Matthew (Achuar)

Matthew (Achuar)

Mateo

1

1:1b.MAT.001.001 Ju papikia Jesucristo pachisar aarmawaitai. Jesucristo Davidta weari ayayi. Tura Davidcha Abrahama weari ayayi. Tura Abrahama weari ainau, tura Davidta weari ainau naaringkia ju papinum aarmawaitai.

1:2b.MAT.001.002 Abraham Isaacan yajutmarmiayi. Tura Isaac Jacobon yajutmarmiayi. Tura Jacob Judán tura Judá yachí ainauncha yajutmarmiayi.

1:3b.MAT.001.003 Tura Judá Tamaran nuwatak, ni uchirin Faresan tura chikich uchirin Zara naartinun yajutmarmiayi. Tura Fares Esroman yajutmarmiayi.

1:4b.MAT.001.004 Tura Esrom Araman yajutmarmiayi. Tura Aram Aminadaban yajutmarmiayi. Tura Aminadab Naasónkan yajutmarmiayi. Tura Naasón Salmónkan yajutmarmiayi.

1:5b.MAT.001.005 Tura Salmón Rahaban nuwatak Boozan yajutmarmiayi. Tura Booz Rutan nuwatak Obedan yajutmarmiayi. Tura Obed Isaín yajutmarmiayi.

1:6b.MAT.001.006 Tura Isaí apu Davidtan yajutmarmiayi. Davidka Israela apuri ayayi. Tura David Uríasa nuwarin nuwatak, ni uchirin Salomónkan yajutmarmiayi.

1:7b.MAT.001.007 Tura Salomón Roboaman yajutmarmiayi. Tura Roboam Abíasan yajutmarmiayi. Tura Abías Asan yajutmarmiayi.

1:8b.MAT.001.008 Tura Asa Josafatan yajutmarmiayi. Tura Josafat Joraman yajutmarmiayi. Tura Joram Oseasan yajutmarmiayi.

1:9b.MAT.001.009 Tura Oseas Jotaman yajutmarmiayi. Tura Jotam Acazan yajutmarmiayi. Tura Acaz Ezequíasan yajutmarmiayi.

1:10b.MAT.001.010 Tura Ezequías Manasésan yajutmarmiayi. Tura Manasés Amónkan yajutmarmiayi. Tura Amón Josíasan yajutmarmiayi.

1:11b.MAT.001.011 Tura Josías Jeconíasan tura Jeconíasa yachí ainaun yajutmarmiayi. Tura Babilonianmaya apuri Israel ainaun nepetkau asamtai, Israel ainaun achikiar Babilonianam jukiarmiayi.

1:12b.MAT.001.012 Tura Jeconías nuni pujus Salatielan yajutmarmiayi. Tura Salatiel Zorobabelan yajutmarmiayi.

1:13b.MAT.001.013 Tura Zorobabel Abiudan yajutmarmiayi. Tura Abiud Eliaquiman yajutmarmiayi. Tura Eliaquim Azoran yajutmarmiayi.

1:14b.MAT.001.014 Tura Azor Sadócan yajutmarmiayi. Tura Sadóc Aquiman yajutmarmiayi. Tura Aquim Eliudan yajutmarmiayi.

1:15b.MAT.001.015 Tura Eliud Eleazaran yajutmarmiayi. Tura Eleazar Matánan yajutmarmiayi. Tura Matán Jacobon yajutmarmiayi.

1:16b.MAT.001.016 Tura Jacob Josén, Marí aishrin yajutmarmiayi. Marísha Jesúsan jurermiayi. Tura Jesúska Yus akupkamu asamtai Mesías inaikiamuitai.

1:17b.MAT.001.017 Tura Jesúsa weari Abrahamnumia nángkamas Davidnum jeatak catorce (14) weari inaikiamu armiayi. Tura Davidnumia nángkamas Israel ainau Babilonianam achikmau jeakuri catorce (14) wearisha inaikiamu armiayi. Nuni nángkamas Mesíasjai mash irumram ataksha catorce (14) weari inaikiamu armiayi.

1:18b.MAT.001.018 Jesucristo tu akiinamiayi. Jesúsa nukuri Marín nuwatkataj tusa, José niin chichasmiayi. Tu chichasar kanakar pujuinai, Yuse Wakani kakarmarijai Marí japrukmiayi.

1:19b.MAT.001.019 Marí japrukamtai, José nuna nekaa, pengker nintintin asa, aints ainau nuna nekaawarai tusa, takamtaik uuk inaisatas wakerimiayi.

1:20b.MAT.001.020 Tu nintimias pujamtai, Yuse awemamuri Josén karanam wantintukmiayi. Tura chicharak: —Joséya Davidta weariya, ame chichasmaurum María japruku wainiatmek natsaamtsuk jeemin jukita. Yuse Wakani aitkamu asa japruki.

1:21b.MAT.001.021 Tura asamtai uchin jurertatui. Turamtai nu uchikia aints ainaun tunaanumia uwemtikratin asamtai, nu uchikia Jesús inaikiatatme, —timiayi. Nuna naaringkia Uwemtikiartin taku tawai.

1:22b.MAT.001.022 Nu turunatnunka yaanchuik Yuse chichamen etserin aarmia nunisang umikmiayi. Nu aarmauka nuwaitai:

1:23b.MAT.001.023 “Antuktaram. Nawan aintsjai tumichu japruktinuitai. Tura asa uchin jurertinuitai. Tura uchin Emanuel inaikiatnuitai.” Nuna ta nuka “Yus iijai pujawai” taku tawai.

1:24b.MAT.001.024 Turamtai José shintar, Yuse awemamuri timiaun miatrusang umikmiayi. Tura Marín ni jeen jukimiayi.

1:25b.MAT.001.025 Tura uchi eemkauri akiintsaing, ni jeen jukiyat, nijaingkia tumatsuk pujus, Marí uchin jurermiayi. Tura uchin jurer, naarin Jesúsan inaikiamiayi.

2

2:1b.MAT.002.001 Herodes Judea nungkanam apu pujai, Jesús Belén yaktanam Judea nungkanam akiinamiayi. Jesús akiinau asamtai, nekau aints ainau tsaa taakmanumanini jiinkiar Jerusalénnum jearmiayi. Tura apu Herodes pujamunam jear,

2:2b.MAT.002.002 Herodesan iniinak: —¿Judío apuri akiina nusha tuning puja? Iikia tsaa taakmanumanini angkuaji wainkau asar, apu akiinayi tusar: Ameka Apu wajastatme titasar winiji, —tiarmiayi.

2:3b.MAT.002.003 Tinamtai apu Herodes nuna antuk: Wikitjai apunka tusa, napchau nintimramiayi. Turamtai Jerusalénnum pujuinausha mash napchau nintimrarmiayi.

2:4b.MAT.002.004 Tura asaramtai apu Herodeska sacerdote juuntri ainaun mash untsuk, tura Moisésa chichame nuikiartin ainauncha mash irur: —¿Tuning akiinatnuita Cristoa? —tu iniasmiayi.

2:5b.MAT.002.005 Tu iniam, Yuse chichamen etserin tu aarmau asamtai aiminak: —Belén yaktanam Judá nungkanam nuni akiinatnuitai. Cristo akiinatniuri pachis aarmauka nuwaitai:

2:6b.MAT.002.006 Yus chichaak: “Judá nungkanam yakat Belén tutai mianchauka achatnuitai. Antsu nu yaktanam juun apu akiinatnua nuka Israela weari ainaun inartinuitai. Tura asamtai nu yaktaka chikich yakat Judá nungkanam aa nuna nangkamasang juun atinuitai,” Yus timiayi. Tu aarmawaitai, —tusar aimkarmiayi.

2:7b.MAT.002.007 Tu aiminamtai, apu Herodes nekataj tusa, nekau ainaun tsaa taakmanumanini winiarmia nunaka akanak juki: —¿Angkuajisha nekasrumsha warutia wainkamarume? —tu iniasmiayi.

2:8b.MAT.002.008 Tura nuna nekaa, Belén yaktanam awemak: —Nuni wetaram. Turaram uchi pujatsuash tusaram, tenapkesrum nekaataram. Tura wainkaram umisrum waketkiram winasha ujatkataram. Turakrumin wisha wena uchin: Ameka apu wajastatme, titasan wakerajai, —anangkak timiayi.

2:9b.MAT.002.009 Apu Herodes tu akatramu asar, nekau ainau apu jeenia jiinkiar, Belénnum wearmiayi. Tura jinta weenak, angkuajin tsaa taakmanumanini wainkarmia nunaka ataksha wainkarmiayi. Tura nuna wainkar nukap warasarmiayi. Tura uchi pujamunam tupnik angkuaji ketun jiisar, nuke wear jean wainkarmiayi.

2:11b.MAT.002.011 Tura jean wainkar nuni wayaawar, uchi nukuri Maríjai pujuinaun wainkarmiayi. Tura wainkar tikishmatrar: —Ameka apu atatme, —tiarmiayi. Tura kichik kichik ni kajurin urakar, ni kajurinia kurin, tura keematai kungkurman, nunia shirikpin mirra tutain uchin susarmiayi.

2:12b.MAT.002.012 Tura arum kashi kaninamtai, Yus nu nekau aints ainaun karanam chicharak: —Judío apuringkia ujatsuk, tupnik atumi nungkari waketkitaram, —timiayi. Tu timiau asar, chikich jintak ni nungkarin waketkiarmiayi.

2:13b.MAT.002.013 Nekau ainau waketkiaramtai, Yuse awemamuri Josén karanam aneachmau wantintukmiayi. Tura chicharak: —Joséya nantakta. Tura nantakim uchi nukurijai jukim, Egipto nungkanam weta. Apu Herodes uchin eak maatas wakerau asamtai turata. Tura nuni pujakmin, waketkita tusan ujaktatjame, —timiayi.

2:14b.MAT.002.014 Tamati Josésha wári nantaki, uchin nukurijai juki, kashi Egipto nungkanam wearmiayi.

2:15b.MAT.002.015 Tura Egiptonam jear: Herodes jakamtai waketkimi tusar nakasarmiayi. Nu turatnunka pachis yaanchuik Yus ni chichamen etsernun aamtikramiayi. Yus nuna miatrusang umikti tusa turamiayi. Nu aarmauka nuwaitai: “Egipto nungkanmaya wina Uchirun untsukmiajai.”

2:16b.MAT.002.016 Apu Herodes nekau ainaun taarti tusa naka nakaka ni tacharamtai, wina anangkrua tusa, nukap kajekmiayi. Tura nekau ainaun: ¿Angkuajin warutia wainkamarume? nuwik tu iniasu asa, nuna paan nekaa, ni suntarin akupak: “Uchi aishmang yamai akiinau ainau tura yamai wekaarau ainausha, tura yamai chicharu ainausha, tres musach jeatak Belén yaktanam pujuinau, tura arakchichu pujuinausha mash amuktaram,” tusa akupkamiayi.

2:17b.MAT.002.017 Tu akatramu asar, uchi ainaun mash maawarmiayi. Nu uchi ainaun maamurin pachis Yuse chichamen etserin Jeremías yaanchuik aarmia nuna miatrusarang umikiarmiayi. Nu aarmauka nuwaitai:

2:18b.MAT.002.018 “Ramá yaktanam nuwa kakar juutmau antuukatnuitai. Nuwa juutu puja nuka Raquelaitai. Ni uchiri mash amutkamu asa, jikiamak kakar juutui. Antsu jikiamtsuk asata tinamaitiat antatsui.” Tu aarmawaitai. Nu aarmauka apu Herodeska akiintsaing, ukunam atiniun pachis aarmawaitai.

2:19b.MAT.002.019 Tura apu Herodes jakamtai, José Egiptonam pujai, Yuse awemamuri nayaimpinmaya ataksha tari, karanam wantintuk chicharak:

2:20b.MAT.002.020 “Joséya nantakta. Uchin maatas wakerimia nuka yanchuk jakau asamtai, uchi nukurijai jukim Israel nungkanam waketkita,” timiayi.

2:21b.MAT.002.021 Tamati José nantaki uchin nukurijai juki, Israel nungkanam waketkimiayi.

2:22b.MAT.002.022 Tura nuni jear, ni apari jakau asamtai, Herodesa uchiri Arequelao naartin Judea nungkanam aints ainaun inawai tamaun antuk, José nuni wetan shamiayi. Tura karanam: Israel nungkanam weep timiaun antuku asa, Galilea nungkanam wemiayi.

2:23b.MAT.002.023 Tura Galilea nungkanam pujustas, Nazaret yaktanam wemiayi. Nu turunamuka yaanchuik Yuse chichamen etserin timiaun miatrusang umikmiayi. Nu Jesúsan pachis timiauka nuwaitai: “Nazaretnumia aintsuitai tiartinuitai.”

3

3:1b.MAT.003.001 Jesús tuke Nazaretnum pujamtai, imiakratin Juan Judea nungkanam taa, numi atsamunam Yuse chichamen etsermiayi.

3:2b.MAT.003.002 Tura aints ainaun chicharak: —Yus aints ainaun nayaimpinmaya inartin kinta jeau asamtai, atumi tunaari inaisaram tuke Yus nemarkataram, —timiayi.

3:3b.MAT.003.003 Yaanchuik Juankun pachis Yuse chichame etserin Isaías aarmia nuna miatrusang umikmiayi. Nu aarmauka nuwaitai: Numi atsamunam aints taa kakar chichaak: “Aints ainau apu wekaasatniun jintan tupin iwiarina nunisrumek atumi ninti iwiarataram,” timiayi. Tu aarmawaitai.

3:4b.MAT.003.004 Juan kamiyu uren kachumnuyayi. Tura peetirincha nuwap najanamun peeyayi. Tura manchincha yuyayi. Tura wapasa yumirincha uminuyayi.

3:5b.MAT.003.005 Tura Yuse chichamen etsermatai, Jerusalénnumia aints ainau, tura Judea nungkanmaya ainausha, tura Jordán entsanam arakchichu pujuinausha untsuri Juan etsermaun antukartas kaunkarmiayi.

3:6b.MAT.003.006 Tura aints ainau: Yus wína tunaarun sakturat tusar ni tunaarin etserkaramtai, Juan nu aints ainaun Jordánnum imaimiayi.

3:7b.MAT.003.007 Turamtai fariseo ainau, tura saduceo ainausha untsuri Juan aints ainaun imiaamun jiisartas kaunkarmiayi. Tura kaunkaramtai, Juan nu aints ainaun chicharak: —Atumka napia tumau ainarmincha ¿yaachia atumin mairam uwemratatrume turamiarume? Atumka nangkamrum: Wisha mainka uwemrainjapi, tura Yuska winaka wait wajaktinnaka suruschaintapi ¿tu nintimsarmesha pujarme?

3:8b.MAT.003.008 Nekasrum uwemratasrum wakerakrumka, atumi tunaaringkia inaisaram ukuktaram.

3:9b.MAT.003.009 Atumka nangkamrum: Iikia Abrahama uchirinji, tura asar Yuse aintsri ainiaji tarume. Antsu wikia tajarme: Yuska ju kaya tepa junaka juki: Juka Abrahama weari ati tusa, ningki wakerakka turamnawaitai.

3:10b.MAT.003.010 Atumka numi nerechua nunisketrume. Tura aints jachan juki numi nerechun ajak nuna kanawen charur epeawai. Yuska nu aintsua nunisketai. Atumi tunaari inait nakitakrumka, nekasrum wait wajaktinuitrume.

3:11b.MAT.003.011 Atumi tunaari inaisaram Yus umirkataram tusan, wikia aya entsanmak imiajrume. Antsu wína ukurun winitata nuka wína nangkatusang kakaram atatui. Wikia mianchau asan, natsaamakun ni sapatrin takuschatnuitjai. Yuse Wakani Yusnau ainautirmi nintin piatramkatatrume. Antsu Yus umirchau ainautirminka ji kajintrashtinnum japramatatrume.

3:12b.MAT.003.012 Niisha Yusnau ainaun, tura Yusen umirchau ainauncha akantratnuitai. Aints trigon pakawa nunisang turatnuitai. Trigo jingkiajincha, tura saapencha akankatas pear su su umpui jingkiajinak juwawai tura jeanam ukuawai. Antsu saapen epeawai. Yuscha nunisang niinu ainaunka ni jeen jukiartinuitai. Antsu niin umirchau ainaunka ji kajintrashtinnum japatnuitai, —Juan etserak timiayi.

3:13b.MAT.003.013 Nunia Jesús Galilea nungkanmaya jiinki, Jordán entsanam wína imiatti tusa Juankun werimiayi.

3:14b.MAT.003.014 Tura wainiat Juan Jesúsan imaichmin nekapeak chicharak: —Ame nekasam wína imiatmin ayatum ¿wína imiatit tusam winam? —timiayi.

3:15b.MAT.003.015 Tu iniam Jesús ayaak: —Ja ai, yamaikia imiatia. Yus turataram turamin asamtai, nuka mash umikminuitji, —timiayi. Tamati Juan Jesúsan imaimiayi.

3:16b.MAT.003.016 Tura imiaim, Jesús entsanmaya jiinki, nayaim uranniun wainkamiayi. Turamtai Yuse Wakani yapangma tumau Jesúsa muuken winitmiayi.

3:17b.MAT.003.017 Turamtai nayaimpinmaya chichaman antukarmiayi. Nu chichamka nuwaitai. —Juka wína Uchiruitai, wína aneetiruitai. Niin pengker nintimtusan pujajai, —Yus timiayi.

4

4:1b.MAT.004.001 Yuse Wakani Jesúsan engkemtuau asa, aints atsamunam Jesús Satanásjai nekapnaisati tusa akupkamiayi.

4:2b.MAT.004.002 Tura akupkamu asa, nu nungkanam cuarenta (40) kinta ijiarma pujus yaparmiayi.

4:3b.MAT.004.003 Tura timiá tsukamak pujamtai, Satanás nuna wainak: Watska, wína chichamrun umirtukchatpiash tusa, Jesúsan nekapsatas chicharak: —Nekasam Yuse Uchiritkumka ¿waruka nangkamisha yaparusha pujame? ¿Warukaya kaya tepa ju jukim yuwatasam pang najantsume? —timiayi.

4:4b.MAT.004.004 Tamaitiat Jesús ayaak: —Atsa, turashtatjai. Yuse chichame tu aarmawaitai: “Aints aya yutanak yutanak nintimtinauka tukeka pujuschartinuitai. Antsu Yuse chichamen nintimtinauka nekasar tuke pujusartinuitai,” —timiayi.

4:5b.MAT.004.005 Nuniangka Satanás Jesúsan ayas, pengker yaktanam Jerusalén tutainum umamiayi. Tura Yus seatai juun jea yakí wajakmanum iwiak,

4:6b.MAT.004.006 ataksha nekapsatas chicharak: —Nekasam Yuse Uchiritkumka, tsekengkim yakiiya ayaarta. Yuse chichamesha tu aarmawaitai: “Yus ni awemamuri irunun amin waitmakarti tusa inartinuitai. Turamtai nawemin kayan tukumkai tusar, Yuse awemamuri ainau ni uwejejai achirmakartatui” tu aarmau asamtai, tsekengkim yakiiya ayaarta, —timiayi.

4:7b.MAT.004.007 Tamaitiat Jesús ayaak: —Atsa, turashtatjai. Chikich aarmausha tu aarmawaitai: “Atumi Yusri atumi Apuri asamtai, nangkamrum nekapsatasrum wakerukairap,” —timiayi.

4:8b.MAT.004.008 Tamati nunia Satanás Jesúsan ataksha ayas, mura nekas juunnum iwiakmiayi. Tura nuni mash nungka aa nuna, tura nu nungkanmaya yakat ainauncha, nekas pengker aa nunasha mash inaktusmiayi.

4:9b.MAT.004.009 Tura Satanás chicharak: —Ju nungka ainau mash winaruitai. Turayatun tikishmatruram: Ameka wína Apuruitme turutkumningkia, junaka mash aminu ati tusan susatatjame, —anangkak timiayi.

4:10b.MAT.004.010 Tamaitiat Jesús ayaak: —Satanása weta. Yuse chichame tu aarmawaitai: “Atumi Yusri atumi Apuri asamtai: Ameketme Apum titaram. Turaram atumi Yusri nuke umirkataram,” —timiayi.

4:11b.MAT.004.011 Tamati Satanás Jesúsan nepetkatatkama tujintak ukukmiayi. Turamtai Yuse awemamuri nayaimpinmaya Jesúsan kakamtikrartas kautkarmiayi.

4:12b.MAT.004.012 Imiakratin Juankun achikiar kársernum engkewaramtai, Jesús Galilea nungkanam waketkimiayi.

4:13b.MAT.004.013 Tura Nazaretnum jea, nuningkia pujuschamiayi, antsu nunia jiinki Zabulón nungkanam, tura Neftalí nungkanmasha Capernaum yaktanam juun kucha yantamen pujustas wemiayi.

4:14b.MAT.004.014 Tura asa yaanchuik Yuse chichamen etserin Isaías naartin nu nungkanmaya ainaun pachis aarmia nunaka miatrusang umikmiayi. Nu aarmauka nuwaitai:

4:15b.MAT.004.015 “Yaanchuik Israela uchiri Zabulón naartinu weari ainausha nunia Neftalí weari ainausha juun kucha yantamen puju armiayi. Nu nungkasha Galilea tutayi. Nuni Israelchau ainau untsuri pujusar, Jordán entsa majincha untsuri pujuinawai.

4:16b.MAT.004.016 Nunia aints ainau tunau asar, teenam pujuinawa nunisarang pujú armiayi. Tura nuni pujuinau yamaikia uwemratin chichaman antukar, aints paaniun waininawa nunisarang pujusarmiayi. Nu aints ainau jakawa nunisarang teenam pujuinayat, nu paaniunka wainkarmiayi.” Tu aarmawaitai.

4:17b.MAT.004.017 Nunia Jesús Yuse chichamen etsertan nangkamamiayi. Tura chichaak: —Yus nayaimpinmaya aints ainaun inartin kinta jeatak wajasi. Tura asamtai atumi tunaari inaisaram tuke Yus nemarkataram, —timiayi.

4:18b.MAT.004.018 Jesús Galilea nungkanam juun kucha kaanmatkarin wekaas, namakan achiun jimiaran wainkamiayi. Nuka namakan achikiartas reden juun kuchanam ujungkarmiayi. Nu aintsu naaringkia Simón Pedroyayi. Nuna yachí naaringkia Andrésuyayi.

4:19b.MAT.004.019 Tura Jesús nu aintsun wainak chicharak: —Wína nemartustaram. Tura namak achiarme nutiksarmek aints ainau wina chichamur ujakmintrum, —timiayi.

4:20b.MAT.004.020 Tamati nuna antukar, ni rederin japawar ukukiar, Jesúsjai tsaniasar wearmiayi.

4:21b.MAT.004.021 Tura arakchichu wekaasar, juun Zebedeo naartiniun ni uchiri Santiagojai, tura Juanjai ni rederin kanunam apainak pujuinaun wainkamiayi. Tura wainak Jesús chicharak: —Wína nemartustaram, —timiayi.

4:22b.MAT.004.022 Tamati Santiagosha, tura Juansha ayu tusar, kanunmaya jiinkiar ni aparinka ukukiar, Jesúsjai tsaniasar wekaasarmiayi.

4:23b.MAT.004.023 Tura Jesús Galilea nungkanam wekaas, chikich chikich yaktanam iruntai jeanam waya, nunia aints ainaun nuiniarmiayi. Tura nuiniak: Yus aints ainaun tu inartinuitai tusa, Yusnum uwemratin chichaman etserkamiayi. Tura aints sungkurmakar pujuinaun, tura najaiminak pujuinauncha mash tsuwarmiayi.

4:24b.MAT.004.024 Tura asamtai Siria nungkanam pujuinausha Jesús tsuwakratmaun nekawarmiayi. Tura nuna nekawar, jainauncha tura sungkurintin ainauncha, tura najaiminak pujuinauncha, tura iwianchrintin ainauncha, tura waurinak pujuinauncha, tura wekaichau ainauncha Jesúsnum itaarmiayi. Tura itaaramtai Jesús nu aints ainaun tsuwarmiayi.

4:25b.MAT.004.025 Tura asamtai Galilea nungkanmaya ainau, tura Decápolis yaktanmaya ainausha, tura Jerusalén yaktanmaya ainausha, tura Judea nungkanmaya ainausha, tura Jordán entsa amajin pujuinausha untsuri Jesúsan nemariarmiayi.

5

5:1b.MAT.005.001 Aints timiá untsuri kaunkaru asaramtai, Jesús nu aints ainaun ukuki, mura waka nuni keemsamiayi. Turamtai ni nuiniatiri ainausha nuni wakaar, nijai tsaniasar keemsarmiayi.

5:2b.MAT.005.002 Tura keemsaramtai, Jesús nuiniatan nangkamamiayi.

5:3b.MAT.005.003 Nunia Jesús ni nuiniatirin nuiniak: “Aints ainau: Iikia nekasar Yuse Wakani yuumaji, tu nintimsar pujuinauka Yusnum tuke pujusartin asar warasartinuitai.

5:4b.MAT.005.004 Tura ni tunaarin nintimsar wake mesekar juutinak pujuinauka Yus ni tunaarin tsangkuramu asar warasartinuitai.

5:5b.MAT.005.005 Tura jampechu ainaun Yus yamaram nungkanam pujusarti timiau asar warasartinuitai.

5:6b.MAT.005.006 Tura yaparinawa nunisarang tura kitaminawa nunisarang Yuse wakeramurin najanawartas wakerinauka, Yus turuwarti tusa yaingmau asar warasartinuitai.

5:7b.MAT.005.007 Tura chikich ainaun wait anentin ainaunka Yuscha niincha nunisang wait anentamu asar warasartinuitai.

5:8b.MAT.005.008 Tura péngke nintintin ainau Yusnum jear, Yusen wainkartin asar warasartinuitai.

5:9b.MAT.005.009 Tura aints chikich ainaun: Maanitsuk asataram tinu ainaunka pachis Yus: Wína uchir ainawai timiau asar warasartinuitai.

5:10b.MAT.005.010 Tura aints Yuse wakeramurin najaninak wait wajainauka tuke nangkantsuk Yusnum pujusartin asar warasartinuitai.

5:11b.MAT.005.011 Atumka wína umirtuku asakrumin, aints ainau atumin jiyatminak, tura pasé awajtaminak, atumin pachitmasar waitrinak pasé chichainamtaisha warastinuitrume.

5:12b.MAT.005.012 Yaanchuik atum akiintsurmining, Yuse chichamen etserin ainauncha nunisarang pasé awajin armiayi. Tura asar atumnasha nunisarang pasé awajtaminamtaisha, atumsha nunisrumek wait wajau asaram, nayaimpinam Yusnum pujustinuitrume. Tura asaram pengker nintimsaram pujustaram. Tura nukap warastaram,” Jesús timiayi.

5:13b.MAT.005.013 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Atumka weea tumawaitrume. Weesha tuke wakeruktinuitai. Tura wee michumangka ¿itiur ataksha yapaktinuita? Wee michumangka, waríksha itiurkachmin asamtai, aints ainau nuna aanum aints wekaatainum japawar ukukmiaun nawejai najainawai. Turamu asaramtai atumsha Yus umirtsuk pujakrumningkia, Yuska atumin wee michu aanum japamua nunisang japrama ukurmaktinuitrume.

5:14b.MAT.005.014 “Atumka ju nungkanam paaniua nunisrumek pujau asaram, aints ainaun paan nintimtikratnuitrume. Atumka yakat muranam aa nusha paan wainkatnuitrume. Tura asamtai atumsha yakta nunisrumek anumkachminuitrume.

5:15b.MAT.005.015 Aints ainau kantiin akawar chingnanmaka engkeenatsui, antsu yakí kentsar jeanam pujuinaun mash paan wainmamtikinawai.

5:16b.MAT.005.016 Atumsha nunisrumek nekas pengker aa nu turau asaram, aints ainau atumi pengker pujamurmin waitmakar, Yuska juuntaitai tiarat, tu nintimsaram pujustaram,” Jesús timiayi.

5:17b.MAT.005.017 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Atumka wína pachitsaram: Nuka Moisésa chichamen sakartas taawitai, tuuka nintimrairap. Tura Yuse chichamen etserin ainau aarmaurincha sakartas taawitai, tuuka nintimrairap. Wikia nunaka turashtatjai. Antsu Moisésa aarmaurin tura Yuse chichame etserin ainau aarmaurincha nekasan umiktasan taawitjai.

5:18b.MAT.005.018 Nunasha tajarme: Nayaimpisha tura nungkasha meseatsaing, Moisésa aarmauringkia pengké kichkisha yapaijnaiyashtinuitai. Antsu mash aarmawa nunisang umiktinuitai.

5:19b.MAT.005.019 Tura aints Moisésa chichamen pengké tuupchincha pachischauka, tura chikich ainaun nuiniak: Nu chicham pachischatnuitrume tauka Yusnum jea, nekas mianchau atinuitai. Antsu Moisésa aarmauringkia umirak, tura chikich aints ainaun nuiniak: Nu chicham umirkataram tauka Yusnum jea nekas juun atinuitai.

5:20b.MAT.005.020 Nunia atumka fariseo ainau tura Moisésa chichamen nuikiartin ainausha nangkamasrumek pengker pujachkurmeka, Yuse pujutirinka wayaashtinuitrume,” Jesús timiayi.

5:21b.MAT.005.021 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Yaanchuik juun ainau Moisésa chichamen etserinak: Aints maawairap. Antsu aintsun maunaka yapaijkiartinuitai tiarmiayi. Nu tamauka antukmiarume.

5:22b.MAT.005.022 Tura wainiatnak wikia atumin tajarme: Aints ni yachiin kajerak pujakka, wait wajaktiniun jukitnuitai. Tura ni yachiin suwirpiaku jiis, pasé chichaman chichaunaka junia apu ainausha wait wajaktiniun susartinuitai. Tura aints kichan kajerak katsekeak pujauka ji nekas kajintrashtinnum engkema tuke wait wajaktinuitai.

5:23b.MAT.005.023 “Atumka Yus maaketai titasrum, Yusen waring achat susatasrumsha ni jeen wayaakrumningkia, nuni wayaaram, atumi yachí kajertaminak pujuinau aneakrumka,

5:24b.MAT.005.024 Yus susatasrum wakerarme nuka ukukrum, atumi yachí jiistaram. Tura nijai chichasrum tsangkurnairataram. Nuniangka waketkiram, Yus susatasrum wakerarme nuka Ni susataram.

5:25b.MAT.005.025 “Atumka tumaashitkurmeka, chikich aints atumin: Akirkata tusa, apu pujamunam jeetamiartas achirmakaramtaikia, nijai tsaniasrum jinta weakrum chicham iwiarataram. Nu turachkurmeka, apu achirmak suntar ainaun akupturmak: Ju aints kársernum engkeataram titinuitai.

5:26b.MAT.005.026 Nekasan tajarme: Atumi tumaashri mash metek akiimiatsuk pujakrumka, nuniangka pengké jiinkishtinuitrume,” Jesús timiayi.

5:27b.MAT.005.027 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Yaanchuik juun ainau chichaman etserinak: ‘Nuwa aishrinujai tsanirmawairap,’ tinamuka antukmiarume.

5:28b.MAT.005.028 Tura wainiatnak wikia atumin tajarme: Aints nuwan jiis, nijai tsanitan wakerau asa, ni nintijai yanchuk tunaun turawai.

5:29b.MAT.005.029 “Tura asamtai atumi jiisha atumin tunau nintimtikramataikia, atumi jii untsurnumanini kut kuinkawa nunisrumek tunaarum japaram ukuktaram. Jii kichik mengkakau wainiatrumek, nayaimpinam tuke pujustinka timiá pengkeraitai. Antsu mai jiintukka namangmesha pengker ayat, ji kajintrashtinnum engkematnuka nekas pengké paseetai.

5:30b.MAT.005.030 Tura untsur uwejmijai tunau takastasrum wakerakrumka, tunau takasai tusaram, atumi uweje met charawa nunisrumek tunaarum japaram ukuktaram. Uwej kichik met charukmau wainiatrumek, nayaimpinam tuke pujustinka timiá pengkeraitai. Antsu namangmeka pengker ayat, mai uwejtukka ji kajintrashtinnum engkematnuka nekas paseetai,” Jesús timiayi.

5:31b.MAT.005.031 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Tura yaanchuik juun ainau etserinak: ‘Aints nuwarin ukuktias wakerakka, papin aar: Nuwarun ukuajai tusa, nu papinka nuwarin susatnuitai,’ tinu armiayi.

5:32b.MAT.005.032 Antsu wikia tajarme: Nuwari kichjai pujachu wainiat, aints ni nuwarin ukuakka, chikich aintsun ninumkamtai, nu aintska nuwarin ukukin asa, nuwarin tunau takamtikui. Tura nuwa japamun nuwatkausha nunisang tunau wajawai,” Jesús timiayi.

5:33b.MAT.005.033 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Yaanchuik juun ainau etserinak: ‘Atumka ii Apuri naarin pachisrum: Yusjai tajai, nunaka turatatjai, tarume nuka umitskeka inaisairap,’ tinu armiayi. Nu tamauka antukmiarume.

5:34b.MAT.005.034 Tura wainiatnak wikia atumin tajarme: Nangkamrumka Yusjai tajai, pengké tiirap. Yusjai tajai, nayaimpinmasha tuke nunisang au asamtai, wisha nunisnak waitrutsuk chichaajai takurmeka, nayaimpisha Yuse pujutiri asamtai nusha tiirap.

5:35b.MAT.005.035 Tura Yusjai tajai, ju nungkasha tuke nunisang au asamtai, wisha waitrutsuk chichaajai takurmeka, ju nungkancha Yus wainu asamtai nuka tiirap. Tura Jerusalén yaktasha pachisrum: Jerusalén nekas Juun Apu yaktari asamtai, wisha waitrutsuk chichaajai, Yusjai tajai tiirap.

5:36b.MAT.005.036 Atumka jemperuktaj takurmesha, atumkeka jemperukchatnuitrume. Tura atumi jemperi ataksha tuke shuwin ati tayatrumek nusha turachminuitrume. Tura atumi muuken pachisrum: Nekasnak waitrutsuk Yusjai tajai tiirap. Tura asaram atumek nintimsaram: Wi wakeraknaka nuna turatatjai titasrum: Yusjai tajai tiirap.

5:37b.MAT.005.037 Tura atumin ininminamtaikia: Ja ai titasrum wakerakrumka tupnik: Ja ai titaram. Antsu atsa titasrum wakerakrumka tupnik: Atsa titaram. Nuna nangkamasrumek: Yusjai tajai takurmeka nuka paseetai,” Jesús timiayi.

5:38b.MAT.005.038 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Yaanchuik juun ainau Moisésa chichamen etserinak: ‘Aints ijutminak jiimin mesturmaramtaikia, amesha nunismek yapaijkum ni jii mesturta. Tura ni ijutminak naimin akartamkamtaikia, amesha nunismek yapaijkum ni naisha akarkata,’ tinu armiayi. Atumka nu etsermau antukmiarume.

5:39b.MAT.005.039 Antsu wikia atumin tajarme: Pasé aints ainau yapaijtsuk asataram. Antsu aints atumi yapiin awaturminamtaisha, atumka yapaijtsuk atusha awatita tusaram tsangkatkataram.

5:40b.MAT.005.040 Aints tumaashnum akirkata tusa, atumi wejmakri jurutramataikia, atumi punchurisha jukiti tusaram tsangkatkataram.

5:41b.MAT.005.041 Tura aints atumin inatmak: ‘Ju mermaka kichik kilómetro entsatrukta,’ turamataikia, jimiarchik kilometrosha pengker nintimsaram nuka entsatkataram.

5:42b.MAT.005.042 Tura aints: Yuumamur surusta turamataikia, ni yuumamuri surittsuk susataram. Tura aints atumin: Warirmesha tsangkatrukta turamataisha, surittsuk ikiastaram,” Jesús timiayi.

5:43b.MAT.005.043 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Yaanchuikia aints ainau chichainak: ‘Ame irutkamurmek aneeta. Antsu nemasmeka suwirpiaku jiista,’ tinu armiayi. Atumka nu tamau antukmiarume.

5:44b.MAT.005.044 Antsu wikia tajarme: Atumi nemase ainau aneetaram. Tura atumin pasé chichartaminamtaisha, Yus yainmakti titaram. Tura atumin suwirpiaku jiirminamtaisha pengker awajsataram. Tura atumin jiyatminamtaisha, tura pasé awajtaminamtaisha, nu aints pachisrum Yus seattiaram.

5:45b.MAT.005.045 Tu pujakrumka atumi Apaachiri nayaimpinam puja nuna wakeramuri umiu asaram, nekasrum ni uchiri ainiarme. Yus aints ainaun mash wait anentau asa, pasé aints ainamunmasha, tura pengke aints ainamunmasha tsaa tsantrati tusa tuke tsangkatawai. Tura Yusen umirin ainamunmasha, tura Yusen umirchau ainamunmasha yumi jiturti tusa yumincha tuke akupawai.

5:46b.MAT.005.046 Tura asamtai atumin anenminak pujuinau nuke aneakrumningkia, ¿Yus atumin: ‘Nekasrum pengke aintsuitrume,’ turamtatuak? Atsa. Antsu kuikian juu ainau tunau ainayat, niin aneenauncha nunisarang aneenawai.

5:47b.MAT.005.047 Tura atumi weari ainaujaing chichaakrumka ¿Yusen umirchau ainau nuna nangkamasrumek pengker nintimsarmek pujaram? Atsa, Yusen umirchau ainausha ni weari ainaujai chichainawai.

5:48b.MAT.005.048 Tura asamtai atumi Apaachiri nayaimpinam puja nujai metek nekas pengker ataram,” Jesús timiayi.

6

6:1b.MAT.006.001 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Atumka: Aints ainau wína pengker turamurun wainkarat tu nintimsarmeka pengker aa nuka turuwairap. Tu nintimsaram chikich ainaun pengker awajsamin wainiat, atumi Apaachiri nayaimpinam puja nuka atumin pengkerka awajtamsashtinuitrume.

6:2b.MAT.006.002 “Tura asamtai yuuminak pujuinau yaingkrumsha, chikich ainausha antukarat tusaram etserkairap. Antsu aints ainau wina mash jiirsar: Pengke aintsuitme, turutiarat tu nintimsar, iruntai jeanam wajasar tura jinta wekaasar: Yuuminak pujuinaun yayaajai, tusar etserinawai. Antsu wikia nekasan tajarme: Chikich ainau nuna jiisar: Nuka pengke aintsuitai tinau asaramtai, Yuska nu aintsnaka pengkerka awajsashtinuitai.

6:3b.MAT.006.003 Tura asamtai yuuminak pujuinaun yuumamuri susamsha: ‘Yuumamurin susamjai,’ tutsuk, aints kichkisha ujakairap.

6:4b.MAT.006.004 Antsu takamtaik uukrum chikich ainau yuumamuringkia susataram. Turakrumningkia atumi Apaachiri mash aintsun wainua nuka atum turamuncha wainak, atumin pengker awajtamsatnuitrume,” Jesús timiayi.

6:5b.MAT.006.005 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Tura Yus seakrum, anangkartin ainau Yusen seaina nunisrumka Yuska seairap. Anangkartin ainau wina jiirsarat tusar, iruntai jeanmasha tura aints untsuri wekaatainmasha wajasar Yusen seainawai. Nekasan tajarme: Aints nuna jiisar: Nekas pengke aintsuitai, tu nintimtinau asaramtai, tu seau ainaunka Yuska pengkerka awajsachartinuitai.

6:6b.MAT.006.006 Tura Yus seakrum, aints atsamunmasha atumi kanutirincha atumek pujusrum, atumi Apaachiri Yus seataram. Turakrumningkia atumi Apaachiri mash aintsun wainua nuka atum turamuncha wainak, atumin pengker awajtamsatatrume.

6:7b.MAT.006.007 “Yus seakrum nangkamrum nukap chichaj pujuirap. Nuka Yusen nekachu ainau tuminawai. Nuka ningki nintimsar: Wikia nukap chichaamtaikia Yuska anturtawapi, tu nintiminawai.

6:8b.MAT.006.008 Antsu nu aints ainau Yusen seainawa nunisrumka Yuska seairap. Atumka seatsrumning, atumi Apaachiri Yus atum yuumamuncha mash nekawai.

6:9b.MAT.006.009 Tura asamtai atumka Yus tu seataram: Ii Apaachiri Yus, nayaimpinam pujame nu ii nekas Apaachirinme. Aints mash amin naarmin pachisar: Ameketme pengkeram turamiarti.

6:10b.MAT.006.010 Ame aints inartin kinta wári jeati. Ame wakeramuram nayaimpinmasha tura nungkanmasha tuke ati.

6:11b.MAT.006.011 Ju kintaka ii yutairi yuumaji nu sukartusta.

6:12b.MAT.006.012 Tura chikich aints iin pasé awajtamsaru ainau tsangkurau akurningkia, ii tunaarisha iincha nunismek tsangkukratkata.

6:13b.MAT.006.013 Tura tunaanum jearai tusam japkartuam ukukratkiip, antsu iwianchnumia uwemtikiartukta. Maaketai. Tu Yuska seataram.

6:14b.MAT.006.014 “Nuniasha tajarme: Atumin pasé awajtaminausha tsangkurakrumningkia, atumi Apaachiri nayaimpinam puja nusha nunisang atumin tsangkutramratatrume.

6:15b.MAT.006.015 Antsu atumin pasé awajtaminausha tsangkurchakrumningkia, atumi Apaachiri nayaimpinam puja nusha atumin tsangkutramrashtatrume,” Jesús timiayi.

6:16b.MAT.006.016 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Ataksha tajarme: Atum Yus seatasrum ijarmarmesha wake mesekairap. Anangkartin ainau: Aints wína jiirsar: Ijarmayapi turutiarat tusar tuminawai. Tura asamtai wikia nekasan tajarme: Chikich aints: Pengke aintsuitai tu nintimtursarat tusar, ijarmawar pujuinaunka Yuska pengkerka awajsashtinuitai.

6:17b.MAT.006.017 Antsu atumka ijarmaram pujakrumsha, aints nekarawai tusaram, atumi yapi nijarum pengker temashmiartaram. Aints ijarmayapi turutiarai tusaram nuka turataram. Chikich aintska nekarminachu wainiat, atumi Apaachiri Yus mash aa nuna nekau asa, atumin pengker awajtamsatatrume,” Jesús timiayi.

6:19b.MAT.006.019 Nuniasha Jesús ataksha chichaak: “Wikia nunasha tajarme: Ju nungkanam warinchu ainau sengka wári mesratin asaramtai, tura warinchusha mengkakartin asaramtai, tura kasa ainau jea wayaawar kasamkartin asaramtai, kuik kiaungkairap.

6:20b.MAT.006.020 Antsu nayaimpinmaka warinchu atsuinau asaramtai nuningkia mamurchatnuitrume, tura warinchurmesha mengkakashtinuitai. Tura kasa ainau kasamkartas wayaachartinuitai. Tura asamtai atumka nukap wakerarme nuka atumi nintijai tuke nintimsaram pujarme. Tura asaram ¿itiurak nekasan nayaimpinam jeataj? tu nintimsaram pujustaram,” Jesús timiayi.

6:22b.MAT.006.022 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Atumi jiingkia kantii kapaawa nunisketai. Atumi jii pengkeraitmataikia, paan wainmaktinuitrume. Antsu atumi jii paseetmataikia, teenam pujawa nunisketrume. Atum waintrume nuka atumi nintijai nintimu wearme. Atumi ninti pengkeraitmataikia paan nintimratnuitrume. Antsu atumi jiingkia pengker ayat, atumi ninti paseetmataikia, atumsha teenam pujawa nunisrumek nintimuwearme. Atum tu nintimsaram pujakrumka, nekasrum timiá pasé pujarme,” Jesús timiayi.

6:24b.MAT.006.024 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Apu jimiar metek nintimtsuk pujuinaunka aints kichkisha umirkartatkama tujintinawai. Antsu kichnaka nakitak, kichan aneetnuitai. Tura kichkin umirak kichnaka pachischatnuitai. Tura asamtai atumka warinchu ainau aneakrumka, aya nuke aneetaram. Tura Yus aneakrumka, aya Yusek aneetaram. Antsu mai aneakrumka nuka yumtinuitai,” Jesús timiayi.

6:25b.MAT.006.025 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Tura asamtai tajarme: Warinak yuwataj, tura warinak umurtaj, tura warinak entsartaj tusaram, nuke nintimsarmeka pujusairap. Yus tuke iwiaaku pujustaram tusa, pujutan suramu asa, atumi yutairincha, tura atumi entsatirincha suramsatatrume.

6:26b.MAT.006.026 Chingki yakí nanamin ainau itiur pujuinawa tusaram nintimrataram. Nuka araknaka arainatsui. Tura arakan juukar jeanmasha ukuinatsui. Tu pujuinau wainiat, atumi Apaachiri nayaimpinam puja nuka ni yuwatniurin suwawai. Yus atumin chingkin nangkamasang nukap anenmau asa ¿atum yuumamunka itiur suramsashting?

6:27b.MAT.006.027 Tura untsuri kinta pujustaj takurmesha kichik horaksha inangkakchamnawaitrume.

6:28b.MAT.006.028 “Tura ¿warukaya atumi entsatiri pachisrum: Warinak entsartaj tusaram, nangkamrumsha nintimsarmesha pujarme? Yangkur ainau nangkamiar yangkurkar wajainau nintimrataram. Nuka takakminatsui. Tura uruchnasha kutaminatsui.

6:29b.MAT.006.029 Tura apu Salomón yaanchuik pujumia nuka entsatirin timiá pengker entsariat, yangkura nuniskeka timiá pengkerka iwiarmamrachmiayi, tusan tajarme.

6:30b.MAT.006.030 Nupaa ainau yamaikia shiiram au waininayat, kashin aints charukar jinum epeawartinun wainiat, Yuska shiirman iwiarmamtikin asa, atumnasha yangkuran nangkamasang entsatincha shiirman suramsatnuitrume. Tura asamtai ¿warukaya Yuska nekasrum nintimtsurme?

6:31b.MAT.006.031 Tura asaram warinak yuwataj, tura warinak umurtaj, tura warinak entsartaj tusaram napchau nintimtsuk asataram.

6:32b.MAT.006.032 Yusen nekachu ainau tuke inaitsuk tu nintimsar pujuinawai. Antsu atumi Apaachiri nayaimpinam puja nuka atumi yuumamurmin mash nekau asamtai, tuuka nintimtsuk asataram.

6:33b.MAT.006.033 Antsu Yuse wakeramuri tura ni nekas pengker awajtamsamuri nuwá eemkaram nintimrataram. Turakrumningkia atumi yuumamurin mash suramsatatrume.

6:34b.MAT.006.034 Tura asamtai kinta tsawaatsaing eemkaram: ¿Kashin wi warukatjak? tuuka nintimtsuk asataram. Kashin yumtin atin wainiatrum, yamaikikia nintimtsuk pujustaram. Chikich kinta yumtin amataikia, Yuska winaka waitui, tu nintimsaram pujustaram,” Jesús timiayi.

7

7:1b.MAT.007.001 Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Yus wínaka wait wajaktiniun surusai tusaram, chikich aints pachisrum pasé chichakairap.

7:2b.MAT.007.002 Atumka chikich ainau pachisrum pasé chichaakrumningkia, Yuska atumin wait wajaktiniun suramsatnuitrume. Tura atum chikich ainau pengker awajkurminkia Yuscha nunisang atumin pengker awajtamsatatrume.

7:3b.MAT.007.003 Tura chikich aints tunaun jumchik takau asamtai, atumka tunau nukap takautiatrumsha ¿waruka nu aintcha tunaawaitai tarume? Tunau pachisrum chichaakrumka, aints ni jiin tsetsee juun engketu wainiat, nunaka waintsuk chikich aintsu jiin tsetseen tuupchin engketun wainak, nuna jiij pujurua tumawaitrume.

7:4b.MAT.007.004 Tura atumi tunaari nukap aa nu nintimtsuk pujayatrum ¿chikicha tunaari jumchik aa nuka pachisrumsha atumsha itiur chichastarmek? Tu pujakrumka aints ni jiin tsetsee juun engketun wainiat, nunaka waintsuk, chikich aintsu jiin tsetseen tuupchin engketun wainak: ‘Tsetsee jiimin engketun ashiitjai. Wait aneasam tsangkatrukta,’ tu chichaawa tumawaitrume.

7:5b.MAT.007.005 Tu chichaakrumka chikich ainau anangkuram: ‘Auka péngke aintsuitai turutiarat,’ tu nintimsaram pujarme. Tura asaram nuwá eemkaram atumi tunaari nukap aa nu inaisaram, nuniangka paan nintimraram, chikich aints chicharkuram: Tunaari jumchik aa nuna inaisati tusaram chichastinuitrume. Tu pujakrumka aints nuwá eemak ni jiinian tsetsee juuntan ashii japa, nunia paan jiimias, chikich aintsu jiinia tsetsee tuupchin ashiawa tumawaitrume.

7:6b.MAT.007.006 “Nuniangka ataksha tajarme: Aints Yuse chichamen nakitinauka Yuse chichamengka ujakairap. Antsu nu aints ainau Yuse chichame ujaakrumningkia, nuka atumin kajertamkatnuitrume. Nu aints ainau yawaa kajeawa nunisarang ainawai. Yawaa kajeu yutan pengker aa nunaka suamaitiat, aintsun esaitas wakerawai. Tura Yuse chichamen antutan nakitinau kúchia nunisarang ainawai. Kúchi nintinchau asar, shaakun najarar tsuringmin ainawai. Tura asamtai kúchi ainau shaak akik aa nuka susashtinuitai,” Jesús timiayi.

7:7b.MAT.007.007 Nunia Jesús ataksha chichaak: “Aints warinak seamina nunaka juwinawai. Tura warinak eaina nunasha waininawai. Tura winájai tinaunaka waitin uratinawai. Tura asamtai tuke Yus seataram. Turakrumningkia atumi yuumamurmin suramsatnuitrume. Tura Yuse wakeramurin nekaatasrum wakerakrumningkia, Yuska nunasha nekamtikramatnuitrume. Tura Yus pujamunam jeatasrum wakerakrumningkia, Yuska waitin uratramtinuitrume.

7:9b.MAT.007.009 “Nusha nintimrataram. ¿Yaachia uchiri yaparak yurumkan seamaitiat kayan sua?

7:10b.MAT.007.010 Tura ¿yaachia uchiri namakan seamaitiat napin sua?

7:11b.MAT.007.011 Atumka tunau ayatrumek, nekasrum atumi uchiri pengker aa nuke suwarme. Atumka Yus seakrumningkia ¿atumi Apaachiri nayaimpinam puja nu nekas pengker asa, itiur suritramkating?

7:12b.MAT.007.012 “Aints ainau wína pengker awajtusarat tusaram nu wakerau asaram, atumsha nunisrumek chikich aints ainausha pengker awajsataram. Nu chichamnaka Moiséscha, tura yaanchuik Yuse chichame etserin puju armia nusha mash umiktaram tusar aararmiayi,” Jesús timiayi.

7:13b.MAT.007.013 Nunia Jesús ataksha chichaak: “Wikia ataksha tajarme: Yusnum pujustasrum wakerakrumka, waiti tuupchinam wayaataram. Waiti tuupich asamtai, aints ainau nuni wayaawar, jinta tsererchinam tuke iwiaaku pujustinnum weenauka untsurinchuitai. Antsu chikich waiti wangkaram asamtai, aints nuni wayaawar, tungkajin jintanam wait wajaktinnum jeartinka untsurintai,” timiayi.

7:15b.MAT.007.015 Nunia Jesús ataksha chichaak: “Wikia nunasha tajarme: Wait chichaman etserin ainau nangkamiar: Wikia Yuse chichamen etsernuitjai tinauka wina anangkruwai tusaram aneartaram. Nuka uwijaya nunisarang winitraminayat, yawaa kajeawa nunisarang atumin mestamrartas winitramiartinuitai.

7:16b.MAT.007.016 Atumka numi neré jiisrum: ¿Warí numita? tusaram nekaatnuitrume. Tura asaram nu aints ainau turamurisha jiisrum: ¿Warí aintski? tusaram nekaatnuitrume. Numi jangkirtincha jiisrum, uva yurangkenka juukchamnawaitrume. Tura higo ainau narajnumianka juukchamnawaitrume.

7:17b.MAT.007.017 Numi nekas pengker ainia nuka neren pengkeran nerenawai. Antsu numi pasé ainauka neren paseen nerenawai.

7:18b.MAT.007.018 Tura numi pengker ainauka paseenaka nerenatsui. Tura numi pasé ainauka pengkernaka nerenatsui.

7:19b.MAT.007.019 Tura numi nere pasé amataikia, aints ainau numin ajakar kanawen jinum epeenawai.

7:20b.MAT.007.020 Tura aints ainau numi neren jiisar: ¿Warí numiki? tusar nekainawa nunisrumek atumka aints ainau turamurisha jiisrum: ¿Warí aintski? tusaram nekaatnuitrume,” Jesús timiayi.

7:21b.MAT.007.021 Nunia Jesús ataksha chichaak: “Wikia nunasha tajarme: Aints ainau nangkamiar: ‘Apurua, Apurua,’ turutinauka mash Yuse pujutirin nayaimpinmaka jeachartinuitai, antsu wina Apaachir nayaimpinam puja nuna wakeramurin najanin ainauka ni pujutirin jeartinuitai.

7:22b.MAT.007.022 Nungka amukatin kinta jeamtai, aints untsuri wína chichartinak: ‘Apurua, Apurua, iikia amin pachisar ami chichamim etsernuyaji, tura ami naaram pachisar aintsnumia iwianch ainau jiirnuyaji. Tura ami kakarmarmijai wainchati takatcha takakmasmiaji,’ turutiartinuitai.

7:23b.MAT.007.023 Tura wainiatnak wikia ayaakun: ‘Atumin pengké wainchawaitjarme. Tunau takau ainautiram, winíangka jiinkiram wetaram,’ titinuitjai,” Jesús timiayi.

7:24b.MAT.007.024 Nunia Jesús ataksha chichaak: “Wikia nunasha tajarme. Aints wína chichamrun antuk, tura miatrusang umirtak pujauka aints jea jeamtan nekau nungka pisu amanum jea jeamkamua tumawaitai.

7:25b.MAT.007.025 Tura yumi nukap jituriat, tura entsasha nujangkruayat, tura nasesha kakarman nasentiat, nu jea nungka pisunam jeamkamu asamtai, yumpungtatkama tujinkatnuitai.

7:26b.MAT.007.026 Tura aints wína chichamrun antukiat, umirtutsuk pujauka aints nintinchau jean yaikminam jeamua tumawaitai.

7:27b.MAT.007.027 Tura yumi nukap jitak, entsasha nujangkrak, tura nasesha kakarman nasentak nu jeanka pukuuktinuitai. Turamtai nu jeaka mengkakatnuitai,” —timiayi.

7:28b.MAT.007.028 Tura chichas umisamtai, Moisésa chichame nuikiartin ainaujai metekchau, antsu Yuse kakarmarijai nuikiartau asamtai, aints Jesúsa chichamen antukaruka nukap nintimrarmiayi.

8

8:1b.MAT.008.001 Jesús nu muranmaya wangkenmatai, aints ainau untsuri nemariarmiayi.

8:2b.MAT.008.002 Turinai aints kuchapruku tari, Jesús wekaamunam tikishmatar seak: —Apuru, ame wakerutakmeka wína tsuwaramnawaitme, —timiayi.

8:3b.MAT.008.003 Tamati Jesús ni uwejejai kuchapruku namangken takas: —Ja ai, wakerajme. Pengker wajasta, —timiayi. Tamati nu tamaujai metek tsaar pengker wajasmiayi.

8:4b.MAT.008.004 Turamtai Jesús chicharak: —Antukta. Ami turunamuram pengké etserkaip. Antsu sacerdotenam weta. Nuni weme namangkem pengker tsuwamaru asam inakmasta. Tura aints ainau mash pengker wajasmaurun nekaawarat tusam, Moisés tímia nunismek turata, —timiayi.

8:5b.MAT.008.005 Tura ukuki, Capernaum yaktanam jeamtai, Romanmaya kapitán tari, Jesúsan seak:

8:6b.MAT.008.006 —Apuru, wína inatir jaawai. Pengké nantakchamin kakarman najaimiak jearun juutu tepawai, —timiayi.

8:7b.MAT.008.007 Tamati Jesús chicharak: —Wikia tsuwartasan winitatjai, —timiayi.

8:8b.MAT.008.008 Tamaitiat kapitán ayaak: —Apuru, wikia judíochu asan, ameka wína jearun wayaata tichamin nintimjai. Wikia suntara apuri umirnuitjai. Tura wikia suntar ainaun inau asan, kichan: Weta, tama nusha weawai. Tura kichan: Winiti, tama nusha winawai. Tura wina inatirun takatan inamka, miatrusarang umirtinawai. Tura asamtai amesha nunismek apu asam, juni wajasam chichaamning inatirka tsaartatui, —timiayi.

8:10b.MAT.008.010 Tamati Jesús nuna antuk, nukap nintimias niin nemarinaun chicharak: —Nekasan tajarme. Ju aintsua nunisarang Yus nekas tujinkachuitai tinaunka kichkisha wainkachuitjai.

8:11b.MAT.008.011 Nunasha tajarme: Israel ainau untsuri tsaa taakmanumanini, tura tsaa jeamunmaninisha Yuse pujutirin nayaimpinam kaunkar Abrahamjai, tura Isaacjai, tura Jacobjaisha iruntrar yuwaartinuitai.

8:12b.MAT.008.012 Antsu Israela weari ainau Yuse pujutirin wayaamin ainayat, wína nekasampita turutchau asar, nekasar teenam japar ukukmiawa nunisarang wait wajakartinuitai. Tura asar nuni juutinak, nain esainiar katertinak matsamiartinuitai, —Jesús timiayi.

8:13b.MAT.008.013 Tura kapitanin chicharak: —Jeemin yamaikia waketkita. Ame wína inatir nekasampi tsuwartinuitme turutu asakmin nuke ati tajame, —Jesús timiayi. Tamati ni tamaujai metek kapitani inatiri pengker wajasmiayi.

8:14b.MAT.008.014 Nunia Pedro jeen waya, Jesús Pedro tsatsarin tsuweak peaknum tepaun wainkamiayi.

8:15b.MAT.008.015 Tura nu nuwan wainak Jesús uwejen achikiam, tsuweamurin michatramiayi. Tura michatar wajaki, irasartas taarun yurtan nangkamamiayi.

8:16b.MAT.008.016 Tsaa jeamtai iwianchrintin ainaun, tura jau ainauncha untsuri Jesúsnum itaarmiayi. Tura itarim Jesús aya chichasang iwianch ainaun jiikmiayi. Tura jau ainau itamuncha mash tsuwarmiayi.

8:17b.MAT.008.017 Yuse chichame etserin Isaías yaanchuik chichaak: “Ii pimpirmaurincha tura ii najaimiamurincha ningki jurutramkimiaji,” tímia nuna umiktas Jesús aints ainaun tsuwarmiayi.

8:18b.MAT.008.018 Aints ainau timiá untsuri tentakaram, Jesús ni nuiniatiri ainaun akatar akupak: —Tumajin katingmi tusaram kanu umistaram, —timiayi.

8:19b.MAT.008.019 Tamati Moisésa chichame nuikiartin tari Jesúsan chicharak: —Nuikiartinu, ame tuning wekaasatme nunisha amin nemarsatjame, —timiayi.

8:20b.MAT.008.020 Tamati Jesús ayaak: —Kujancham ainau waanam kaninawai. Tura chingki ainausha keemtairin keemsar kaninawai. Antsu wikia Yus akupkamutiatnak, aints ayatun kanurmintruka atsawai, —timiayi.

8:21b.MAT.008.021 Nunia chikich nemarnuri Jesúsan chicharak: —Apuru, jeemin waketkita tusam tsangkamrukta. Antsu wína apar jakamtai, iwiarsan umisan nuniangka amincha nemarsatjame, —timiayi.

8:22b.MAT.008.022 Tamati Jesús ayaak: —Atsa, wina umirtukcharu ainau jakawa nunisarang pujuinau asar, ni weari jakaramtai iwiarsarti. Antsu ameka yamaik wína nemartusta, —timiayi.

8:23b.MAT.008.023 Nunia ukuki Jesús kanunam engkemramtai, ni nuiniatiri ainau nijai tsaniasar engkemawar kuchan katiniarmiayi.

8:24b.MAT.008.024 Tura katinai nase kakarman nasenmiayi. Timiá nasenmatai, yumi kanunam yaranak piakmiayi. Turamaitiat Jesúska kanur tepemiayi.

8:25b.MAT.008.025 Kanuramtai Jesúsan shintinak: —Apurua, uwemtikiarturta. Ukantatji, —tiarmiayi.

8:26b.MAT.008.026 Tinamtai Jesús ayaak: —¿Waruka timiatcha shamarme? ¿Waruka Yus nekasampita tutsuksha? —timiayi. Nunia nantaki nasencha tura kucha tamparauncha chicharkamiayi. Turamtai nasesha, tura kuchasha miaaku wajasmiayi.

8:27b.MAT.008.027 Turamtai kanunam engkemrar pujuinau nintiminak: —¿Ausha warí aints asamtaiya nasesha tura tampaasha umirinawa? —tunaiyarmiayi.

8:28b.MAT.008.028 Nunia Jesús ni nuiniatiri ainaujai kuchan katingkiar, tumajin jear Gadara nungkanam nujamkar kanunmaya jiinkiaramtai, jimia aints jakau iwiartainumia jiinkiar Jesúsnum winiarmiayi. Nu mai iwianchrintin timiá kajeu asamtai, aints ainau nuke nangkamatnasha shamiarmiayi.

8:29b.MAT.008.029 Tura asaramtai nu jimia iwianchrintin kakarar untsuminak: —Jesúsa, Yuse uchiriya ¿waruka iincha waitkartuktasmesha winame? Ii wait wajaktin kinta jeatsaing, ¿waruka iincha wait wajaktinnum akupkartuktasmesha junisha winame? —tiarmiayi.

8:30b.MAT.008.030 Tinamtai arakchichu kúchi untsuri shushungminak wajaarmiayi.

8:31b.MAT.008.031 Turinamtai iwianch ainau nu aintsu namangkenia Jesúsan seainak: —Ju aintsnumia jiikratkumka, au kuchinam engkemataram tusam akupkartukta, —tiarmiayi.

8:32b.MAT.008.032 Tinamtai Jesús ayaak: —Ayu, nuni engkemataram, —tamati iwianch ainau nu aintsnumia jiinkiar kuchinam engkemawaramtai, kúchi ainau wakenam mash pisarar, kuchanam ayangkar kajingkiarmiayi.

8:33b.MAT.008.033 Tuminamtai kuchi wainin nuna wainkar, shamkar ampukiar yaktanam jear, ni wainkamurin, tura iwianchrintin turunamurincha mash etserkarmiayi.

8:34b.MAT.008.034 Tura etserinamtai, nunia aints ainau mash ni yaktarinia jiinkiar, Jesúsnum jear niincha jiisar chicharinak: —Wait aneasam, ii nungkarinia jiinkim weta, —tusar Jesúsan searmiayi.

9

9:1b.MAT.009.001 Tu tinam Jesús nunia aints ainaun ukuki, kanunam engkema tumajin kating ni pujamu yaktanam wemiayi.

9:2b.MAT.009.002 Tura nuni jeamtai aints pimpirun Jesús pujamunam itaarmiayi. Tura pimpirun itaarmia nuka: Jesús nekasampi tsuwaratatua, tu nintiminau asaramtai, Jesús nuna nekaa pimpirun chicharak: —Natsachi, napchauka nintimtsuk asata. Tunaarumka yamaikia tsangkuramuitme, —timiayi.

9:3b.MAT.009.003 Tamati Moisésa chichame nuikiartin ainau nu chichaman antukar napchau nintiminak: “¿Juka nangkami Yusetjai tumamtsuash? Nu titinka paseetai,” tu nintimrarmiayi.

9:4b.MAT.009.004 Tu nintimraru asaramtai, Jesús nuna nekau asa chicharak: —¿Waruka timiá napchau nintimsarmesha pujarme?

9:5b.MAT.009.005 ¿Warí timiá yumtinuita? ¿Tunaarum tsangkuramuitme titin yumtinkai? Antsu nu turachkursha pimpirun: ¿Wajakim wekaasata titinka yumtinkai?

9:6b.MAT.009.006 Wikia aints ayatnak Yus akuptuku asamtai, ju nungkanmaya ainau tunaarin tsangkuratnuitjai. Tura wi turamnawaitjai tusan yamaikia nekamtikiatjarme, —timiayi. Tura pimpirun chicharak: —Amin tajame: Nantakim tampuram jukim jeemin waketkita, —timiayi.

9:7b.MAT.009.007 Tamati pimpiru wajaki ni jeen waketkimiayi.

9:8b.MAT.009.008 Tura waketkiamtai Yus ni kakarmarin aintsun susau asamtai, nuna wainkaru asar shaminak: Yus juuntaitai tiarmiayi.

9:9b.MAT.009.009 Jesús nunia jiinki jinta weak winasha waitkamiayi. Wikia Mateowaitjai. Wikia apu akupkamu asan, apu akitinam keemsan, aints ainau kuikiarin apun susatasan juyajai. Wi turamtai Jesús nangkamak wína waitak: —Wína nemartusam wina nuiniatir ata, —turutmiayi. Turutmatai wikia: Ayu tusan wajakin Jesúsan nemarkamiajai.

9:10b.MAT.009.010 Tura asan wi Jesúsan: Yuwita tusan wína jearun jeemiajai. Turamtai wína jearun yuwinak pujuinai, Jesúsjai tsaniasar kuikian juu ainau untsuri, tura judío umirkatin chichaman umikchau ainausha, tura Jesúsa nuiniatiri ainausha nijai iruntrar yuwaarmiayi.

9:11b.MAT.009.011 Yuwaar umisaramtai, fariseo ainau wína jearun Jesús iruntramunam yuwaun wainkaru asar, Jesúsa nuiniatiri ainaun iniinak: —¿Atumin nuitamin warukaya kuikian juu ainaujai iruntrar yuwawa? Tura ¿waruka judío umirkatin chichaman umikchau ainaujai iruntrarsha yuwawa? —tiarmiayi.

9:12b.MAT.009.012 Tu tinam Jesús nuna antuk aimiak: —Aints pengker pujuinauka tsuwakratnunka yuuminatsui. Antsu najaiminak pujuinauka tsuwakratnun yuuminawai.

9:13b.MAT.009.013 Wikia pengke aintsuitjai tinaunka: Nintimaurum yapajiataram titasnaka tachawitjai, antsu tunaawitjai tinaun: Nintimaurum yapajiaram Yus umirkataram titasan tawitjai. Tura asamtai atumsha werum Yuse chichame aarmawa nu nekaaram, nunaka taku tawai tusaram nuimiartaram. Nu chichamka nuwaitai. Yus chichaak: ‘Tangku ainauka maaram wina surustaram tusanka wakeratsjai. Antsu aints ainau wait anentrataram tusan wikia wakerajai,’ timiayi. Tu aarmawaitai, —Jesús timiayi.

9:14b.MAT.009.014 Tura Imiakratnu Juanku nuiniatiri Jesúsan jeariar iniinak: —Iikia Juanku nuiniatiri ainautikia fariseo ainaujai metek Yus nintimrami tusar ijarmar yutsuk pujaji. ¿Antsu ami nuiniatirmeka waruka ijarminatsua? —tiarmiayi.

9:15b.MAT.009.015 Tu iniinam Jesús aimkatas nuikiartamun etserkamiayi. Tura etserak: —Aints yamai nuwan nuwatak ni amikrijai tsanias pujamtai ¿ni amikri ijarmawar wake mesekar pujusarminkai? Atsa, antsu aints yamai nuwan nuwatkaun jukiartin kinta jeamtai, nuniangka ni amikri wake mesekar ijarmawartinuitai. Wikia wína nuiniatir ainaujai iruntran pujamtai, nuka ijarminatsui. Antsu wína jurukiaramtai, nuniangka ijarmawartinuitai.

9:16b.MAT.009.016 “Chikich chichamsha antuktaram: Wejmak arut jaankamtai, ju nungkanam aints kichkisha tarachin yamarman nujtuk aparchamnawaitai. Nu turamka nunia nijaram, yamaram tarach setur tuupich wajayi. Tura asa arutri chingkiana, nuna nangkamasang nukap jaankatnuitai.

9:17b.MAT.009.017 Umuti vino tutai yamai kariauka nuwap aparmau mamurunam yarakchatnuitai. Nu turamka, vino kariak wapakrak nuwap aparmaun pujkatnuitai. Tura pujak nuwap aparmau mesertinuitai, tura vino ukaratnuitai. Antsu vino yamaram aa nu nuwap najanamu yamarmanam kantsejai kantsermanum yaraktinuitai. Turamka vino yamaram ayat, nuwapen pujkashtinuitai, tura vino ukarashtinuitai,” Jesús timiayi.

9:18b.MAT.009.018 Jesús chichaak pujai, judío juuntri taa, Jesúsan wainak tikishmatramiayi. Tura seak: —Nawantur yamai jakaun ukukjai. Tura wainiatum ame winim uwejmijai ni antingmaka iwiaaku pujustatui, —timiayi.

9:19b.MAT.009.019 Tamati Jesús: Ayu tusa wári wajaki, ni nuiniatiri ainautijai tsaniasar judío juuntrijai wemiaji.

9:20b.MAT.009.020 Jinta wearin nuwa doce (12) musach numpan nangkantsuk pujumia nuka Jesúsa wejmakrin antingtas tuntupenini winitmiayi.

9:21b.MAT.009.021 Tura wejmakrin antingnaka pengkerapi wajasainja, tu nintimias wejmakrin antimiakmiayi.

9:22b.MAT.009.022 Tura antingkiam Jesús pajas jiis nuwan wainak: —Nawantru, napchau nintimtsuk asata. Ameka wína nekasampita turutu asam pengker wajasume, —timiayi. Nu tamaujai metek nu nuwaka tsaarmiayi.

9:23b.MAT.009.023 Tura pengker wajasamtai, Jesús judío juuntri jeen jea, aints nuni pujuinau wake mesekar nangkun umpuinaun wainak, tura untsuminak juutinak pujuinaun wainak,

9:24b.MAT.009.024 nu aints ainaun chicharak: —Mash jiinkitaram. Nuwachikia jakachi, antsu kanuri, —timiayi. Tamati aints ainau: “Nangkami tawai,” tusar wishikiarmiayi.

9:25b.MAT.009.025 Antsu Jesús aints ainaun jiiki nuwawach tepamunam waya uwejen achirkam nuwachikia nantakmiayi.

9:26b.MAT.009.026 Nuwawach jaka nantakin asamtai, nu nungkanmaya ainau nuna pachisar untsuri etserkarmiayi.

9:27b.MAT.009.027 Tura nuwachin inanki ukuki, jinta wekai aints wainmichu jimiar Jesúsan nemarsar weenak: —Apu Davidta weariya, wait anengkratkata, —tu untsuminaun antukmiayi.

9:28b.MAT.009.028 Tu untsuminaun wainiat Jesús jeanam wayaamiayi. Tura jeanam wayaamtai, wainmichu irunu nemarkaram Jesús chicharak: —¿Atumka nekasampi iincha pengker tsuwarmartatji turutrumek? —tu iniam aiminak: —Ja ai, Apuru, —tiarmiayi.

9:29b.MAT.009.029 Tinamtai Jesús nu aintsu jiin antintak chicharak: —Atum nekasampita turutu asaram, pengker wainmaktaram, —timiayi.

9:30b.MAT.009.030 Tamati pengker wajasar paan wainmakaramtai, Jesús akatar akupak: —Pengké kichkisha etserkairap, —timiayi.

9:31b.MAT.009.031 Tamaitiat jeanmaya jiinkiar, nu nungkanmaya ainaun mash Jesúsa turamurin pachisar etserkarmiayi.

9:32b.MAT.009.032 Nunia jiinkiaramtai, aints chichachun iwianchrukun Jesúsnum itaarmiayi.

9:33b.MAT.009.033 Tura itaaramtai Jesús iwianchin jiiki akupkau asamtai, nu chichachu aints chichatan nangkamamiayi. Tura asamtai aints ainau nuna wainkar nintimrar: —Israel nungkanam pujautikia nu turamuka kichkisha wainchawaitji, —tiarmiayi.

9:34b.MAT.009.034 Tinau waininayat fariseo ainau chichainak: —Iwianchi apuri kakarmarijai iwianchin jiiki akupawai, —tiarmiayi.

9:35b.MAT.009.035 Jesús wekaa wekaaka chikich chikich yakat juunnumsha, tura tuupchinmasha iruntai jeanam waya, nuni aints ainaun nuiniarmiayi. Tura Yus aints ainaun tu inartinuitai tusa, Yusnum uwemratin chichaman etserkamiayi. Tura sungkurintin ainaun, tura najaiminak pujuinauncha tsuwarmiayi.

9:36b.MAT.009.036 Tura uwijaya nunisarang pujuinau asaramtai, uwija wainin atsawa nunisarang wait wajainauncha, tura kuntuchu nintimsar pujuinauncha Jesús wainkau asa, wait anentramiayi.

9:37b.MAT.009.037 Tura aints ainaun wait anentak ni nuiniatiri ainautin chichartamak: —Ju aints ainau nekasar trigo tsamakua nunisarang ainawai. Tura juuktin kinta jeau waininayat, juukartin jumchik ainawa nunisarang Yuse chichame etserin jumchik ainawai.

9:38b.MAT.009.038 Tura asamtai Yus ni chichamen etserin ainaun akupkati tusaram Yus seataram, —Jesús turammiaji.

10

10:1b.MAT.010.001 Tura Jesús ni nuiniatiri doce (12) ainautin untsurmak: “Iwianchrintin jiirkiram akupkataram, tura sungkurintin ainausha, tura najaiminak pujuinausha mash tsuwartaram,” tusa ni kakarmarin suramsamiaji.

10:2b.MAT.010.002 Jesúsa nuiniatiri ainautikia ii naaringkia nuwaitji: Simón chikich naari Pedron Jesús inaikiamiayi, tura Pedro yachí Andrés, tura Zebedeo uchiri Santiago, tura Santiago yachí Juan,

10:3b.MAT.010.003 tura Felipe, tura Bartolomé, tura Tomás, tura wi, kuikian juyaja nuwaitjai. Tura Alfeo uchiri Santiago, tura Tadeo,

10:4b.MAT.010.004 tura Simón yaanchuik mesetan najanin amia nu, tura Judas Iscariote, Jesúsan ukunam anangka surukmia nuwaitai. Ainchik: Wi akupkatnuitjarme tusa Jesús inaitamkamiaji.

10:5b.MAT.010.005 Tura Jesús ni nuiniatiri doce (12) ainautin chichartamak: “Judíochu nungkarin wekaasairap. Tura Samaria yaktanmasha weerap.

10:6b.MAT.010.006 Antsu Israel ainau uwija mengkakawa nunisarang pujuinamunam wína chichamur etserkatasrum wetaram.

10:7b.MAT.010.007 Tura werum: Yus yamaikia nayaimpinmaya aints ainaun inartin kinta jeayi tusaram etserkataram.

10:8b.MAT.010.008 Turaram jau ainausha tsuwartaram. Tura jakau ainausha inankitaram. Tura kuchaprintin ainausha tsuwartaram. Tura iwianchrintin ainausha jiirkitaram. Yuse kakarmari akikchaujai jukin asaram akikchaujai turataram.

10:9b.MAT.010.009 “Tura jinta weakrum, kuik engkearam jukirap. Kurisha, tura jiru kuikiasha jukirap.

10:10b.MAT.010.010 Tura pitakrumsha jukirap. Tura wejmak kichik entsarum wekaasataram. Tura sapatrumsha takutsuk tura waisha takutsuk aintsarmek wetaram. Atumka Yuse chichame takau asakrumin, aints ainau atumnasha ayurtamatnuitrume.

10:11b.MAT.010.011 “Tura asaram chikich yaktanam werum: ¿Yaachia juni pengke nintintin puja? tusaram nekaataram. Tura nekaaram nu yaktanmasha pujusrum,

10:12b.MAT.010.012 nu aintsu jeen wayaaram nuning tuke pujustaram.

10:13b.MAT.010.013 Tura asakrumin nu jeanam pengke nintintin pujamtaikia atum: ‘Pengker pujustaram,’ tarume nunisang Yus nu aints ainaun pengker awajsatnuitai. Antsu nu jeanam pasé nintintin atumin pengker awajtamtsuk pujuinamtaikia: Yus atumin pengkerka awajtamsashtatui titaram.

10:14b.MAT.010.014 Tura atumin: Juni wayaawairap turaminamtaikia, tura atumi chichamen antutan nakitinamtaikia, nu jeanmayangka tura nu yaktanmayangka jiinkiram ukuktaram. Tura ukuakrum atumi nawe japirum: Nu aints ainaun Yus jiisti tusaram, aints ainau mash nekamtikiataram.

10:15b.MAT.010.015 “Nekasan tajarme: Wait wajakartin kinta jeamtai, yaanchuik Sodoma yaktanam pujuinau, tura Gomorra yaktanam pujuinausha tunau asar, wait wajakarmia nuna nangkamasarang nu yaktanam pujuinausha nukap wait wajakartin ainawai,” Jesús turammiaji.

10:16b.MAT.010.016 Nunia ataksha iin chichartamak: “Aneartaram. Wisha atumin uwijaya nunisrumek arumin, juun yawaa pujamunam akupajrume. Tura asaram napia nunisrumek nintip ataram. Tura yapangma nunisrumek chikich ainau pasé awajtsuk asataram.

10:17b.MAT.010.017 Aints ainau atumin achirmakar, apu ainamunam surutmakartinuitai. Turinamtai iruntai jea ainamunam numijai awatamrartinuitai. Tura asaramtai wainkataram.

10:18b.MAT.010.018 Tura wína umirtin asakrumin, romano apuri ainausha, tura atumi apuri ainausha atumin wait wajaktiniun suramsarat tusar juramkiartinuitai. Tura asaramtai judío apuri ainau, tura judíochu apuri ainausha wína pachitsaram ujaktinuitrume.

10:19b.MAT.010.019 Tura wína aintsur asakrumin atumin achirmakar, apu ainamunam juraminamtaikia ¿itiurak chichaktaj? tura ¿warintuk aiktaj? tuuka nintimrairap. Antsu aneachmau Yus chichamtikramkatatrume.

10:20b.MAT.010.020 Tura asaram atumka chichaakrumsha atumek nintimsarmeka chichakchatatrume, antsu atumi Apaachiri Wakani atumin chichamtikramkatatrume.

10:21b.MAT.010.021 “Aints ainau ni yachiin waininayat: Maawarat tusar surukartinuitai. Nunia uchirtin ainausha ni uchirin waininayat: Maawarat tusar surukartinuitai. Nuniasha chikich aints ni aparin waininayat: Maawarat tusar surukartinuitai.

10:22b.MAT.010.022 Atumka wina aintsur asakrumin, aints ainau atumin mash kajertamkartinuitai. Antsu tunaun nepetkaram jakarmeka, atumka tuke Yusnum pujustinuitrume.

10:23b.MAT.010.023 “Chikich yaktanmaya ainau atumin mantamawartas wakerutminamtaikia, chikich yaktanam tupikiaktaram. Atumka Israel yakat ainamunam wína chichamur etserat umiatsrumning, wisha aintsutiatnak Yus akupkamu asan ataksha taratnuitjai. Wi taja nuka nekasaintai.

10:24b.MAT.010.024 “Nuniasha tajarme: Aintsu nuiniatiri ni nuikiartinaka nangkakashtinuitai. Tura aintsu inatiri ni inamurin nangkakashtinuitai.

10:25b.MAT.010.025 Aints nuikiartiniun nakitinamtaikia, ni nuiniatirincha nakitrartinuitai. Tura aints inakratnuncha nakitinamtaikia, ni inatiri ainauncha nakitrartinuitai. Tura asamtai wína pachitsar aujmatrinak: Iwianchi apurintai tinauka wína umirtin ainauncha nunisarang aujmatinak pasé chichasartinuitai,” Jesús turammiaji.

10:26b.MAT.010.026 Nunia Jesús ataksha iin chichartamak: “Tura asamtai aints ainau shamkairap. Yamai uukar chichakmauncha ukunam paan nekaawartinuitai. Tura yamaikia aintsu turamurin nekaachminun waininayat, ukunam paan nekaawartinuitai.

10:27b.MAT.010.027 “Wikia kashi atumin shishkamsan nekamtikiamiajrume nuka, aints ainau mash antukarti tusaram, tsawaisha paan etserkataram.

10:28b.MAT.010.028 Aints atumin mantaminamtaisha shamkairap. Atumi namangkenka mantaminayat, atumi wakaninka maachartinuitai. Antsu Yuska ni umirchau ainau namangkencha, tura wakanincha ji kajintrashtinnum tuke chumpiatin asamtai, aya Yusek shamkataram.

10:29b.MAT.010.029 “Atumka chingki jimiarchik kichik jiru kuikiajai sumakminuitrume. Chingki timiá akikchau sumakminun wainiat, atumi Apaachiri surimiamtaikia, chingki kichkisha nungká ayaarchamnawaitai.

10:30b.MAT.010.030 Tura Yuska atumin chingkin nangkamasang timiá anenmau asa, atumi intashi warutmak awa tusa nekapmarmawaitai. Tura asamtai atumin mantamawartas wakerutminamtaisha shamtsuk asataram,” Jesús turammiaji.

10:32b.MAT.010.032 Nunia ataksha iin chichartamak: “Nunasha tajarme: Aints ainau wína pachitsar aints antinamunam: Wikia Jesúsnawaitjai taunka wisha nunisnak wína Apaachirun nayaimpinam pujaun ujaakun: Juka wína aintsruitai titinuitjai.

10:33b.MAT.010.033 Antsu aints chikich ainau antinamunam wína pachitsar: Wikia Jesúsnauchuitjai taunka wisha nunisnak wína Apaachirun nayaimpinam pujaun ujaakun: Juka wína aintsruchuitai titinuitjai,” Jesús turammiaji.

10:34b.MAT.010.034 Nunia Jesús ataksha iin chichartamak: “Atumka wína pachitsaram: Ju nungkanam pujuinau maanitsuk pengker nintimtunisar angkan pujusarat tusa tamiayi, tuuka nintimsairap. Wikia ju nungkanam tau asamtai, aints ainau maanikiartinuitai.

10:35b.MAT.010.035 Wi tau asamtai, aints ni aparijai kajernaikiartinuitai, tura nuwasha ni nukurijai kajernaikiartinuitai. Tura najatisha ni tsatsarijai kajernaikiartinuitai.

10:36b.MAT.010.036 Tura asamtai aints ainau ni wearijai nemasnaikiartinuitai.

10:37b.MAT.010.037 “Aints ni aparincha, tura nukurincha wína nangkatusang aneauka wína aintsur achatnuitai. Tura aints ni uchirincha, tura ni nawantrincha wína nangkatusang aneauka wína aintsur achatnuitai.

10:38b.MAT.010.038 Tura aints wína nemartustas wakerayat, wait wajaktiniun shamauka wína aintsruchuitai.

10:39b.MAT.010.039 Nunasha tajarme: Aints wína umirtukiat, jatan shamak wína pachitas: Nuna umirchawaitjai tauka tuke mengkakatnuitai. Antsu wína umirtukuka maawarmaitiat, tuke iwiaaku pujusartinuitai,” Jesús turammiaji.

10:40b.MAT.010.040 Nunia Jesús ataksha chichartamak: “Nunasha tajarme: Wína umirtuku asakrumin, atumin anturtaminauka winasha anturtinawai. Tura winasha anturtinauka wína akuptukuncha anturinawai.

10:41b.MAT.010.041 “Aints Yuse chichamen etsernun Yus akupkamu asamtai, ni jeen wayaati taunaka Yus ni chichamen etsernun pengker awaja nunisang nu aintsun pengker awajui. Tura aints chikich aints pengke nintinnun: Jearun wayaata taunaka Yus pengke nintinnun pengker awaja nunisang nu aintsun pengker awajui.

10:42b.MAT.010.042 Tura aints mianchaun wainiat, wina nemartin asamtai, nu aintsun yumin shikirak aramtaikia, Yus nu aintsnasha nekas pengker awajsatnuitai,” Jesús turammiaji.

11

11:1b.MAT.011.001 Jesús ni nuiniatiri doce (12) ainautin nuikiartutai chichaman akatamar umisu asa, nunia jiinki nu nungkanam yakat ainamunam aints ainaun nuiniartas tura Yuse chichamen etserkatas wemiayi.

11:2b.MAT.011.002 Imiakratin Juan kársernum engkeamu pujus, Cristo turamurin pachis chichaman antuku asa, ni nuiniatirin chicharak: —Jesús wainkaram chicham nekartuataram, —tusa akupkamiayi.

11:3b.MAT.011.003 Akupkamu asar Jesúsan jeariar iniinak: —¿Yus uwemtikiartinun akupkatnuitjai tímia nuka amekitam? ¿Amechuitkumningkia chikichash nakastaij? —tiarmiayi.

11:4b.MAT.011.004 Tinamtai Jesús ayaak: “Atumka waketkiram atum wainkarume tura antukmarume nuka Juan mash ujaktaram.

11:5b.MAT.011.005 Tura ujaakrum: Wainmichu ainau paan ataksha wainminawai. Tura wekaichau ainausha ataksha wekainawai. Tura kuchaprintin ainausha tsaarar pengker wajainawai. Tura antichu ainausha paan antinawai. Tura jakau ainausha ataksha nantakiar iwiaaku pujuinawai. Tura mianchau ainauncha Yusnum uwemratin chichaman ujaawai titaram.

11:6b.MAT.011.006 Aints wína turamurun wainkar, nekasampita turutin ainauka nekasar warasartinuitai tusaram Juan ujaktaram,” Jesús timiayi.

11:7b.MAT.011.007 Tamati Juanku nuiniatiri waketkiaramtai, Jesús aints nuni juwakaru ainaun Juankun pachis nuikiartutan nangkamamiayi. Tura etserak: “Aints atsamunam Juan wainkatasrum ¿waruka wemiarume? Karis nase umpuam, mai we mai we waja nunisang ¿aints tu pujau wainkatasrumek wemiarum? Atsa.

11:8b.MAT.011.008 Turachkurmesha ¿aints wejmakan shiirman akikian entsaru wainkatasrumek wemiarum? Atsa. Aints wejmakan akikian entsaruka apu jeen pujuinawai.

11:9b.MAT.011.009 ¿Tura warí wainkatasrumea wemiarum? Atumka nekasrum Yuse chichamen etserin wainkatasrum wemiarume. Tura Juan wainkaram, chikich aints Yuse chichamen etsernun nangkamasang pengke aints wainkamiarume.

11:10b.MAT.011.010 Juankun pachis yaanchuik Yuse chichame etserin aarmia nuka nuwaitai: ‘Nintimrataram. Yus Mesíasan chicharak: Ame weatsmining jintimin iwiarati tusan, wína akupamurun eemkan akupajai timiayi.’ Tu aarmawaitai.

11:11b.MAT.011.011 “Nekasan tajarme: Yuse chichame etserin ju nungkanam puju armia nuka kichkisha Juankun nangkamaska atsumiayi. Antsu yamaikia Yuse umirin mianchau ainausha wi turatnun wainkartin asar, Juankun nangkamasarang Yuse pujutirin jeaartin ainawai, tajarme.

11:12b.MAT.011.012 “Nuniasha tajarme: Imiakratin Juan aints ainaun Yus inartinun pachis chichaman etsermia nuni nangkamsar, yamaisha nunisarang kajeu ainausha nu chichaman pengké nakitinawai. Tura kajeu ainau nu chichamnaka nakitinau asar, chikich ainausha Yusnum jeacharti tusar suriminawai.

11:13b.MAT.011.013 Yaanchuik Juan akiintsaing, Yuse chichame etserin ainau tura Moiséscha: Yus aints ainaun tu inartinuitai tusar etserkarmiayi.

11:14b.MAT.011.014 Tura asaramtai yaanchuik Yuse chichame etserin: ‘Cristo taatsaing, Elías eemak tatinuitai,’ timiayi. Tura nu chichaman nekaatasrum wakerakrumka: Juanka Elíasa tumawaitai titinuitrume.

11:15b.MAT.011.015 Ju chichaman antinauka nintimrarti.

11:16b.MAT.011.016 “Junia aints ainau itiur nintiminawa nunaka nekamtikiatjarme. Junia aints ainau uchia nunisarang nintiminawai. Uchi ainau ni amikrijai nakurusmi tusar aints aanum iruntramunam chicharnainak:

11:17b.MAT.011.017 ‘Iikia nangkuwach umpuarnisha ¿waruka yaamtsurme? Tura nangkamir nakurusmi tusar, aints jakamunam nampearnisha ¿waruka juuttsurme?’ Uchi tu nintimina nunisrumek pujarme.

11:18b.MAT.011.018 Juan pangnaka yutsuk, tura vinoncha umutsuk pujamtai, atumka ni chichame antut nakitau asaram: Iwianchrinuitai tarume.

11:19b.MAT.011.019 Tura wikia Yus akupkamutiatnak, chikich aintsua nunisnak yutancha pachitsuk yuwan, tura umutnasha pachitsuk umin asamtai, wína nakitrin ainau: Ushuitai tura nampewitai turutinawai. Tura tunaarintin ainau amikrintai, tura kuikian juu ainau amikrintai turutinawai. Tura waininayat Yusen umirin ainau Yuse nekamtairin jukin asar: ¿Warukaya nunasha tinawa? tusar nekainawai,” Jesús timiayi.

11:20b.MAT.011.020 Nuniangka Jesús chikich chikich yaktanam Yuse kakarmarijai wainchatai takatan untsuri takasu waininayat, nu yaktanmaya ainau ni tunaarin inaisacharu asaramtai, Jesús nu aints ainaun chicharkamiayi. Tura chicharak:

11:21b.MAT.011.021 “Corazín yaktanmaya ainautirmin, Betsaida yaktanmaya ainautirmincha aneartaram tajarme. Atumka nukap wait wajaktinuitrume. Tiro yaktanmaya ainau, tura Sidón yaktanmaya ainausha Yusen umirchau ainayat, Yuse kakarmarijai wainchati takatan atum wainkamiarume nunaka wainkachariat, nu wainkarkia yaanchuik: Yus tunaarun japitrurti tusar, entsatin pushun entsarar, tura muuken yukuujai yukuarar Yusnum uwemin armiayi.

11:22b.MAT.011.022 Tura atumsha wainchati takatcha wainkayatrumek, atumi tunaari inait nakitau asaram, tunau jiistin kinta jeamtai, atumka Tironmaya ainau, tura Sidónnumia ainau nangkamasrumek nukap wait wajaktinuitrume.

11:23b.MAT.011.023 “Capernaum yaktanmaya ainautirmincha tajarme: Atumka anangmamkuram: Iikia nayaimpinam pujustatjiapi, ¿tu nintimsarmek pujaram? Antsu atumka jakau matsamtainum mengkakatnuitrume tajarme. Sodoma yaktanmaya ainau Yuse kakarmarijai wainchati takatan wainkachu ainayat, nuna wainkaramtaikia, ni yaktari yumpuntsuk yamaisha tuke atinuyayi.

11:24b.MAT.011.024 Tura asamtai tajarme: Tunau ainau jiistin kinta jeamtai, atumka Sodoma yaktanmaya ainau nangkamasrumek nukap wait wajaktinuitrume,” Jesús timiayi.

11:25b.MAT.011.025 Nuniangka Jesús Yusen seak: “Apaachiru, ameka mash nayaimpinmaya ainau Apurinme. Tura mash nungkanmaya ainau Apurinme. Tura asam aints ningki nintimsar: ‘Wikia nekau aintsuitjai,’ tinauka ju chichaman nekaacharti tusam uukuitme. Antsu uchia nunisarang nintiminau ju chichaman paan nekaawarti tusam nekamtikiawaitme. Tura asakmin maaketai tajame.

11:26b.MAT.011.026 Apaachiru, tu ati tau asakmin, maaketai tajame,” timiayi.

11:27b.MAT.011.027 Tura Yusen sea umis, ataksha aints ainaun chicharak: “Wína Apaachir mash aa nuna wina surusmiayi. Aints kichkisha Yuse Uchiri itiurak awa tusarka nekainatsui. Tura wína Apaachir itiurak awa tusarsha nunasha nekainatsui. Antsu Yuse Uchiri asan, tu awai tusan paan nekajai. Tura aints ainaun: Wína Apaachirka tu awai tusan, wi nekamtikiatasan wakeraknaka nekamtikiatnuitjai.

11:28b.MAT.011.028 “Mash pimpikniutirmesha, tura itiurkachmin pujautirmesha wini winitaram. Turakrumningkia wikia ayamtiksatatjarme.

11:29b.MAT.011.029 Wikia pengké kajechu asan, miajuitjai tumamtsuk pujajai. Tura asamtai wini winiram nuimiartaram. Tura wína chichamrun miatrusarang umirtukartinka yumtichuitai. Tura wína takatrun takainauka itiurkachmin ainawai,” Jesús timiayi.

12

12:1b.MAT.012.001 Ayamtai kinta tsawaaramtai, Jesús ni nuiniatirijai aja japen nangkaaminak, ni nuiniatiri ainauti yaparakur trigo jingkiajin achikiar majurar yukir wemiaji.

12:2b.MAT.012.002 Turarin fariseo irunu nuna wainkar, Jesúsan chicharinak: —Jiisia, Moisés ayamtai kintati takakmasairap tusa, surimkau waininayat, ami nuiniatiram ainau aunka aitkinawai, —tiarmiayi.

12:3b.MAT.012.003 Tinamtai Jesús chicharak: —¿Waruka tuusha chichaarme? ¿Yaanchuik apu Davidta turamuri pachisrum aujchaukitrum? Nuka ni aintsri ainaujai tsukaminak,

12:4b.MAT.012.004 Yus seati juun jeanam wayaawar, Yus inaktustin pang aya sacerdote yutairi asamtai, chikich aintska nunaka yuwachminun wainiat, Davidcha nuna yuwak ni aintsri ainauncha susamiayi.

12:5b.MAT.012.005 ¿Atumsha Moisés umirkatin chichaman aarmia nuka aujchaukitrum? Sacerdote ainauka ayamtai kintati Yus seatai juun jeanam ayamtsuk takainau wainiat, Yuska nuna pachis tunaawitai tatsui.

12:6b.MAT.012.006 Tura asamtai nekasan tajarme: Atumka Yus seatai juun jean nintimtarme nuna nangkamasrumek wína nintimtursatnuitrume.

12:7b.MAT.012.007 Yuse chichamesha tu aarmawaitai. Yus chichaak: ‘Tangku ainauka maaram wina surustaram tusanka wakeratsjai. Antsu aints ainau wait anentrataram tusan wikia wakerajai,’ timiayi. Nu aarmau antukuitkurmeka, aints tunau takachu ainaun: Nuka tunau turayi tichamnawaitrume.

12:8b.MAT.012.008 Wi aints ayatun Yus akupkamu asan, ayamtai kintati tu pujusarti tusan, aints ainaun inartinuitjai, —Jesús timiayi.

12:9b.MAT.012.009 Nunia jiinki, Jesús iruntai jeanam wayaamiayi.

12:10b.MAT.012.010 Tura nuni waya, aints uwejen mutchaun wainkamiayi. Turamtai fariseo ainau: Ju aintsun tsuwaramtaikia, nuka tunau wajasi timi, tu nintimsar Jesúsan iniinak: —¿Ayamtai kintati aints tsuwartin pengkerkai? —tiarmiayi.

12:11b.MAT.012.011 Tu iniinam Jesús aimiak: —¿Atumi uwijari waanam ayaaramtaikia atum ainautirmesha ayamtai kintati ashiitai tusarmeka wechaintrumek? Atumka nekasrum nu uwijaka ashiitnuitrume tajarme.

12:12b.MAT.012.012 Tura aints uwijan nangkamasketai. Tura asamtai ayamtai kintati aints wait anentamuka nekas pengkeraitai, —timiayi.

12:13b.MAT.012.013 Nunia uwejen mutchau aintsun chicharak: —Uwejem kutsmarta, —timiayi. Tamati ni uwejen kutsmaramtai, chikich uwejejai metek pengker wajasmiayi.

12:14b.MAT.012.014 Turamtai fariseo ainau iruntai jeanmaya jiinkiar iruntrar chichainak: Jesús maami tusar chichaman najatiarmiayi.

12:15b.MAT.012.015 Turinamtai Jesús nuna nekaa, nunia jiinki weai, aints untsuri niin nemariarmiayi. Turinamtai jainauncha mash tsuwarmiayi.

12:16b.MAT.012.016 Tura aints ainaun akatar akupak: “Wi turamurka aints kichkisha nekaawarai tusaram, pengké etserkairap,” timiayi.

12:17b.MAT.012.017 Jesúsa turamuringkia yaanchuik Yuse chichame etserin Isaías aarmia nunisang umikmiayi. Nu aarmauka nuwaitai:

12:18b.MAT.012.018 Yus chichaak: “Juwaitai wína inatir, wi akupkamiaja nuka wína aneetiruitai. Tura asan niin wainkan waraajai. Ni nintin Wakantrun engketatatjai. Wi turamu asa, mash nungkanmaya ainaun uwemratin chichaman etserkatnuitai. Tura nu chichaman umirkaru ainaun uwemtikratnuitai. Tura nu chichaman umikchau ainaunka uwemtikrashtinuitai.

12:19b.MAT.012.019 “Wína inatirka aints ainaun jiyakchatnuitai. Tura anturtuktaram tusangka untsumkashtinuitai. Tura asamtai jintanam wekainausha ni etsermataisha anturkachartinuitai.

12:20b.MAT.012.020 “Tunau jiistin kinta jeatsaing, kakaichau ainaun yaingtinuitai, tura niin jumchikesh umirinak pujuinaunka japashtinuitai.

12:21b.MAT.012.021 Turatin asamtai mash nungkanmaya ainau niin pachisar: Wári tati tusar nakasartinuitai.” Tu aarmawaitai.

12:22b.MAT.012.022 Nunia aints iwianchrinun Jesús pujamunam itaarmiayi. Nu aintska wainmichu tura chichachuyayi. Tura itarim Jesús niin tsuwarmiayi. Tsuwaaram niisha paan wainmak, chichatnasha paan chichakmiayi.

12:23b.MAT.012.023 Tura pengker wajakiamtai, aints ainau nuna wainkar mash nintimrar: “¿Davidta wearin pachis Yuse chichame etserin: Uwemtikiartin tatinuitai tiarmia nuchawashi?” tiarmiayi.

12:24b.MAT.012.024 Tinamtai fariseo ainau nuna antukar chicharnainak: —Juka iwianchi apuri Beelzebún umirnuitai. Tura asa nuna kakarmarijai aintsu iwianchrin jiiru weawai, —tu nintimrarmiayi.

12:25b.MAT.012.025 Tu nintiminamtai, Jesús nuna nekau asa chicharak: —Nintimrataram. Chikich nungkanmaya apu ainau kajernaikiar kanakar pujusar maaninamtaikia, nu nungkanka wári mesratnuitai. Tura aints ainau chikich yaktanam, tura chikich jeanam iruntrar kajernaikiar pujuinauka, nu jeancha tura nu yaktancha wári ukukiartinuitai.

12:26b.MAT.012.026 Tura ¿itiurak Satanása kakarmarijaingkia Satanása inatiri ainaun jiiki akupkatnuita? Nuka pengké turashtinuitai. Antsu atumka wina pachitsaram: Nuka Satanása kakarmarijai iwianch ainaun jiiru weawai turutrume nuka nekaschawaitai. Nuka nekasainmatikia, Satanáska ningki nepetmamkatnuitai. Tura nuka nekasainmatikia, Satanása kakarmari wári mengkakatnuitai.

12:27b.MAT.012.027 Atumka wína pachitsaram: Nuka Beelzebú naartinu kakarmarijai aintsu iwianchrin jiiru weawai turutrume. Antsu nuka nekasainmatikia ¿atumi nuiniatiri ainau yana kakarmarijia iwianch ainaun jiiru weenawa? ¿Atumka nusha Satanása kakarmarijai iwianch ainaun jiiru weenawai tatsurmeash? Tura nisha: Satanása kakarmarijai turichuitji tinau asaramtai ¿itiurak winasha: Satanása kakarmarijai turawai turutiaram? Atumka tau asaram nuwaarme.

12:28b.MAT.012.028 Antsu wikia Yuse kakarmarijai iwianch ainaun jiikin asamtai, atumsha paan nintimsaram: Yuska aints ainaun tu inawai tusaram nekaamnawaitrume.

12:29b.MAT.012.029 “Aints nekas kakaram aa nuka jea waitirin naka pujamtai ¿nu aints jingkiatskeka, ni jeen wayaar wariri jurukminkai? Atsa, antsu nu aints jingkiar wariri jurukminuitai. Tura asamtai Satanás jingkiatskeka ninu aa nuka jurukchamnawaitai.

12:30b.MAT.012.030 “Wína amikruchuka wína nemasruitai. Tura wína yaintsuk pujauka aints araka jingkiajin irumtsuk aya mengkakarti tusa, japua nunisang iwianchin yayaawai.

12:31b.MAT.012.031 “Tura asamtai atumin tajarme: Aintsu tunaari ainia nunaka mash Yus tsangkuratnuitai. Tura Yusen pachisar pasé chichainaunka Yus mash tsangkuratnuitai. Antsu Yuse Wakanin pachisar pasé chichainaunka pengké tsangkurashtinuitai.

12:32b.MAT.012.032 Tura wi aints ayatun, Yus akuptuku waitinayat, wína pachitsar pasé chichainamtaisha, nu tunaunasha tsangkuratnuitai. Antsu Yuse Wakanin pachisar pasé chichainaunka yamaisha tuke nu tunaunaka pengké tsangkurashtinuitai,” Jesús timiayi.

12:33b.MAT.012.033 Nunia ataksha Jesús chichaak: “Nunasha tajarme: ¿Numi jiisrum nerekuashi? tusaram paan nekaatnuitrume. Numi tenap piantramka pengker nereeyi. Antsu numi piantrachmauka mianchaun nereeyi. Atumsha nunisketrume.

12:34b.MAT.012.034 Atumka napi uchiriya tumau asaram ¿itiurak pengker aa nusha chichastarme? Aints ni nintijai nintimina nunaka páchitsuk chichainawai.

12:35b.MAT.012.035 “Aints pengker aa nuna nintimu asa, nekas pengker aa nunak chichaawai. Tura aints pasé aa nuna nintimu asa pasé aa nunak chichaawai.

12:36b.MAT.012.036 Nunasha tajarme: Tunau jiistin kinta jeamtai, aints nangkamiar chichau armia nu chichamnaka mash Yusen paan ujakartin ainawai.

12:37b.MAT.012.037 Tura asamtai atumsha pengker aa nu chichaakrumningkia, Yuska atumin pengker awajtamsatnuitrume. Antsu pasé aa nu chichaakrumka wait wajaktinuitrume,” Jesús timiayi.

12:38b.MAT.012.038 Tamati fariseo ainau, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha Jesúsan chicharinak: —Nuikiartinu, ame wainchati takat turata tusar, iikia wainkatasar wakeraji, —tiarmiayi.

12:39b.MAT.012.039 Tinamtai Jesús aimiak: —Junia pasé nintintin ainau Yusen umirchau ainayat, wainchati takatan wainkartas wakerinawai. Tura wainiatun wainchati takatnaka turashtatjai. Antsu Yuse chichame etserin Jonás turunamia nunisang wainchati takatnaka wainkartinuitai.

12:40b.MAT.012.040 “Jonás kampatam kinta tsawaisha tura kashisha juun namaka ampujen engkema, jakawa nunisang pujumia nunisnak wikia Yus akupkamutiatnak aints asan, jakan kampatam kinta tsawaisha tura kashisha iwiarsamunam tepestinuitjai.

12:41b.MAT.012.041 Jonás Nínive yaktanam Yuse chichamen etsermatai, nunia aints ainau ni tunaarin mash inaisarmiayi. Wi Jonásan nangkamasnak pujai waitinayat, junia aints ainau wi etsermaurunka antinatsui. Tura Yus tunau jiistin kinta jeamtai, Nínive yaktanmaya jakaru ainau nantakiar, yamai pujuinaun pachisar Yusen: Nu aints tunau armiayi tiartinuitai.

12:42b.MAT.012.042 “Nuniasha yaanchuik Yus Salomónkan ni nekamtairin susamu asamtai, chikich nungkanmaya apu nawantri arakia Salomónka chichamen antuktas tarimiayi. Wikia Salomónka nangkamasnak ai waitinayat, junia nungkanmaya ainau wi etsermaunaka antinatsui. Antsu Yus tunau ainaun jiistin kinta jeamtai, nu nuwaka jakamunmaya nantaki, yamai pujuinaun pachis Yusen ujaak: Nu aints ainau tunau ainawai titinuitai,” Jesús timiayi.

12:43b.MAT.012.043 Tura Jesús ataksha chichaak: —Iwianch aintsnum engkema pujuu nunia jiinkin asa, aints atsamunam wekaas nuni ayamsatatkama tujintak: Ataksha waketkitaj tu nintimratnuitai.

12:44b.MAT.012.044 Tura asa chichaak: Wi jiinkimiaja nuni waketkitjai tusa nu aintsnum waketki, jea itarka tumaun pakuichau pengker iwiaramua nunisang nu aintsu nintin wainak,

12:45b.MAT.012.045 nunia waketki, chikich siete (7) iwianchin niin nangkamasarang timiá pasé ainaun juki, tura nujai nu aintsu nintin engkemawartinuitai. Tura engkemtuam nu aintska nuwik pasé pujumia nuna nangkamasang pasé pujustinuitai. Tura asamtai junia nungkanmaya ainau wína nakitrinau asar, yaanchuik pasé puju armia nuna nangkamasarang timiá pasé pujusartin ainawai, —Jesús timiayi.

12:46b.MAT.012.046 Jesús aints ainaun nuiniak pujai, ni nukuri ni yachí ainaujai tariarmiayi. Tura tariar aanum wajasar Jesúsan aujsartas wakeriarmiayi.

12:47b.MAT.012.047 Tura aanum wajasaramtai, chikich aints Jesúsan ujaak: —Nukuram yachim ainaujai aanum wajasar, amijai chichasartas wakerinawai, —timiayi.

12:48b.MAT.012.048 Tamaitiat Jesús nu aintsun chicharak: —¿Yaa ainawa wína nukursha, tura wína yatsursha? —timiayi.

12:49b.MAT.012.049 Tu iniam aimkacharamtai, ni nuiniatiri ainaun inakmas: —Juka wína yatsur tura wína nukur ainawai.

12:50b.MAT.012.050 Aints wína Apaachir nayaimpinam puja nuna wakeramurin umirinauka wína yatsur nunia wína umaar nunia wína nukur ainawai, —Jesús timiayi.

13

13:1b.MAT.013.001 Nu kintati Jesús jeanmaya jiinki, juun kucha yantamen keemsamiayi.

13:2b.MAT.013.002 Tura aints untsuri kautkaram, Jesús kanunam engkema nuni keemsamtai, aints ainau kucha kaanmatkarin wajasarmiayi.

13:3b.MAT.013.003 Turinamtai untsuri nuikiartutai chichamjai aints ainaun nuiniartas chicharak: “Anturtuktaram. Aints arakan tsaamratas ni jeenia jiinkimiayi.

13:4b.MAT.013.004 Tura arak tsaamam, araka jingkiaji jintá kakeekamiayi. Jintá kakeekamtai, chingki kautkar jingkiajin yuwaarmiayi.

13:5b.MAT.013.005 Chikich jingkiaji kayanam nungka jumchik amanum kakeekamiayi. Tura kakeak nungka jumchik ayat kakarmachu tsapaimiayi.

13:6b.MAT.013.006 Tura tsapaiyat, tsaa yakí waakak sukuam kaarmiayi. “Tura kangkape atsau asamtai jakamiayi.

13:7b.MAT.013.007 Chikich jingkiajisha jangki amanum kakeekamiayi. Jangki tsakar pempearam, araksha nerekchamiayi.

13:8b.MAT.013.008 Chikich jingkiajisha nungka pengkernum kakeekamiayi. Tura nekas pengker tsapai nerekmiayi. Chikich jingkiaji cien (100) nerekmiayi, tura kitcha sesenta (60) nerekmiayi, tura kitcha treinta (30) jingkiajin nerekmiayi.

13:9b.MAT.013.009 Aints ainautiram ju chicham antukrum nintimrataram,” Jesús timiayi.

13:10b.MAT.013.010 Chichas umisamtai ni nuiniatiri ainauti Jesús chicharkur: —¿Waruka aints ainausha nuikiartutai chichamsha ujaa weame? —timiaji.

13:11b.MAT.013.011 Takurin Jesús iin chichartamak: —Yus nayaimpinmaya aints ainaun itiur inartinuita tusar, chikich ainau paan nekaachmin wainiatrum, atumka paan nekamtikiamuitrume.

13:12b.MAT.013.012 Tura asamtai Yuse chichamen antinak nekasar pengker nintinam ukusar, nukap nintimrar pujuinaunka chikich chichamnasha nuna nangkamasang Yus paan nekamtikiatnuitai. Antsu chikich ainau wina chichamrun jumchik antinayat, antutan nakitinau asar, jumchik antukarmia nuka ataksha wári kajinmakiartinuitai.

13:13b.MAT.013.013 “Tura asamtai nu aints ainau wína chichamrun paan nekatan nakitinau asar, ni jiijaingkia paan waininayat, wainmichua nunisarang ainawai. Tura antutnasha antinayat jampekua nunisarang: Warintua tusar nekaawartatkamawar yuumatinawai. Turinau asaramtai, nu aints ainaun wikia aya nuikiartutai chichaman ujainajai.

13:14b.MAT.013.014 Nu aints ainaun pachis Yuse chichame etserin Isaías tímia nunaka mash umikuitai. Nu aarmauka nuwaitai. “Yus Isaíasan chicharak: ‘Nu aints ainau jiisam chicharkata: Atumka paan antayatrumek antukchatnuitrume. Tura paan wainmatcha wainmayatrumek nekaashtinuitrume.

13:15b.MAT.013.015 Nu aints ainau katsuram nintintin asar, kuwishi epekua nunisarang antukartatkamawar tujintinawai. Tura wainmichua nunisarang wainmaktatkamawar tujintinawai. Tu ainiachkungka paan nekaawarminuitai. Tura nekasar antukarminuitai. Tura nintijai paan nintimsar ni tunaarin inaisaramtaikia, wikia nu aints ainaun uwemtikratnuitjai,’ Yus Isaíasan timiayi.

13:16b.MAT.013.016 “Nekasan tajarme: Yaanchuik Yuse chichame etserin ainau, tura pengké aints ainau untsuri atum waintrume nunasha wainkartas wakerinayat wainkacharmiayi. Tura atum antuwearme nunasha antukartas wakerinayat antukcharmiayi. Tura atumka wi turamu wainkau asaram, tura wína chichamur antuku asaram, nekasrum warastinuitrume,” Jesús turammiaji.

13:18b.MAT.013.018 Nunia Jesús ataksha iin chichartamak: “Yamaikia nuikiartutai chichamjai arak tsaamramun pachisan wi takun tajai tamati anturtuktaram.

13:19b.MAT.013.019 Yus aints ainaun nayaimpinmaya inartinun pachisar etsermaun antinayat ¿warina takua tawa? tusar, tenapka nekainachu asaramtai, iwianch tari, ni antukmaurin nintin ukuscharti, antsu wári kajinmakiarti tusa kajinmamtikui. Nu aintska árak jinta kakeekaun chingki kautkar yuwamua nunisketai.

13:20b.MAT.013.020 Arak kayanam kakeekamia nuka chikich aintsua nunisarang ainawai. Nu nangkamtaik nu aints ainau Yuse chichamen pengker nintimsar antinayat, nuniangka itiurkachmin amatai, Yusen nakitin ainau wishikinam, Yuse chichamen umirkachmin nintiminak umirtan wári inainawai. Tura asar árak kayanam kakeekamia nunisarang ainawai.

13:22b.MAT.013.022 Arak jangki amanum kakeekamia nuka chikich aintsua nunisarang ainawai. Nuka Yuse chichamen paan antinayat, ju nungkanmaya aa nuna nintiminawai. Tura kuikiartin wajastaj tu nintimsar, Yuse chichamen nintimtsuk pujuinawai. Tura asar árak jangki amanum kakeekamia nuka pengké nerekchatnuitai.

13:23b.MAT.013.023 Antsu árak pengke nungkanam kakeekamia nuka chikich aintsua nunisarang ainawai. Nu aints ainau Yuse chichamen antukar nintinam ukuinawai. Tura miatrusarang umirinak, Yusen nintimsar pujuinawai. Tura asar cien (100), tura kitcha sesenta (60), tura kitcha treinta (30) nerekua nunisarang ainawai,” Jesús turammiaji.

13:24b.MAT.013.024 Nunia Jesús chikich nuikiartutai chichaman nuitamak: “Yus aints ainaun nayaimpinmaya inartinka aints ni ajarin trigon pengkeran araamua nunisketai.

13:25b.MAT.013.025 Tura aints ainauka mash kaninamtai, ajartinu nemase kashi tari, nu ajanam nupaa jingkiajin trigoa nunisang tsapaiti tusa araamiayi. Tura araa umis waketkimiayi.

13:26b.MAT.013.026 Tura trigo tsapaamtai, nupaasha tsapaimiayi. Tura nupaa tsapaamtai, aja takau ainau nuna wainkar, ajartinun weriar iniinak: ‘Apua ¿ameka pengke trigo araachmakum? ¿Tura nupaasha pasé aa nusha itiurak tsapaiya?’ tiarmiayi.

13:28b.MAT.013.028 Tu iniinam ajartin aimiak: ‘Wína nemasur aitkayi,’ timiayi. Tamati ni inatiri ainau ataksha iniinak: ‘¿Tura nu nupaa pasé aa nuka waruka uwertaram tatsume?’

13:29b.MAT.013.029 Tu iniinam nuka aimiak: ‘Atsa, turuwairap. Nupaa uweakrum trigo uweni tusaram inaisataram.

13:30b.MAT.013.030 Mai metek tsakararti tajarme. Tura mai metek tsakaramtai, juuktin kinta jeamtai, chikich ajan takau ainaun akupkan: Nupaa eemkar uwerar irumrar jingkiawar epeewarti. Nuniasha trigon juukar chumpiwar, jeanam ukusarti tusan akupkatatjai,’ ajartin timiayi.” Jesús tu nuikiartutai chichamjai iin nuitamramiaji.

13:31b.MAT.013.031 Nunia Jesús ataksha chikich nuikiartutai chichaman ujatmak: “Yuse aintsri itiur yujainawa tusan, chikich nuikiartutai chichamnasha nekamtikiatjarme. Anturtuktaram. Mostaza jingkiaji chikich jingkiaji nangkamasang tuupchitai. Aints nuna ni ajarin araam, tsapai tura tsakar chikich arakan nangkamasang numia nunisang juun wajaayi. Tura kanawe timiá saram asamtai, chingki yakiiya kaunkar, mostaza kanawen pasungminawai,” Jesús turammiaji.

13:33b.MAT.013.033 Nunia ataksha chikich nuikiartutai chichaman ujatmak: “Nuwa pangkan najanatas trigo sairin nekapmar, pang pachimtaijai pachimui. Yus aints ainaun nayaimpinmaya ina nuka nu nuwa turawa nunisang turawai,” turammiaji.

13:34b.MAT.013.034 Jesús nuikiartutai chichaman untsuri aints ainaun nuinimiayi. Antsu nuikiartutai chichamchaujaingkia aints ainaun nuinichmiayi.

13:35b.MAT.013.035 Jesús aints ainaun tu nuiniaru asa, yaanchuik Yuse chichame etserin aarmaurin miatrusang umikmiayi. Nu aarmauka nuwaitai: “Aints ainaun nuikiartutai chichamjai ujaktinuitjai. Yus nu nangkamtaik nintimramia nuna aints pengké nekaachminun wainiatnak, wikia aints ainaun chichasan nekamtikiatnuitjai,” tu aarmawaitai.

13:36b.MAT.013.036 Jesús aints ainaun ukuki, jea wayaamtai, ni nuiniatiri ainautisha jea wayaar Jesús chicharkur: “Nupaa trigojai pachimramu ajanam araamu nuikiartutai chichamka nuwaitai tusam ujakratkata,” timiaji.

13:37b.MAT.013.037 Takurin Jesús iin airmak: “Ayu, anturtuktaram. Wikia aints ayatun Yus akupkamu asan, aints trigo jingkiajin araawa nunisketjai.

13:38b.MAT.013.038 Tura ajan pachisan taja nunaka mash nungkanmaya ainaun takun tajai. Tura trigo jingkiaji taja nunaka Yusen nekasampita tinu ainaun takun tajai. Antsu nupaa pasé aa nuna pachisan taja nunaka Satanásan umirkaru ainaun takun tajai.

13:39b.MAT.013.039 Aints nupaan pasé araamia nuna pachisan taja nunaka Satanásan takun tajai. Tura trigon juukmaun pachisan taja nunaka nungka amuamunam Yus aints ainaun mash irurmanum ni takatrin jiistin takun tajai. Tura ajan takau ainaun pachisan taja nunaka Yuse awemamuri ainau aints pasé ainaun, tura pengker ainauncha irurtinuitai takun tajai.

13:40b.MAT.013.040 Wikia aints ayatun Yus akupkamu asan, Yuse awemamuri ainaun akupkan, chikich aintsun tunau takamtikin ainaun, tura tunau takau ainauncha mash irurarti tusan awematnuitjai. Ajan takau ainau nupaan yaruakar keemakartas jinum japinawa nunisarang Yuse awemamuri ainau tunau ainaun irurartinuitai. Nungka amuamunam tu atinuitai.

13:42b.MAT.013.042 Tura tunau ainaun ji tuke kajintrashtinnum chumpiawaram, nuni wait wajainak juutinak tura nain katertinak matsamsartinuitai.

13:43b.MAT.013.043 Tura Yuse wakeramuri umirkaru ainau ni Apaachiri Yuse pujutirin jear, tsaa jiitsumir tsantua nunisarang pujusartinuitai. Atumka wi etsermaur antuku asaram nintimrataram,” Jesús turammiaji.

13:44b.MAT.013.044 Nunia Jesús ataksha iin nuitamak: “Yusnum pujustinun pachis chikich nuikiartutai chicham antuktaram. Yusnum pujustinka kuri kajunam chumpiar nungka taimunam uukmawa tumawaitai. Tura asamtai nu kajun uukmia nuka jakamtai, chikich aints nungkan tai kajun aneachmaun wainak urak jiis waras, nunia ataksha epeni nungkajai yukuar ni jeen waketki, ninu aa nuna mash suruk, nunia kuikiancha mash irur, nu kuikiajai ajanka sumawai. Tura ajan sumaku asa, nu kajuka niinuitai,” Jesús turammiaji.

13:45b.MAT.013.045 Nunia Jesús ataksha nuitamak: “Kichnasha tajarme: Yusnum pujustin pachisrum chicham antuktaram. Aints shaakun sumin shaak nekas akik shiiram wawiknumia jukimun eaktinuitai.

13:46b.MAT.013.046 Tura wekaa wekaaka kichik shaakun timiá akikian wainak, sumaktatkama kuikiari jeachu asamtai, ninu aa nunaka mash suruk, nujai nu shaakun sumaktinuitai. Nu shaakun timiá akikian aints wakerina nuna nangkamasarang Yusnum pujustinnaka nekasar wakerukartinuitai,” Jesús turammiaji.

13:47b.MAT.013.047 Nunia Jesús ataksha iin nuitamak: “Kichnasha tajarme: Yusnum pujustinka red sarma tumawaitai. Kuchanam reden nangkimiawar namaknasha mash pachitsuk achiinawai.

13:48b.MAT.013.048 Nunia red piakamtai, namakan achiu ainau japikiar kaanmatkanam tuksar, namakan jiisar, pengker ainaun changkinnum chumpinawai. Antsu yuchatai ainaun kuchanam japinawai.

13:49b.MAT.013.049 Nungka amumanum aints namakan achiinawa nunisarang Yuse awemamuri tunau nintintin ainaun akankar, tura pengke nintintin ainauncha akankar irurartinuitai.

13:50b.MAT.013.050 Tura tunau ainaun ji tuke kajintrashtinnum chumpiawaram, nuni wait wajainak juutinak tura nain katertinak matsamsartinuitai,” Jesús turammiaji.

13:51b.MAT.013.051 Nunia ni nuiniatiri ainauti ininmak: —¿Atumsha wi etserkaja nu paantak antukuram? —turammiaji. Tu ininmamtai: —Ja ai, Apuru, —timiaji.

13:52b.MAT.013.052 Tu aimkau asakrin ataksha chichartamak: —Yus aints ainaun nayaimpinmaya inawa nuna pachis Yuse chichame nekau chichaman nuimiaru asa, chikich ainaun nuiniartas wakerakka, jeenua tumawaitai. Jeentin ni aintsrin yuumamurin suwak, yaanchuik sumakmia nuna, tura yamai sumakma nunasha ni aintsri yuumamurijai metek suawai, —Jesús turammiaji.

13:53b.MAT.013.053 Nu nuikiartutai chichaman mash umis, Jesús nunia jiinki,

13:54b.MAT.013.054 ni tsakarmaurin wemiayi. Tura nuni jea, iruntai jeanam waya, aints ainaun nuiniatan nangkamamiayi. Tura nuininam aints ainau untsuri Jesúsa chichamen antukar nintiminak: —¿Junasha yáki ni nekamtairincha nuiniaria? ¿Wainchati takatan turati tusasha, yáki kakarmarincha susaya?

13:55b.MAT.013.055 ¿Juka tau takakminu uchirinchukai? ¿Ni nukuri Maríchukai? ¿Tura ni yachí Santiago, tura José, tura Simón, tura Judas naartinchaukai?

13:56b.MAT.013.056 Ni umaji iijai pujuinauka mash wainiaji. ¿Tuniana jusha nekamtairincha tura kakarmarincha juwawa? —tunaiyarmiayi.

13:57b.MAT.013.057 Tura asar Jesúsan suwirpiaku jiinak pachischarmiayi. Pachischaram Jesús chicharak: —Yuse chichame etsernun aints mash anturinawai. Antsu ni nungkarin pujuinausha ni weari ainausha anturinatsui, —timiayi.

13:58b.MAT.013.058 Tura nunia aints ainau niin nekasampita tichau asaramtai, Jesús nuningkia wainchati takatnaka untsurinka turachmiayi.

14

14:1b.MAT.014.001 Jesúsan pachisar untsuri chichainamtai, Galilea apuri Herodes nu chichamnasha antukmiayi.

14:2b.MAT.014.002 Tura asa ni inatiri ainaun chicharak: “Nekas Imiakratin Juankuitai. Nuka jakayat jakamunmaya nantakin asa, Yuse kakarmarijai wainchati takatan takaawai,” ningki nintimias timiayi.

14:3b.MAT.014.003 Herodes ni yachí Felipe iwiaaku pujaun wainiat, yachí nuwarin nuwatkamiayi. Nu nuwaka Herodías naartinuyayi. Tura asamtai Juan apu Herodesan chicharak: “Yachim iwiaaku pujau wainiatum, ni nuwari nuwatkamiame nunaka Yus surimiawai,” timiayi. Tamati apu Herodes: Turutam tusa, Juankun maatas wakerayat, aints ainau chichainak: “Juan nekas Yus akupkamu asa, Yuse chichamen etserui,” tinu asaramtai, Herodes aints ainaun shamak: Juankun maataj tutsuk ni suntari ainaun akupak: “Aya achikrum kársernum engkeataram,” tama suntar ainau Juankun achikiar kársernum engkewarmiayi.

14:6b.MAT.014.006 Turuwaramtai apu Herodesa akiinamuri kinta tsawaaramtai, Herodes: Jiiritaram tusa, ni aintsri ainaun untsukmau asar, mash Herodes pujamunam iruntraramtai, Herodíasa nawantri waya ningki jiaamramiayi. Tura jiaamak apu Herodesan timiá pengker awajam,

14:7b.MAT.014.007 nuka nawantan chicharak: “Yusjai nekasan tajame: Waring achat ame seatkumningkia, nunaka nekasan surittsuk susatatjame,” timiayi.

14:8b.MAT.014.008 Tamati ni nukurin weri: —¿Warinak seataj? —tu iniam, tu tita tusa akatramu asa, nu nawanka apu Herodesan weri: —Imiakratin Juanku muuke puwatnum engkeam surusta, —timiayi.

14:9b.MAT.014.009 Tama nuna antuk, apu Herodes wake mesekiat, irau ainausha mash antinamunam Yusjai tajai tinu asa, ayu timiayi.

14:10b.MAT.014.010 Tura ni suntarin akatar akupak: —Juanku muuke akakrum itataram, —tama suntar ainau kársernum weriar muuken akakar,

14:11b.MAT.014.011 puwatnum engkewar nawantan susarmiayi. Tura susam nawan puwatun juki nukurin susamiayi.

14:12b.MAT.014.012 Turamtai Juanku nuiniatiri ainau kaunkar ni namangken jukiar, aints iwiartainum iwiarsarmiayi. Nuna turuwar Jesúsan ujakartas wearmiayi.

14:13b.MAT.014.013 Jesús Galilea nungkanam pujus, Juan maamun chichaman antuk kanunam engkema, ningki aints atsamunam wemiayi. Weamtai aints ainau nuna nekaawar, kucha yantamen Jesús nujamkatnunam wearmiayi.

14:14b.MAT.014.014 Tura nuni jearamtai, Jesús nujamak aints timiá untsurin wainak wait anentramiayi. Tura asa jaun itaarmia nuna tsuwarmiayi.

14:15b.MAT.014.015 Tsaa akaamtai, ni nuiniatiri ainauti Jesús chicharkur: —Tsaa akaawai. Juni aintsu pujutiri atsau asamtai, yakat arakchichu amaunum werum, yurumak sumaataram tusam aints ainau akupkarta, —timiaji.

14:16b.MAT.014.016 Tu takurin Jesús chichartamak: —Ju aints ainauka wecharminuitai. Antsu atumek ni yuwatniuri susataram, —turammiaji.

14:17b.MAT.014.017 Turammatai iikia chicharkur: —Pang iinuka ju uwejchik nuke arutramji. Namaksha jimiarchik nuke arutramji, —timiaji.

14:18b.MAT.014.018 Tu takurin Jesús chichartamak: —Nuka wína surustaram, —turammiaji.

14:19b.MAT.014.019 Tura aints ainau chirichrinam pujusarat tusa akatram, mash chirichrinam pujusaramtai, Jesús pangkan ju uwejchik takus, tura namaknasha jimiarchik takus nayaimpinmanini pangkai jiimias, Yusen maaketai timiayi. Nunia pangkan puuk, ni nuiniatiri ainautin suramsamtai, iisha aints ainau mash susarmiaji.

14:20b.MAT.014.020 Tura susaram mash yuwaar tutuararmiayi. Nuna yuwaruka nuwa ainausha, tura uchi ainausha nekapmatsuk aishmangkuk aishmangkuk cinco warang (5,000) yuwarmiayi. Tura yuwaar umisaramtai, ampintrausha doce (12) changkin chumpiar jukimiaji.

14:22b.MAT.014.022 Nunia Jesús ni nuiniatiri ainautin chichartamak: “Kanunam engkemaram katingkrum eemajataram. Wikia aints ainaun aujsan umisan winitatjai,” turammiaji.

14:23b.MAT.014.023 Tura aints ainaun aujas ukuki, ningki Yusjai chichastas muranam wakamiayi. Tura kashi japeng ningki Yusen seak pujai,

14:24b.MAT.014.024 kanuka kucha japen wemiayi. Tura weai, nase nujinmanini kakar nasenmatai, kucha tamparamuri chaker chaker wajamtai, kanu ukantias wakerimiayi.

14:25b.MAT.014.025 Atash shinutnak wajai, Jesús juun kuchanam nungkanma nunisang nawejai najamas wekaas winimiayi.

14:26b.MAT.014.026 Jesús winamtai, ni nuiniatiri ainauti nu wainkar shamakur kakarar chichaakur: —Wakanchawashi, —tunaimiaji.

14:27b.MAT.014.027 Tu takurin Jesús chichartamak: —Kakaram wajastaram. Wiitjai shamrukairap, —turammiaji.

14:28b.MAT.014.028 Tama Pedro chicharak: —Apuru, nekasam ametkumka, ame wekaame ani winasha winita turutta, —timiayi.

14:29b.MAT.014.029 Tama Jesús ayaak: —Ayu, winita, —timiayi. Tama Pedro kanunmaya jiinki, kuchanam nawejai najamas wekaas, Jesúsnum jeatas wemiayi.

14:30b.MAT.014.030 Turayat nase kakaram nasentun wainak Pedroka shamkamiayi. Tura shamau asa, kuchanam wayaak untsumak: —Apuru, uwemtikrurta, —timiayi.

14:31b.MAT.014.031 Nu tamaujai metek Jesús ni uwejen achik chicharak: —¿Waruka nekasampita turutsume? ¿Waruka tujinkachuitme tu nintimturtsume? —timiayi.

14:32b.MAT.014.032 Tura Jesús Pedrojai kanunam engkemawaramtai, nasengka nangkamarmiayi.

14:33b.MAT.014.033 Turamtai ni nuiniatiri ainauti Jesús naka tikishmatrar: —Nekasam Yuse Uchirinme, —timiaji.

14:34b.MAT.014.034 Tura juun kuchan katingkiar, Genesaret nungkanam nujamkamiaji.

14:35b.MAT.014.035 Tura nujamkakrin nunia aints ainau nuna wainkar: “Auka Jesúsaitai,” tusar nuna nekaawar, nu nungkanmaya ainausha mash nekaawarat tusar chichaman akupkaramtai, jau ainaun Jesús pujamunam itaarmiayi.

14:36b.MAT.014.036 Tura asaramtai jau ainau Jesúsan seainak: “Wejmakrumi ninukmaurinak antingtasan wakerajai. Nu tsangkatrukta,” tiarmiayi. Tura nuna antingkiaruka mash tsaararmiayi.

15

15:1b.MAT.015.001 Tura fariseo ainau Moisésa chichame nuikiartin ainaujai Jerusalénnumia tariar, Jesúsan iniinak:

15:2b.MAT.015.002 —Ami nuiniatiram ainau ¿waruka yaanchuik ii juuntrin akupkamu umirtsuksha uwejen ikimiatskesha yuwinawa? —tiarmiayi.

15:3b.MAT.015.003 Tinamtai Jesús aimiak: —Yus: Wína chichamur umirtuktaram tusa, atumin akupturmakmia nu umirtsuk pujayatrumsha ¿waruka aintsu chichamesha juun ainau tinu armia nusha umirume?

15:4b.MAT.015.004 Yus chichaak: ‘Aparmesha tura nukurmesha pengker awajsataram. Tura aints ni aparincha, tura ni nukurincha pachis pasé chichaamtaikia, nu aintsnaka maawarti,’ Yus timiayi.

15:5b.MAT.015.005 Antsu atumka chichaakrum: Aints ni aparincha, tura ni nukurincha chicharak: ‘Wikia winar aa nunaka mash Yusen susamjai. Tura asan atumin susatasan wakerayatun yamaikia tujintajai.’

15:6b.MAT.015.006 Tu tinu ainauka ni aparincha, tura ni nukurincha yaaitsuk pujusartinuitai tarume. Tu tinu asaram atumi juuntri tinu armia nu umiktasrum, Yus winia chichamur umirtuktaram tímia nuka inaiyarme.

15:7b.MAT.015.007 Waitrin ainautiram, yaanchuik Yuse chichame etserin Isaías atumin pachis aarmia nuka nekasaintai. Nu aarmauka nuwaitai:

15:8b.MAT.015.008 Yus chichaak: ‘Nu aints ainauka aya chichasarang: Ameketme juuntam turutinawai. Antsu nintijai yaja nintimsar, wínaka nintimturinatsui.

15:9b.MAT.015.009 Tura aintsu akupamurinak nuininayat wínaka nangkamiar: Ameketme juuntam turutinawai,’ timiayi. Isaías tu aarmiayi, —Jesús timiayi.

15:10b.MAT.015.010 Nunia fariseo ainaujai tura Moisésa chichamen nuikiartin ainaujaisha chichas umis, ataksha aints ainaun untsuk chicharak: —Anturtuktaram. Tura wi taja nuka nekaataram.

15:11b.MAT.015.011 Aintsu jangken waring achat waya nujaingkia tunauka wajaschatnuitai. Antsu aintsu nintinia jiinua nuka aints ainaun tunau awajmamtikui, —Jesús timiayi.

15:12b.MAT.015.012 Tama ni nuiniatiri ainauti Jesús aujsatasar tarir chicharkur: —¿Fariseo ainau chicharkum tame nuna antukar kajertamina nu nekamek? —timiaji.

15:13b.MAT.015.013 Tu tama Jesús iin airmak: —Ja ai, nekajai. Nuka wína Apaachir nayaimpinam puja nuna aintsrinchu asaramtai, nupaa kangkaptuk uwerar japatnua nunisarang artinuitai.

15:14b.MAT.015.014 Inaisataram. Nuka wína chichamrun umitan nakitinau asar, aints wainmichua nunisarang ainawai. Aints wainmichu ayat, chikich wainmichun jintan inaktustas wakera nunisarang ainawai. Aints wainmichu chikich wainmichun jintan inaktustas wakerayat, jinta weenak mai waanam iyaartinuitai, —turammiaji.

15:15b.MAT.015.015 Turammatai Pedro Jesúsan chicharak: —Aintsu jangken waring achat waya nujaingkia tunauka wajaschatnuitai, tame nuka ¿warí pachismea tame? Nuka paan ujakratkata, —timiayi.

15:16b.MAT.015.016 Tama Jesús chichartamak: —¿Atumka nuka nekatsrumek?

15:17b.MAT.015.017 Aints yurumkan yuwamu jangkenam wayaangka nintinam wayaachu asamtai tunauka wajatsui. Tura wakenam wayau asa, nuniangka ataksha jiini. ¿Nuka nintimtsurmek?

15:18b.MAT.015.018 Antsu aintsu chichame ni jangkenia jiina nuka nintinia jiinkin asa, nuka aintsun tunau awajmamtikui.

15:19b.MAT.015.019 “Tunau nintimtai ainauka aintsu nintinia jiinui. Tura aints maatnusha, tura aishrintin wakeruktincha, tura nuwentin wakeruktincha, tura tsanirmatnusha, tura kasamkatnusha, tura anangkartuatnusha, tura Yusen pachis, nunia aintsun pachisar pasé chichastincha nintinmaya jiinu asa,

15:20b.MAT.015.020 aintsun tunau awajmamtikui. Antsu ikimiatsuk yuta yuwatniuka aintsu nintin tunau awajmamtiktsui, —Jesús turammiaji.

15:21b.MAT.015.021 Jesús ni nuiniatiri ainaujai nu nungkanmaya jiinki, chikich nungkanam Tiro yaktanam, tura Sidón yaktanmasha wemiayi.

15:22b.MAT.015.022 Tura nuni jea, Canaánnumia nuwa judíochutiat, Jesúsan jiistas tari untsuak: —Apu Davidta weariya, wait anentrurta. Iwianch nawantru namangken engkemtuamu asa, nukap wait wajawai, —timiayi.

15:23b.MAT.015.023 Tamaitiat Jesúska aimtsuke wajamiayi. Turamtai ni nuiniatiri ainauti tarir chicharkur: —Iin nemartamas untsumkinij waja juka akupkata, —timiaji.

15:24b.MAT.015.024 Tu takurin Jesús nuwan chicharak: —Israel ainau uwija mengkakawa nunisarang pujuinau asaramtai, Israelnumak wína Yus akuptukmiayi, —timiayi.

15:25b.MAT.015.025 Tama nu nuwaka Jesúsan naka tikishmatar seak: —Apuru, yainkata, —timiayi.

15:26b.MAT.015.026 Tu seamaitiat Jesús nuikiartutai chichamjai ayaak: —Uchi pangkan yuwinau atankir yawaa uchiri suamuka napchawaitai, —timiayi.

15:27b.MAT.015.027 Tamaitiat nu nuwaka ayaak: —Nekasam tame, Apuru. Antsu uchi yutairi misa wamketin ayaarunka yawaa uchiri nekasar yuwinawai, —timiayi.

15:28b.MAT.015.028 Tama Jesús chicharak: —Nuwachi, wína nekasampita turutu asam, ame wakerame nunisang ati, —timiayi. Tama nu chichaamujai metek ni nawantri pengker wajasmiayi.

15:29b.MAT.015.029 Jesús nu nungkanmaya jiinki, Galilea nungkanam wekaas, juun kucha yantamen nangkamaki, mura waka nuni keemsamiayi.

15:30b.MAT.015.030 Turamtai aints wekaichau ainauncha, tura wainmichu ainauncha, tura chichachu ainauncha, tura uweje kupirkamu ainauncha, tura chikich najaiminak pujuinauncha Jesús pujamunam itaar, nawen ayaamsar pujsarmiayi. Nu jau ainaun itaaramtai, Jesús mash tsuwarmiayi.

15:31b.MAT.015.031 Turamtai aints ainau nuna wainkar chichachu ainausha chichainamtai, tura uweje kupirkamu pengker wajainamtai, tura wekaichau ainausha pengker wekainamtai, tura wainmichu ainausha pengker wainminamtai, nuna mash wainkar nintimrarmiayi. Tura Israel ainau Yusri nekas kakarmaitai tiarmiayi.

15:32b.MAT.015.032 Nunia Jesús ni nuiniatiri ainautin untsurmak mash irutmar chichartamak: —Ju aints ainaun wait anentajai. Kampatam kinta wijai iruntrar pujuinau asar, yutancha yutsuk pujuinawai. Tura asar jinta weenak, tsukarijai juwikcharai tusan, yurtsuk ni jeen awematnaka nakitajai, —turammiaji.

15:33b.MAT.015.033 Turamatai ni nuiniatiri ainauti chicharkur: —Tura juni aints atsamunmasha aints timiá untsuri yuratasrisha ¿tuniang yurumkasha sumaktaij? —timiaji.

15:34b.MAT.015.034 Tu takurin Jesús ininmak: —¿Pangsha warutma takakrume? —tu ininmamtai iikia aimkur: —Siete (7) takakji, namakchisha jumchik takakji, —timiaji.

15:35b.MAT.015.035 Tu takurin aints ainaun chicharak: —Nungkanam mash pujustaram, —tamati ni tímia nunisarang pujusaramtai,

15:36b.MAT.015.036 Jesús pangkan siete (7) amia nuna takus, tura namaknasha takus, Yusen maaketai tusa, pangkan puuk ni nuiniatiri ainautin suramsamiaji. Turamtai iisha aints ainau kichik kichik mash susamiaji.

15:37b.MAT.015.037 Turakrin mash yuwaar tutuararmiayi. Tura ampintramuri changkin siete (7) amia nuni chumpiamiaji.

15:38b.MAT.015.038 Tura nuna yuwaaruka nuwa ainausha tura uchi ainausha nekapmatsuk, aishmangkuk aishmangkuk cuatro warang (4,000) armiayi.

15:39b.MAT.015.039 Nunia Jesús nu aintsun: Weajai tusa kanunam engkema Magdala nungkanam wemiayi.

16

16:1b.MAT.016.001 Jesús nuni jeamtai, fariseo ainau saduceo ainaujai iisha nekaatai tusar taarmiayi. Tura taar Jesúsan seainak: —Nayaimpinmaya kakarmarijai wainchati takat turata. Iisha wainkatasar wakeraji, —tiarmiayi.

16:2b.MAT.016.002 Tu tinam Jesús ayaak: “Atum chichaakrum: ‘Tsaa jeaak nayaim kapantin wajasamtai, kashin kinta pengker tsawartatui,’ tinuitrume.

16:3b.MAT.016.003 Tura tsawaarkuram: ‘Mukunit nukap au asamtai, tura nayaim kapantin wajasamtai yumi jiturtatui,’ tinuitrume. Nayaim jiisrumka: Kinta tu atatui tusaram nekaamnawaitrume. Antsu wi turaja nuka wainkayatrumek, Yus atumin nekamtikramatas wakera nuka nintimtsurme.

16:4b.MAT.016.004 Junia pasé nintintin ainau Yusen umirchau ainayat, wainchati takatan wainkartas wakerinawai. Tura wainiatnak wainchati takatnaka turashtatjai. Antsu Jonása turunamuriya tumau wainchatai takatnaka nunak wainkartinuitai,” tusa ukuki tumajin katingmiayi.

16:5b.MAT.016.005 Tura Jesús ni nuiniatiri ainautijai tumajin katingkiar, pang kajinmakir jukichmiaji.

16:6b.MAT.016.006 Turakrin Jesús chichartamak: —Fariseo pang pachimtairi jurukirap, tura saduceo pang pachimtairisha jurukirap, —turammiaji.

16:7b.MAT.016.007 Turamkurin ni nuiniatiri ainauti chicharnaiyakur: —Pang kajinmakin asakrin turamtsujiash, —tunaimiaji.

16:8b.MAT.016.008 Tu chichaakur pujarin Jesús nuna antuk iin chichartamak: —¿Waruka pang kajinmakmiau pachisrumsha chichaarme? ¿Waruka wína chichamrusha nintimtsuksha pujarme?

16:9b.MAT.016.009 ¿Pang cinco (5) amia nujai cinco warang (5,000) aints yuramuka nuka aneaktsurmek? Tura ampintramuri ¿warutam changkina jukimiarume nusha aneaktsurmek?

16:10b.MAT.016.010 “¿Nuniasha pang siete (7) amia nujai cuatro warang (4,000) aints yuramuka nuka aneaktsurmek? ¿Tura ampintramuri warutam changkina jukimiarume nuka aneaktsurmek?

16:11b.MAT.016.011 “¿Waruka wína chichamur nintimtsuksha pujarme? Fariseo pang pachimtairi jurukirap, tura saduceo pang pachimtairisha jurukirap, taja nuka wikia pangnaka tatsujrume, —Jesús turammiaji.

16:12b.MAT.016.012 Turammatai ni nuiniatiri ainauti paan nintimrar: “Pang pachimtai pachiska turamtsuji, antsu fariseo ainau, tura saduceo ainauka anangkartin asaramtai, ni nuikiartamuka anturkairap tusa turamji,” tusar nekaamiaji.

16:13b.MAT.016.013 Nunia Jesús ni nuiniatiri ainautijai Cesarea Filipos nungkanam jinta weamunam Jesús iin ininmak: —Wikia aints ayatun Yus akupkamu asan, chikich aints ainau wína pachitsar: ¿Warí aintsuita turutinawa? —tu ininmasmiaji.

16:14b.MAT.016.014 Tu iningkratmatai aimkur: —Chikich ainau amin pachitmasar: Imiakratin Juankun maawarmia nuchawashi turaminawai. Tura chikitcha Elíaschawashi turaminawai. Tura chikitcha: Jeremíaschawashi turaminawai, antsu nuchawaitkusha, chikich yaanchuik Yuse chichame etserin pujumia nuwashi turaminawai, —timiaji.

16:15b.MAT.016.015 Tu tinu asakrin Jesús ataksha ininmak: —¿Tura atumsha winasha warintrutrume? —turammiaji.

16:16b.MAT.016.016 Tu iniam Simón Pedro aimiak: —Ameka Mesíasaitme. Yus tuke iwiaaku puja nuna Uchirinme, —timiayi.

16:17b.MAT.016.017 Tama Jesús chicharak: —Nekasam tame, Jonása uchiri Simónka. Aints kichkisha aminka nunaka nekamtikramacharmayi, antsu wina Apaachir nayaimpinam puja nu amin nekamtikramau asamtai tame. Ame turutin asakmin, Yus amincha waramtikramsati tajame.

16:18b.MAT.016.018 Tura nunasha tajame: Ameka kaya tumau asakmin Pedro inaikiamuitme. Tura aints ainau kaya pisujai jean jeamina nunisnak wína nekasampita turutin ainauka wína aintsur arti tusan inaikiatnuitjai. Tura Yuse nemase ainausha tuke mengkakatnunam weenausha wína aintsur ainaun maawartin ainayat, niin nepetkartatkamawar pengké tujinkartinuitai.

16:19b.MAT.016.019 Tura asamtai ameka aints waiti yawikmaun urawa nunismek ju nungkanam pujuinau wína chichamur nayaimpinam jeatin pachisam etserkumningkia, aints ainau nu chichaman nekasampita tinauka nayaimpinmasha jeartinuitai. Tura nayaimpisha yawikmawa nunisang au asamtai, ju nungkanam nu chichaman nekasampita ticharu ainauka nayaimpinmaka jeachartin ainawai, —Jesús timiayi.

16:20b.MAT.016.020 Nunia ni nuiniatiri ainautin chichartamak: —Wína pachitsaram: Auka Mesíasaitai tusarmeka aints kichkisha ujakairap, —turammiaji.

16:21b.MAT.016.021 Nu kintati Jesús ni nuiniatiri ainautin ni jakatniurin pachis ujatmatan nangkamamiayi. Tura ujatmak: —Wikia Jerusalénnum wetin ajai. Tura nuni wi jeamtai, judío juuntri ainau, tura sacerdote juuntri ainausha, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha nukap wait wajakti tusar, wína mantuwartatui. Tura wainiatnak kampatam kinta jakan tepayatun, ataksha nantaktatjai, —turammiaji.

16:22b.MAT.016.022 Tama Pedro Jesúsan akanak juki chicharak: —Apuru, Yus surimramkati. Aminka nunaka turutmacharti, —timiayi.

16:23b.MAT.016.023 Pedro Satanása nunisang chichau asamtai, Jesús Pedron ayanmatar chicharak: —Satanása weta. Ameka winaka itit awajtame. Ameka Yuse wakeramuringkia nintimtsume, antsu aints wakerina nuke nintimme, —timiayi.

16:24b.MAT.016.024 Nunia ni nuiniatiri ainautin chichartamak: —Aints wína nemartustas wakerakka ni wakeramurinka inais, wikia mianchawaitjai tusa, aya wínak nemartusti. Tura wína nemartakka, aints ni krusrin juwawa nunisang ni jakatniurin shamtsuk wínak nemartusti.

16:25b.MAT.016.025 Aints ningki nintimias: Wikia jakashtatjai tauka jakatnuitai. Antsu aints wína anentak jakatata nuka jakayat tuke iwiaaku pujustinuitai.

16:26b.MAT.016.026 “Nintimrataram. Aints ju nungkanam aa nuna mash sumak, pengké yuumatsuk pujayat, ni wakani tuke mengkakamtaikia, ¿itiurak tuke iwiaakusha pujusting? Tura aints nekas uwemratas wakerakka, tura tuke Yusnum pujustas wakerakka ¿warutam kuikianak akiimiak uwemratnuita?

16:27b.MAT.016.027 Wisha aintsutiatnak Yus akupkamu asan, wína Apaachiru kakarmarijai winakun, tura ni awemamurijai winakun, aints ainaun mash ni turamurijai metek pengker ainauncha pengker awajsartinuitjai, tura tunau ainauncha wait wajaktinnasha susartinuitjai.

16:28b.MAT.016.028 “Nekasan tajarme: Wikia aints ayatun Yus akupkamu asan, Yuse kakarmarijai aints ainaun inartatja nunaka wijai juni tsaniasar pujuinauka jatsuk waitkartatui, —Jesús turammiaji.

17

17:1b.MAT.017.001 Seis (6) kinta nangkamaramtai, Jesús Pedroncha, tura Santiagoncha, tura ni yachiin Juannasha akanak juki, mura juunnum wakarmiayi.

17:2b.MAT.017.002 Tura wakaarai, Jesús aneachmau yapaijmiama jiitsumir wajaun wainkarmiayi. Tura yapiisha tsaa tsantua nunisang tura entsatirisha nekas puju tsaa tsantua nunisang jiitsumir amiayi.

17:3b.MAT.017.003 Nunia Moisésnasha, tura Elíasnasha, Jesúsjai chichainaun wainkarmiayi.

17:4b.MAT.017.004 Nuna wainak Pedro Jesúsan chicharak: —Apuru, juni ii pujustincha nekas pengkeraitai. Ame wakerakminkia, kampatam jeawach jeamkami, kichik aminu, tura kitcha Moisésnau, tura kitcha Elíasnau ati, —timiayi.

17:5b.MAT.017.005 Pedro tu chichaak wajai, yurangkim nekas puju winimiayi. Turamtai mikinnum wajainai, nu yurangminmaya chichaun antukarmiayi. Yus niin chicharak: —Juka wína Uchiruitai, wína aneetiruitai. Junaka pengker nintimtusan pujajai. Juka nekasrum anturkataram, —timiayi.

17:6b.MAT.017.006 —Yus tamati nu chichaman antukar, Jesúsa nuiniatiri ainau nukap shaminak pinakumrar tepesarmiayi.

17:7b.MAT.017.007 Tuminamtai Jesús taa, ni nuiniatiri namangken anting chicharak: —Shamkairap, antsu wajaktaram, —timiayi.

17:8b.MAT.017.008 Tama pangkainiar jiisar, aya Jesúsnak wainkarmiayi.

17:9b.MAT.017.009 Nunia muranmaya kuankiar, Jesús ni nuiniatiri ainaun akatar akupak: —Aints ayatun Yus akupkamu asan, wikia jakamunmaya nantaatsain atum waitkarume nuka pengké etserkairap, —timiayi.

17:10b.MAT.017.010 Tama ni nuiniatiri ainausha Jesúsan iniinak: —¿Moisésa chichame nuikiartin ainausha warukaya Mesíaska taatsaing, Elías eemak tatinuitai tinawa? —tiarmiayi.

17:11b.MAT.017.011 Tu tinam Jesús aimiak: —Nekas Elías eemak taa mash iwiaratnuitai.

17:12b.MAT.017.012 Tura wisha atumin tajarme: Elíaska yaanchuik tamiayi. Tura waininayat aints ainau: Juwaapita tusar pengké nekaacharmiayi. Antsu pasé asar, niin pasé awajsartas wakeriarmia nunaka mash turuwarmiayi. Tura wínaka Yus akuptuku waitinayat aints asamtai, winasha nunisarang wait wajakti tusar, pasé awajtukartatui, —Jesús timiayi.

17:13b.MAT.017.013 Tama ni nuiniatiri ainau nintimsar: Imiakratin Juankun pachisampi tawa tusar nekaawarmiayi.

17:14b.MAT.017.014 Ataksha aints pujuinamunam jearamtai, aints tari Jesúsan naka tikishmatramiayi. Tura chicharak:

17:15b.MAT.017.015 —Apuru, uchir wait anentrata. Nukap wait wajawai. Tuke wichi wajaki, nuniangka ji kapaamunam ayaaweawai. Tura entsanmasha pe ayaaweawai.

17:16b.MAT.017.016 Tura asamtai ami nuiniatiram ainaun uchirun tsuwatrurarat tusan itarmiajai. Turayat tujinkari, —timiayi.

17:17b.MAT.017.017 Tama Jesús chicharak: —Maj, Yus nintimchau asaram, winasha nekasampita turutaram tusanka ¿warutam musachik atumjaisha pujustaj? Tura tupin nintimrataram tusanka ¿warutam musachik atumnasha nakastajrume? Watska, uchi itartitaram, —timiayi.

17:18b.MAT.017.018 Tama uchin itarim, Jesús uchi namangkenia iwianchin jiiki jiyak akupkamiayi. Turam nu uchikia pengker wajasmiayi.

17:19b.MAT.017.019 Turamtai jumchik arus ni nuiniatiri ainauti Jesúsjai kanakar iik pujusar Jesús chicharkur: —¿Warukakrik iikia iwianch jiiktatkamarsha tujinkamji? —timiaji.

17:20b.MAT.017.020 Tu takurin Jesús chichartamak: —Yus miatrusrumek nintimtachu asaram, iwianch jiiktatkamaram tujintarme. Nekasan tajarme: Mostaza jingkiaji timiá tuupich ayat nuka tsapai, chikich nupaa nangkamasang nekas juun wajaayi. Atumsha mianchau ayatrumek, winaka nintimtursaram: Nekasam tujinkachuitme turutkurminkia, wi turataram tinu asamtai, mura nekas juun wainkaram, nu mura chicharkuram: ‘Juni mengkakam ataksha atu tsapuitia,’ takurminkia turunamnawaitai. Aints wína: Nekasampi tujinkachuitme turutuka ni tujinkamuringkia pengké atsutnuitai.

17:21b.MAT.017.021 Antsu ijiarmaram Yus nukap seatkuram nu iwianch ainau jiiktinuitrume, —turammiaji.

17:22b.MAT.017.022 Nunia jiinkir Galilea nungkanam iruntrar wekaasar, Jesús ni nuiniatiri ainautin chichartamak: —Wikia Yus akupkamutiatnak aints asamtai, aints ainau wína mantuwartas achirkartatui.

17:23b.MAT.017.023 Tura maamaitiatnak kampatam kinta tepayatun ataksha nantaktatjai, —turammiaji. Turamin asamtai ni nuiniatiri ainauti nu chicham antukar nukap wake mesekmiaji.

17:24b.MAT.017.024 Nunia jiinkir Jesús ni nuiniatiri ainautijai Capernaum yaktanam jeamiaji. Tura nuni jearin, Yus seatai juun jea iwiarami tusar kuikian juu ainau Pedron jiisar iniinak: —¿Yuse jee iwiaratnun akiimina nunasha atumi nuitamnusha akiimiaktimpiash? —tiarmiayi.

17:25b.MAT.017.025 Tu iniinam Pedro: —Ja ai, —timiayi. Tura jea waya chichaatsaing, Jesús niin chicharak: —Simónka ¿amesha itiur nintime? ¿Junia apu ainausha yana kuikiarina juwinawa? ¿Ninu aintsri kuikiarinak juriina? ¿Antsu turachkungka chikich aintsu kuikiarinak juriina? —timiayi.

17:26b.MAT.017.026 Tu iniam Pedro aimiak: —Nekasar chikich ainau kuikiarin juriinawai, —tamati Jesús chicharak: —Nekasam tame. Ii nungkarin akiinautikia akiimiakchatnuitji.

17:27b.MAT.017.027 Antsu iin kajertamkarai tusar akiimiakmi. Ame tsau jukim kuchanam weta. Tura nangkimiam namak nu nangkamtaik tsaun yuwa nu wakemim, jangke iwiankam kuik engketu wainkatatme. Nu kuik jukim, Yus seatai jeanam weme, jean iwiararti tusam, aminusha tura winarusha ati tusam akiimiakta, —Jesús timiayi.

18

18:1b.MAT.018.001 Nu kintati ni nuiniatiri ainauti Jesús tarir chicharkur: —¿Yuse pujutiri nayaimpinmaka aints ainau jeartinua nuka chikich ainaun nangkamasarkesha ya ainia? —timiaji.

18:2b.MAT.018.002 Tu iniam Jesús uchin untsuk japen awajas ni nuiniatiri ainautin

18:3b.MAT.018.003 chichartamak: —Nekasan tajarme: Atumi nintimtairi yapajiaram uchia nunisrumek wína nintimturchakrumka, Yuse pujutirin nayaimpinmaka jeashtinuitrume.

18:4b.MAT.018.004 Tura asamtai aints miajuitjai tutsuk, antsu ju uchia nunisang nintimturas pujauka chikich ainaun nangkamasang Yuse pujutirin jeatnuitai.

18:5b.MAT.018.005 Aints wína nintimturas pujauka ju uchia nunisang aints mianchau ainaun nekas pengker awajuka winasha nunisang pengker awajtawai, —Jesús turammiaji.

18:6b.MAT.018.006 Nunia Jesús nuikiartutai chichamjai iin nuitamak: “Tura aints uchin wína umirtinak pujuinaun tunaun takamtikmataikia, nuna turashti tusar, tunau takamtiknu kuntujen kaya juuntan jingkiatawar, juun kunanam ujungkaramtaikia, timiá pengker atinuitai.

18:7b.MAT.018.007 Chikichan tunau takamtikin ainauka tuke irunui. Antsu tunau takamtikin ainau tuke wait wajakartin ainawai.

18:8b.MAT.018.008 “Tura asamtai atumi uweje tunau takamtikramataikia, ataksha tunau takasai tusaram, atumi uweje met charawa nunisrumek tunaarum japaram ukuktaram. Tura tunaanum wekaakurmeka, atumi nawe met charawa nunisrumek tunaarum japaram ukuktaram. Nekasrum kichik uwejjai, tura kichik nawejaisha tuke iwiaaku pujustinnum jeatin timiá pengkeraitai. Antsu mai uwejtuk, tura mai nawentuk ji kajintrashtinnum jeatnuka timiá paseetai.

18:9b.MAT.018.009 Tura atumi jiijaisha tunau aa nu jiiakrumka, atumi jii kuinua nunisrumek tunaarum japaram ukuktaram. Nekasrum kichik jiijai tuke iwiaaku pujustinnum jeatnuka timiá pengkeraitai. Antsu mai jiintuk ji kajintrashtinnum jeatnuka timiá paseetai,” Jesús turammiaji.

18:10b.MAT.018.010 Nunia Jesús ataksha iin nuitamak: “Tura asamtai atumin tajarme: Yuse awemamuri aints mianchau ainaun wainin asar, wína Apaachir nayaimpinam puja nuna nakaj pujuinawai. Tura asar atumi turamurincha wína Apaachirnasha ujainawai. Tura asaramtai mianchau ainau ju uchia nunisarang pujuinauka nakitrairap.

18:11b.MAT.018.011 Wisha aints ayatun Yus akuptuku asamtai, aints mengkakaru ainaun uwemtikratasan tamiajai.

18:12b.MAT.018.012 “Nintimrataram. Aints cien (100) uwijartin ayat, uwijari kichik menakamtai, chikich noventa y nueve (99) mengkakacharu ainau muranam pujusarat tusa ukuki, kichik mengkakaun wainkataj tusa eawai.

18:13b.MAT.018.013 Tura nu uwija mengkakaun wainak nukap waraawai. Antsu chikich noventa y nueve (99) mengkakacharu ainaun wainkangka miatruska waraatsui.

18:14b.MAT.018.014 Tura atumi Apaachiri nayaimpinam puja nusha nunisang aints mianchau kichkisha mengkakarti tusangka wakeratsui,” Jesús turammiaji.

18:15b.MAT.018.015 Nunia ataksha Jesús iin nuitamak: “Aints Yusen nemarin amin pasé awajtamatikia, amek ningki akankam chichasta. Tura nijai chichaakum, ni pasé turamuri ujakta. Turakum ni anturtamkamtaikia, nu aintska uwemrati tusam yaingkume.

18:16b.MAT.018.016 Antsu amin anturtamkachamtaikia, aints kichik tura jimiarchiksha jukim, ataksha jiistasrum weritaram. Tura chichaman paan nekaati tusaram iruntraram chicharkataram.

18:17b.MAT.018.017 Tura pengké anturtamkachamtaikia, Yuse aintsri iruntramunam nu aints pachisrum chicharkataram. Tura nuni chicharmaitiat, tuke antukchamtaikia, nuka Yusen umirkachua nunisketai tusaram, tura kuikian kasamnua nunisketai, tu nintimsaram inaisataram.

18:18b.MAT.018.018 “Nekasan tajarme: Atumka ju nungkanmaya ainau tunaari tsangkurakrumningkia, nayaimpinmasha ni tunaarisha tsangkuratnuitai. Tura ju nungkanmaya ainau tunaarin tsangkurchakrumningkia, nayaimpinmasha ni tunaarinka tsangkurashtinuitai.

18:19b.MAT.018.019 “Ataksha tajarme: Aints jimiarchiksha, tura kampatmaksha wína nintimtursar iruntrar pujuinamtaikia, wisha nijai tsaniasan pujustinuitjai. Tura asamtai ju nungkanmasha wína nintimtursaram pujautirmeka, jimiarchiksha metek nintimsaram pujusrum wína Apaachir nayaimpinam puja nu seakrumningkia, atum searme nunaka mash umiktinuitai,” Jesús turammiaji.

18:21b.MAT.018.021 Tama nunia Pedro Jesúsan weri iniak: —Apuru, wína yatsur pasé awajtus pujamtaisha ¿warutmanak tsangkurataj? ¿Sietenkeash tsangkurataj? —timiayi.

18:22b.MAT.018.022 Tu iniam Jesús ayaak: —Atsa. Sietik tsangkurata tatsujme, antsu pachitsuk tsangkurata tajame, —timiayi.

18:23b.MAT.018.023 Nunia Jesús ataksha nuitamak: “Tura asamtai Yus aints ainaun nayaimpinmaya inawa nuka junia apua tumawaitai. Nu apuka ni inatiri ainaun untsuk: ‘Tumashnum akirkataram,’ timiayi.

18:24b.MAT.018.024 Tura untsuam, nu nangkamtaik nukap tumashmiaun itaarmiayi. Nuka pengké akiimiakchamniaun tumashmiamiayi.

18:25b.MAT.018.025 Tura itaaram nu aints ni tumashrin akiimiaktatkama tujinkau asamtai, nu apuka chikich inatiri ainaun chicharak: ‘Tumashrin akiimiakti tusaram, nuwartuk tura uchirtuk, tura warinchurtuk mash surutkataram,’ timiayi.

18:26b.MAT.018.026 Tama nu aintska apurin nakaj tikishmatar: ‘Apuru, wait aneasam nakarsata. Tumashnumka mash akiktatjame,’ timiayi.

18:27b.MAT.018.027 Tama nu aintsun wait anentar tumashrin mash tsangkur: ‘Akirtsuksha weta,’ tusa inatirin angkan akupkamiayi.

18:28b.MAT.018.028 “Akupamu asa, nu aintska jiinki, aneachmau ni apuri inatirin kichan wainkamiayi. Tura wainak, nu aintska jumchik tumashmiau asamtai, tsekengki suwenam achik chicharak: ‘Tumashmiame nuka yamaik akirkata,’ timiayi.

18:29b.MAT.018.029 Tama nu aintska tikishmatar: ‘Wait aneasam nakarsata. Tumashnumka mash akiktatjame,’ timiayi.

18:30b.MAT.018.030 Tamaitiat pachischamiayi, antsu wait anentsuk nu aintsun juki: ‘Tumashnum mash akiimiak jiinkiti,’ tusa kársernum engkeamiayi.

18:31b.MAT.018.031 Turamtai nu apu inatiri chikich ainau nuna wainkar napchau nintimrarmiayi. Tura apurin weriar, nu aintsu turamurin mash ujakarmiayi.

18:32b.MAT.018.032 Mash ujakaram, apuka nuna antuk, nu aints utitaram tusa, ni aintsrin akupkamiayi. Tura itaaramtai, nu aintsun chicharak: ‘Netsetme. Wína wait anentrurta turutu asakmin, tumashnum mash akirtsuk asata tusan inaisamjame.

18:33b.MAT.018.033 ¿Wi amin wait anentajme aintsamek chikich amin tumashmiarmausha waruka wait anentsuksha waitkame?’ timiayi.

18:34b.MAT.018.034 Tura nu aintsun kajerak suntarin untsurak: ‘Juka achikrum tumashrin akiimiakchau asamtai, tuke wait wajakti tusaram awatrataram,’ tusa ni aintsrin akatar akupkamiayi,” Jesús turammiaji.

18:35b.MAT.018.035 Nunia inangnamunam chichaak: —Atumnasha tajarme: Nu aintsua nunisrumek atumi yachí ainau tuke napchau nintimtusrum tsangkurtsuk pujakrumningkia, nu apua nunisang wína Apaachir nayaimpinam puja nuka atumnasha tsangkutramrashtinuitrume, —Jesús turammiaji.

19

19:1b.MAT.019.001 Jesús nuna tina ukuki Galilea nungkanmaya jiinki, Jordán entsa amajin Judea nungkanam wemiayi.

19:2b.MAT.019.002 Tura nuni jeamtai, aints untsuri Jesúsan nemarkarmiayi. Turinamtai Jesús jau ainauncha tsuwarmiayi.

19:3b.MAT.019.003 Tura fariseo ainau Jesúsan nekapsartas iniinak: —¿Aints ni nuwarin pachitsuk japa ukukminkai? —tiarmiayi.

19:4b.MAT.019.004 Tu iniinam Jesús ayaak: —Atsa. ¿Atumka Yuse papiri aarmauringkia aujchaukitrum? Tu aarmawaitai: ‘Nu nangkamtaik Yus aishmangnasha, tura nuwancha najanamiayi.’

19:5b.MAT.019.005 “Tura nusha aarmawaitai: ‘Tura asamtai aishmang ni aparincha, tura ni nukurincha ukuki, nuwarijai tsaning jimiaraitiat kichkia nunisang atinuitai.’

19:6b.MAT.019.006 Tu aarmau asamtai, jimiar ayat kichkia nunisketai. Tura Yus tu tinu asamtai, aints kichkisha nuwarin japashtinuitai, tura nuwasha kichkisha aishrin ukukchatnuitai, —Jesús timiayi.

19:7b.MAT.019.007 Tama chicharinak: —Tura Moisés chichaak: Aints papin aar: Nuwarun ukuajai tusa, nuna nuwarin nu papin susa ukuktinuitai ¿waruka nuka timiayi? —tiarmiayi.

19:8b.MAT.019.008 Tu tinam Jesús aimiak: —Atumi nintijai timiá katsuram nintimu asakrumin, Moisés nunaka tsangkatramkamiarume. Antsu nu nangkamtaikia nuniska achamiayi.

19:9b.MAT.019.009 Tura asamtai atumin tajarme: Aints ni nuwarin kichjai pujachu wainiat, niin ajapa ukuki chikich nuwan nuwatkungka, tunau wajastinuitai. Tura aints nuwan ajapamun nuwatkungka, nusha nunisang tunau wajastinuitai, —Jesús timiayi.

19:10b.MAT.019.010 Tama ni nuiniatiri ainauti Jesús chicharkur: —Nekas nuwa ajapar ukukchamnawaitmatikia, nuwasha nuwatkachminuitai, —timiaji.

19:11b.MAT.019.011 Tu takurin Jesús airmak: —Nuwan nuwatsuk pujustin pachis chichamnaka aints mash antukminka ainatsui. Antsu Yus nekamtikiamu ainauka ju chichaman antukmin ainawai.

19:12b.MAT.019.012 Chikich aints uchin yajutmarchamnausha akiinawaru ainawai. Tura kitcha uchin yajutmarchami tusar kaamtikiamu ainawai. Antsu kitcha Yuse takatrin takakmasartas nuwan tuke nuwatsuk pujuinawai. Ju chichaman antukarmin ainauka antukarti tajarme, —turammiaji.

19:13b.MAT.019.013 Nunia aints ainau uchi irunun itariar, Jesúsan seainak: —Ame uchi muuken achikiam Yus seatrita, —tusar itariarmiayi. Tinamtai ni nuiniatiri ainauti chicharkur: —¿Waruka apusha waitkarme? —timiaji.

19:14b.MAT.019.014 Tu tarin wainiat Jesús chichartamak: —Uchi irunu wini winiarat tusaram tsangkatruktaram. Aints ju uchia nunisarang nintimsar pujuinauka Yuse pujutirin nayaimpinam jeartinuitai. Tura asaramtai suritrukairap, —turammiaji.

19:15b.MAT.019.015 Tura uchi muuken kichnasha kichnasha achik, Yusen seati umis, nuniangka jiinki wemiayi.

19:16b.MAT.019.016 Nunia natsa Jesúsan jiistas jeari chicharak: —Nuikiartinu, nekas pengkeraitme. Tura asakmin iniajme: Pujut nangkankashtinun jukitasnasha ¿warí pengker aa nuna takakmasminuitja? Nu ujatkata, —timiayi.

19:17b.MAT.019.017 Tama Jesús ayaak: —¿Waruka pengkeraitme turutme? Nekas pengker aa nuka kichkitai. Nuka Yusketai. Ameka tuke iwiaaku pujusmi takumka Yus: Wína chichamur umirtuktaram tímia nuka miatrusmek umirkata, —timiayi.

19:18b.MAT.019.018 Jesús tama nu natsaka iniak: —¿Tu chichama nekas umiktinuita? —tama Jesús ayaak: —Nu umiktin chichamka nuwaitai: Mangkartuwairap. Tura tsanirmawairap. Tura kasamkairap. Tura aints kichkisha pachisrum tsanurairap.

19:19b.MAT.019.019 Tura aparmesha tura nukurmesha umirkataram. Tura atumi namangke anearme nunisrumek chikich aints ainausha aneetaram, tu aarmawaitai, —timiayi.

19:20b.MAT.019.020 Jesús tama nu natsa chicharak: —Ame tame nunaka uchiwach asanak tuke mash umikuitjai. ¿Nuniasha warina umiktinuitja? —timiayi.

19:21b.MAT.019.021 Tu iniam Jesús ayaak: —Nekas pengker ata takumka, ame wariram aa nu mash surukta. Tura kuikian yuuminau susata. Nunia wína nemartusta. Turakum nekasam nayaimpinam yuumatsuk pujustinuitme, —timiayi.

19:22b.MAT.019.022 Jesús tama nu natsaka nuna antuk, nekas kuikiartin asa, kuikiarin aneak wake mesek nunia jiinki wemiayi.

19:23b.MAT.019.023 Tura ukukim Jesús ni nuiniatiri ainautin chichartamak: —Nekasan tajarme: Kuikiartin ainau Yus pujamunam wayaawartatkamawar nekasar tujinkartinuitai.

19:24b.MAT.019.024 Ataksha tajarme: ¿Kamiyusha juun asa, akusha jiin wayaamnaukai? Atsa, nuka pengké yumtinuitai. Tura kuikiartinka Yus pujamunam wayaatnuka timiá yumtinuitai, —turammiaji.

19:25b.MAT.019.025 Tu turamin asamtai ni nuiniatiri ainauti nu antukar nukap nintimrar chicharkur: —Tu amataisha ¿yaachik nuniasha uwemramnawaita? —timiaji.

19:26b.MAT.019.026 Tu iniam Jesús mash jiimias chichartamak: —Aints ningki nintimsangka uwemrachminuitai. Antsu Yuska pengké tujinkachu asa, aints ainaun uwemtikratnuitai, —turammiaji.

19:27b.MAT.019.027 Turammatai Pedro chicharak: —Apuru, iinu amia nuka mash ukukir, ame nemarkamiaji. ¿Iincha waring arutramtaij? —timiayi.

19:28b.MAT.019.028 Tu iniam Jesús ayaak: —Nekasan tajame: Ukunam ju nungka aa nuka mash yamaram najanatin awai. Nuniangka wikia aints ayatun, Yus akupkamu asan, mash aints ainaun inartinuitjai. Tura wikia juun apu keemtairin keemsamtai, atumsha wína nemartuku asaram, Israela uchiri doce (12) amia nuna weari ainau inartasrum, atumsha nunisrumek apu keemtairin doce (12) atinua nuni keemsatnuitrume.

19:29b.MAT.019.029 Tura aints ainau wína anentu asar, ni jeencha ukukiar, tura yachiincha, tura umajincha, tura aparincha, tura nukurincha, tura uchirincha, tura nungkarincha ukukin asar, ni ukukiarmia nuna nangkamasarang untsuri wainkartin ainawai, tura ukunmasha pujut nangkankashtinun jukiartin ainawai.

19:30b.MAT.019.030 Aints untsuri ningki nintimsar: Wikia chikich ainaun nangkamasketjai tinu ainau nu kinta jeamtai mianchau artinuitai. Tura yamai mianchau ainauka ukunam chikich ainaun nangkamasarang artinuitai, —Jesús timiayi.

20

20:1b.MAT.020.001 Nunia Jesús ataksha nuitamak: “Yus aints ainaun nayaimpinmaya inawa nuka ajartinua tumawaitai. Uva yurangke tsamaramtai, ajartin uva yurangken juuktas, aints ainaun ipiaatas kashik jiinkimiayi.

20:2b.MAT.020.002 Tura jiinki aints ainaun wainak: ‘Ju kinta wína ajarun takakmastaram tusan, kichik kuik denario tutain akiktatjarme,’ tama niisha ‘ayu’ tusar ajanam takakmasartas wearmiayi.

20:3b.MAT.020.003 Tura nuni wearamtai, tsaa yakí wajasai, ataksha jiinki yaktanam weak, jea aarin nangkamiar wajainaun wainak chicharak:

20:4b.MAT.020.004 ‘Atumsha wína ajarun werum, uva yurangke juwaakrum yainkataram. Turakrumningkia atumi takatrin metek akiktatjarme,’ tama nusha nunisarang ‘ayu,’ tusar takakmasartas wearmiayi.

20:5b.MAT.020.005 Wearamtai tsaa tupin wajasamtai, nunia tsaa yantantiamtai, ajartin ataksha jiinki aints ainaun: ‘Atumsha takakmastaram,’ tusa akupkamiayi.

20:6b.MAT.020.006 Nunia tsaa nungka wajasai, ataksha ajanmaya jiinki yaktanam we, nuni aints nangkamiar wajainaun wainak: ‘¿Waruka pengké takakmatskesha wajarme?’ tu iniasmiayi.

20:7b.MAT.020.007 Tu iniam aiminak: ‘Maj, aints kichkisha ipiatminachu asaramtai takakmatsji,’ tinamtai ajartin chicharak: ‘Atumsha wína ajarun werum takatur yainkataram. Turakrumningkia atumi takatrincha metek akiktatjarme,’ tama nusha nunisarang ajanam wearmiayi.

20:8b.MAT.020.008 “Kintamramtai ajartin ajan wainiun untsuk: ‘Ajan takau ainau untsukam akikiarta. Tsaa nungká wajasai nangkamawaru ainau nuwá eemkam akikiarta, tura kashik nangkamawaru ainauka inangnamunam akikiarta,’ tusa akupkamiayi.

20:9b.MAT.020.009 Tama ajan takau ainaun untsuk, angkuanmatai nangkamawaru ainaun nuná eemak kichik kichik kuikian denario tutain akikmiayi.

20:10b.MAT.020.010 Nuniasha takatan kashik nangkamawaru ainau: Iiyá takatka nangkamau asakrin, ¿iincha nukap akirmakchatjiash? tu nintiminau wainiat, chikich ainaun akikmia nunisang nu aints ainauncha kichik kuikianak akikmiayi.

20:11b.MAT.020.011 Tura nunak jukiaru asar, napchau nintimrar ajartinun jiisartas weriarmiayi, tura jeariar ajartinun jiyainak:

20:12b.MAT.020.012 ‘¿Waruka aitkame? Uku takakmasaru ainau aya kichik uranak takakmasaru wainiatmesha ¿warukaya meteksha akikratkame? Antsu iikia kintajai metek tsaa sukutmau wainiatur takakmakur wait wajakmaji,’ tu jiyakarmiayi.

20:13b.MAT.020.013 Tinamtai ajartin nu aintsun chicharak: ‘Sairua, wikia aminka pengké kasartsujme. Kichik denario akiktatjame, wi tama ¿ameka ayu tichamkum?

20:14b.MAT.020.014 Pai, kuikiaram jukim weta. Tura wi ukunam takakmasaru ainaun amijai metek akiktasan wakerajai.

20:15b.MAT.020.015 Wina kuikiar asamtai, wi wakeramurun turamnawaitjai. Wikia pengker asan, chikich ainaun wait anentrai wainiatmesha ¿waruka winasha suwirpiaku jiirsamsha napchau nintimtursamsha pujame?’ timiayi,” Jesús turammiaji.

20:16b.MAT.020.016 Jesús nu nuikiartamun iin nuitamak: “Yuse aintsri ainausha aja takakminua nunisarang ainawai. Eemkar Yusen nemarkaru ainau ukunam nayaimpinam jeartinuitai. Tura ukunam Yusen nemarkaru ainau nuwá eemkar nayaimpinam jeartinuitai,” taku turammiaji.

20:17b.MAT.020.017 Jesús Jerusalénnum jinta wekaak, ni nuiniatiri ainautin akantamak chichartamak:

20:18b.MAT.020.018 —Anturtuktaram. Jerusalénnum weaji. Tura Yus akupkamutiatnak aints asan, sacerdote juuntri ainamunam tura Moisésa chichame nuikiartin ainamunam wína surutkar: Maataram turutiartatui.

20:19b.MAT.020.019 Tura romano ainau wína wishikrurar, nunia katsumrukar numi winangmanum maawarti tusar surutkartatui. Tura mantuwaramtai kampatam kinta jakan tepayatun ataksha nantaktatjai, —turammiaji.

20:20b.MAT.020.020 Nunia Zebedeo uchiri Santiago, nunia Juansha ni nukurijai Jesúsnum jear, ni nukuri Jesúsan seatas tikishmatramiayi.

20:21b.MAT.020.021 Turamtai Jesús iniak: —¿Warí itiurtukat tusamea wakerutame? —timiayi. Tu iniam ni ayaak: —Wi wakeramurka nuwaitai: Ami pujutrumin Apu pujakminkia wína uchir kichka ami untsurumnini pujus, kitcha menarminini pujus, mai apu arti tusan seajme, —timiayi.

20:22b.MAT.020.022 Tamaitiat Jesús Santiagon, tura Juannasha chicharak: —Atumka wína seatrume nuka warimpita tusaram nekatsrume. ¿Wi wait wajaktatja nunisrumeash atumsha wait wajaktaram? —tu iniam: —Ja ai, turunamnawaitji, —tiarmiayi.

20:23b.MAT.020.023 Tu aimkaramtai, Jesús chicharak: —Nekasrum tarume. Wi wait wajaktatja nunisrumek atumsha wait wajaktinuitrume. Antsu wína untsuruninisha, tura wína menarninisha atum keemsatnunka tsangkatkashtinuitjarme. Antsu wína Apaachir nuni keemsartinun tsangkatkamu ainauk keemsartin ainawai, —timiayi.

20:24b.MAT.020.024 Jesús tama chikich diez (10) nuiniatiri ainauti nu antukar, Santiagosha tura Juansha kajerkamiaji.

20:25b.MAT.020.025 Tura kajerakrin Jesús ni nuiniatiri ainautin mash untsurmak, irutmar chichartamak: —Atumka nekarme: Mash nungkanmaya apu ainau ni aintsrin akatrar pe akupinawai. Tura ni juuntri ainausha miajuitjai tusar, ni aintsri ainauncha tuke inarartas wakerinawai.

20:26b.MAT.020.026 Antsu atumka nuka turashtinuitrume. Tura chikich ainau nangkakatasrum wakerakrumka, chikich aintsu inatiria nunisrumek atinuitrume.

20:27b.MAT.020.027 Tura apu wajastasrum wakerakrumka, chikich ainau umirin atinuitrume.

20:28b.MAT.020.028 “Wikia Yus akupkamutiatnak aints asan, aints ainau wina yainkarat tusanka tachamiajai, antsu aints ainaun yaingtaj tusan taawitjai. Tura aintsun untsuri angkanmamtikiawartasan mantuwarti tusan taawitjai, —Jesús turammiaji.

20:29b.MAT.020.029 Jesús Jericó yaktanmaya jiinmatai, aints untsuri niin nemarkarmiayi.

20:30b.MAT.020.030 Nuni wekaamunam aints wainmichu jimiar jinta yantamen keemsar, Jesús winawai tamaun antukar untsuminak: —Apurua, Davidta weariya, iincha wait anengkratkata, —tiarmiayi.

20:31b.MAT.020.031 Tu untsuminamtai aints irunu niin jiyainak: Itatkataram tinamaitiat nuna nangkamasarang kakar untsuminak: —Apurua, Davidta weariya, iincha wait anengkratkata, —tiarmiayi.

20:32b.MAT.020.032 Miatrusar untsumkaramtai, Jesús nuni wajas, wainmichun mai winiarti tusa untsukmiayi. Tura iniak: —¿Itiurtukat tusarmea wakerutarme? —timiayi.

20:33b.MAT.020.033 Tamati aiminak: —Apuru, wainmachkur wainmaktasar wakeraji, —tiarmiayi.

20:34b.MAT.020.034 Tinamtai Jesús wait anentar ni jiin antinkamiayi. Turam mai paan wainmakarmiayi. Tura Jesúsan nemarkarmiayi.

21

21:1b.MAT.021.001 Jesús ni nuiniatiri ainautijai Jerusalénnum weakur Betfagé yaktanam jeamiaji. Nu yaktaka Olivo Muranam yaatkauyayi. Tura nuni jear, Jesús ni nuiniatiri jimiaran akupak:

21:2b.MAT.021.002 —Atunini yaktachinam werum, nuni jearam burro juun jingkiamu, tura uchiri yama tsakamach wainkatatrume. Nu wainkaram atiaram mai itataram.

21:3b.MAT.021.003 Nu turakrumin aints kichkisha ininminak: ‘¿Warukaya atiarme?’ turaminamtaikia: ‘Ii Apuri yuumau asamtai juwaji. Tura wári wainkitatui,’ titaram, —Jesús timiayi.

21:4b.MAT.021.004 Yuse chichame etserin yaanchuik Jesúsan pachis tímia nunaka miatrusnak umiktaj tusa, nunaka timiayi. Ni timiauri tu aarmawaitai:

21:5b.MAT.021.005 “Sión yaktanmaya ainau antukarat tusaram titaram: Jiistaram. Atumi Apuri wikia miajuitjai tumamtsuk, burrochinam keemas winitramui. Nuka apua nuniska winitramtsui, antsu burro uchiri warinchu jutainum keemas winitramui,” tu aarmawaitai.

21:6b.MAT.021.006 Tura akupkamu asar ni nuiniatiri wear, Jesús tímia nunisarang turuwarmiayi.

21:7b.MAT.021.007 Tura yaktanam wear burron wainkar, uchirtuk mai jukiar Jesúsnum itaar, ni wejmakrin aimiakar burronam awantsarmiayi. Turuwaramtai Jesús keemsamiayi.

21:8b.MAT.021.008 Tura jinta weamtai, aints untsuri jintanam wajainau: Ii Apurinme tiartas, ni wejmakrin aimiakar, jinta japen burro wetinnum aitkarmiayi. Chikich ainausha chapi nukea tumaun charukar jintanam aitkarmiayi.

21:9b.MAT.021.009 Tura eemkar wearmia nusha tura uku winiarmia nusha warainak Jesúsan pachisar untsumiarmiayi. Tura untsuminak: —Ii juuntri Davidta weari nekas juuntaitai. Yus akupkamu winá nuka nekas pengkeraitai. Yus nayaimpinam puja nuka nekas juuntaitai, —tiarmiayi.

21:10b.MAT.021.010 Tura Jesús Jerusalénnum jeamtai, aints mash taetet wajainak inintrinak: —¿Ausha yaachita? —tiarmiayi.

21:11b.MAT.021.011 Tu inintrinamtai chikich aints aiminak: —Auka Yuse chichame etserin Jesúsaitai. Nazaret yaktanmayaintai. Tura Galilea nungkanmayaintai, —tiarmiayi.

21:12b.MAT.021.012 Jesús Yus seatai juun jeanam waya, aints ainau nuni surinak tura suminak wajainaun aanum jiiki akupkamiayi. Tura kuikian yapajinau misarin ayanturmiayi. Tura kayuk suwen surinaun tutangkrincha ayanturmiayi.

21:13b.MAT.021.013 Tura chicharak: —Yuse chichame tu aarmawaitai. Yus chichaak: ‘Wína jearka Yus seatai jeaitai,’ tu aarmau wainiatrum atumka kasa aints juni kuikian kasamkarat tusaram tsangkatkarume, —Jesús timiayi.

21:14b.MAT.021.014 Nuna tura inais nuni wajai, wainmichu ainau tura wekaichau ainausha wayaawaramtai, Jesús mash tsuwarmiayi.

21:15b.MAT.021.015 Turamtai sacerdote juuntri ainausha, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha Jesús wainchati takatan turaun wainkar, tura uchi ainau Yuse jeen wayaawaru asar: Juun apu Davidta weari nekas juuntaitai tu untsuminamtai Jesúsan kajerkarmiayi.

21:16b.MAT.021.016 Tura iniinak: —¿Ju uchi tina nu antamek? —tiarmiayi. Tu tinam Jesús ayaak: —Ja ai, antajai. ¿Atumka Yuse chichame juna pachis aarmawa nuka aujchaukitrum? Tu aarmawaitai. David Yusen chicharak: ‘Uchi ainau tura kuwirach ainausha amin nekasar pengker awajtamsartas maaketai turamiarti tusam tsangkatu weame,’ timiayi. Tu aarmawaitai, —Jesús timiayi.

21:17b.MAT.021.017 Nuna tusa ukuki, Jerusalénnumia jiinki, Betania yaktanam we nuni kanurmiayi.

21:18b.MAT.021.018 Kashin tsawaar, Jesús Jerusalénnum wetaj tusa jinta weak yaparmiayi.

21:19b.MAT.021.019 Tura numi higuera tutain jinta yantamen wajaun wainak, neren akarmaktaj tusa werimiayi. Turamaitiat nukak nukak nerenchaun wainkamiayi. Tura numin chicharak: —Ameka tuke nerechu atatme, —timiayi. Tu tinu asamtai nu tamaujai metek numikia kukarmiayi.

21:20b.MAT.021.020 Turamtai ni nuiniatiri ainauti nu wainkar Jesús chicharkur: —¿Warukaya kakarmachusha kukari? —timiaji.

21:21b.MAT.021.021 Tu iniam Jesús chichartamak: —Nekasan tajarme: Yus nekasrum nintimtakrumka tura: Nekasash turat, tu nintimtsuk pujakrumka, higueran aitkaja aintsarmek atumsha ainkamnawaitrume. Tura ju murasha chicharkuram: ‘Juni wajatsuk juun entsanam ayangta,’ takurmeka nusha turamnawaitrume.

21:22b.MAT.021.022 Tura Yus nekas turuatatuapi, tu nintimsaram seakrumningkia, nunaka mash turuatnuitai, —turammiaji.

21:23b.MAT.021.023 Nunia Yus seatai juun jeanam waya, Jesús aints ainaun nuiniak pujamtai, sacerdote juuntri ainau, tura judío juuntri ainausha Jesúsan tariar chicharinak: —¿Ame aitkame jusha yana chichamejiya aitkame? ¿Tura yaachia aitkata tusasha amincha akuptamkama? —tiarmiayi.

21:24b.MAT.021.024 Tu iniinam Jesús aimiak: —Wisha atumnasha kichan iniastajrume. Nu aimkakrumningkia, yaki winasha akuptukma tusan nunasha ujaktatjarme.

21:25b.MAT.021.025 Watska ¿yáki Juankun aints imaita tusasha akupkaya? ¿Yuseash akupkaya? ¿Turachkusha aintsuash akupkaya? —tu iniam mai nuwamtak chicharnainak: —¿Iisha warintajik? Yus akupkamuitai takurningkia ¿waruka ni nekasampita tichamiarume? iincha turami tusar tichamnawaitji.

21:26b.MAT.021.026 Antsu aints akupkamuitai takurningkia, aints mash: Juan Yus akupkamuitai tinau asar, iin kajertamkarai tusar shamaji, —tunaiyarmiayi.

21:27b.MAT.021.027 Tura Jesúsan aiinak: —¿Juan aints ainau imaita tusasha yáki akupkaya? tusarsha iikia nekatsji, —tiarmiayi. Tinamtai Jesús aimiak: —Ayu, tu tau asakrumin, yáki wina akuptukia tusancha, wisha nunisnak atumnasha ujakchatatjarme, —timiayi.

21:28b.MAT.021.028 Tura Jesús ataksha chicharak: —Ju nuikiartutai chicham nintimrataram. Aintsu uchiri jimiar pujú armiayi. Tura asaramtai nu aintska uchirin kichkin chicharak: ‘Uchiru, ajarun weme uva yurangke juuta,’ tusa akupkamiayi.

21:29b.MAT.021.029 Tu akupam uchiri ayaak: ‘Atsa, nakimiajai,’ tayat atak nintimiar ajanam wemiayi.

21:30b.MAT.021.030 Turamtai chikich uchirin nunasha nunisang: ‘Amesha ajarun weme uva yurangke juuta,’ tamati nuka: ‘Ayu apaachi, wetajai,’ tayat wechamiayi.

21:31b.MAT.021.031 Nu uchi jimiaran pachisan taja nuna ¿tua ni apari wakeramurin umirkamia? —tu iniam aiminak: —Eemak nakimiajai tayat, nunia wemia nuwaitai, —tiarmiayi. Tinamtai Jesús chicharak: —Nekasan tajarme: Kuikian juu ainau, tura kungkatip ainausha ni tunaarin mash inaisar, atumin nangkamasarang Yuse pujutirin wayaawartin ainawai.

21:32b.MAT.021.032 Imiakratin Juan chichaak: ‘Pujutrum tu yapajiaram uwemratnuitrume,’ tusa atumin nuitamratas winitramu wainiatrum nekasampita tichamiarume. Antsu kuikian juu ainau tura kungkatip ainausha Juanku chichamen antukar nekasampita tiarmiayi. Atumka nuka nekayatrumek, ni umirkatasrumka atumi tunaaringkia inaisachmiarume, —Jesús timiayi.

21:33b.MAT.021.033 Nunia Jesús ataksha aints ainaun nuiniak: “Chikich nuikiartamu antuktaram: Aints uva naekrin ni ajarin araamiayi. Tura ajanka wenurmiayi. Tura uva yumiri juutai nu ajanmak najanamiayi. Tura ajan wainkatnun wenurmaunum yakí wajatirin najatamiayi. Tura mash pengker iwiar, aints ainaun eak: ‘Ajar waitruktaram,’ tusa ukuki, chikich nungkanam wemiayi.

21:34b.MAT.021.034 Tura juuktin kinta jeamtai, ni inatiri ainaun akatar akuptak: ‘Yamaikia werum, ajarun takau ainau uva yumiri winar aa nunaka akupturkarti,’ tawai tita tusa akupkamiayi.

21:35b.MAT.021.035 Akuptukmaitiat ajan takau ainau ajartinu inatiri ainaun achikiar, kichnaka katsumkar, tura kichnasha maawar, tura kichnasha kayajai tukuarmiayi.

21:36b.MAT.021.036 Turinamtai ajartin ataksha ni inatirin nuna nangkamasang untsurin akuptukmiayi. Akuptukmaitiat nu ajan takau ainau nunisarang turuawarmiayi.

21:37b.MAT.021.037 “Nuna turuawaramtai nuniangka: ‘Wína uchirnaka nekasar anturkarchanpiash,’ tu nintimias ni uchirin akupkamiayi.

21:38b.MAT.021.038 Apari akupkamu waininayat, ajan takau ainau ajartinu uchirin wainkar chicharnainak: ‘Auka ajartinu uchirintai. Apari jakamtai, ju ajaka ninu atatui. Watska maatai. Au maarkia ajaka iinu achaintak,’ tunaiyarmiayi.

21:39b.MAT.021.039 Tura ajartinu uchirin achikiar ajanmaya jiikiar maawarmiayi,” Jesús timiayi.

21:40b.MAT.021.040 Tura nu nuikiartamun antukaru ainaun iniak: —¿Atumsha itiur nintimrume? ¿Ajartin taa, nu ajan takau ainaun itiurkatnuita? —timiayi.

21:41b.MAT.021.041 Tu iniam aiminak: —Nu aints timiá pasé asaramtai, wait anentsuk maawartinuitai. Nunia nu ajartin chikich ajan takau ainaun eak: ‘Ajar waitruktaram. Tura juuktin kinta jeamtai, winar aa nuka surustaram,’ tusa ajarin takakmasarti tusa akupkatnuitai, —tiarmiayi.

21:42b.MAT.021.042 Tinamtai Jesús chicharak: —Nekasrum tarume. ¿Nu pasé aints ainau pachisrum atumka Yuse papirin aujchaukitrum? Tu aarmawaitai: ‘Jeamin ainau kaya jean jeamkar, chikich kayan wainkar chichainak: Ju kayaka paseetai tusar japawarmiayi. Japinau wainiat Yuska: Nu kayaka timiá pengkeraitai timiayi. Apu Yus nunaka wakeruku asamtai, iisha nu nintimsar pujaji.’ Tu aarmawaitai.

21:43b.MAT.021.043 Tura asamtai tajarme: Yusnum tuke pujustinka atumin suritramak, chikich nungkanmaya ainau tuke Yusnum pujustinka tsangkamkamuitai.

21:44b.MAT.021.044 Aints ainau nu kaya nekas pengker aa nunaka tukumkar kupinakartinuitai. Tura nu kaya aintsnum ayaarkungka, nu aintsun tsairtinuitai, —Jesús timiayi.

21:45b.MAT.021.045 Tama sacerdote juuntri ainau, tura fariseo ainausha Jesús nuikiartamun antukar: Iin pachitmas turamji tusar nintimrarmiayi.

21:46b.MAT.021.046 Tura yamaik achiktai tinayat, chikich aints ainau Jesúsan pachisar: Yus akupkamu asa, nu chichamnaka etserui tinau asaramtai, shamkar inaisarmiayi.

22

22:1b.MAT.022.001 Nunia Jesús ataksha nuikiartutai chichamjai etsertan nangkamamiayi. Tura chichaak:

22:2b.MAT.022.002 —Yus aints ainaun inawa nuka junia apua nunisketai. Apu uchiri nuwan nuwatkatin asamtai, fiestan najanamiayi.

22:3b.MAT.022.003 Tura ni inatiri irunun aints ainau untsukarti tusa akupkamiayi. Untsuamaitiat nakiararmiayi.

22:4b.MAT.022.004 Ataksha chikich inatiri ainaun akatar akupak: Ataksha werum untsukmau ainau ujatruktaram: Waaka ainausha mau asar, tura tangku jaerusha mau asar, atum yuwatin yanchuk mash umismawaitai. Tura asamtai nuwenmaunum winiarti, tawai titaram timiayi.

22:5b.MAT.022.005 Tamaitiat untsukmau ainau nakiararmiayi. Antsu chikich ni ajarin jiistas wemiayi. Tura kitcha sumatinam wemiayi.

22:6b.MAT.022.006 Tura chikich ainauka apu inatiri ainaun achikiar pasé awajsarmiayi, tura kichnasha maawarmiayi.

22:7b.MAT.022.007 Turinamtai apu nuna antuk kajek, ni suntari ainaun chicharak: ‘Wina aintsrun mau irunu mash maataram. Tura ni jeesha mash keematkataram,’ tusa akupkamiayi.

22:8b.MAT.022.008 Ni suntari ainaun akupkam jiinkiaramtai, nunia ni inatiri ainaun ataksha chicharak: ‘Nuwenmau fiesta mash umismawaitai. Antsu nuwik untsukmau ainauka pasé aints asar winicharmin ainawai.

22:9b.MAT.022.009 Tura asaramtai yakta jinti ainamunam werum, aints atum wainmauka: Nuwenmaunum winiarti tusaram untsuktaram,’ timiayi.

22:10b.MAT.022.010 Tama ni inatiri ainau jiinkiar, yakta jintin wekajinaun pasé ainauncha tura pengker ainauncha mash untsukarmiayi. Tura asar apu jeen piakarmiayi.

22:11b.MAT.022.011 Jea piakaramtai nu apuka untsukmau ainaun jiistaj tusa wayaamiayi. Nuni waya jiis, aints nuwenkur entsatinka entsatsuk pujaun wainkamiayi.

22:12b.MAT.022.012 Tura nu aintsun chicharak: ‘Sairua ¿waruka nuwenkur entsati entsatskesha junisha wayaame?’ timiayi. Tamaitiat nu aintska aimtsuke pujumiayi.

22:13b.MAT.022.013 Turamtai apu yurumkan surin ainaun untsuk: ‘Juka achikrum, nawencha tura uwejencha jingkiaram aanum jiikrum, tee amanum japataram. Nuni juutak, tura nain katertak nintimratatui,’ timiayi.

22:14b.MAT.022.014 Nu nuikiartutai chichaman wi taja nuka: ¿Warina takua tawa? tusaram yamaikia nekaataram. Aints untsuri nayaimpinam wayaawarti tusa Yus untsukmau ainayat jumchik wayaawartin ainawai, —Jesús timiayi.

22:15b.MAT.022.015 Tama fariseo ainau nuna antukar, nunia jiinkiar kanakar pujusar, chichaman najatawar: Aints ainau Jesúsa chichamen antukar: Nunaka timiayi tusar tsanumrarmi, tu nintimtiarmiayi.

22:16b.MAT.022.016 Tura ni aintsri ainausha tura apu Herodesa nemarin ainausha Jesús iniam, ¿nisha warintintak? tusar, ni chichamen anturkar, nuna jukiarat tusar akupkarmiayi. Tura akupkamu asar, Jesúsan jeariar chicharinak: —Nuikiartinu, ameka nekas chicham chichaame. Iikia nuka nekaji. Chikich ainauka antutsuk, ameka nekasam Yuse jinti tu awai tusam tupin nuikiartame. Tura aints ainau wína pengker nintimtursarat tusamka ameka pachiatsme.

22:17b.MAT.022.017 Tura asakmin itiur nintime tusar, nekaatasar taji. ¿Apu César ni aintsrin akupak: Kuik irumrataram tamati, ii kuikiari akiimiaktin pengkerkai? ¿Antsu akiimiatsuk pujustinka timiá pengkerkai? Nu nekaatasar wakeraji, —tiarmiayi.

22:18b.MAT.022.018 Tu iniinam Jesús ni pasé nintimaurincha nekau asa chicharak: —Anangkartin ainautiram ¿waruka winasha anangkruaram nekaprustasrumsha wakerarme?

22:19b.MAT.022.019 Watska, apu César akiktin kuik itataram, —timiayi. Tama nu kuikian itaarmiayi.

22:20b.MAT.022.020 Itaaramtai nuna jiis, Jesús iniak: —¿Jusha yana yapiya nakumkamuita? Tura ¿yana naariya aarmawaita? —timiayi.

22:21b.MAT.022.021 Tu iniam aiminak: —Apu Césarnawaitai, —tiarmiayi. Tinamtai Jesús chicharak: —Tu tinu asaram, juun apu Césarnau aa nuka ni susataram. Tura Yusnau aa nuka Yus susataram, —timiayi.

22:22b.MAT.022.022 Tama nuna antukar nukap nintimrarmiayi. Tura Jesúsan ukukiar waketkiarmiayi.

22:23b.MAT.022.023 Nu kintati saduceo ainau: Aints jakamunmaya nantakchatnuitai, tinu ainauka Jesúsan tariarmiayi. Tura Jesús warintintak tusar chicharinak:

22:24b.MAT.022.024 —Nuikiartinu, Moisés chichaman aarmia nu chichamka nuwaitai: ‘Aints uchin yajutmatsuk jakamtaikia, yachí uchin yajutmartas wajerin nuwatkati. Tura uchin yajutmarka nuka ni yachí jakau uchiriya nunisang atinuitai,’ tu aarmawaitai.

22:25b.MAT.022.025 Ayu, juni iijai iruntrar siete (7) yachintin pujú armiayi. Tura eemkauri nuwan nuwatak, uchin yajutmatsuk jakamtai, chikich yachiisha wajerin nuwatkayat,

22:26b.MAT.022.026 nusha nunisang uchin yajutmatsuk jakamiayi. Tura nusha nunisang jakamtai, chikich yachí wajerin nuwatkayat, nusha nunisang uchin yajutmatsuk jakamiayi. Tura kitcha kitcha siete (7) yachintin nu nuwan nuwatinayat, mash uchin yajutmatsuk kajingkiarmiayi.

22:27b.MAT.022.027 Nunia nuwasha ukunam jakamiayi.

22:28b.MAT.022.028 Tura nu siete (7) yachintin mash nu nuwan nuwatkaru asar ¿jakamunmaya nantakiar nu nuwaka yana nuwariya atinuita? —tu iniasarmiayi.

22:29b.MAT.022.029 Tu iniinam Jesús ayaak: —Yuse chichame nekachu asaram, tura Yuse kakarmarisha wainkachu asaram, jakamunmaya nantaktin atsawai takuram pe nuwaarme.

22:30b.MAT.022.030 Nintimrataram. Jakamunmaya nantakiaru ainauka nuwanka nuwatkachartinuitai. Tura nuwasha aintsun ninumkachartinuitai. Antsu Yuse awemamuri nayaimpinam pujuina nunisarang nuwartichu artinuitai.

22:31b.MAT.022.031 Tura ¿Yus jakau ainau nantakiartinun pachis turammia nuka aujchaukitrum? Yus chichaak:

22:32b.MAT.022.032 ‘Abrahama Yusrinka wiitjai. Tura Isaaca Yusrinka wiitjai. Tura Jacobo Yusrinka wiitjai,’ timiayi. Tura Yus nu aints yaanchuik jakaru ainayat, tuke iwiaaku ainawai timiayi. Tu tinu asamtai, Yuska jakau ainau Yusrintai tarume nuka tuchuitai. Antsu tuke iwiaaku ainau Yusrintai, —Jesús timiayi.

22:33b.MAT.022.033 Tama aints ni nuikiartamun antukar nukap nintimrarmiayi.

22:34b.MAT.022.034 Jesús saduceo ainaun itatmamtikiau asamtai, fariseo ainau nuna antukar iruntrarmiayi.

22:35b.MAT.022.035 Turuwar kichik fariseo Moisésa chichamen nuikiartin asa, Jesúsan nekapsatas yuumatkat tusa iniastas werimiayi. Tura Jesúsan jeari iniak:

22:36b.MAT.022.036 —Nuikiartinu ¿chicham umiktin chikich chichaman nangkamasang pengker aa nuka tuni aarmawaita? —timiayi.

22:37b.MAT.022.037 Tu iniam Jesús ayaak: —Chikich umiktin chicham ainia nuna nangkamasang nuná eemak umiktinka juwaitai: ‘Ami Yusrum aminu Apuram asamtai, tuke nintimaurumjai aneen ata. Tura asam tuke inaitsuk Yus nintimsam aneeta.’

22:38b.MAT.022.038 Juka chikich umiktin chicham ainia nuna nangkamasketai. Nuwá eemkar umiktinka juwaitai.

22:39b.MAT.022.039 Tura chikich chicham jujai metek tausha juwaitai: ‘Ami namangkem aneame nunismek chikich aints ainausha aneeta.’

22:40b.MAT.022.040 Ju jimiar umiktin chicham umirkamka, Moisés chichaman akupkamia nusha, tura yaanchuik Yuse chichame etserin ainau tiarmia nusha pachitsuk umirkatnuitrume, —Jesús timiayi.

22:41b.MAT.022.041 Tura fariseo ainau tuke iruntrar pujuinai,

22:42b.MAT.022.042 Jesús iniak: —¿Yuse chichame etserin ainau Yus akupkatnun Mesías tutain pachisar aararmia nuka yana weariya atinuita? ¿Atumsha warintrume? —timiayi. Tu iniam aiminak: —Mesíaska Davidta weari atinuitai, —tiarmiayi.

22:43b.MAT.022.043 Tinamtai Jesús chicharak: —Tura Yuse Wakani tu aamtikramu asa, Davidcha papinum aak: ¿Yus akupkatnun Mesíasan warukaya Apuru timiayi? Mesías ni Apuri asamtai nunaka timiayi. Tura papinum aak:

22:44b.MAT.022.044 Apu Yus wína Apurun chicharak: ‘Juni wína untsurunini apu keemtainum keemsam nakarsata. Tura nakarkumin ami nemasem ainaun mash nepetkatatjai,’ timiayi.

22:45b.MAT.022.045 Davidka Yus akupkatnun Mesíasan pachis: Wina Apuruitai tinu wainiatrumsha ¿waruka Davidta uchirintai tarume? —tu iniasmiayi.

22:46b.MAT.022.046 Tu iniamaitiat, aints kichkisha aimkacharmiayi. Tura nuniangka aints kichkisha Jesúsan nekapsartas chichaman pengké iniascharmiayi.

23

23:1b.MAT.023.001 Nunia Jesús ni nuiniatiri ainautin tura chikich aints ainauncha chicharak:

23:2b.MAT.023.002 —Moisésa aarmauri nuikiartin ainausha, tura fariseo ainausha: ¿Moisésa aarmauri warina takua tawa? tusar nekamtikin ainawai.

23:3b.MAT.023.003 Tura asaramtai ni timiauri mash umirkuram atumin turamina nuka mash turataram. Antsu ni timiaurin ningki umitsuk pujuinamtaisha, ni pujuina nunisrumka pujusairap.

23:4b.MAT.023.004 Ni chikich ainaun: Nu chicham umirkataram tinayat, nu chichaman umitsuk pujuinawai. Tura asar aints chikich ainaun: Ju meram aa juka entsastaram tinayat, kichik uwejejaisha yaiitan nakitinawai.

23:5b.MAT.023.005 Antsu tuke mash wína jiirsarat tusar, ni turina nunaka turinawai. Turinau asar, Yuse chichame aarmaurincha sarman ni nijajin nujkar, tura ni kunturincha jingkiawar wekainawai. Tura ni wejmakrin chikich ainaun nangkamasarang sarman entsainawai.

23:6b.MAT.023.006 Tura miajuitjai tusar, iruntrar yutai yuwamunmasha apu keemtairin keemsartas wakerinawai. Tura iruntai jeanmasha wayaawar, keemtai pengkernum keemsartas wakerinawai.

23:7b.MAT.023.007 Tura jinta ingkungkar, chikich ainausha mash: Wína jiirsar aujtusarat tusar, tura nuikiartinu turutiarti tusar wakerinawai.

23:8b.MAT.023.008 Tura mash aints ainau atumi yachiiya nunisarang asaramtai: Nuikiartinu turutiarat tuuka nintimsairap. Atumin nuitamnuka kichkitai.

23:9b.MAT.023.009 Tura nuikiartin ainau kichkisha: Apaachi tiirap. Atumi Apaachiri kichkitai: Nayaimpinam puja nuketai.

23:10b.MAT.023.010 Tura Apuru turutiarat tusaram wakerukairap. Atumi Apuringkia Cristoketai.

23:11b.MAT.023.011 Antsu atumin nangkamakuka mash chikich ainau inatiri atinuitai.

23:12b.MAT.023.012 Tura asamtai aints ningki nintimias miajuitjai tumamunka Yuska mianchawaitai tawai. Antsu mianchawaitjai tumamunka Yuska miajuitai tawai.

23:13b.MAT.023.013 “Maj, Moisésa chichame nuikiartin ainautiram, fariseo ainautirmesha aneartaram. Atumka anangkartin asaram, chikich aints uwemrarai tusaram, tura chikich aints nayaimpinam wayaawarai tusaram, waiti epenmiawa nunisketrume. Tura atumka nayaimpinam wayaashtin asaram, chikich ainausha wayaawarai tusaram suritarme.

23:14b.MAT.023.014 “Maj, Moisésa chichame nuikiartin ainautiram, fariseo ainautirmesha aneartaram. Atumka anangkartin asaram, waje jee atantin aiyatrumek, aints ainau wína pengker nintimtursarat tusaram, Yus seakrum saram seaarme. Tura asaram nukap wait wajaktinuitrume.

23:15b.MAT.023.015 “Maj, Moisésa chichame nuikiartin ainautiram, fariseo ainautirmesha aneartaram. Atumka anangkartin asaram, chikich aints wína nemartusarat tusaram, yaja nungkanmasha arák wekainuitrume. Tura atumin nemartamsaruka atumin nangkamasarang ji kajintrashtinnum engkemawar wait wajakarti tusaram pasemamtikrume.

23:16b.MAT.023.016 “Atumka aneartaram. Chikich aints nuinin ayatrumek Yuse chichame nintimtichu asaram wainmichua tumawaitrume. Atumka nuikiartakrum: ‘Aints: Yusjai tajai, Yuse jeen pachisan: Nunaka wikia turatatjai tayat, nunaka umitsuk ukukminuitai’ tarume. Antsu Yusjai tajai titas, Yuse jee kuri aa nuna pachis: ‘Ju kurikia Yus susamu asamtai, wikia nuna turatatjai tauka nunaka miatrusang umiktinuitai’ tarume.

23:17b.MAT.023.017 Nintinchau asaram, wainmichua tumawaitrume. Kuri Yuse jeen pujsamu aa nuka mash Yusnawaitai. Tura asamtai kuri Yuse jeen nangkamasketai, tuuka nintimtsuk pujusminuitrume tajarme.

23:18b.MAT.023.018 Tura atumsha chichaakrum: ‘Aints tangku epeatniun pachis: Nekasan nunaka turatatjai, Yusjai tajai tayatrum, nu chichamka umitsuk ukukminuitrume,’ tarume. Antsu tangku Yus susatniun pachis chichaakrum: ‘Yusjai tajai: Tangku epetinam patasmau asamtai, nunaka turatatjai tauka nu chichamka miatrusrumek umiktinuitrume,’ tarume.

23:19b.MAT.023.019 Tu tinu asaram wainmichua tumawaitrume. Tangku Yus susamu aa nuka Yusnawaitai. Tura tangku epetisha nunisang Yusnawaitai. Tura asamtai tangku Yus susamu tangku epetin nangkamasketai, tuuka nintimtsuk pujusminuitrume tajarme.

23:20b.MAT.023.020 Nintimrataram. Aints chichaak: ‘Yuse jeen tangku epetin tuke au asamtai, wikia nunaka turatatjai, Yusjai tajai,’ tauka nuka tangku epetinka pachiska tatsui, antsu tangku epetinam patasmau asamtai, nunasha pachis tawai.

23:21b.MAT.023.021 Tura aints Yuse jeen pachis chichaak: ‘Yuse jee tuke au asamtai, wikia nunaka turatatjai, Yusjai tajai,’ tauka Yuse jeenkeka pachis tatsui, antsu Yus ni jeen tuke au asamtai, Yusnasha pachis tawai.

23:22b.MAT.023.022 Tura aints nayaimpin pachis chichaak: ‘Nayaim Yuse pujutiri asamtai, wikia nunaka turatatjai, Yusjai tajai,’ tauka nayaimpinkeka pachiska tatsui, antsu Yusnasha pachis tawai.

23:23b.MAT.023.023 “Maj, Moisésa chichame nuikiartin ainautiram, fariseo ainautirmesha aneartaram. Atumi ajarinia árak menta tutain, tura chikich áraksha anís tutain, tura chikich áraksha cominos tutain timiá tuupich au wainiatrum, diez (10) juukrum kichik Yus susatasrum akanuwearme. Nuka tuke inaitsuk turataram. Turayatrum nuna nangkamasrumek chikich chichaman Yus umiktaram tímia nuka umiatsrume. Nekas Yus nintimtustincha, tura chikich aints wait anentratnusha, tura nekas pengker aa nu turatnusha umiktinuitrume.

23:24b.MAT.023.024 Atum chikich aints ainausha nuiniayatrumek, Yuse chichamen nintimtichu asaram wainmichua tumawaitrume. Tura asaram atumi umutiri teté tuupich engketu wainkuram, nuna umurai tusaram japrume. Antsu kamiyu nekas juun wainiatrumek, nuka kujarua tumawaitrume.

23:25b.MAT.023.025 “Maj, Moisésa chichame nuikiartin ainautiram, nunia fariseo ainautirmesha aneartaram. Atumka anangkartin asaram, aints piningkia nitkari nijatsuk, tura puwatu nitkarisha nijatsuk, aya patatkeng nijarmawa tumawaitrume. Tura aints wina jiirsar: Auka pengke aintsuitai, turutiarat tu nintimsaram pujayatrum, atumi nintin tunau piaku asamtai, kichnau aa nu timiá wakerarau asaram, pachitsuk kasamrume.

23:26b.MAT.023.026 Fariseo ainautiram, atumka wainmichua tumau asaram, atumi tunaari nintimtsurme. Piningkia nitkari, tura puwatu nitkarisha nijarmawa nunisrumek nuwá eemkaram tunau nintimtairum inaisaram iwiarataram. Turakrumningkia aints ainau atumi pujutrin wainkar: Juka nekas pengke aintsuitai turamiartinuitai.

23:27b.MAT.023.027 “Maj, Moisésa chichame nuikiartin ainautiram, fariseo ainautirmesha aneartaram. Atumka anangkartin asaram, jakau iwiartaiya tumawaitrume. Jakau iwiartai aari nekas shiiram at tusar iwiarin armiayi. Antsu aints iwiartai nitkarinka jakau ukunchi piakuitai, tura jakau namangke kauru piakuitai.

23:28b.MAT.023.028 Atumka jakau iwiartaiya tumawaitrume. Aints ainau atumi pujutrin wainkar: Pengke aintsuitai, tu nintimturmasar pujuinawai. Tura wainiatrumek atumi nintin tunau piaku asamtai, aints ainau tuke anangkuwearme.

23:29b.MAT.023.029 “Maj, Moisésa chichame nuikiartin ainautiram, fariseo ainautirmesha aneartaram. Atumka anangkartin asaram, yaanchuik atumi juuntri Yuse chichame etserin ainaun mau wainiatrumek, nu iwiarsamu pengker nintimsaram iwiaruwearme. Tura pengke aints ainaun yaanchuik mau wainiatrumek, nu iwiarsamu ainausha nekas shiiram at tusaram iwiaruwearme.

23:30b.MAT.023.030 Tura nangkamrum chichaakrum: ‘Iikia ii juuntrijai pujuwaitkurkia, iikia Yuse chichame etserin ainau maawarti tusarkia yaingchatnuyaji,’ tarume.

23:31b.MAT.023.031 Tu tayatrum Yuse chichame etsernun maawarmia nunisrumek turin asakrumin: Nijai metek ainawai tusar, paan nekarmawartin ainawai.

23:32b.MAT.023.032 Watska, atumi juuntri jakaru ainau nangkamawarmia nuka atumka umiktaram.” Jesús ni jakatniurin pachis tumammiayi.

23:33b.MAT.023.033 Nunia ataksha chicharak: “Atumka napia tumawaitrume. Tu pujau asaram ¿Yus aints ainaun ji kajintrashtinnum akupamtaisha itiurak uwemratrume?

23:34b.MAT.023.034 “Tura wainiatun wikia atumin Yuse chichame etserin ainaun, tura Yuse chichame nekau ainauncha, tura Yuse chichame nuikiartin ainauncha akuptuktatjarme. Turamaitiatrum chikich ainausha numinam ajintaram maatnuitrume. Tura chikich ainausha iruntai jeanam awatratnuitrume. Tura chikich yaktanam tupikiakiaramtaisha atumka papeektinuitrume.

23:35b.MAT.023.035 Turatin asaram, wait wajaktinuitrume. Nu nangkamtaik Caín ni yachí Abel péngke aintsun wainiat maamiayi. Nuniasha ukunam Berequíasa uchiri Zacarías naartin Yuse jeen tangku epetinam ayaamas wajaun waininayat maawarmiayi. Tura atumi juuntri péngke aints ainau numpen ukararu asaramtai, atumsha nunisrumek turatin asaram wait wajaktinuitrume.

23:36b.MAT.023.036 Tura atumi weari yamai iwiaaku ainausha wait wajakartin ainawai. Nunaka nekasan tajarme,” Jesús timiayi.

23:37b.MAT.023.037 Nunia Jesús Jerusalénnumia aints ainaun chicharak: —Jerusalénnumia ainautirmin tajarme: Atumka Yuse chichame etserin main aiyarume. Tura Yus wína chichamur etserkataram tusa, akupturmaku wainiatrumek, kayajai tukuram mainuyarume. Atash ni uchirin nanapejai tektuktas untsuawa nunisnak: Uwemrataram tusan ¿wikia warutmak untsuyajrum? Turai wainiatrumek nakitrinuyarme.

23:38b.MAT.023.038 Antsu wi ukukmiaka, atumi yaktaringkia itiarak atinuitai. Tura asamtai aneartaram. Nunasha nekasan tajarme. Atumka: Yus akupkamu wináuka nekas pengkeraitai tutsuk pujakrumka, wínaka pengké waitkashtinuitrume, —Jesús timiayi.

24

24:1b.MAT.024.001 Jesús Yus seatai jeanmaya jiinki weai, ni nuiniatiri ainauti tarir, Yus seatai jea jiisar: Juka nekas juuntapita tusar, Jesús inaktusmiaji.

24:2b.MAT.024.002 Takurin Jesús iin chichartamak: —Nekasan tajarme: Ju waintrume juka ukunmaka mash yumpunkatnuitai. Tura yumpunkamtai kaya kichkisha chikich kayanmasha patamkashtinuitai, —turammiaji.

24:3b.MAT.024.003 Nunia olivo muranam weri, nuni Jesús waka keemsamtai, ni nuiniatiri ainautisha nuni jearir, nijai kanakar pujusar iniakur: —¿Ju jea yumpunkatnusha warutik at, tura ame tatintrumsha warutik at? Tura ju nungka amukatin kinta jeatak wajasamtaisha, nekas jeatak wajasi tusarsha ¿itiurak nekaataij? Tu atinuitai tusam ujakratkata, —timiaji.

24:4b.MAT.024.004 Takurin Jesús chichartamak: —Aints kichkisha wína anangkruwai tusaram aneartaram.

24:5b.MAT.024.005 Aints untsuri chichainak: ‘Wiitjai Mesíasaitjai, Yus akupkamuitjai,’ tusar aints untsuri anangmawartinuitai.

24:6b.MAT.024.006 Turinamtai maaniamu pachisrum chicham antakrumsha, tura mesetan najaninawai tamau antakrumsha shamkairap. Nungka meseatsaing maaniamuka untsuri artinuitai. Antsu nungka mesertinka tewarikia achatnuitai.

24:7b.MAT.024.007 Aints ainau chikich nungkanmaya ainaujai maaniawartinuitai. Tura apu ainausha kajernaikiar mesetan najanawartinuitai. Nuniasha tsukasha nukap atinuitai. Tura sungkur jatai ainausha yujarartinuitai. Nuniasha uusha untsuri uurkatnuitai. Nuka chikich chikich nungkanmasha turunatnuitai.

24:8b.MAT.024.008 Antsu nu turunatniun nangkamawar, aints ainau wait wajainayat, nuna nangkamasarang wait wajakartiniun yamaik nangkamawartinuitai.

24:9b.MAT.024.009 “Nunia atumnasha achirmakar pasé awajtamsarat tusar surutmakartinuitai. Tura mantamawartinuitai. Tura wína umirtau asakrumin, aints ainau mash kajertamkartinuitai.

24:10b.MAT.024.010 Nu kinta jeamtai, aints untsuri wína umirtutan inaisartinuitai, tura mai nuwamtak kajernaikiar: Achiktaram tusar surunikiartinuitai.

24:11b.MAT.024.011 Tura anangkartin ainau untsuri waitrinak: Wikia Yuse chichamen etsernuitjai tusar, aintsun untsurin tsanurartinuitai.

24:12b.MAT.024.012 Tura tunau nukap atin asamtai, aints ainau aneenitan inaisartinuitai.

24:13b.MAT.024.013 Antsu aints ainau Yusen tuke inaitsuk umirkaruka uwemrartinuitai.

24:14b.MAT.024.014 “Yus aints ainaun inartinuitai tusar Yusnum uwemratin chichaman mash nungkanmaya ainau nekaawarat tusar etserkartinuitai. Turinamtai nuniangka nungka amukatin kinta jeatnuitai.

24:15b.MAT.024.015 “Aints ju chichaman aujinauka nintimrarti: Yuse chichame etserin Daniel naartin nekas pasemamtikiartinun pachis nunia aints ainaun mesratniuncha pachis aarmiayi. Nu pasemamtikiartin Yus seatai juun jeanam wayaamtai,

24:16b.MAT.024.016 aints Judea nungkanam pujuinauka muranam tupikiakiartinuitai.

24:17b.MAT.024.017 Tura wári tupikiakiartin asar, aints jea jimia pata jeamkamunam yakí pujauka wári kuanak waririncha jutsuk tupikiakiartinuitai.

24:18b.MAT.024.018 Tura ajanam takakminausha jeanmasha waketsuk, tura entsatirincha jutsuk wári tupikiakiartinuitai.

24:19b.MAT.024.019 Nu wait wajaktin kinta jeamtai, nuwa jamtin ainausha tura kuwirchin muntsak pujuinausha nukap wait wajakartin asaramtai wait anentinajai,” Jesús timiayi.

24:20b.MAT.024.020 Nunia ataksha chicharak: “Nu tupikiakiartin kinta yumanch achati tusaram, tura ayamtai kinta achati tusaram Yus seataram. Maj, nu kintati aints ainau nukap wait wajakartinuitai. Nu nangkamtaik nungka najanamunmayangka timiá wait wajamuka atsuyayi. Tura ukunmasha ataksha timiá wait wajaktinka atsutnuitai.

24:22b.MAT.024.022 Tura asamtai nu wait wajaktinaka Yusek: Ainik ati tusa amuktinuitai. Nuna turachmataikia aints kichkisha uwemrachminuitai. Antsu Yus ni aintsri uwemrartin ainaun aneau asa, nu wait wajaktinaka amuktinuitai.

24:23b.MAT.024.023 “Turamtai aints atumin chichartaminak: ‘Jiista, juwaitai Mesías,’ turaminamtaikia tura: ‘Ani Mesías pujawai,’ turaminamtaisha anturkairap.

24:24b.MAT.024.024 Aints untsuri anangkraminak: Mesíasaitjai tusar wantinkartinuitai. Chikich ainausha anangkraminak: Yus akupkamu asan, Yuse chichame etsernuitjai turamiartinuitai. Tura aints ainaun anangkataj tusar, aints tujintamu takatnasha, tura aints wainchati takatnasha takasar, Yuse aintsri ainaun anangkamin amataikia anangkawartinuitai.

24:25b.MAT.024.025 Nu aints ainau atumin anangkramawarai tusan, eemkin yamaik ujaajrume.

24:26b.MAT.024.026 “Tura asamtai aints atumin chichartaminak: ‘Jiistaram, Mesías ani aints atsamunam pujawai,’ turaminamtaisha nuka jiisairap. Tura: ‘Jiistaram, juni jea tesaamunam uumak pujawai,’ turaminamtaisha nuka anturkairap.

24:27b.MAT.024.027 Wi aints ayatun Yus akupkamu asan, peem newarat tsantar tsaa taakmanumanini, tura tsaa jeamunmaninisha mash nungkanam wainta nunisnak paan wantinkatnuitjai.

24:28b.MAT.024.028 Jakau tepamunam chiwiang kautinawai,” Jesús turammiaji.

24:29b.MAT.024.029 Nunia ataksha iin chichartamak: “Nu wait wajaktiniun wi etserja nu nangkamaramtai, tsaangka tsantrashtinuitai. Tura nantusha kajintratnuitai. Yaa ainausha nayaimpinmaya kakeerartinuitai. Tura nayaimpinam muchichu ainausha muchitrartinuitai.

24:30b.MAT.024.030 “Nunia aints ayatun, Yus akupkamu asan wi wantinmatai, mash nungkanmaya ainau ni wait wajaktintrin shaminak juutiartinuitai. Tura yurangmijai Yuse kakarmarijai, nunia Yuse paaniurijai nayaimpinmaya winamtai, wínaka paan waitkartinuitai.

24:31b.MAT.024.031 Nunia wi winakun, wína umirtukaru ainaun wi uwemtikrartasan wakerau asan, wína awemamur ainaun akupkan: Pupun kakaram pupuntruataram tusan, mash nungkanmayan irurat tusan akupkartinuitjai.

24:32b.MAT.024.032 “Numi higuera tutai nintimrataram: Numi tsaraptur ataksha nukarmatai ju nungkanam pujuinautiram: ‘Esat jeatak wajasi,’ tarume.

24:33b.MAT.024.033 Tura atumsha wi tajarmena nusha mash wainkurmeka: ‘Tatintri jeatak wajasi,’ tusaram nekaamnawaitrume.

24:34b.MAT.024.034 Nekasan tajarme: Wi taja nunaka mash umiatsaing, aints juni iwiaaku pujuinauka pengké jakachartinuitai.

24:35b.MAT.024.035 Nayaimpisha tura nungkasha mengkakartinuitai. Antsu wína chichamruka pengké mengkakashtinuitai.

24:36b.MAT.024.036 “Tura nu turunatin kinta warutik at tusarka aints kichkisha nekainatsui. Yuse awemamuri ainausha nunaka nekainatsui. Wisha Yuse Uchiri ayatnak nekatsjai. Antsu wína Apaachiruk nuke nekawai.

24:37b.MAT.024.037 “Wi tatin kintar jeamtai, yaanchuik Noé pujumia nuni aints ainau pasé puju armia nunisarang pujusartinuitai.

24:38b.MAT.024.038 Nu kintati yumi jitatsaing, aints ainau Yusen nintimtsuk yutancha yuj, tura umutincha umuj puju armiayi. Tura nuwatnaikiarmiayi. Tura nawantrincha aintsun ninumkarat tusar surin armiayi. Tumaj pujuinai, Noé juun kanunam engkemamiayi.

24:39b.MAT.024.039 Tura waininayat, nu aints ainauka tuke Yusen pachischaru asaramtai, nujang aneachmau mash amukmiayi. Wi tatin kintasha nunisang atinuitai.

24:40b.MAT.024.040 “Nu kinta jeamtai, jimia aints ajanam tsaniasar takakminamtaisha kichik jukitnuitai, antsu kichka juwaktinuitai.

24:41b.MAT.024.041 Nuwasha jimiar tsaniasar trigo jingkiajin nekenak pujuinauncha kichik jukitnuitai, antsu kichka juwaktinuitai.

24:42b.MAT.024.042 “Turunatin asamtai, atumka winaka kajinmatrutsuk: ¿Apuru tatintri warutik at? tusaram nekachu asaram aneartaram.

24:43b.MAT.024.043 Nusha nintimrataram: Jeeniuka kasa aints tatinun nuna eemak nekawaitkungka kanutsuk anear, kasartukai tusa, tura jearun wayaawai tusa nakastinuitai.

24:44b.MAT.024.044 Tura wikia aints ayatun, Yus akupkamu asan, aneachmau tatin asamtai, atumsha nunisrumek anearum pujustaram,” Jesús turammiaji.

24:45b.MAT.024.045 Nunia Jesús ataksha iin chichartamak: “Ju nuikiartutai chichamsha nintimrataram. Aints arák irastas wetanak wajak: Wína jearun pujuinau yurumatin jeamtai ¿yáki ni yuwatniurin susat? tusa aintsun eawai. Tura nekas pengker umiun, tura paan nintimniun eak: Nu turati titinuitai.

24:46b.MAT.024.046 Nu aintsu inatiri ni takatrin miatrusang umirak pujamtaikia, ni inamin taa nuna wainak, ni inatirin waramtiksatnuitai.

24:47b.MAT.024.047 Nekasan tajarme: Nu aintsu inatiri ni apurin miatrusang umirmau asa, mash ninu aa nuna wainin ati tusa inaikiatnuitai.

24:48b.MAT.024.048 Antsu takatan wainin pasé aints asa: Apurka wárikia tachatnuitai, tu nintimias pujakka,

24:49b.MAT.024.049 chikich takau ainaun pasé awajak, tura nampeku ainaujai iruntrar yutancha nukap yuwar, tura umutincha nukap umurar niisha nampea nampeaka,

24:50b.MAT.024.050 ¿ni apuri warí kintatik tat? tura ¿warí uratik tat? tusa nekachu asamtai, aneachmau tari ni inatirin nakachmaun wainak,

24:51b.MAT.024.051 anangkartin ainau ji kajintrashtinnum wait wajakarti tusa akupawa nunisang nu pasé aintsun nuni akupkatnuitai. Turamtai pasé ainau nuni engkemawar, wait wajainak juutinak, tura nai katertinak matsamsartinuitai,” Jesús turammiaji.

25

25:1b.MAT.025.001 Nunia Jesús ataksha iin nuitamak: “Yusnum nayaimpinam jeatnuka nunisketai tusan, ju nuikiartutai chichaman ujaajrume: ‘Umaar nuwan nuwatmatai jiistai,’ tusar ni umaji diez (10) armia nuka untsukmau asar, namparingkian takusar: ‘Umaar nakastai,’ tusar wearmiayi.

25:2b.MAT.025.002 Tura nawan cinco (5) irunuka umikcharu asar, namparingkian takusar weenayat olivo machari amukamtai, ataksha yarakmi tutsuk kajinmakiar aintsarang wearmiayi. Antsu chikich nawan cinco (5) irunu kajinmakcharu asar, namparingkian umisar, olivo macharin mutinam yarakar takuarmiayi.

25:5b.MAT.025.005 Tura nákainak umaji wári tachau asamtai, kari nepetinam mash kanurarmiayi.

25:6b.MAT.025.006 Nunia kashi japeng aints untsumak: ‘Pai, nuwan nuwatkatnuka winawai. Jiinkiram ingkungtaram,’ timiayi.

25:7b.MAT.025.007 Tamati umaji irunu nuna antukar wári nantakiar, namparingkian keematan umisarmiayi.

25:8b.MAT.025.008 Nunia nawan cinco (5) irunu olivo macharin kajinmakiaru asar, chikich nawan cinco (5) kajinmakcharu ainaun seainak: ‘Kaichirua, winasha olivo machari jumchiksha yaratruktaram. Ii namparingkri kajinui,’ tiarmiayi.

25:9b.MAT.025.009 Tu seainamaitiat chikich kajinmakcharu ainau aiinak: ‘Atsa, japchirin japchirin yarakrikia, iincha jeartamkashtatji. Tura atumnausha wári kajintratatui. Nekasrum sumatinam werum nuni sumaataram,’ tiarmiayi.

25:10b.MAT.025.010 Tinam cinco (5) nawan irunu olivo macharin sumakartas wearai, ukunam nuwan nuwatkatin amia nuka tamiayi. Taamtai nawan kajinmakcharu ainauka nijai jeanam wayaawaramtai waitin epeniarmiayi.

25:11b.MAT.025.011 Turuawarai chikich nawan olivo macharin sumakartas wearusha taar: ‘Apurua, Apurua, waiti uratrita,’ tiarmiayi.

25:12b.MAT.025.012 Tinamaitiat jeentin nitkaya ayaak: ‘¿Yaachitrume atumsha? Nekasan tajarme: Atumin pengké nekatsjarme,’ timiayi, —Jesús turammiaji.

25:13b.MAT.025.013 Nu nuikiartuti chichamnasha pachis ataksha iin chichartamak: —Atumsha winasha kajinmatrutsuk, atumi Apuri tatintri ¿warutik at? tusarmeka nekachu asaram aneartaram, —turammiaji.

25:14b.MAT.025.014 Ataksha Jesús iin nuitamak: “Yus aints ainaun inawa nuka kuikiartinua nunisketai. Kuikiartin arák nungkanam wetas, ni inatiri ainaun untsuk, ni kuikiarin kichik kichik akantuk susamiayi.

25:15b.MAT.025.015 Tura kichkin cinco warangkan susa, tura kichnasha jimia warangkan susa, tura kichnasha kichik warangkan susa: ‘Ju kuikiajai sumakrum, tura surukrum kuik kiaungkataram,’ tusa ukuki, chikich nungkanam yaja wemiayi.

25:16b.MAT.025.016 Tura nu aintsu inatiri kuikian cinco warang jukimia nuka nu kuikiajai sumak tura suruk takaa takaaka, ataksha kuikian cinco warangkan juki irurmiayi.

25:17b.MAT.025.017 Chikitcha nunisang kuikian jimia warangkan jukimia nuka nu kuikiajai sumak, tura suruk takaa takaaka, ataksha kuikian jimia warangkan juki irurmiayi.

25:18b.MAT.025.018 Antsu chikich aints kichik warangkan jukimia nuka ni apuri kuikiarin waa taimunam uuk inaisamiayi.

25:19b.MAT.025.019 “Tura nukap arus ni apuri ataksha jeamiayi. Tura jea ni inatiri ainaun untsuk: ‘¿Kuikian wi susamiajrume nusha itiurkamiarume?’ tu iniasmiayi.

25:20b.MAT.025.020 Tu iniam nu nangkamtaik cinco warangkan jukimia nuka nuna wangtak: ‘Pai apuru, kuik cinco warang surusmiame nuna ataksha cinco warangkan kiaungkajai. Juna kiauntukjame ju jukita,’ timiayi.

25:21b.MAT.025.021 Tamati ni apuri chicharak: ‘Ayu, maaketai. Nekasam pengker takatrusume. Tura nekasam miatrusmek umirtukume. Wikia jumchik susamiajme nujai pengker takakmasume. Tura asakmin nuna nangkamasnak nukap susatatjame. Jearun wayaata. Tura wayaam wijai nukap warasta,’ timiayi.

25:22b.MAT.025.022 Nunia chikich inatiri jimia warangkan jukimia nusha nunisang apurin wangtak: ‘Pai apuru, kuik jimia warang surusmiame nuna ataksha jimia warangkan kiaungkajai. Juna kiauntukjame ju jukita,’ timiayi.

25:23b.MAT.025.023 Tamati ni apuri nu aintsnasha nunisang chicharak: ‘Ayu, maaketai. Nekasam pengker takatrusume. Tura nekasam miatrusmek umirtukume. Wikia jumchik susamiajme nujai pengker takakmasume. Tura asakmin nuna nangkamasnak nukap susatatjame. Jearun wayaata. Tura wayaam wijai nukap warasta,’ timiayi.

25:24b.MAT.025.024 “Nunia chikich aints kichik warangkan nunak jukimia nuka tari, ni apurin chicharak: ‘Apuru, ameka nekasam kakaram takamtikin asam, árak araachiatum: Juurtuktaram tinu asakmin, wisha nunaka nekau asan,

25:25b.MAT.025.025 shamakun ami kuikiarmin nungkan tain uukmiajai. Pai juwaitai. Ame surusmiame ju jukita,’ timiayi.

25:26b.MAT.025.026 Tamati ni apuri chicharak: ‘Maj, ameka paseetme. Tura nakitme. Wi arakan araachiatnak: Juurtuktaram taja nuka nekayatmesha,

25:27b.MAT.025.027 ¿waruka kuik irumtainum kuikiarka ukurtuschamiame? Turakminkia chikich aints ainau wina kuikiarjai takakminamtai, wisha ataksha tana kuikian susamiajme nuna nangkamasnak nukap jukimnawaitjai.

25:28b.MAT.025.028 Aints nekas nukap takakmasu asa nukap tákakui. Tura nukap takakmasu asa, nuna nangkamasang nukap jukitnuitai. Tura asa ampirtinuitai. Antsu tákakchauka takatan jumchiksha nakitau asamtai, jumchik tákaka nuka juruktinuitai. Tura asamtai ju aintsu kuikiari jurukrum, chikich aints diez (10) warangkan takaku susataram.

25:30b.MAT.025.030 Antsu ju takatan umichu aints jukiram, aanum tee amaunum japataram. Nuni wait wajak nain esai katertak juutinuitai,’ apu timiayi.” Jesús nu nuikiartutai chichaman nuitamak turammiaji.

25:31b.MAT.025.031 Jesús ataksha iin nuitamak: “Wikia aints ayatun, Yus akupkamu asan, Yuse awemamuri ainau wina tentatkaramtai, wi winaknaka apu wajasan, Yuse keemtairin nekas juunnum keemsatnuitjai.

25:32b.MAT.025.032 “Turamtai mash nungkanmaya ainau wini winíar iruntrartinuitai. Turinamtai uwija wainin uwija ainaunka untsurinini mash irur, tura chipu ainaunka menanmanini mash irur akanua nunisnak wína aintsur ainauncha, tura wina aintsruchu ainauncha akankartinuitjai.

25:34b.MAT.025.034 Tura Apu asan, wina untsurunini wajainaun chicharkun: ‘Wína Apaachir atumin pengker awajtamsau asamtai, atumka winitaram. Yus nungkan najanak atum pujustinaka yaanchuik umismawaitai.

25:35b.MAT.025.035 Wi tsukamamtaisha, atum yuwatniur surusmiarume. Tura wi kitamamtaisha, wína umutirsha surusmiarume. Tura wi jeenchau wekaamtaisha, atumi jeen jeetiram: Iijai pujusmi turutmiarume.

25:36b.MAT.025.036 Tura entsatir atsamtaisha atumka surusmiarume. Wi jaakun tepamtaisha, wína jiirsatasrum winitrimiarume. Tura wína achirkar kársernum engketawaramtaisha, atumka winiram jiirsamiarume,’ titinuitjai.

25:37b.MAT.025.037 “Wi tamati nusha inintinak: ‘Apuru ¿warutia yaparakmincha yuramiajme? ¿Tura warutia kitamamnisha umutincha aarmiajme?

25:38b.MAT.025.038 ¿Tura warutia iraakmincha, ii jeen pujusta timiaji? ¿Tura entsatiram yuumamnisha warutia susamiajme?

25:39b.MAT.025.039 Tura jaakum tepamnisha, tura kársernum achirmakar engketminamtaisha, ¿warutia amin jiistasrisha winimiaji?’

25:40b.MAT.025.040 Turutinamtai wikia Apu asan ayaakun: ‘Nekasan tajarme: Wína yatsur mianchau irunu juni wajaina nuna kichkinak wait anentakrum nu turutau asaram, nekasrum wína anentu asaram turamiarme,’ titinuitjai.

25:41b.MAT.025.041 “Tura Apu asan, wína menarnini wajainaun chicharkun: ‘Pasé takau ainautiram, wini iruntsuk junia jiinkiram, tuke ji kajintrashtinnum wetaram. Satanás ni awemamuri ainaujai tuke wait wajaktin umismanum nujai iruntrataram.

25:42b.MAT.025.042 Wi tsukamamtaisha, atumka wínaka yurtuachmiarume. Tura wi kitamamtaisha umutisha aatrachmiarume.

25:43b.MAT.025.043 Tura wi jeenchau wekaamtaisha atumka: Iijai pujusmi turutchamiarume. Tura wi entsatirun yuumamtaisha, atumka suruschamiarume. Wi jaakun tepamtaisha, tura wína achirkar kársernum engketawaramtaisha, atumka jiirsachmiarume,’ titinuitjai.

25:44b.MAT.025.044 Wi tamati nusha inintinak: ‘Apuru, ame tsukamamnisha, tura ame kitamamnisha, tura jeenchau irakmincha, tura entsatiram yuumamnisha, tura jaamnisha, tura kársernum engketkumnisha ¿warutia wisha yaaitskesha pachischamiajme?’ turutiartinuitai.

25:45b.MAT.025.045 Turutinamtai wikia Apu asan ayaakun: ‘Nekasan tajarme, ju mianchau ainau juni wajaina ju wait anentsuk yaingchau asaram, nekasrum winasha umirtukchamiarume,’ titinuitjai.

25:46b.MAT.025.046 Nu aints tuke wait wajakartinnum weartinuitai. Antsu wini wayaataram timiau ainauka tuke Yusnum iwiaaku pujustinnum wayaawartinuitai,” Jesús turammiaji.

26

26:1b.MAT.026.001 Jesús nu nuikiartutai chichaman mash umis, ni nuiniatiri ainautin ataksha chichartamak:

26:2b.MAT.026.002 —Atumsha nekarme: Pascua fiesta jeatin jimiarchik kinta wajasi. Nunia wi Yus akupkamutiatnak aints asamtai, numi winangmanum mantuwartas achirkar surutkartatui, —turammiaji.

26:3b.MAT.026.003 Nu kintati sacerdote juuntri ainau, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha, tura judío juuntri ainausha, sacerdote apuri Caifása jeen kaunkar, jea aarin iruntrarmiayi.

26:4b.MAT.026.004 Tura nuni iruntrar Jesúsan anangkawar achikiar maawarat tusar chichaman najatiarmiayi.

26:5b.MAT.026.005 Tura chicharnainak: —Aints untsuri iruntrar jiyaaninak maanitan wakerukarai tusar, fiesta kintatikia turachminuitai, —tunaiyarmiayi.

26:6b.MAT.026.006 Jesús Betania yaktanam we, Simónka jeen pujumiayi. Nu Simónka yaanchuik kuchapruk pujutiat nuniangka tsaarmiayi.

26:7b.MAT.026.007 Tura nuni pujai nuwa taa, muti kaya alabastro tutai najanamunam kungkuti nekas akikian engkea itiamiayi. Tura Jesús misanam yuwatas pujamtai, Jesúsa muuken nu kungkutijai mash ukatramiayi.

26:8b.MAT.026.008 Turamtai Jesúsa nuiniatiri ainauti nu wainkar kajerakur chicharnaiyakur: —¿Waruka kungkuti timiá akiknasha nangkamisha ajapua?

26:9b.MAT.026.009 Au surukrikia kuik nukap jukir, ¿kuikiartichu ainau susamka pengkerchaukai? —tunaimiaji.

26:10b.MAT.026.010 Tu takurin Jesús nuna antuk iin chichartamak: —¿Waruka ju nuwasha kajerarme? Wína aitkara juka nekas pengker aitkarayi.

26:11b.MAT.026.011 Kuikiartichuka tuke atumjai pujuinawai. Antsu wikia atumjaingkia tukeka pujuschatatjai.

26:12b.MAT.026.012 Ju nuwaka kungkutijai ukatrura juka wi iwiarnatnurun umistas, iwiaaku pujaing ukatruri.

26:13b.MAT.026.013 Nekasan tajarme: Mash nungkanam Yusnum uwemratin chichaman etserinauka tuke ju nuwa turamurincha etserkartinuitai. Tura asaramtai ju turamunka pengké kajinmakchartinuitai, —Jesús turammiaji.

26:14b.MAT.026.014 Tamati Jesúsa nuiniatiri doce (12) ainamunmaya kichik Judas Iscariote naartin Jesúsan anangka suruktaj tusa, sacerdote juuntri ainaun chichastas wemiayi.

26:15b.MAT.026.015 Tura nuni jea chicharak: —Wi Jesúsan achikian atumin surukamtaikia ¿warutmak akirkaintrum? —tu iniam treinta (30) kuikian akiimiakarmiayi.

26:16b.MAT.026.016 Nu akikiam Judas: ¿Itiurak Jesúsan anangkan surukaintaj? tu nintimias pujumiayi.

26:17b.MAT.026.017 Pang pachimrachmau yuwatin fiesta nu kinta atin asamtai, ni nuiniatiri ainauti Jesús iniakur: —¿Pascua fiestati ame yuwatin tuni umismi tusamea wakerame? —timiaji.

26:18b.MAT.026.018 Tu iniam Jesús iin chichartamak: —Juun yaktanam wetaram. Tura nuni werum, nunia aints wainkaram ni jeen wayaaram: ‘Iin nuitamin amin chichaman akupturmak: Wína kintar jeatak wajasi. Tura asan wina nuiniatir ainaujai Pascua fiestatin ami jeemin yuwatasan wakerajai turamui,’ titaram, —turammiaji.

26:19b.MAT.026.019 Turammatai ni nuiniatiri ainauti weri, Jesús tímia nunisrik Pascua fiestatin yuwatin umismiaji.

26:20b.MAT.026.020 Kintamatai Jesús ni doce (12) nuiniatiri ainautijai misanam yuwatasar keemsamiaji.

26:21b.MAT.026.021 Tura yuwakur pujarin Jesús iin chichartamak: —Anturtuktaram, nekasan tajarme: Kichik aints atumniang wína anangkrua surutkatatui, —turammiaji.

26:22b.MAT.026.022 Turammatai nu antukar wake mesekar nintimrar, kichik kichik iniakur: —Apuru ¿wiyashitaj? —timiaji.

26:23b.MAT.026.023 Tu iniam Jesús chichartamak: —Wi nu tachaunumak tsaniasan yuwaja juwaitai. Ju wína anangkrua surutkatatui.

26:24b.MAT.026.024 Wi Yus akupkamutiatnak aints asan, Yuse chichame aarmaun miatrusnak umiktinuitjai. Turayatnak wína surutkatnunka nukap wait anentajai. Ju aintska akiinachuitkungka wait wajakchamin ayat, akiinau asa nukap wait wajaktinuitai, —turammiaji.

26:25b.MAT.026.025 Turammatai Judas ni nekas suruktin ayat iniak: —Nuikiartinu ¿nusha yaita? ¿Wikaitaj? —timiayi. Tu iniam Jesús ayaak: —Ja ai, ametme, —timiayi.

26:26b.MAT.026.026 Tura yuwakur pujarin Jesús yurumkan achik Yusen maaketai timiayi. Nunia puuk ni nuiniatiri ainautin suramak: —Ju yuwataram. Juka wína namangkrua tumawaitai, —turammiaji.

26:27b.MAT.026.027 Tura piningnasha achik, Yusen maaketai tusa, ni nuiniatiri ainautin suramak: —Jusha mash umurtaram.

26:28b.MAT.026.028 Juka wína numparua tumawaitai. Wína mantinamtai, untsuri aints ainau tunaarin sakartaj tusan numpartatjai. Tura wina numpar numparamtai, yamaram chichaman wi etserkaja nunaka nekasan umiktatjai.

26:29b.MAT.026.029 Yamaikia atumin ujaajrume: Wikia ju uva yumirin yamaikikia ataksha umurchatatjai. Antsu wína Apaachiru pujutirin jean atumjai iruntran, nuni uva yumirin nekas yamarman umurtinuitjai, —turammiaji.

26:30b.MAT.026.030 Tura kanta kantamar umisar, Olivo Muranam wemiaji.

26:31b.MAT.026.031 Tura nuni jearin Jesús iin chichartamak: —Ju kashia juwi atum wína mash natsantrurtatrume. Yuse chichame nunaka pachis tu aarmawaitai: ‘Uwija wainiun maawartinuitai. Turamtai uwija irunu tupikiarartinuitai.’

26:32b.MAT.026.032 Antsu jakan nantakin Galilea nungkanam weatsrumning wiyá eemkitatjai, —turammiaji.

26:33b.MAT.026.033 Turammatai Pedro Jesúsan chicharak: —Mash amin natsantraminamtaisha, wikia pengké natsantrashtatjame, —timiayi.

26:34b.MAT.026.034 Tamaitiat Jesús ayaak: —Nekasan tajame: Ju kashia juwi atash shinatsaing, ame kampatam waitrakum wína pachitsam: Nu aintsnaka wainchawaitjai tusam uurtuktatme, —timiayi.

26:35b.MAT.026.035 Tamaitiat Pedro chicharak: —Atsa, amin mantaminamtaisha wikia: Iijai jakami tau asan nekasan nunaka tichatatjai, —timiayi. Pedro tamati, chikich ainautisha nunisrik timiaji.

26:36b.MAT.026.036 Tura numi arakmau Getsemaní tutainum wemiaji. Tura nuni jearin, Jesús ni nuiniatiri ainautin chichartamak: —Juni pujusrum nakarsataram. Turakrumin wikia auni Apaachirun aujsatasan weajai, —turammiaji.

26:37b.MAT.026.037 Tura Pedroncha, tura Zebedeo uchirin mai ayas juki, arakchichu wear, Jesús napchau nintimias wake mesekmiayi.

26:38b.MAT.026.038 Tura chicharak: —Timiá wake meseakun jata nekapeajai. Atumsha wijai pujusrum kanutsuk asataram, —timiayi.

26:39b.MAT.026.039 Tura arakchichu we, nungka pinakumar tepes, Yusen seak: “Apaachi, ame wakerakmeka, wi wait wajaktinka tsangkamrukaip. Turayat wi wakeramurka achati, antsu ame wakerame nuke ati,” Jesús timiayi.

26:40b.MAT.026.040 Tura ni nuiniatiri pujuinamunam waketki taa, kanú tepeenaun wainak, Pedron shintar chicharak: —¿Atumka kichik horaksha wijai kanutsuk pujutka tujintarmek?

26:41b.MAT.026.041 Tunau nepetukai tusaram, kanutsuk Yus seataram. Atumi nintijai nintimsaram: Tunaanaka nepetkatatjai tayatrumek, atumkeka tunau nepetkashtatrume, —Jesús timiayi.

26:42b.MAT.026.042 Tura ataksha we Yusen seak: “Apaachi, wi wait wajaktin jurutchakmeka, ame wakeramuram miatrusmek umikta,” timiayi.

26:43b.MAT.026.043 Nunia waketki, ni nuiniatiri ainaun ataksha kari nepetinam, kanú tepeenaun wainkamiayi.

26:44b.MAT.026.044 Kaninamtai Jesús jiis ukuki, ataksha Yusen seatas we, nuwik Yusen seamia nunisang ataksha seamiayi.

26:45b.MAT.026.045 Tura sea umis, ni nuiniatiri ainauti tepamunam taa iin shintamar chichartamak: —¿Yamaikia tuke kanurtasrum tura ayamratasrum wakerarmek? Wikia Yus akupkamutiatnak aints asamtai, tunaarintin ainamunam wína surutkartin hora yanchuk jeayi.

26:46b.MAT.026.046 Nantaktaram. Wína surutkatnuka yanchuk winitrawai. Nijai ingkiunikmi, —Jesús turammiaji.

26:47b.MAT.026.047 Jesús tuke chichaak wajai, Judas ni nuiniatiritiat Jesúsan anangka suruktas tarimiayi. Tura nijai wininauka saapin takusar, tura numin takusar winiarmiayi. Nu aints ainauka sacerdote juuntri ainau, tura judío juuntri ainausha akupkamu armiayi.

26:48b.MAT.026.048 Kauninamtai Jesúsnum jeainatsaing Judas nu aints ainaun chicharak: —Wi juwaitai tusan mejeetatjai. Turamtai achikrum jukitaram, —timiayi.

26:49b.MAT.026.049 Tu tinu asa, Jesús wajamunam jea Jesúsan mejeak: —Nuikiartinu winajai, —timiayi.

26:50b.MAT.026.050 Tamati Jesús chicharak: —Amiku, ame wina achirkatasam winame nuka yamaikia achirkata, —timiayi. Tamati kautkaru ainau Jesúsan tap achikiar metawarmiayi.

26:51b.MAT.026.051 Metawaramtai Jesúsa nuiniatiri kichik ni saapirin kuinak sacerdote juuntri inatirin kuwishin met charutkamiayi.

26:52b.MAT.026.052 Turamtai Jesús ni nuiniatirin chicharak: —Saapiram engketirin engkeata. Saapijai maanin ainauka saapijai jakartin ainawai.

26:53b.MAT.026.053 Wi wakeraknaka, wína Apaachirun seamka, yamaik ni awemamuri ainaun untsuri warangkan uchir ayamruktaram tusa akupturkamnawaitai. ¿Nuka nekatsmek?

26:54b.MAT.026.054 Antsu wi Apaachirun tu seanka, ¿yamai wi jakatniun pachisar Yuse chichame etserin yaanchuik aararmia nunaka itiurak umiktaj? —timiayi.

26:55b.MAT.026.055 Nunia Jesús nu aints ainaun chicharak: —¿Waruka kasa aints achiktasrum winitua nunisrumsha, saapisha tura numisha takusrumsha tarutniurme? Wikia kashincha kashincha Yus seatai juun jeanam atumjai pujusan aints ainaun nuininuyajai. Tura waitiatrum nuningkia achirkachmarume.

26:56b.MAT.026.056 Tura yaanchuik Yuse chichame etserin aararmia nu umiktasrum aitkararme, —timiayi. Tamati ni nuiniatiri ainautikia mash Jesúska ukukir tupikiakmiaji.

26:57b.MAT.026.057 Antsu Jesúsan achikiaru ainau sacerdote apuri Caifás naartinu jeen umaarmiayi. Moisésa chichame nuikiartin ainau, tura judío juuntri ainausha nuni iruntrarmiayi.

26:58b.MAT.026.058 Tura Jesúsan ayasar weenamunam Pedrosha uku nemas sacerdote apuri jeen jeamiayi. Tura jeanmaka waaitsuk wenuknumak waya ¿Jesúsan itiurkarting? tusa, Yus seati jea wainujai tsanias pujusmiayi.

26:59b.MAT.026.059 Nunia sacerdote juuntri ainau, tura judío apuri ainaujaisha mash iruntrar: Nekas Jesús tunau turayi tiarat tusar, chichaman tsanumin ainaun eakarmiayi. Tura nu antukrikia maatai tu nintimrarmiayi.

26:60b.MAT.026.060 Aints untsuri Jesúsan tsanuminayat, Jesús maatnunka nekaacharmiayi. Nunia nukap arus inangnamunam jimia aints taar,

26:61b.MAT.026.061 etserinak: —Ju aintska chichaak: ‘Yus seatai juun jean yumpungnasha, ataksha kampatam kintatik jeamkamnawaitjai,’ tu chichasmayi, —Jesúsan tsanuminak tiarmiayi.

26:62b.MAT.026.062 Tinamtai sacerdote apuri wajaki Jesúsan chicharak: —¿Waruka airtsume? ¿Amin pachitmasar etserturmina nuka warimpita? —timiayi.

26:63b.MAT.026.063 Tamaitiat Jesúska aimkachmiayi. Tura aimtsuk wajamtai, sacerdote apuri ataksha chicharak: —Yus nekas iwiaaku puja nuna naarin pachisan nekasan tajame: Waitruakminka Yus jiirmastatui. Wi iniastatjame nuka yamaikia ujatkata: ¿Nekasmek Mesíasaitam? ¿Yuse Uchirintam? —tu iniasmiayi.

26:64b.MAT.026.064 Tu iniam Jesús ayaak: —Ja ai, ame tame nuka nuwaitjai. Tura asan nunasha tajame: Aints ayatun Yus akupkamu asan, nekas kakaram aa nuna untsurinini keemsan, nunia nayaimpinmaya yurangmijai winamtai, winaka waitkatnuitrume, —timiayi.

26:65b.MAT.026.065 Tamati sacerdote juuntri nuna antuk kajerak wejmakrin japiki jaak: —Pai, ju aintska Yusen pachis: Nuna Uchirinjai nangkami tinu asa pasé chichasi. ¿Tura warí chicham antuktasrik nakastaij? Atumsha Yusen pachis pasé chichaamuka antukurme.

26:66b.MAT.026.066 ¿Itiur nintimtarme? —tu iniam mash aiminak: —Juka Yuse Uchirinjai tinu asamtai maawarti, —tiarmiayi.

26:67b.MAT.026.067 Tura yapiin usukrarmiayi. Tura awatrarmiayi. Tura tarachjai jiin jingkiatawar yapiin awatinak tura wishikinak:

26:68b.MAT.026.068 —¿Ame Mesíaskitam? Watska, ame nekamin akumka ¿yáki aitkara? tusam nekaata, —tiarmiayi.

26:69b.MAT.026.069 Jesúsan awatinamtai, Pedroka aanum wajai, nuwa sacerdote inatiri amia nu tari Pedron wainak chicharak: —Amesha Galileanmaya aints Jesús naartinjai wekainuyame nuwaapitme, —timiayi.

26:70b.MAT.026.070 Tamaitiat Pedro mash aints antinamunam chichaak: —Atsa, antsu ame turutme nunaka pengké nekatsjai, —timiayi.

26:71b.MAT.026.071 Nunia jiinkitas waitinam wajamtai, chikich nuwa nuni wajainaun chicharak: —Ju aintska Nazaretnumia Jesúsjai wekainuyayi, —timiayi.

26:72b.MAT.026.072 Tamaitiat Pedro ataksha kakar chicharak: —Atsa, Yusjai tajai: Nu aintsnaka pengké wainchawaitjai, —timiayi.

26:73b.MAT.026.073 Tamati jumchik arus nuni wajainau Pedron tariar chicharinak: —Galileanmaya aintsua nunismek chichau asakmin, nekasmeapi amesha aujai wekainuyame tusar nekaji, —tiarmiayi.

26:74b.MAT.026.074 Tinamaitiat Pedro aimiak: —Wikia nekasan Yusjai tajarme: Nu aintsnaka pengké wainchawaitjai. Yusjai tajai, waitchawaitjai, —nangkami waitrak timiayi. Nu tamaujai metek atash shinimiayi.

26:75b.MAT.026.075 Atash shinamtai, Jesús tímia nunaka Pedro nintimramiayi. “Atash shinatsaing, ame kampatam waitrakum wína pachitsam: Nu aintsnaka wainchawaitjai tusam uurtuktatme,” Jesús tinu asamtai, Pedro nu chichaman nintimiar, nunia jiinki kakar juutmiayi.

27

27:1b.MAT.027.001 Tura tsawaarai sacerdote juuntri ainau judío apuri ainaujai mash: Jesús maatai tusar chichaman najanawartas iruntrarmiayi.

27:2b.MAT.027.002 Tura chichaman najanawar Jesúsan jingkiawar, romano apuri Pilato pujamunam jeeniarmiayi.

27:3b.MAT.027.003 Judas Jesúsan surukmia nuka Jesúsan maatai tinamun antuk napchau nintimias, sacerdote juuntri irunu judío apuri irunujai pujuinamunam taa, treinta (30) kuikian wainkimiayi.

27:4b.MAT.027.004 Tura chicharak: —Wikia aints tunaarinchaun wainiatun: Achiktaram tusan suruku asan, tunaun turajai, —timiayi. Tamaitiat aiminak: —¿Iisha itiurkatjik? Amek nintimrata, —tiarmiayi.

27:5b.MAT.027.005 Tinamtai Judas Yus seatai juun jeanam nu kuikian nangkimiá japa ukuki, nunia jiinki we, naekjai kuntujen jingkiama, nunia tsekengki nema iyaar jakamiayi.

27:6b.MAT.027.006 Judas kuikian Yus seatai jeanam japa ukukin asamtai, sacerdote juuntri ainau nu kuikian jukiar chicharnainak: —Ju kuikiajai aints maataram tusa suruku asamtai, kuik engketinam engkeachminuitai, —tunaiyarmiayi.

27:7b.MAT.027.007 Tura chikich nungkanmaya ainau ju yaktanam jakaramtai, nuni iwiarsami tusar, nu kuikiajai nungka Nuwe Najantai tutain sumakarmiayi.

27:8b.MAT.027.008 Tura aints maataram tusar, kuik jukimujai nu nungkan sumakaru asaramtai, yamaisha tuke ‘Numpa Nungka’ tinawai.

27:9b.MAT.027.009 Nu nungka sumaktinun pachis yaanchuik Yuse chichame etserin Jeremías naartin eemak aarmia nunaka miatrusang umikmiayi. Nu aarmauka nuwaitai:

27:10b.MAT.027.010 “Israela weari ainau treinta (30) kuikian akiimiaktinuitai timiau asar, nu kuikian jukiar, Apu Yus tímia nunisarang nujai Nuwe Najantai nungkan sumakarmiayi,” tu aarmawaitai.

27:11b.MAT.027.011 Tura Jesúsan jukiar, romano apuri Pilato pujamunam jeeniaramtai, nuka Jesúsan iniak: —¿Nekasmek judío apurintam? —tu iniam Jesús ayaak: —Ame turutme nuka nekasam tame, —timiayi.

27:12b.MAT.027.012 Tamati sacerdote juuntri ainau, tura judío apuri ainausha Jesúska tsanuminamaitiat aimtsuk wajamiayi.

27:13b.MAT.027.013 Turamtai Pilato iniak: —¿Amin chichaman untsurin aujmatramina nuka antatsmek? —timiayi.

27:14b.MAT.027.014 Tamaitiat Jesús pengké aikchamiayi. Tura asamtai romano apuri nukap nintimias: ¿Warinak titaj? takusha nintimrachmiayi.

27:15b.MAT.027.015 Tura Pascua fiesta jeatak wajai, musachjai metek romano apuri aints achikmau kársernum engketun kichik jiiki akupnuyayi. ¿Tura yáki jiinkit? tu iniam: Nu aintska jiikim akupkata tu seainamka jiiki akupnuyayi.

27:16b.MAT.027.016 Nu kársernum aints juun tunau Barrabás naartin engketu asamtai, nu aintsu turamurin aints mash nekaawarmiayi.

27:17b.MAT.027.017 Tura asamtai Pilato nu aints iruntrarun iniak: —¿Yana jiikit tusarmea wakerarme? ¿Barrabásnash jiikin akupkataj? Antsu nu nakitakrumningkia, ¿Jesús Mesíasaitai tina nunash jiikin akupkataj? —timiayi.

27:18b.MAT.027.018 Sacerdote juuntri ainau Jesúsan nangkamiar suwirpiaku jiinak niin itaarmia nunaka nekau asa, Pilato nuna timiayi.

27:19b.MAT.027.019 Tura Pilato chichaman nekaatas inintrak pujai, ni nuwari aishrin chichaman akuptak: “Nu aintska nekas tunaarinchau waininayat pasé awajinamtaisha ameka pachinkaip. Kashi nu aintsun pachis mesekran ipiatrukmayi,” timiayi.

27:20b.MAT.027.020 Tura sacerdote juuntri ainau, tura judío apuri ainausha aints irunun akatinak: —Barrabásan jiikti, antsu Jesúsan maawarti titaram, —tu chichaarmiayi.

27:21b.MAT.027.021 Tinamtai romano apuri ataksha iniak: —Ju jimiar aints pachisrum ¿yanak akupkataj? ¿Atumsha warintrume? —tu iniam: —Barrabás jiikim akupkata, —tiarmiayi.

27:22b.MAT.027.022 Tinamtai Pilato ataksha iniak: —¿Tura Jesúsan Mesíasaitai tina nunasha itiurkatjak? —timiayi. Tu iniam mash aiminak: —Numi winangmanum ajinkam maata, —tiarmiayi.

27:23b.MAT.027.023 Tinamtai Pilato chicharak: —¿Warí tunauna turini? —tu iniamaitiat ataksha kakarar chichainak: —Numi winangmanum ajinkam maata, —tiarmiayi.

27:24b.MAT.027.024 Tura aints ainau Pilaton pachítsuk timiá kakarar chichakaramtai, Pilato yumi ikimiartin itataram tusa akupkamiayi. Tura yumin itaaramtai, aints ainau mash jiiminai ikimiak: —Ju aints nekas tunaarinchau maatniunka wikia pachinkashtatjai. Nuka atumnawaitai. Tura atumka ju nekaataram tusan, uwejrun ikimiajai, —timiayi.

27:25b.MAT.027.025 Tamati aints ainau mash aiminak: —Iikia ii weatak ju aints maamuka jiistatji. Tura asamtai nu aintsu numpe numparamtai, iisha ii weari ainausha wiasmamtikiatatji, —tiarmiayi.

27:26b.MAT.027.026 Tinamtai Pilato Barrabásan karsernumia jiiki akupkamiayi. Tura suntar ainau Jesúsan katsumkarat tusa, tura numi winangmanum ajinkarti tusa akupkamiayi.

27:27b.MAT.027.027 Akupkamtai suntar ainau ni pujutirin Jesúsan jukiar, ni wajamunam suntar ainau mash irunturarmiayi.

27:28b.MAT.027.028 Tura wejmakrin aitkar wishikinak, yamaikia apu ati tusar, apu wejmakrin kapantakun antsrarmiayi.

27:29b.MAT.027.029 Tura tsengkrutin jangkin najatawar tsengkrumtikiar tura nangkia tumaun karisan untsurinini taksarmiayi. Nunia nangkamiar wishikrami tusar tikishmatrar: —Judío apuriya, pengker pujusta, —tiarmiayi.

27:30b.MAT.027.030 Tura usukrarmiayi. Tura karisan jurukiar muuken awatiarmiayi.

27:31b.MAT.027.031 Nuna turuwar wishikrar umisar, apu wejmakrin aitkar, ni wejmakrin ataksha antsrarmiayi. Tura numi winangmanum maatai tusar Jesúsan jukiarmiayi.

27:32b.MAT.027.032 Tura Jesúsan jukiar jinta weenak, Cirene nungkanmaya aintsun Simón naartinun wainkar, Jesúsa krusrin nanarsat tusar achikiarmiayi.

27:33b.MAT.027.033 Nunia mura Gólgota tutainum wearmiayi. Gólgotaka ii chichamejaingkia muuk ukunch taku tawai.

27:34b.MAT.027.034 Tura nuni jear, najaimiashti tusar, umuti vino tutain yapaujai pachimrar umurat tusar susarmiayi. Jesús suamaitiat nuna nekapes nakitak umurchamiayi.

27:35b.MAT.027.035 Turamtai numi winangmanum jinkar umisar, yakí takuiniar nenaawar suntar ainau nakuruti suerten tutain nakurinak: ¿Yáki iin nepetamak Jesúsa entsatirin jukit? tusar nakurusarmiayi.

27:36b.MAT.027.036 Tura: Nakasmi tusar, Jesúsan jiij pujuriarmiayi.

27:37b.MAT.027.037 Tura aints ainau: ¿Waruka maamuita? tu inintrinauka mash nekaawarat tusar tatangkan aarar, Jesúsa muuke yakinini numi winangmanum nujtukarmiayi. Nu aarmauka nuwaitai: “Juka Jesúsaitai, judío apurintai.”

27:38b.MAT.027.038 Nuniasha kasa aintsun jimiaran, kichik Jesúsa untsurinini, tura kichnasha Jesúsa menarininisha numi winangmanum nenaawarmiayi.

27:39b.MAT.027.039 Turuwaramtai aints ainau nangkaaminak Jesúsan wishikinak muuken pearar pasé chicharinak:

27:40b.MAT.027.040 —¿Ame Yus seati juun jean yumpungtatjai, turan kampatam kintati ataksha jeamkatatjai tichamkum? Watska, yamaikia amek uwemrata. Yuse Uchirinkumka, numinmaya kuankita, —tiarmiayi.

27:41b.MAT.027.041 Sacerdote juuntri ainau, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha, tura fariseo ainausha, tura judío apuri ainausha mash Jesúsan wishikinak, mai nuwamtak chicharnainak:

27:42b.MAT.027.042 —Chikich ainaun uwemtiknuyayi, antsu ningki uwemratatkama tujintawai. Israela apurinkungka, nekas numinmaya kuankiamtaikia, iikia nekasampita tiinji.

27:43b.MAT.027.043 Yusnaka nekas nintimnuyayi. ¿Nangkami wikia Yuse Uchirinjai tichamasha? Watska, Yus nekas wakerakka, yamaikia uwemtikrati, —tiarmiayi.

27:44b.MAT.027.044 Kasa aintcha nijai metek ajintamuka nunisang Jesúsan pasé chicharkamiayi.

27:45b.MAT.027.045 Tsaa tupin wajasamtai, mash nungka te wajasmiayi. Tura kampatam hora nangkamaramtai, tsaa yantanti ataksha tsantramiayi.

27:46b.MAT.027.046 Turamtai Jesús hebreo chichamejai kakar untsumak: —Elí, Elí, lema sabactani, —timiayi. Nuka ii chichamejai “Yusru, Yusru ¿waruka ajapruamsha ukurme?” taku timiayi.

27:47b.MAT.027.047 Tamati aints nuni wajainau nuna antukar: —Antuktaram. Yuse chichame etserin Elías yaanchuik pujumia nu tati tusa untsuawai, —tiarmiayi.

27:48b.MAT.027.048 Tinamtai aints kichik ampuki we, vino churiniun uruchjai chupir sapapjai iju, mukunat tusa áapamiayi.

27:49b.MAT.027.049 Turamtai chikich aints ainau chicharinak: —Inaisata. ¿Elías taa uwemtikrashtimpiash? Nu wainkami, —tiarmiayi.

27:50b.MAT.027.050 Tinamtai Jesús ataksha kakar untsumak nuniangka jakamiayi.

27:51b.MAT.027.051 Jesús jakamtai, Yus seatai juun jeanam aparmau netimia nu ningki yakíya tseu jaankamiayi. Tura nungka uurkamiayi. Uurmatai pampa ainausha puuntrarmiayi.

27:52b.MAT.027.052 Tura aints iwiartai ainausha ningki urankaru asaramtai, Yuse umirin jakaru ainau untsuri nantakiarmiayi.

27:53b.MAT.027.053 Tura kampatam kinta nangkamarai, Yus Jesúsan eemak inankiamtai, nu jakaru ainau iwiarsamunmaya jiinkiar, Yuse yaktarin Jerusalénnum wayaawaramtai, aints untsuri niin wainkarmiayi.

27:54b.MAT.027.054 Jesús jakamtai nungka uurmatai, suntar ainau Jesúsan nakarmia nusha, tura ni kapitangkrisha nuna wainkar, tura chikich shamrumtin amia nunasha wainkar shamkarmiayi. Tura shaminak: —Juka nekas Yuse Uchiri ayayi, —tiarmiayi.

27:55b.MAT.027.055 Tura nuwa ainau untsuri arák jiij wajatiarmiayi. Nu nuwa ainau Galilea nungkanmaya taar, Jesúsan nemarsar yaingkiarmiayi.

27:56b.MAT.027.056 Nu nuwa irunu Magdalanmaya Maríjai, tura José nukuri Maríjai, tura Zebedeo nuwarijai nuni wajaarmiayi.

27:57b.MAT.027.057 Kintamati Arimateanmaya aints kuikiartin José naartin tamiayi. Nusha Jesúsan nemarnuyayi.

27:58b.MAT.027.058 Tura Pilatonam we, Jesúsa namangken iwiarsatas iniimiayi. Tamati Pilato: Susataram tusa chichaman akuptukmiayi.

27:59b.MAT.027.059 Turamtai José Jesúsa namangken juki, tarach yamarmajai kangkarmiayi.

27:60b.MAT.027.060 Tura ni iwiarsatnunam pampa taimu yamarmanam iwiarsamiayi. Tura nuni iwiaras umis, waiitirin kaya juun najanamujai epenmiayi.

27:61b.MAT.027.061 Turamtai nuni Magdalanmaya Marí chikich Maríjai iwiarsamun nákainak jiij pujuriarmiayi.

27:62b.MAT.027.062 Kashin tsawaar, ayamtai kinta kintamaunum sacerdote ainau fariseo ainaujai Pilaton jiisartas weriarmiayi.

27:63b.MAT.027.063 Tura chicharinak: —Apua, nu wait chichaman etserin yaanchuik iwiaaku pujak chichaak: ‘Wi jakan kampatam kinta tepayatun ataksha nantaktatjai,’ tinuyayi.

27:64b.MAT.027.064 “Tu tinu asamtai ni nuiniatiri ainau kashi tariar, ni namangken kasamkarai tusam, kampatam kinta suntarum iwiarsamun wainkarti tusam akupkarta. Nu turachkumningkia, ni namangken kasamkar, aints ainau anangminak: ‘Nekas jakamunmaya nantakni,’ tiarai tusam turata. Nu chichamjaingkia aints ainaun yaanchuik anangmawarmia nuna nangkamasarang anangmawartinuitai, —tiarmiayi.

27:65b.MAT.027.065 Tinamtai Pilato aimiak: —Atum wakerakrumka aints ainau iwiarsamun urakarai tusaram suntar ainau atumek akupkataram, —timiayi.

27:66b.MAT.027.066 Tamati ayu tusar weriar, iwiarsamun urakarai tusar, epentairin kaya najanamun sentajai kantserar, apu aarmaurin sello tutaijai nujtukarmiayi. Tura suntar ainau iwiarsamun wainkarat tusar ukurkiarmiayi.

28

28:1b.MAT.028.001 Judío ayamtai kinta nangkamaramtai, tumíng kintati kashik Magdalanmaya Marí chikich Maríjai iwiarsamun jiisartas wearmiayi.

28:2b.MAT.028.002 Tura weenai nungka kakarman uurkamiayi. Tura uurmatai Yuse awemamuri nayaimpinmaya tari, epenmiaurin kaya ututun urak nuni keemsamiayi.

28:3b.MAT.028.003 Yuse awemamuri peema timianu paan tsantramiayi. Tura ni entsatiri nekas puju jiitsumir amiayi.

28:4b.MAT.028.004 Tumamtai suntar ainau nuna wainkar shaminak kura kura wajaarmiayi. Tura jakawa nunisarang ayaarar nungkanam tepesarmiayi.

28:5b.MAT.028.005 Turinamtai Yuse awemamuri nuwa taaru ainaun chicharak: —Shamrukairap. Atumka nekasrum Jesús numi winangmanum maawarma nu earme tusan nekajrume.

28:6b.MAT.028.006 Juningkia tepatsui. Jakayat ni tímia nunisang nantakni. Ni iwiarsamuri jiistaram.

28:7b.MAT.028.007 Turaram wári werum ni nuiniatiri ainau jiisrum: ‘Jesús jakayat jakamunmaya nantakni. Tura atum weatsrumning, niyá eemak Galilea nungkanam wetatui. Tura asamtai nuni weriram wainkatatrume tawai, ni ujatruktaram.’ Nunak tajarme, —timiayi.

28:8b.MAT.028.008 Tamati nu nuwa ainau shaminayat, nukap warasar iwiarsamun ukukiar: Jesúsa nuiniatiri ainau ujakmi tusar ampukiar waketkiarmiayi.

28:9b.MAT.028.009 Waketinai Jesús wantintukmiayi. Tura wantintuk: —¿Pujarmek? —tamati, Jesúsan tariar tikishmatrar nawencha takarsar: —Ameketme juuntam, —tiarmiayi.

28:10b.MAT.028.010 Tinamtai Jesús chicharak: —Shamrukairap. Yamaikia werum wína yatsur ainau ujatruktaram: Galileanam wearti. Tura nuni jear wína waitkartatui tawai tusaram ni ujatruktaram, —timiayi.

28:11b.MAT.028.011 Nuwa ainau waketkiaramtai, suntar iwiarsamu wainin ainau yaktanam wear, sacerdote juuntri ainaun ni wainkamurin mash ujakarmiayi.

28:12b.MAT.028.012 Ujakaram niisha nuna antukar ¿itiurkamnawaita? tusar, judío juuntri ainaun jiisartas weriarmiayi. Tura chichasar umisar metek nintimrar, suntar ainaun kuikian nukap susar chicharinak:

28:13b.MAT.028.013 —Anturtuktaram. Aints ininminamtai tu ujaakrum: Kashi ii kanakur teparin, ni nuiniatiri ainau tariar Jesúsa namangken kasamkar jukiari, anangkuram titaram.

28:14b.MAT.028.014 Turakrumningkia juun apu Pilato nu chichaman antuk, atumin pasé awajtamsarai tusar, ii weri chichamka iwiaratatji, —tiarmiayi.

28:15b.MAT.028.015 Tinamtai suntar ainau ayu tusar kuikian jukiar, judío juuntri tina nunisrik titai tusar wearmiayi. Tura asar judío ainau yamaisha tuke nunisarang tu etserin ainawai.

28:16b.MAT.028.016 Nunia Jesúsa nuiniatiri once (11) ainauti Galileanam wemiaji. Tura Jesús nu muranam wakataram timiau asar, nuni wakamiaji.

28:17b.MAT.028.017 Tura Jesús wainkar tikishmatrar: “Ameketme juuntam,” timiaji. Antsu chikich ainausha: ¿Nekasash Jesúsai? tu nintimrarmiayi.

28:18b.MAT.028.018 Tuminamtai Jesús ni nuiniatiri ainauti wajainamunam tejuwach taa iin chichartamak: —Yus wína chichartak: Nayaimpinam tura nungkanmasha wína kakarmarjai mash ainia nu inarta turutmiayi.

28:19b.MAT.028.019 Turutin asamtai, mash nungka ainamunam werum, wína nuiniatir wajasarti tusaram, aints ainau nuiniartaram. Tura wína Apaachiru Yuse naari pachisrum, tura Yuse Uchiri naari pachisrum, tura Yuse Wakani naari pachisrum aints ainau imiaitaram.

28:20b.MAT.028.020 Turaram wína chichamur wi akupkamiajrume nuka chikich aints ainau miatrusarang umirkarat tusaram nuiniartaram. Tura nusha kajinmakirap: Nungka amuachmataikia wikia kintajai metek, kashincha kashincha tuke atumjai tsaniasan pujustinuitjai tajarme, —Jesús akatamak turammiaji.


Holder of rights
Multilingual Bible Corpus

Citation Suggestion for this Object
TextGrid Repository (2025). Achuar Collection. Matthew (Achuar). Matthew (Achuar). Multilingual Parallel Bible Corpus. Multilingual Bible Corpus. https://hdl.handle.net/21.11113/0000-0016-878F-F