̱ Judas, tsaⁿ na nñequiaa cwenta jom. Tso: —ˈU Maestro, ¿aa nntsˈaacheⁿnaˈ na ja? Tˈo̱ Jesús nnoom: —Majoˈndyo chaˈxjeⁿ jnda̱ tsuˈ.

26:26b.MAT.026.026 Yocheⁿ na cwicwaaˈâ toˈñom Jesús tyooˈ, seitˈmaaⁿˈñê Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ. Tyjeeⁿ juunaˈ, tquiaaⁿ nda̱a̱yâ. Tsoom: —Catoˈñoomˈyoˈ cwaˈyoˈ tyooˈwaa, ee cwiluiiñenaˈ seiiˈa.

26:27b.MAT.026.027 Mati toˈñoom cwii waso na ñjom ndaa winom, tquiaaⁿ na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Jnda̱ chii tquiaaⁿ juunaˈ nda̱a̱yâ, tsoom: —Luaa cweˈyoˈ. Caluiˈ cjaanaˈ.

26:28b.MAT.026.028 Ndaa winomwaa cwiluiiñenaˈ nioomˈa na ñequio juunaˈ maqua̱ⁿtya̱ⁿya ñˈoom xco cha nnda̱a̱ ntseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom jnaaⁿ jndyendye nnˈaⁿ.

26:29b.MAT.026.029 Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, xuee na cwii wjaatinaˈ taxocˈuanndaˈa ndaa winom hasta quia jnda̱ tueˈntyjo̱ na mamatsa̱ˈntjom Tsotya̱. Quia ljoˈcheⁿ nncˈuaxco̱ juunaˈ ñˈeⁿndyoˈ yuu na matsa̱ˈntjoom.

26:30b.MAT.026.030 Taayâ cwii luantsa, jnda̱ chii jluiiˈâ joˈ joˈ. Saayâ ta na jndyu Olivos.

26:31b.MAT.026.031 Quia joˈ tso Jesús nda̱a̱yâ: —Tsjom jeˈ chaˈtsondyoˈ ˈo nntjeiˈndyoˈ ñˈeⁿndyo̱. Ee ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom matsonaˈ: “Nlaˈcueeˈ nnˈaⁿ juu tsˈaⁿ na machˈee cwenta canmaⁿ. Ndoˈ canmaⁿ ntsmeiiⁿˈeⁿ nntˈoomˈndyeyoˈ.”

26:32b.MAT.026.032 Ndoˈ tsotyeeⁿ nda̱a̱yâ: —Ja quia na jnda̱ mawando̱ˈxco̱ na jnda̱ tyˈio̱, nncjo̱jndya̱a̱ tsˈo̱ndaa Galilea, xeⁿ jnda̱ nntsantyjo̱ˈyoˈ.

26:33b.MAT.026.033 Ndoˈ tˈo̱ Pedro nnoom, tso: —Meiiⁿ chaˈtsondye naⁿmˈaⁿˈ nntjeiiˈndyena ñˈeⁿndyuˈ sa̱a̱ ja tijoom cwjiˈndyo̱ ñˈeⁿndyuˈ.

26:34b.MAT.026.034 Tˈo̱ Jesús nnoom, tso: —Mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ njomˈ, tsjom jeˈ, cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntseixuaa caxtijndyo, sa̱a̱ ˈu jnda̱ ndyee ndiiˈ macwjiˈndyuˈ ñˈeⁿndyo̱.

26:35b.MAT.026.035 Tso Pedro nnoom: —Meiiⁿ na nncjuˈnaˈ na cˈio̱ ñˈeⁿndyuˈ sa̱a̱ tijoom cwjiˈndyo̱ cantyja ˈnaⁿˈ. Ndoˈ majuu ñˈoom tˈo̱o̱yâ na chaˈtsondyô̱ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿ Jesús.

26:36b.MAT.026.036 Ndoˈ squia̱a̱yâ cwii joo na jndyunaˈ Getsemaní. Tsoom nda̱a̱yâ: —Cwindyuaandyoˈ ñjaaⁿñe yocheⁿ na jo̱ luaaˈ na nntseina̱ⁿya nnom Tyˈo̱o̱tsˈom.

26:37b.MAT.026.037 Quia joˈ tjatyeeⁿ, tjañˈoom Pedro ñequio we ntseinda Zebedeo. Jnaⁿnaˈ na tˈmaⁿ matseiˈndaaˈnaˈ ntyjeeⁿ, ndoˈ jeeⁿ matseichjooˈnaˈ tsˈoom.

26:38b.MAT.026.038 Tsoom nda̱a̱na: —Jeeⁿcheⁿ ndyaaˈ matseichjooˈnaˈ tsˈo̱o̱ⁿ hasta jom ndyoweˈ tsˈo̱o̱ⁿ. Caljooˈndyoˈ ljoo. Cˈomˈcˈeendyoˈ, calajomndyoˈ ñˈeⁿndyo̱, nchii cwindaˈyoˈ.

26:39b.MAT.026.039 Quia joˈ tjatjatyeeⁿ chjoowiˈ. Tjawanquioom na matseitˈmaaⁿˈñê Tyˈo̱o̱tsˈom. Tyochˈeeⁿ tyˈoo nnom, tsoom: —Tsotya̱ya, xeⁿ aa waa na nnda̱a̱ nluii, quiaaˈ na tincwino̱o̱ⁿya nawiˈwaa na matseijomnaˈ cwii na jeeⁿ ja. Sa̱a̱ meiiⁿ na luaaˈ macaⁿˈa, caluii chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈomˈ nncuˈ, nchii chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈo̱o̱ⁿ ja.

26:40b.MAT.026.040 Jnda̱ joˈ jndyolcweeⁿˈeⁿ na mˈaⁿ ndyee naⁿˈñeeⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. Ljeiiⁿ na cwindana. Tsoom nnom Pedro: —ˈU Pedro, ¿aa tîcanda̱a̱ nlaquii nˈomˈyoˈ meiiⁿ ñeˈcwii hora na ticandaˈyoˈ na nlajomndyoˈ ñˈeⁿndyo̱?

26:41b.MAT.026.041 Chaˈtsondyoˈ cˈomˈcˈeendyoˈ na calaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cha ticjaachuunaˈ ˈo xjeⁿ ˈnaaⁿˈnaˈ quia wiˈ cwitjomˈyoˈ. Mayuuˈ, jeeⁿ mˈaaⁿcˈeeˈ tsˈom tsˈaⁿ na nntsˈaa yuu na macaⁿnaˈ sa̱a̱ ncˈe na tsˈaⁿ tseixmaaⁿ, tileicanaⁿñê.

26:42b.MAT.026.042 Jnda̱ joˈ tjannaaⁿˈaⁿ na jnda̱ we ndiiˈ na nntseineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Tsoom: —Tsotya̱ya, xeⁿ xocanda̱a̱ na nncwinomˈnaˈ nawiˈ na nntjo̱ⁿya, ñecuaa, caluii chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈomˈ nncuˈ.

26:43b.MAT.026.043 Jndyonnaaⁿˈaⁿ na mˈaⁿ naⁿˈñeeⁿ. Ljeiiⁿ maxjeⁿ cwindana, ee jeeⁿ tyeⁿ maleichuu tsaⁿtsjom joona.

26:44b.MAT.026.044 Quia joˈ ˈñeeⁿ joona, tjannaaⁿˈaⁿ na seineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na jnda̱ ndyee ndiiˈ. Mañejooti ñˈoom tyotseityˈooñê.

26:45b.MAT.026.045 Tyjeeˈcañoomnnaaⁿˈaⁿ naⁿˈñeeⁿ, tsoom nda̱a̱na: —¿Aa maxjeⁿ ndicwaⁿ cwindaˈyoˈ? Ya na mañjom cwitaˈjndyeeˈyoˈ. Cwa jeˈ cˈomˈcˈeendyoˈ, ee jnda̱ tueˈntyjo̱ xjeⁿ cantyja ˈnaⁿya na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee. Jeˈ mañequiaa tsˈaⁿ cwenta ja luee nnˈaⁿ na wiˈndye.

26:46b.MAT.026.046 Quicantyjaˈyoˈ, cjaaya. Cantyˈiaˈyoˈ luaaˈ mandyocwjeeˈcañoom juu tsˈaⁿ na mañequiaa cwenta ja luee nnˈaⁿ.

26:47b.MAT.026.047 Ndicwaⁿ matseineiⁿ Jesús ndoˈ tyjeeˈcañoom Judas, cwii jâ nnˈaⁿ na canchooˈwendyô̱. Jndyochom jndye nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿ ntyee na cwiluiitquiendye ndoˈ cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiˈ tsjoom. Cwileiˈcho naⁿˈñeeⁿ ncjo espadas ñequio nˈoom nchˈio.

26:48b.MAT.026.048 Ndoˈ Judas, tsaⁿ na tquiaa cwenta Jesús, jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿ ˈnaaⁿ chiuu waa na nntsˈaaⁿ. Tsoom: —Tsˈaⁿ na nncˈua ntsmaⁿˈ maxjeⁿ juu na cwilˈueˈyoˈ. Mana catˈueˈyoˈ jom.

26:49b.MAT.026.049 Mañoomˈ tyjeeˈcañoom nacañoomˈ Jesús. Tsoom nnom: —Xmaⁿndyuˈ Maestro. Ndoˈ tˈom ntsmaⁿˈ Jesús.

26:50b.MAT.026.050 Tso Jesús nnoom: —Xmaⁿndyuˈ. Tsˈiaaⁿ na jndyoˈ, mana catseicanda̱a̱ˈndyuˈ. Quia joˈ tquieˈcañom naⁿˈñeeⁿ Jesús, tˈuena jom. Jlaˈtyeⁿna jom.

26:51b.MAT.026.051 Ndoˈ cwiindyô̱ jâ na ñˈa̱a̱ⁿyâ ñˈeⁿ Jesús, tjeiˈñoomñe xjooˈ. Tyjee tsuaˈqui mosooˈ tyee na cwiluiitquieñe.

26:52b.MAT.026.052 Quia joˈ tso Jesús nnoom: —Cwjaaˈndyuˈnndaˈ xjoˈ naquiiˈ tjaⁿwaaˈnaˈ. Ee juu tsˈaⁿ na machˈee nata̱ˈ quio xjo mañequio joˈ nncueeⁿˈeⁿ.

26:53b.MAT.026.053 ¿Aa ticatseitiuuˈ na nnda̱a̱ nlcaaⁿˈa nnom Tsotya̱ ndoˈ jom mañoomˈ njñoom meiⁿcheⁿ ntmaaⁿˈ ángeles na nnteiˈjndeiina ja?

26:54b.MAT.026.054 Sa̱a̱ xeⁿ na nmeiⁿˈ nntsˈaa, ¿chiuu nntseicanda̱a̱ˈñeyuunaˈ ljeii ˈnaaⁿˈaⁿ na matsonaˈ na tseixmaⁿya na catjo̱ⁿya na luaa?

26:55b.MAT.026.055 Ndoˈ tso Jesús nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ: —Jndaˈjom ñˈeⁿ ncjo espadas ñˈeⁿ nˈoom nchˈio tquiocatˈueˈyoˈ ja chaˈcwijom tquioˈyoˈ nacjooˈ cwii tsaⁿcanchˈue. ˈIo ndii ˈio ñetaˈcatya̱ⁿ naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ na ñetˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ˈyoˈ, sa̱a̱ tîcatˈueˈyoˈ ja.

26:56b.MAT.026.056 Sa̱a̱ chaˈtso na matjo̱ⁿ nmeiiⁿ cwicaluiˈyuuˈ ñˈoom ndyuee profetas. Quia joˈ chaˈtsondyô̱ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿ Jesús jleiˈno̱o̱ⁿyâ, ˈndya̱a̱yâ jom na ñenqueⁿ.

26:57b.MAT.026.057 Quia joˈ nquiee nnˈaⁿ na tˈue Jesús, tyˈeñˈomna jom waaˈ Caifás, juu tyee na cwiluiitquieñe. Joˈ joˈ jnda̱ tjomndye nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiˈ tsjoom.

26:58b.MAT.026.058 Ndoˈ Pedro tquiacheⁿ tquia tjantyjo̱o̱ⁿ naxeⁿˈ Jesús. Tueⁿˈeⁿ waaˈ tyee na cwiluiitquieñe. Tjaqueⁿˈeⁿ tachˈeeⁿˈ wˈaaˈñeeⁿ. Tjacjom quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na cwilˈa cwenta watsˈom, cha nntyˈiaaⁿˈaⁿ chiuu nncjaajuˈyuunaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús.

26:59b.MAT.026.059 Ndoˈ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiˈ tsjoom ñequio chaˈtsondye ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿ nˈiaaⁿ, tyolˈueena nnˈaⁿ na calue ñˈoom cantu nacjooˈ Jesús cha nnda̱a̱ nleijndaaˈ jnaaⁿˈaⁿ na cueeⁿˈeⁿ.

26:60b.MAT.026.060 Sa̱a̱ meiiⁿ na jndye nnˈaⁿ jlue ñˈoom cantu nacjoomˈm na waa jnaaⁿˈaⁿ maxjeⁿ ticaluiˈyuuˈ ñˈoomˈñeeⁿ. Jnda̱ chii wendye naⁿˈñeeⁿ tjoomˈ cantu jluena:

26:61b.MAT.026.061 —Tsaⁿmˈaaⁿˈ ñetsoom jom nntseityueeⁿˈeⁿ watsˈom tˈmaⁿ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, ndoˈ ñendyee xuee na nntsˈaaxcoom cwiicheⁿ.

26:62b.MAT.026.062 Quia joˈ nquii tyee na cwiluiitquieñe teintyjeeⁿˈeⁿ, tsoom nnom Jesús: —¿Aa maxjeⁿ meiⁿcwii ñˈoom ticˈo̱ˈ? ¿Chiuu waayuu na nmeiiⁿˈ ñˈoom cwitjeiˈyuuˈndye naⁿmˈaⁿˈ nacjoˈ?

26:63b.MAT.026.063 Sa̱a̱ Jesús meiⁿcwii ñˈoom ticˈo̱o̱ⁿ. Quia joˈ nquii tyee na cwiluiitquieñe tso nnoom: —Ñequio xueeˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na wandoˈ, tyeⁿ matsa̱ˈntjo̱ⁿya ˈu, catsuˈ ñˈoom na mayuuˈ. Catsuˈndyeyuˈ nndya̱a̱yâ, ¿aa ˈu cwiluiindyuˈ Cristo, Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom?

26:64b.MAT.026.064 Tˈo̱ Jesús nnoom: —Majoˈndyo ñˈoom na matsuˈ. Ndoˈ mati matseicandiiya ˈo na ˈio cha xuee na cwii wjaatinaˈ nntyˈiaˈnda̱a̱ˈyoˈ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee na mˈaaⁿndyo̱ yuu na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ ja ntyjaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ntyjaya. Jom tseixmaaⁿ chaˈtso najnda̱. Ndoˈ nntyˈiaˈyoˈ ja na nnaaⁿ cañoomˈluee na nndyo̱cua̱nndaˈa ñequio nchquiu.

26:65b.MAT.026.065 Quia joˈ tyee na cwiluiitquieñe jndiiˈñê liaⁿˈaⁿ na lioomˈm, tsoom: —Tsaⁿmˈaaⁿ jnda̱ seineiiⁿ ñˈomntjeiⁿ nacjooˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ticaⁿtinaˈ ˈñeeⁿ na nncwjiˈyuuˈñe nacjoomˈm. ˈO cwindyeˈyoˈ ñˈomntjeiⁿ na tsoom.

26:66b.MAT.026.066 ¿Ljoˈ cwilatiuuˈyoˈ jeˈ ñˈeⁿñê? Tˈo̱o̱ nnˈaⁿ nnoom, jluena: —Tsaⁿmˈaaⁿˈ maxjeⁿ tseixmaaⁿ na cueeⁿˈeⁿ.

26:67b.MAT.026.067 Ndoˈ tyojñomna ndaajnaⁿˈ nnoom. Tyotioona ndaˈ jom ndoˈ ntˈom tyotmeiiⁿˈ ndaˈ watmeiⁿ nnoom.

26:68b.MAT.026.068 Ndoˈ jluena nnoom: —ˈU na cwiluiindyuˈ Cristo na jñom Tyˈo̱o̱tsˈom, cwa cjaaweeˈ ˈndyoˈ ˈñeeⁿ tmeiⁿˈ ndaˈ ˈu.

26:69b.MAT.026.069 Yocheⁿ na cwiluii na nmeiiⁿˈ, Pedro wacatyeeⁿ tachˈeⁿ ndoˈ tyjeeˈcañoom cwii yuscu na mandiˈntjom joˈ joˈ. Tso tsaⁿˈñeeⁿ nnoom: —ˈU maxjeⁿ ñeñˈeⁿˈ ñˈeⁿ Jesús, tsaⁿ na jnaⁿ Galilea.

26:70b.MAT.026.070 Sa̱a̱ Pedro tjeiˈñê ñequio na ndye chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ. Tsoom: —Meiⁿchjoo ticaljeii ñˈoom na matsuˈ.

26:71b.MAT.026.071 Jnda̱ chii tjaaⁿ na waa ˈndyootsˈa tˈmaⁿ ndoˈ cwiicheⁿ yuscu na mandiˈntjom joˈ joˈ ljeii jom. Tso tsaⁿˈñeeⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ na nndyooˈ: —Tsaⁿmˈaaⁿ maxjeⁿ ñeñˈeeⁿ ñˈeⁿ Jesús, tsaⁿ na jnaⁿ Nazaret.

26:72b.MAT.026.072 Cwiicheⁿ cwii ndiiˈ tjeiˈñe Pedro mana tjeiˈyom xueeˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Tsoom: —Ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom na ticwajnaⁿˈa tsaⁿmˈaaⁿˈ.

26:73b.MAT.026.073 Tyoowiquiuuˈ ndoˈ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na meintyjeeˈ joˈ joˈ tyˈentyjaaˈna jom. Jluena nnoom: —Mayuuˈcheⁿ na ˈu cwii joo nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ tsaⁿmˈaaⁿˈ. Ee ñˈoom na matseiˈneiⁿˈ maˈmo̱ⁿnaˈ na Galilea jnaⁿˈ.

26:74b.MAT.026.074 Quia joˈ to̱ˈ Pedro na tjuˈ cheⁿnqueⁿ ñˈomwiˈ nacjoomˈm. Tsoom na ntyjiicheⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na mayomˈm. Tsoom: —Ja maxjeⁿ ticwajnaⁿˈa tsaⁿmˈaaⁿˈ. Ndoˈ majoˈto xjeⁿˈñeeⁿ seixuaa caxtijndyo.

26:75b.MAT.026.075 Mañoomˈ tjañjoomˈ tsˈom Pedro juu ñˈoom na jnda̱ tso Jesús nnoom: “Cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntseixuaa caxtijndyo sa̱a̱ ˈu jnda̱ ndyee ndiiˈ macwjiˈndyuˈ ñˈeⁿndyo̱.” Mana jlueeⁿˈeⁿ chˈeⁿ. Seiˈndaaˈñˈeⁿnaˈ ntyjeeⁿ, tyotyˈioom.

27

27:1b.MAT.027.001 Quia na jnda̱ teincoo chaˈtso ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye quiiˈ tsjoom nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos ñeˈcwii jlaˈtjoomˈna ñˈoom na tˈmaⁿna cueˈ Jesús.

27:2b.MAT.027.002 Jlaˈtyeⁿna jom, tyˈeñˈomna jom. Tyˈecatioona cwenta jom lˈo̱ nquii Poncio Pilato na juu cwiluiiñe gobiernom.

27:3b.MAT.027.003 Ndoˈ Judas, tsˈaⁿ na tquiaa cwenta Jesús luee naⁿˈñeeⁿ, quia na ntyˈiaaⁿˈaⁿ na jnda̱ teijndaaˈ na nncueˈ Jesús, tioo na jeeⁿ tia ntyjeeⁿ cantyja na sˈaaⁿ. Tjatseilcweeⁿˈeⁿ ntquiuu nchooˈ nqui sˈom xuee nda̱a̱ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye quiiˈ tsjoom.

27:4b.MAT.027.004 Tsoom nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: —Tˈmaⁿ jnaⁿya waa na seiquio̱o̱ya cwii tsˈaⁿ lueeˈyoˈ na tjaaˈnaⁿ jnaⁿ tseixmaⁿ. Tˈo̱o̱ naⁿˈñeeⁿ nnoom, jluena: —¿Ljoˈ machˈeenaˈ jâ na ljoˈ? Candoˈ nncuˈ.

27:5b.MAT.027.005 Quia joˈ Judas tyeⁿnqueeⁿˈeⁿ sˈom xueeˈñeeⁿ naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ. Jnda̱ joˈ jlueeⁿˈeⁿ, tjaaⁿ. Tjatseintyjañê, seicueeˈñe cheⁿnqueⁿ.

27:6b.MAT.027.006 Ntyee na cwiluiitquiendye jlaˈxcwiina sˈomˈñeeⁿ. Jluena: —Sˈommeiiⁿ jnda̱ njomlˈua na nncueˈ tsˈaⁿ. Joˈ chii ticatyˈiomyanaˈ na nlatjo̱o̱ⁿˈa joonaˈ ñequio sˈom na cwiquioo cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom.

27:7b.MAT.027.007 Jnda̱ na jlaˈtjoomˈna ñˈoom ñˈeⁿ ncˈiaana, jlaˈcatsuuna sˈomˈñeeⁿ. Tiomlˈuana cwii taⁿˈ tyuaa na jnda̱a̱ tsˈaⁿ na machˈee ncuaa. Joˈ joˈ lˈana watsˈom tyueˈ yuu na nncˈoocatyˈiuuna lˈoo, nnˈaⁿ na cweˈ cwiquieya tsjoomna.

27:8b.MAT.027.008 Cweˈ joˈ hasta xuee jeˈ jndyu tyuaaˈñeeⁿ Tyuaa Niomˈ.

27:9b.MAT.027.009 Ndoˈ na luaaˈ tuii seicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom ˈndyoo profeta Jeremías, tsoom: “Nnˈaⁿ Israel jlaˈjndaaˈndyena na njomlˈuañe tsˈaⁿ ntquiuu nchooˈ nqui sˈom xuee. Jnda̱ chii toˈñoomlcweˈna sˈomˈñeeⁿ.

27:10b.MAT.027.010 Ñequio joonaˈ jlaˈjndana cwii taⁿˈ tyuaaˈ tsˈaⁿ na machˈee ncuaa chaˈxjeⁿ na tˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom no̱o̱ⁿ na maxjeⁿ nluii.”

27:11b.MAT.027.011 Tyˈeñˈomna Jesús, tyomeintyjeeⁿˈeⁿ jo nnom gobiernom Pilato. Taxˈee tsaⁿˈñeeⁿ nnoom: —¿Aa ˈu cwiluiindyuˈ Rey cwentaa nnˈaⁿ judíos? Tˈo̱ Jesús, tsoom: —Maxjeⁿ joˈ ja, chaˈna matsuˈ.

27:12b.MAT.027.012 Ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye quiiˈ tsjoom tquiana jnaaⁿˈaⁿ nnom Pilato. Ndoˈ meiiⁿ na cwiqueⁿna ñˈoom nacjoomˈm sa̱a̱ jom meiⁿcwii ñˈoom tîcˈo̱o̱ⁿ.

27:13b.MAT.027.013 Joˈ chii tso Pilato nnoom: —¿Aa maxjeⁿ ticandiˈ ñˈoommeiiⁿ na cwitjeiˈyuuˈndyena nacjoˈ?

27:14b.MAT.027.014 Sa̱a̱ meiⁿcwii ˈndyoo ñˈoom tîcˈo̱o̱ⁿ cantyja ñˈoom na tueeˈna nacjoomˈm. Joˈ chii sˈaanaˈ na jeeⁿ tjaweeˈ tsˈom Pilato na tîcˈo̱ Jesús.

27:15b.MAT.027.015 Ndoˈ ticwii chu na nncueeˈ xuee pascua tyowaa costumbre na nquii gobiernom nntseicandyaañê meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ pra̱so na nntaⁿ nnˈaⁿ.

27:16b.MAT.027.016 Ndoˈ quia joˈ tyomˈaaⁿ cwii pra̱so na jndyu Barrabás wˈaancjo na tˈmaⁿ ñˈoom waa nacjoomˈm.

27:17b.MAT.027.017 Ndoˈ quia na tjomndye nnˈaⁿ, taxˈee Pilato nda̱a̱na, tsoom: —Jeˈ canduˈyoˈ, ¿ˈñeeⁿ juu lˈue nˈomˈyoˈ na nntseicandyaandyo̱? ¿Aa juu Barrabás, oo ¿aa Jesús na cwilue nnˈaⁿ na cwiluiiñe Cristo?

27:18b.MAT.027.018 Ee seiˈno̱ⁿˈ Pilato na cweˈ na jndoona Jesús joˈ chii jlaˈquioona juu lˈo̱o̱ⁿ nchii ee na waa jnaaⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ.

27:19b.MAT.027.019 Ndoˈ yocheⁿ na wacatyeeⁿ na nncuˈxeeⁿ ñˈoomˈñeeⁿ seicwanom scoomˈm cwii ñˈoom na mˈaaⁿ. Tso: “Ticatiiˈndyuˈ ñˈoomwaaˈ ee tsaⁿmˈaaⁿˈ matseixmaaⁿ cantyja na matyˈiomyanaˈ. Ee tsjom teincooquiuuˈ jeeⁿ ñeseicachjuu tsaⁿtsjom ja cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ.”

27:20b.MAT.027.020 Ndoˈ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye quiiˈ tsjoom tyolaˈjndo̱ˈna nˈom nnˈaⁿ na cataⁿ naⁿˈñeeⁿ na candyaañe juu Barrabás ndoˈ Jesús cueeⁿˈeⁿ.

27:21b.MAT.027.021 Joˈ chii taxˈeenndaˈ Pilato nda̱a̱ nnˈaⁿ na jndyendye, tsoom: —Cwa canduˈyoˈ, ¿cwaaⁿ cwii na wendye joona lˈue nˈomˈyoˈ na catseicandyaandyo̱? Joona tˈo̱o̱na, jluena: —Juu Barrabás.

27:22b.MAT.027.022 Taxˈeenndaˈ Pilato nda̱a̱na. Tsoom: —Xeⁿ juu Barrabás nndyaañê quia joˈ ¿chiuu nntsˈaayo̱ ñequio Jesús na cwinduˈyoˈ na cwiluiiñe Cristo? Chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ tˈo̱o̱na nnoom, jluena: —Catyˈioomˈ jom tsˈoomˈnaaⁿ.

27:23b.MAT.027.023 Quia joˈ taxˈee Pilato nda̱a̱na, tsoom: —¿Ljoˈ jnaⁿ tseixmaaⁿ nquiuˈyoˈ? Sa̱a̱ majndeiiti jlaˈxuaa naⁿˈñeeⁿ, jluena: —Catyˈioomˈ jom tsˈoomˈnaaⁿ.

27:24b.MAT.027.024 Jnda̱ na ntyˈiaaˈ Pilato na tîcanaⁿñê ñˈoomˈñeeⁿ hasta manndyo na nlaˈwendyena nacjoomˈm, quia joˈ tcaaⁿ ndaatioo, jñoomˈm na jndooˈ chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ. Tsoom: —Jeˈ mandyuuˈa cha caluiˈyuuˈnaˈ na ticacho̱o̱ jnaⁿ xeⁿ nlacueˈyoˈ tsaⁿmˈaaⁿˈ na tjaa jnaaⁿˈ. Joˈ chii, cajndoˈ ncjoˈyoˈ.

27:25b.MAT.027.025 Sa̱a̱ tˈo̱o̱ chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ, jluena: —Ljoˈ chˈeenaˈ jâ. Ncjo̱o̱yâ nncho̱o̱nqua̱a̱ⁿyâ jnaⁿ ñequio ndaayâ na nncueˈ tsaⁿmˈaaⁿˈ.

27:26b.MAT.027.026 Joˈ chii Pilato seicandyaañê Barrabás chaˈxjeⁿ na taⁿ nnˈaⁿ. Ndoˈ sa̱ˈntjoom na calaˈseiˈ sondaro ˈnaaⁿˈaⁿ Jesús. Jnda̱ joˈ tquiaaⁿ juu lueena na catyˈioomna juu tsˈoomˈnaaⁿ.

27:27b.MAT.027.027 Jnda̱ joˈ tyˈeñˈom sondaroˈñeeⁿ Jesús naquiiˈcheⁿ watsˈiaaⁿ. Joˈ joˈ jlaˈtjomndye chaˈtso ntmaaⁿˈ sondaro nacañomˈm.

27:28b.MAT.027.028 Tjeiiˈna liaⁿˈaⁿ ndoˈ jlaˈcweena cwiicheⁿ liaa jom, liaatco colo wee juunaˈ.

27:29b.MAT.027.029 Ndoˈ jlaˈtyjoondyena nˈoomnioom cwii tsei. Tioomna juunaˈ xqueeⁿ chaˈcwijom corona. Ndoˈ tjaaˈndyena cwii tsmaaⁿ tsˈo̱o̱ⁿ ntyjaya chaˈcwijom tsˈoomlˈeiiˈ tsaⁿmatsˈiaaⁿ tˈmaⁿ. Jnda̱ chii tyotaˈna cantyena jo nnoom na cweˈ cwincona jom. Tyoluena: —Cwilaˈtˈmaaⁿˈndyô̱ ˈu Rey cwentaa nnˈaⁿ judíos.

27:30b.MAT.027.030 Mati tyotueeˈna ndaajnaⁿˈ cjoomˈm. Tjeiiˈndyena tsmaaⁿ na ndiiˈ tsˈo̱o̱ⁿ, tyotmeiiⁿˈna juunaˈ xqueeⁿ.

27:31b.MAT.027.031 Jnda̱ tjacjoona na cwincona jom, quia joˈ tjeiiˈna liaatcoˈñeeⁿ, jlaˈcweenndaˈna liaⁿˈaⁿ jom. Jnda̱ chii tyˈeñˈomna jom na nntyˈioomna jom tsˈoomˈnaaⁿ.

27:32b.MAT.027.032 Xjeⁿ na maˈoocaluiˈna quiiˈ tsjoom, tjomndyena cwii tsˈaⁿ tsjoom Cirene na jndyu Simón. Lˈana na jndeiˈnaˈ na cjaañˈoom tsˈoomˈnaaⁿ na nñoom Jesús.

27:33b.MAT.027.033 Tquiena cwii joo na jndyu Gólgota. Ñˈoomwaaˈ ñecatsonaˈ Ta Tseiˈxqueⁿ Tsˈoo.

27:34b.MAT.027.034 Tquiana winom na nncˈom na tjoomˈnaˈ ñequio cwii nasei na ja. Sa̱a̱ taticˈom quia ljeiiⁿ na tjoomˈ naseiˈñeeⁿ.

27:35b.MAT.027.035 Ndoˈ quia jnda̱ tyˈioom sondaro jom tsˈoomˈnaaⁿ, tyoˈoona xˈiaa na nntyˈiaana ˈñeeⁿ nleijnoomˈ cwii cwii liaⁿˈaⁿ. Ndoˈ na luaaˈ tuii seicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na seiljeii profeta. Tso: “Tyoˈoona xˈiaa na nntyˈiaana ˈñeeⁿ joona nleijnoomˈ cwii cwii liaya.”

27:36b.MAT.027.036 Jnda̱ chii tyˈecwindyuaandye sondaroˈñeeⁿ na cwilˈana cwenta Jesús.

27:37b.MAT.027.037 Ndoˈ jo ndyeyu tsˈom xqueeⁿ tyˈioomna ljeii na tˈmo̱ⁿnaˈ jnaaⁿˈaⁿ. Tsonaˈ: “Luaañe juu Jesús na cwiluiiñe Rey cwentaa nnˈaⁿ judíos.”

27:38b.MAT.027.038 Mati joˈ joˈ tyˈioomna we naⁿcantyˈue nˈoomˈnaaⁿ, cwii tsaⁿˈñeeⁿ ñoom tsˈoomˈnaaⁿ na meintyjeeˈ ntyjaaˈ Jesús ntyjaya. Ndoˈ cwiicheⁿ tsaⁿˈñeeⁿ ñoom tsˈoomˈnaaⁿ na meintyjeeˈ ntyjatymaaⁿˈ.

27:39b.MAT.027.039 Ndoˈ nnˈaⁿ na tyowinom joˈ joˈ tyoluena ñˈomwiˈ nacjooˈ Jesús. Tyolaˈcaandyena nqueⁿna.

27:40b.MAT.027.040 Tyoluena: —ˈU tsˈaⁿ na matsuˈ na nntseityuiˈ watsˈom tˈmaⁿ ndoˈ ñendyee xuee nntseiweˈnndaˈ juunaˈ, cwa jeˈ cwjiˈnˈmaaⁿndyuˈ cheⁿnncuˈ. Xeⁿ mayuuˈ na cwiluiindyuˈ Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom, cwa candyoˈcueˈ tsˈoomˈnaaⁿwaaˈ.

27:41b.MAT.027.041 Ndoˈ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, ñequio nnˈaⁿ tmaaⁿˈ fariseos, ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiˈ tsjoom chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ mati maluaaˈ tyolaˈjnaaⁿˈna Jesús. Tyoluena:

27:42b.MAT.027.042 —Jeeⁿ ya ñetjeiˈnˈmaaⁿñê ntˈomcheⁿ sa̱a̱ tileicanda̱a̱ nncwjiˈnˈmaaⁿñe cheⁿnqueⁿ. Xeⁿ mayuuˈ na cwiluiiñê Rey cwentaa jaa nnˈaⁿ Israel, cwa candyocueeⁿ na nñoom tsˈoomˈnaaⁿ quia joˈ nlayuuˈa ñˈeⁿñê.

27:43b.MAT.027.043 Jom matseicantyjaaˈ tsˈoom ñequio Tyˈo̱o̱tsˈom ee tsoom nda̱a̱ya na jom cwiluiiñê Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom. Joˈ chii xeⁿ na mayuuˈ na jnda ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿñe, cwjiˈnˈmaaⁿñê juu.

27:44b.MAT.027.044 Ndoˈ mati naⁿcantyˈue na ñom nˈoomˈnaaⁿ ñˈeⁿ Jesús, tyotueeˈna ñˈomwiˈ nacjoomˈm.

27:45b.MAT.027.045 Quia na tueeˈ na quiajmeiⁿˈ, teijaaⁿ chaˈwaa tsjoomnancue hasta na ndyee na matmaaⁿ.

27:46b.MAT.027.046 Juu xjeⁿˈñeeⁿ jndeii seixuaa Jesús, tsoom: —Elí, Elí, lama sabactani. (Ñˈoomwaaˈ matsonaˈ: Tsotya̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom, ¿chiuu na maˈndiiˈ ja? )

27:47b.MAT.027.047 Cwantindye joo nnˈaⁿ na mˈaⁿ nndyooˈ quia na jndyena ñˈoommeiⁿˈ, jluena: —Tsaⁿmˈaaⁿˈ macwaaⁿ profeta Elías.

27:48b.MAT.027.048 Ndoˈ mantyja jleinom cwii tsˈaⁿ, tjacˈoom cwii ˈnaⁿ na ya mawˈanaˈ ndaa. Nchjeeñê juunaˈ naquiiˈ winom na ta̱, tioom juunaˈ nnom tsmaaⁿ cha nnda̱a̱ nncueˈcañoomnaˈ ˈndyoo Jesús na nncˈuu.

27:49b.MAT.027.049 Sa̱a̱ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ tyoluena: —Caˈndiiˈ jom. Ñeˈcantyˈiaayâ aa nncwjeˈcañoom Elías na nncwjiˈnˈmaaⁿñe jom.

27:50b.MAT.027.050 Quia joˈ seixuaanndaˈ Jesús jndeii, mana tueeⁿˈeⁿ.

27:51b.MAT.027.051 Ndoˈ xjeⁿˈñeeⁿ liaatco na ntyjatyˈio watsˈom tˈmaⁿ jndiiˈtconaˈ hasta xjeⁿ nomtyuaacheⁿ. Jndeii sˈeii tyuaa ndoˈ tiuu ljo̱ˈ.

27:52b.MAT.027.052 Mati jnaaⁿ ndeiˈluaa ndoˈ jndye nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱ na tyolaˈyuˈ ñequio Tyˈo̱o̱tsˈom tandoˈnndaˈna xjeⁿˈñeeⁿ.

27:53b.MAT.027.053 Quia na jnda̱ tandoˈnndaˈ Jesús, mati naⁿˈñeeⁿ jluiˈna naquiiˈ ndeiˈluaana, tyˈequieˈna quiiˈ tsjoom Jerusalén. Joˈ joˈ teitquiooˈndyena nda̱a̱ jndye nnˈaⁿ.

27:54b.MAT.027.054 Ndoˈ juu capeitaⁿ ñequio sondaro ˈnaaⁿˈaⁿ na cwilˈa cwenta Jesús quia na ntyˈiaana na sˈeii ndoˈ tqueⁿna cwenta chaˈtso na tuii, jeeⁿ ndyaˈ tyuena. Jluena: —Mayuuˈcheⁿ tsaⁿmˈaaⁿˈ tyoluiiñê Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom.

27:55b.MAT.027.055 Ndoˈ joˈ joˈ mˈaⁿ jndye yolcu na cweˈ cwintyˈiaatquiana ljoˈ cwiluii. Jnaⁿ naⁿˈñeeⁿ tsˈo̱ndaa Galilea, tquiontyjo̱na naxeⁿˈ Jesús na cwindyeˈntjomna nnoom.

27:56b.MAT.027.056 Quiiˈntaaⁿ yolcuˈñeeⁿ ñˈeⁿ María Magdalena ñequio María tsondyee Jacobo ñˈeⁿ José, ndoˈ ñequio tsondyee ntseinda Zebedeo.

27:57b.MAT.027.057 Quia tueeˈ na tmaaⁿ, cwii tsaⁿtya na jndyu José na jnaⁿ tsjoom Arimatea, cwiluiiñe tsˈaⁿ na matseijomñe ñˈoom na tˈmo̱ⁿ Jesús,

27:58b.MAT.027.058 tjaaⁿ na mˈaaⁿ Pilato, tjacaaⁿ tsˈoo Jesús. Ndoˈ tquiaa Pilato ñˈoomˈm na nñeˈquia sondaro seiˈtsˈo ˈnaaⁿˈ Jesús nnom José.

27:59b.MAT.027.059 Quia joˈ tjacoˈñom José Jesús, seityjooñê liaa sábana na ljuˈ juu tsˈooˈñeeⁿ.

27:60b.MAT.027.060 Jnda̱ chii tjaaˈñê tsˈooˈñeeⁿ naquiiˈ tsueˈtsjo̱ˈ xco na jnda̱ tuiiya na tseixmaⁿnaˈ tseiˈtsuaa ˈnaaⁿˈaⁿ. Jnda̱ joˈ seicuuˈñê ˈndyoo tseiˈtsuaa ñequio cwii tsjo̱ˈ tˈmaⁿ, mana tjaaⁿ.

27:61b.MAT.027.061 Ndoˈ María Magdalena ñequio cwiicheⁿ María ntyˈiaacheⁿna na luaaˈ sˈaaⁿ. Tyˈewindyuaandyena ndyeyu ˈndyoo tseiˈtsuaaˈñeeⁿ.

27:62b.MAT.027.062 Xuee na tuii na luaaˈ, maxuee na cwilaˈjndaaˈndye nnˈaⁿ ˈnaⁿ na nlcaⁿnaˈ joona ee na ˈio xuee na nntaˈjndyeena. Quia na teincoo cwiicheⁿ xuee, ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ fariseos, ñecwii tmaaⁿˈ tyˈena na mˈaaⁿ Pilato.

27:63b.MAT.027.063 Jluena nnoom: —ˈU ta gobiernom, cwijaañjoomˈ nˈo̱o̱ⁿyâ ñˈoom na tyotso tsaⁿcantuˈñeeⁿ quia ndi wanoomˈm. Tsoom na xuee jnda̱ ndyee nncwandoˈxcoom jnda̱ na tueeⁿˈeⁿ.

27:64b.MAT.027.064 Cweˈ joˈ lˈue nˈo̱o̱ⁿyâ na catsa̱ˈntjomˈ sondaro ˈnaⁿˈ, na cˈoocalˈana cwenta tseiˈtsuaⁿˈaⁿ hasta xeⁿjnda̱ teinom ndyee xuee cha nntseicuˈnaˈ na joo nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê nlquieˈcañomna ndoˈ nntyˈueena seiˈtsˈo ˈnaaⁿˈaⁿ, jnda̱ joˈ nluena nda̱a̱ nnˈaⁿ na jom jnda̱ mawandoˈxcoom na tueeⁿˈeⁿ. Ndoˈ juu cantuwaaˈ tˈmaⁿti nñequiuˈnnˈaⁿnaˈ nnˈaⁿ nchiiti ñˈoom na ñeseineiiⁿ xjeⁿ na ñetanoomˈm.

27:65b.MAT.027.065 Tˈo̱ Pilato nda̱a̱na, tsoom: —Nmeiiⁿ sondaro na mañequia lueeˈyoˈ. Cwa catsaˈyoˈ ñˈeⁿndyena. Ya ya cwenta calˈaˈyoˈ tseiˈtsuaaˈñeeⁿ.

27:66b.MAT.027.066 Quia joˈ tyˈe naⁿˈñeeⁿ. Tyˈelaˈcuˈtyeⁿna tseiˈtsuaa. Tyˈioomna sa̱yo yuu na ntjom ˈndyoo tsueˈtsjo̱ˈ quio tsjo̱ˈ tˈmaⁿ cha nno̱o̱ⁿ xeⁿ nntseicanaaⁿñe tsˈaⁿ. Jnda̱ chii ˈndyena sondaro na nlˈa cwenta tseiˈtsuaa.

28

28:1b.MAT.028.001 Jnda̱ teinom xuee na cwitaˈjndyee nnˈaⁿ judíos ndoˈ jnda̱ jaawixuee xuee najndyee smanaⁿ, quia joˈ tja María Magdalena ñequio cwiicheⁿ María, tyˈecajndooˈna tseiˈtsuaa.

28:2b.MAT.028.002 Matsˈia joˈ jndeii sˈeii. Ee cwii ángel cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom jnaaⁿ cañoomˈluee, jndyocueeⁿ na waa tseiˈtsuaa. Teiño̱o̱ⁿ tsjo̱ˈ na ta̱ˈ ˈndyoo tseiˈtsuaaˈñeeⁿ, tjacjom nacjooˈnaˈ.

28:3b.MAT.028.003 Chaˈwaañê caxueeñê chaˈcwijom chomtsuee. Ndoˈ canchiiˈ liaⁿˈaⁿ chaˈna canchiiˈ tsaaⁿ.

28:4b.MAT.028.004 Ndoˈ sondaro na cwilˈa cwenta tseiˈtsuaa, quia na ntyˈiaana ángelˈñeeⁿ tyoteindyena, tquiaandyena nomtyuaa, chaˈcwijom lˈoo joona.

28:5b.MAT.028.005 Quia joˈ seineiⁿ ángel nda̱a̱ yolcuˈñeeⁿ, tsoom: —Tilacatyuendyoˈ. Ee mantyjiiya na Jesús cwilˈueˈyoˈ, nquii tsaⁿ na tyˈioom nnˈaⁿ tsˈoomˈnaaⁿ.

28:6b.MAT.028.006 Jeˈ tacˈoomñê ñjaaⁿ, ee na jnda̱ mawandoˈxcoom na tueeⁿˈeⁿ chaˈxjeⁿ ñˈoom ñetsoom. Quiocantyˈiaˈyoˈ yuu ñetacatyeeⁿ.

28:7b.MAT.028.007 Jnda̱ joˈ calatyuaˈyoˈ, catsalacandiiˈyoˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê na jnda̱ mawandoˈxcoom. Ndoˈ canduˈyoˈ na mawjaañetyeeⁿ tsˈo̱ndaa Galilea, jnda̱ joˈ catsantjo̱ˈyoˈ. Joˈ joˈ nleicwindyoˈ ñˈeⁿñê. Ñˈoommeiiⁿ jndyo̱catsjo̱o̱ya nda̱a̱ˈyoˈ.

28:8b.MAT.028.008 Ndoˈ yolcuˈñeeⁿ, jndeii jluiˈna tseiˈtsuaa, jeeⁿ tyuena ndoˈ neiiⁿna. Jlaˈtyuaaˈna na nlaˈcandiina nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê na luaaˈ jndyena.

28:9b.MAT.028.009 Ndoˈ matsˈia joˈ tjomndyena Jesús. Tquiaaⁿ na xmaⁿndyena. Ndoˈ taˈna cantyena, taˈxcweendyena ncˈeeⁿ na tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena jom.

28:10b.MAT.028.010 Ndoˈ tso Jesús nda̱a̱na: —Tilacatyuendyoˈ. Catsaˈyoˈ, tsalacandiiˈyoˈ nnˈaaⁿya na cˈoona tsˈo̱ndaa Galilea. Joˈ joˈ nntyˈiaana ja.

28:11b.MAT.028.011 Yocheⁿ na ˈoo yolcuˈñeeⁿ, ntˈom sondaro na tyolˈa cwenta tseiˈtsuaa tyˈequieˈna quiiˈ tsjoom Jerusalén, tyˈelaˈcandiina ntyee na cwiluiitquiendye chaˈtso na tuii.

28:12b.MAT.028.012 Ndoˈ ntyeeˈñeeⁿ jlaˈtjoomˈna ñˈoom ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiˈ tsjoom, matˈmaaⁿˈ tsjo̱ˈñjeeⁿ tquiana nda̱a̱ sondaroˈñeeⁿ.

28:13b.MAT.028.013 Ndoˈ jluena nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: —Canduˈyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cweˈ natsjom tquieˈcañom nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ Jesús. Tquiocantyˈueena seiˈtsˈo ˈnaaⁿˈaⁿ xjeⁿ na cwindaˈyoˈ.

28:14b.MAT.028.014 Tincˈomˈyoˈ ñˈomtiuu tjaa ljoˈ nntjomˈyoˈ, ee xeⁿ nndii gobiernom ñˈoomwaaˈ, jâ manquiuuyâ chiuu nluiˈljuuˈ ñˈoom ˈnaⁿˈyoˈ luaaˈ.

28:15b.MAT.028.015 Ndoˈ toˈñoom sondaro tsjo̱ˈñjeeⁿˈñeeⁿ. To̱ˈna, tyotˈoomna ñˈoom chaˈxjeⁿ na jnda̱ jndyena na caluena. Cweˈ joˈ hasta jeˈcheⁿ ndicwaⁿ cwilaˈneiⁿ nnˈaⁿ judíos na tyˈecantyˈuee nnˈaⁿ seiˈtsˈo ˈnaaⁿˈ Jesús.

28:16b.MAT.028.016 Quia joˈ jâ na canchooˈcwiindyô̱ saayâ tsˈo̱ndaa Galilea. Saawaayâ cwii ta yuu na jnda̱ seicandii Jesús na catsaayâ.

28:17b.MAT.028.017 Xjeⁿ na ntyˈiaayâ jom tyolatˈmaaⁿˈndyô̱ jom. Sa̱a̱ ñˈeeⁿ cwantindyô̱ na tijndaaˈ nquiuuyâ aa mayuuˈ na jom.

28:18b.MAT.028.018 Quia joˈ seicandyooˈñê nacañoomyâ. Tsoom nda̱a̱yâ: —Nandye cañoomˈluee ñequio tsjoomnancue, chaˈwaa matseixmaⁿya najndo̱,

28:19b.MAT.028.019 joˈ chii catsaˈyoˈ na mˈaⁿ nnˈaⁿ ticwii cwii ndyuaa. Nñeˈquiaˈyoˈ ñˈoom naya nda̱a̱na cha nlaˈyuˈna ñˈeⁿndyo̱. Calatsˈoomndyoˈ joona ñequio xueeˈ Tsotya̱ya, ñequio xuee Ja na Jnaaⁿ, ndoˈ ñequio xueeˈ Espíritu Santo.

28:20b.MAT.028.020 Catˈmo̱ⁿˈyoˈ na calaˈcanda̱na chaˈtso ñˈoom na jnda̱ tquiaya nda̱a̱ˈyoˈ. Ndoˈ cjaañjoomˈ nˈomˈyoˈ na mˈaaⁿya ñˈeⁿndyoˈ ticwii xuee, hasta na nntycwii tsjoomnancue. Amén.


Holder of rights
Multilingual Bible Corpus

Citation Suggestion for this Object
TextGrid Repository (2025). Amuzgo Collection. Matthew (Amuzgo). Matthew (Amuzgo). Multilingual Parallel Bible Corpus. Multilingual Bible Corpus. https://hdl.handle.net/21.11113/0000-0016-8ADA-7